Super User

Super User

ABŞ-də yaşayan azərbaycanlı MMA döyüşçüsü Mirmahmud Seyidzadə Kaliforniyanın Stokton şəhərində keçirilən “209 Beatdown” turnirində qələbə qazanıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, Kaliforniyadakı Azərbaycan icmasının fəal üzvü olan Mirmahmud, soyuqqanlılığı, dəqiqliyi və texniki üstünlüyü ilə rəqibini məğlub edərək karyerasında önəmli bir nailiyyətə imza atıb. Döyüşdən sonra üçrəngli bayrağımızı qürurla nümayiş etdirən idmançı, bu zəfəri həm Vətəninə, həm də onu dəstəkləyən insanlara həsr etdiyini bildirib.

Qeyd edək ki, Mirmahmud Seyidzadə peşəkar idmançı olmaqla yanaşı, San Xose Dövlət Universitetində hüquq təhsili alan tələbədir. O, dünyaca məşhur “American Kickboxing Academy”nin yetirməsidir. Məhz bu akademiya Həbib Nurməhəmmədov, Daniel “DC” Cormier və Cain Velasquez kimi tanınmış idmançıları yetişdirib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

Çərşənbə, 13 Avqust 2025 10:03

Əsl səyahət romanı gəlir

Könül, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Yazıçı Natiq Məmmədlinin “Sev” adlı yeni romanı “yalnız sevənlər anlayar” interpretasiyası ilə tezliklə Teas-press yayınlarında işıq üzü görəcək.

Yazıçı özü sosial media hesabında yeni kitabına belə bir “xoşgəldin” diləyir:

 

“Sakura ətirli bu məhəbbət romanı günahı yalnız bir-birini sevmək olan, iki fərqli dinə sitayiş edən gənclərin məhəbbətləri yolunda mübarizəsindən bəhs edir. Bu həm də əfsanəvi məhəbbət aşığı Sarı Aşığın kitabıdır. Aşığın bərpa olunan gerçək dastanı əsərin ruhuna hopur. Heç bir məhəbbət dastanına bənzəməyən Sarı Aşığın hekayəsi ilahi sevgini əks etdirir, bu baxımdan onun romanda peyda olması təsadüfi görünmür. Əsəri oxuduqca onun qəhrəmanları ilə birlikdə müxtəlif coğrafiyalara və zamanlara əfsanəvi səyahət başlayır.

 

“Sev” əsl səyahət romanıdır. Müxtəlif surətlərin, xarakterlərin, ekzotik məkan təsvirlərinin yer aldığı bu səyahət həm dünya ilə, həm də müxtəlif insanlarla unudulmaz tanışlıq imkanı yaradır. Roman dünyanı bir mətnə sığışdırmağa cəhd göstərərək universum yaradır. Burada posmodernist elementlər, realizmə ironiya, qloballaşmaya yeni münasibət, modern dünya nizamına, XXI əsrdə tərk-silah olunmuş ədəbiyyata fərqli baxış bucağı var.

Bu baxımdan “Sev” öz fəlsəfi -estetik mesajları ilə ənənəvi sevgi romanı çərçivələrindən kənara çıxır. Hadisələr dünyanın müxtəlif yerlərində, fərqli zamanlarda cərəyan etsə də, sevənlər Odlar yurduna can atır.

Epiqrafda əsəri başa düşməyin asan yolu da göstərilir: “Yalnız sevənlər anlayar”.

 

Elə dünən biz portalımızda Ən yaxşı hekayələr silsiləsindən Natiq Məmmədlinin “Taclı mələklər” hekayəsini oxucularımıza təqdim etmişdik. Ümumiyyətlə, Natiqin prozası seviləndir, bu isə hər bir yazara qismət olmayan bir xoşbəxtlikdir.

Elə bu fikirdən də yola çıxaraq yeni kitabı səbirsizliklə gözləyirik, inanırıq ki, “Sev” həqiqətən də seviləcək.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

 

 

 

 

Çərşənbə, 13 Avqust 2025 09:31

Onun Leylisi bir ayrı Leyli idi

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

13 avqust tarixində daha bir tnınmış mədəniyyət xadimi dünyaya gəlib - Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Aygün Bayramova. Tanınmış opera ifaçısıdır, mükəmməl səs tembrinə malikdir. Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrına xüsusən onu dinləməyə gələn çoxsaylı tamaşaçılar mövcuddur.

 

Aygün Bayramova 13 avqust 1967-ci ildə Ağdam rayonunda anadan olub. Təbii ki, belə gözəl səsə malik lmaq üçün qarabağlı olmaq da bir şərtdir.

1989-cu ildə A.Zeynallı adına Bakı musiqi texnikumunu Şövkət Ələkbərovanın sinfi üzrə bitirib. 1995-ci ildə Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında təhsilini tamamlayıb.

1989-cu ildən Muğam Teatrının solistidir. Gözəl səs tembrinə, oxu mədəniyyətinə malik olan müğənni Azərbaycan xalq mahnılarının, muğamların və bəstəkar mahnılarının mahir ifaçısıdır.

2003-cü ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solistidir. Teatrın səhnəsində bir çox muğam operalarında aparıcı partiyaları – "Leyli və Məcnun"da Leyli, "Natəvan"da Müğənni, "Koroğlu"da Xanəndə qız, "Aşıq Qərib"də Şahsənəmi böyük ustalıqla ifa edib.

Muğam sənətinin istedadlı nümayəndələrindən biri olan Bayramova bir çox xarici ölkələrdə milli musiqi sənətimizi layəqətlə təmsil edib, tamaşaçı məhəbbəti qazanıb. 4 dəfə Prezident Mükafatına layiq görülüb.

 

Filmoqrafiya

- Güllələnmiş heykəllər

- Yeni həyat

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

 

 

Çərşənbə, 13 Avqust 2025 09:03

Ən yaxşı millət vəkili-media kapitanı-şair

Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Köhnə kişilərə xas olan keyfiyyətləri çoxdur. Artıq danışmır, kiminsə qeybətini etmir. Nadanlardan uzaq durmağa, haqsızlığın baş qaldırdığı yeri sakitcə tərk etməyə çalışır. Yüksək ədəb, əxlaq sahibidir. Həmsöhbətinə o qədər iltifat göstərər ki, çiynindəki mələklər də sevinir. Davranışında, hərəkətlərində bir kübarlıq var. Bütün bunlar ona həm məxsus olduğu gendən gəlir və həm də aldığı ailə tərbiyəsindən. Onun siyasi baxışları, hansı partiyanı təmsil etməsi elə də önəmli deyil. Hansı mükafatlara layiq görüldüyü də yəqin ki, Tanrının qarşısında əhəmiyyət kəsb etmir. Önəmli olanı odur ki, bu insan sözün əsl mənasında fitri istedada malikdir, ədəbli şəxsiyyətdir. Necə deyərlər, hər tərəfli mükəmməl… 

 

Bir vaxtlar rəhbərlik etdiyi kollektivdə çalışan, bu gün “Xalq cəbhəsi” redaksiyasına rəhbərlik edən Əli Zülfüqaroğlu onu belə xarakterizə edir: "Demokratik idaretmə bacarığına malikdir, məsələn bizimlə dost kimi davranırdı, sərbəst iş rejimi yaratmışdı. Bundan sui istifadə halları da olmurdu. Hər kəs bunu özünə ayıb bilirdi"... 

 

 Bu gün onun parlamentdə bir deputat kimi siyasi fəaliyyəti ictimaiyyət tərəfindən nə qədər rəğbətlə qarşılanır, nə qədər sevilir, deyə bilmərəm, amma ürəklə deyə bilərəm ki, Elçin Mirzəbəyli çağdaş poeziyamızın parlaq istedadlı nümayəndələrindən biridir, təpədən dırnağa şairdir. Sanki onun yaratdığı poeziya nümunələri təbin məhsulu yox, Tanrının pıçıltılarıdır. Və ya bu şeirlər yazılmır, ruhla istedadın vəhdətindən doğulur. “Götür ürəyini gəl bizə sarı” şeirində yazır:

 

Üşüyür bu gecəm Ay işığında

Yürü, çək yükünü gündüzə sarı.

Baxışım açılmış yumaq kimidi

Di al, bir ucunu...

Ulduza sarı...

Alışdım yuvamda dərd böyütməyə,

Sonra dən-dən ovub...

dərd üyütməyə...

Bir ocaq çatmışam dərdi ütməyə,

Götür ürəyini gəl bizə sarı...

 

Ensklopedik bilik hər insana nəsib olmur. Ötüb keçənlərdən, müxtəlif sahələrdən məlumatlı olmaq insandan diqqət, yorulmadan mütaliə, geniş dünyagörüşü tələb edir. Onun daxili aləminin zənginliyi yaşadığı müasir mühitdən daha gözəldir. Bu aləmdə fitnə-fəsada, mənəvi eybəcərliklərə yer yoxdur. İnsanın vətən təşnəsinə sərinlik səpən bu misralardakı kimi: 

 

Yoruldum qapımı döyən küləkdən,

Üşüdür bu soyuq ev məni, Tanrım!

Sən də mənim kimi tənhasan, təksən,

Sev məni, sev məni, sev məni, Tanrım!

 

Bəli, Elçin Mirzəbəylinin şeir kitablarını vərəqlədikcə, gözəl poeziya nümunələri oradan adamın üzünə gülür. Onları oxuduqca isə mənəvi zövq alırsan, ruhun dincəlir...

 

Avqustun 12-si Milli Məclisin deputatı, Əməkdar jurnalist, Ədalət, Hüquq, Demokratiya Partiyasının sədr müavini Elçin Mirzəbəylinin növbəti ad günü idi, 58 yaşı tamam olurdu. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı arzulayıram.

Ad günün mübarək, ŞAİR!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

 

 

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Adətən aktyor və aktrisaları Bakı səhnəsi məşhur edir. İstisnalar az-az olur. Bir istisna da Azərbaycan SSR xalq artisti, teatr və kino aktrisası Sədayə Mustafayevadır, ulduzu əyalətlərdə parlayan aktrisanın bu gün anım günüdür.

 

Sədayə Mustafayeva 1926-cı il iyul ayının 15-də Şəki şəhərində anadan olub. 5 illik orta təhsilini bitirdikdən sonra Böyük Vətən Müharibəsi başladığından atası İsmayılı və qardaşı Məhəmmədi müharibəyə yola salan Sədayə Şəkidə fəaliyyət göstərən İpəkçilik kombinatında Lətifə adlı bir ustanın yanında işləməyə başlayıb. Şəkidə boyu çox uca olduğundan və həmişə də səmaya baxdığından Günəbaxan Muxtar adı ilə tanınan bir şəxsin vasitəsilə Şəki Dövlət Dram Teatrına aktrisa kimi gətirilib.

Bir müddət burada bir-birinin ardınca maraqlı obrazlar qaleriyası yaradan xalq artisti Sədayə Mustafayeva daha sonra fəaliyyətini Ağdaş və Göyçay teatrlarında davam etdirib. 1950-ci ilin mart ayında Gəncə Dövlət Dram Teatrının direktoru, respublikanın xalq artisti, teatr və kino aktyoru, rejissor Məhəmməd Bürcəliyevin dəvəti ilə Sədayə xanım Gəncə Dövlət Dram Teatrına aktrisa kimi gətirilib. Bu teatrın səhnəsində 400-dən artıq maraqlı obrazlar qalereyası yaradıb.

"Vaqif" də Xuraman, Gulnar, "Aydın"da Gültəkin, "Pəri Cadu" da Pəri, "Solğun çiçəklər" də Sara, Pəri, Gülnisə, "Otello"da Emilya, "III-Riçard"da Yelizaveta, "Sokratla söhbətlər"də Ksantipa, "İtkin gəlin"də Səbihə, "Yad qızı"nda Həcər xanım, "Dairəni genişləndirin"də Aliyə, "Təbilçi qız"da Nila, "Kəndçi qız"da Bənövşə, "Dəli Kür"də Şahnigar, "Ana vüqarı"nda Ana, "Bəraət"də Rəşidə xanım, "Atayevlər ailəsi"ndə Dilşad xanim, "Xurşudbanu Natavan"da Natavan, "Qonşular"da Mətanət, "Almaz"da Almaz, "Sən həmişə mənimləsən"də Nargilə, "Mahnı dağlarda qaldı"da Rəxşəndə xanım və s. obrazları xalq artisti Sədayə Mustafayeva yaradıcılığının ən gözəl nümunələrindəndir.

Bu gün Gəncə Dövlət Dram Teatrında fəaliyyət göstərən əksər aktyor və aktrisa truppası məhz Sədayə Mustafayeva məktəbinin yetirməsidir.

 

Mustafayeva həmçinin Azərbaycanfilmin istehsalı olan 20-dən artıq filmə çəkilib. "Qanun naminə"də Xatun, "Mən ki gözəl deyildim"də Gözəl, "Şərikli çörək"də Şamama, "Qaynana"da Mülayim, "Ölsəm... bağışla"da Suğra xala, "Ağ atlı oğlan"da Mirvari nənə, "Həm ziyarət, həm ticarət..."də Ana, Amerika kinemotoqrafcılarının istehsal etdiyi "İlk körpü" filmində Əsmər və s. filimlərini misal göstərmək olar.

 

Mükafatları

- Azərbaycan SSR Əməkdar artisti

- Azərbaycan SSR Xalq artisti

- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərdi təqaüdü.

 

Aktrisa 2004-cü il avqust ayının 13-də Gəncə şəhərində vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Ömrünü teatrımızın inkişafına həsr edən bir aktyor yaşayıb - Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Vaqif Əliyev. Bu gün onun anım günüdür və onu xatırlatmaq bizim boynumua düşür.

 

Vaqif Əliyev 31 iyul 1940-cı ildə Bakıda anadan olub. 199 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1958-ci ildə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında əmək fəaliyyətinə başlayıb, əvvəlcə kütləvi səhnələrdə, sonra epizodik rollarda səhnəyə çıxıb. 1962-ci ildə M. Ə. Əliyev adına Teatr institutuna daxil olub.

Oradan əsgərliyə xidmətə çağırılıb, sonra təhsilini davam etdirib. 1968-ci ildə təyinatla Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına göndərilən Vaqif Əliyev 33 il burada fasiləsiz aktyor kimi çalışaraq 100 — dən artıq tamaşada müxtəlif obrazlar yaradıb. 1990-cı ildə ona "Əməkdar artist" fəxri adı verilib.

2000-ci ildən Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışan Əməkdar artist Vaqif Əliyev N. Nərimanovun "Nadir şah"əsərində – Kəndli, C. Cabbarlının "Dönüş"ündə- Şövqi- Sapand, C. Məmmədquluzadənin "Ölülər"ində Məşədi Oruc, Ə. Nesinin "Tənha qadınlar"ında- Qazabaxan, A. Babayevin "Oğul"unda- Qəzənfər, A. Məmmədovun "Dəli Domrul"unda-Ata, N. Hikmətin "Damokl qılıncı"nda- Kar, R. İçərişəhərlinin "Vətənə igidlər gərəkdir"ndə- Seyidağa, S. Rəşidinin "Mənim Ərdəbilim"ndə- Əmir, Ə. Əliyevin "Cırtdan, Məlikməmməd və üç gözəl"ndə Dədə Qorqud, "Unutqanlıq qorxunc bəladır"nda- Rus Zabiti, A. Qurbaninin "Türk sancağı"nda- Ağsaqqal, H. Cavidin "İblis"ində- Xaxam rollarını məharətlə yaradıb və tamaşaçıların hüsni-rəğbətini qazanıb.

Sənətkarın gərgin əməyi 2002-ci ildə dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və ona "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı verilib.

 

Filmoqrafiya

1. Ağ atlı oğlan

2. Yük

3. Biz qayıdacağıq

4. Sovqat

 

Aktyor 13 avqust 2021-ci ildə 81 yaşında ürək xəstəliyindən vəfat edib. Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.08.2025)

 

Azərbaycan Respublikasının Kino Agentliyində (ARKA) ölkəmizin aparıcı film festivallarının direktorları ilə görüş keçirilib. “Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, bu barədə ARKA -dan AZƏRTAC-a bildirilib. Sözügedən görüşdə “DokuBaku” Beynəlxalq Sənədli Film Festivalı, Bakı Beynəlxalq Film Festivalı, ANİMAFİLM Beynəlxalq Animasiya Festivalı və Salam Beynəlxalq Gənclər Film Festivalının rəhbərləri iştirak ediblər.

İştirakçılar festival fəaliyyətinin inkişafı, beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi, yerli və xarici auditoriyaya daha effektiv çıxış yolları kimi mövzuları müzakirə ediblər.

ARKA nümayəndələri festivalların ölkəmizin kino sənətinin tanıdılması və inkişafındakı rolunu yüksək qiymətləndirərək, onların təşkilinə və həyata keçirilməsinə dəstək göstərəcəklərini vurğulayıblar.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.08.2025)

Cəfər Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanasında Xalq yazıçısı, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Elçin Əfəndiyevin xatirəsinə həsr olunmuş silsilə materiallar – videomaterial, ənənəvi və virtual kitab sərgiləri hazırlanıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına kitabxanadan verilıən məlumata görə, videomaterialda Elçinin həyat və bədii yaradıcılığına, elmi fəaliyyətinə, geniş yer verilir, dolğun məlumatlar təqdim olunur. Materialda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin, professor Mir Cəlal Paşayevin, Xalq yazıçısı Anarın, akademik Nizami Cəfərovun görkəmli ədib haqqında söylədikləri dəyərli fikirlər yer alır. Videoçarxda Elçinin “Tənqid və nəsr”, “Üzeyir Hacıbəylinin publisistikası”, “Ədəbiyyatda tarix və müasirlik problemi” kimi elmi monoqrafiyaları haqqında məlumatlar əks olunur. Görkəmli ədibin səhnə əsərlərinin həm ölkə, həm də xarici teatrların repertuarında sərgilənməsi və Azərbaycan mədəniyyətinin, dramaturgiyasının yüksək səviyyədə təmsil olunması haqqında məlumat verilir. Materialda Elçin Əfəndiyevin yerli və xarici görüşlərdə, səfərlərdə çəkilən foto və video görüntüləri də sərgilənir. Material kitabxananın rəsmi saytında. 

Kitabxana əməkdaşları tərəfindən hazırlanan virtual kitab sərgisində Elçinin həyat və yaradıcılığının əsas tarixləri, görkəmli şəxslərin onun haqqında söylədikləri fikirlər, ədib haqqında qələmə alınan “Xalq yazıçısı Elçin”, “Elçinlə ədəbiyyat söhbəti”, “Xalq yazıçısı Elçinin dramaturgiyası”, “Elçin haqqında düşüncələrim”, həmçinin özünün müəllifi olduğu “Daha dərin qatlara”, “Baş”, “Ağ dəvə”, “Mahmud və Məryəm” kimi Azərbaycan, türk və rus dillərində çap edilən kitabların biblioqrafik təsviri yer alır. Virtual sərgidə Elçin Əfəndiyevin yalnız yazıçı kimi deyil, həmçinin ictimai-siyasi xadim olaraq Azərbaycan dövlətçiliyinin və mədəniyyətinin inkişafına verdiyi dəyərli töhfələr haqqında məlumat verilir. Kitabxananın rəsmi saytında yerləşdirilən virtual kitab sərgisində görkəmli ədibin filmoqrafiyası, təltif və mükafatları ilə bağlı məlumatlar da təqdim edilir.

Qeyd edək ki, kitabxanada açılan “Elçin Əfəndiyev” adlı ənənəvi sərgidə görkəmli dramaturqun həyat və fəaliyyətini, zəngin bədii yaradıcılığını əks etdirən, Azərbaycan və rus dillərində nəşr edilən 50-dən çox kitab nümayiş olunur.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.08.2025)

Çərşənbə axşamı, 12 Avqust 2025 17:11

Məqsədinə doğru yol almış Məqsəd Nur

Начало формы

 

Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”

  

1968-ciilinavqustayının 8-də KəlbəcərrayonununZülfüqarlı kəndində dünyayagəlib. 7-8 yaşı olandaatasınınişiilə əlaqədarMingəçevirə köçüblər. Birmüddətburadayaşadıqdansonravalideynlərinintəkidiilə yenidənZülfüqarlı kəndinə dönübvə nənəsininnəzarətialtındayaşayıb, yamortatəhsilinidə bukənddə başavurub. Sonraikiilsovetordusundaxidmətedib. Ordudanqayıtdıqdansonraisə Bakıya üztutub.

 

O, burada Azərbaycan Futurologiya Universitetinin Jurnalistika fakültəsində ali təhsilə yiyələnib. Junralist kimi fəaliyyətə isə "Mingəçevir işıqları" qəzetində başlayıb. 1989–1993-cü illər arasında Azərbaycanın bir çox aparıcı qəzetlərində reportyor və hərbi reportyor kimi çalışıb.

Bu illərdə Qafqazda, Rusiyada və Azərbaycanda baş verən qaynar hadisələrin içindən hazırladığı reportajları, müsahibələri və fotoreportajları ilə tanınıb. Birinci Qarabağ Müharibəsində qaynar nöqtələrdə reportyor kimi fəaliyyətini davam etdirib.

1993–1998-ci illər arasında həftəlik "Press-fakt" qəzetinin qurucusu və baş redaktoru olub. 1999-2001-ci illərdə “Bizim Əsr” qəzetinin baş redaktoru, 2003-2006-cı illərdə Lider TV-nin Xəbərlər və ictima-siyasi proqramlar xidmətinin rəhbəri, "Azərbaycan" redaksiyasının baş redaktoru, 2006-2008-ci illərdə Region TV-nin Bakı Studiyasının icraçı direktoru, 2008-2012-ci illərdə AzTV-nin "Xəbərlər" Studiyasında direktor müavini, 2012-2015-ci illərdə ATV-nin Xəbərlər və İctimai-siyasi proqramlar üzrə vitse-prezidenti, 2015-2017-ci illərdə AzTV-nin İnformasiya Proqramları Studiyalarının baş direktoru, 2018-2020-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ İcmasının media-kommunikasiya üzrə baş məsləhətçisi vəzifələrində çalışıb.

Hal-hazırda ədəbi fəaliyyətlə məşğul olmaqla bərabər, Yenisi Ədəbiyyat və Mədəniyyət Təzahürləri İB İdarə Heyətinin sədridir...

 

Deyir ki:- “Universitetin üçüncü kursunda təhsil alarkən Sovet İttifaqı dağıldı, Qarabağ müharibəsi başladı. Buna baxmayaraq mən həm təhsilimi davam etdirdim və həm də müxtəlif qəzetlərdə müharibə müxbiri kimi çalışdım. Bütün döyüş meydanını keçdim, ölümlə üz-üzə qaldım, qəzaya düşdüm, güllə yarası aldım. Müharibədən sonra həm jurnalist, həm də yazıcı kimi karyeramı davam etdirdim. Ədəbiyyata ilk marağım orta məktəbdə tarix müəllimim olan böyük qardaşımın sayəsində başladı. Evimizdə həm rus, həm də Azərbaycan türkcəsində yaxşı kitabxanamız var idi. “Dünya uşaq ədəbiyyatı” silsiləsindən xoşum gəlirdi. Əvvəl 5-ci sinifdə oxuyarkən Jül Verninin “Kapitan Qrantın uşaqları” romanını, Dostoyevskinin “Netochka Nezvanovna”sını oxudum, sonra başqa kitablara keçdim, Cek Londonun “Martin İden”i məndə xüsusi təsir oyatmışdı. Daha sonra yerli yazıcılardan Anarın, Əkrəm Əylislinin əsərləri ilə tanış oldum...”

 

Haqqında söhbət açdığım yazıçı Məqsəd Nurun əsərləri Azərbaycanın bir çox mətbu orqanlarında, ədəbi nəşrlərdə, o cümlədən digər ölkələrdə dərc edilib. "Tərs kimi" hekayələr toplusu, "Şəhər Meri" romanı, "Oliqarxın alaçığı" roman və silsilə hekayələr kitablarının müəllifidir. "Şəhər Meri" romanı Milli Kitab Mukafatının və "Ədəbi Azadlıq" Müsabiqəsinin qalibidir. "Şəhər Meri" romanı bir neçə əcnəbi dilə tərcümə olunaraq Gürcüstan, Türkiyə və İran kimi digər ölkələrdə ayrıca kitab şəklində nəşr olunub. Bu roman həmçinin Ukraynanın "Vsesvit" jurnalında, Rusiyanın "Nezavisimaya qazeta"sında da dərc edilib...

 

“Düşünürəm ki, Sovet İttifaqı dövrü tarixin ən qaranlıq səhifələrindən biridir. Biz o qaranlıq səhifənin içindəydik. Orda saxlanmışıq. Xatirələrimiz, yaxşı-pis uşaqlıq həyatımız o dövrlərdə keçdi. O qaranlıq səhifələrə belə yaxınlaşmaq ədəbiyyat üçün asan deyil. Xüsusən də Brejnev və Qorbaçov dönəmləri çox maraqlı, sehrli, qaranlıq və bir-birinə tamamilə ziddir. Mən o dövrün hər ikisini yaşamışam. Biri tənəzzüllə dolu, digəri tamamilə dinamik, dəyişkəndir. Bu dünyalar fərqlidir, sizi qapalı, sakit və sakit dünyadan göz qırpımında istidən soyuğa düşən kişilər kimi heç vaxt təsəvvür etmədiyiniz mürəkkəb, dinamik bir dünyaya atırlar. Gecə yatırsan, səhər duranda anlayırsan ki, sənin ölkən, vətəndaşlığın, dövlətin yoxa çıxıb. Və hər şey gözünüzün qabağında dağılır. Yaxşı, bu səpələnmənin altında qalan insanların həyatını kim yazacaq? Halbuki bu dövr ədəbiyyatın problemidir. Ona görə də sadəcə olaraq “Şəhər Meri” ilə ora yaxınlaşmağa çalışdım.”- söyləyir.

 

Ağıllı, mərd, çevik və yaradıcı xüsusiyyətləri ilə tanınır. Hər işin öhdəsindən asanlıqla gələ bilir. İstiqanlı, mehriban və fədakar insandır. Pulla bağlı məsələlərdə comərd davranır, riskli işlərdən zövq alır. Onun azadlıqsevər təbiəti, həyatda öz yolunu seçmək arzusunu ön plana çıxarır. Cəmiyyətin nə düşündüyünü nəzərə alsa da, hər zaman öz qaydaları ilə hərəkət edir. Liderlik xüsusiyyətləri var. Özünə inam baxımından digər insanları geridə qoyur. Vicdanlı və ürəyiyumşaq birisidir. İnsanlara kömək etmək, onların rahatlığını təmin etməyə həvəslidir. Bununla yanaşı, o, davamlı olaraq yeni şeylər kəşf etmək və öyrənməyə meyillidir...

 

Deyir ki:- “Türk ədəbiyyatı mənim ədəbiyyatım deməkdir. Ancaq yeni çıxan türk yazarların kitablarına çata bilmirəm. Son vaxtlar İmdat Avşarı, Ahmet Yıldızı, Faruk Dumanı, Hasan Özkılıçı, Arzu Baharı “Alakarga” nəşriyyatı vasitəsilə oxumuşam. Düşünürəm ki, onların ədəbi sənayesi var, amma çağdaş türk ədəbiyyatında münasibətlər xaotikdir. Daha çox tərcümələr edilir. Bizim 60-70-ci illərdə oxuduğumuz rus ədəbiyyatına heyranlıq görürrəm. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda türk mədəniyyəti və ədəbiyyatı üçün insanların diqqətini cəlb edəcək faydalı layihələr azdır. Türkiyəni təkcə siyasi və iqtisadi sahədə qardaş ölkə, seriallar çəkən və satan bir ölkə kimi deyil, dərin mədəniyyətə malik teatr, klassik musiqi, incəsənət və ədəbiyyat ölkəsi kimi tanımağımız da çox vacibdir...”

 

Maliyyə məsələlərində çox əliaçıqdır. Buna görə də gələcək naminə investisiya qoymaq, pul yığmaq onun üçün çətindir. Rahatlığını heç nəyə qurban vermir. Həm özünü, həm də ətrafdakı insanları yaxşı yaşatmaq üçün çox çalışır, əzmkardır. Hamı onu ağıllı, zarafatcıl və enerjili şəxs kimi tanınır. Düşdüyü hər mühitdə diqqət çəkir, yaradıcı düşüncəsi və hadisələrə unikal yanaşması ilə ətrafına təsir göstərir. Bir sözlə, insanlarla ünsiyyətdə uğurları və problemlərə qeyri-ənənəvi həll yolları tapmaq qabiliyyəti ilə tanınan bu insan, sosial həyatında hər zaman ön planda olur. Bəli, o, cazibədar xarakteri və ağıllı yanaşması ilə ətrafdakıları ovsunlamağı bacarır...

 

“Düşünürəm ki, bizdə kifayət qədər istedadlı yazıçılar var. Bizim dünyanı fəth edə biləcək müasir ədəbiyyatımız var. Amma son illərdə oxuduğum yazarların adlarını belə sadalaya bilərəm: Səfər Alişarlı, Rafiq Tağı, Səlim Babullaoğlu, Qismət, Rasim Karaca, Azad Qaradərəli, Həmid Herisçi, Elçin Hüseynbəyli, Vəli Əkbər, Mahir Mehdi, Rauf Qaraişıq, Səxavət Sahil, Seymur Baycan, Şəhiyar Del Gerani, Cəlil Cavanşir, Müşfiq Xan, Vüqar Əlisoy, Fərid Hüseyn, Qan Turalı, Nicat Həşimzadə, Sərdar Amin, Kənan Hacı, Aysel Əlizadə, Oktay Hacımusali, Bəxtiyar Firuzə, Mubariz Cəfərli, Mübariz Örən, Günel Mövlud, İlqar Rəsul, Şərif Ağayar, Pərviz Cəbrayil, Kəramət Büyükçöl, Nərmin Kamal, İlham Əziz, Ayxan Eyvaz. Son zamanlar Akşin Yeniseyin həm yazıçı, həm də bir aydın kimi ziyalı və ədəbi səylərini çox yaxşı bilirəm.”- söyləyir.

 

Düşünür ki, Türkiyə-Azərbaycan dil birliyinin yaradılması məsələsi sözdə yox, əməldə vacibdir. İstəyir ki, Azərbaycan dili anlayışı 1936-cı ildə Stalinin bizdən aldığı türk kimliyinə qayıtsın. Ümumiyyətlə, Məqsəd Nur deyəndə, ilk növbədə adamın gözlərində mərd, çılğın, istedadlı, səxavətli, diribaş, ağayanə, necə deyərlər, heç kimin qabağında əyilməyən bir Azərbaycan kişisi obrazı canlanır. O, rəhbər vəzifələrdə işləyərkən tabeliyində olan adamları səhvlərinə görə özü tənbeh etsə də, heç zaman kiməsə satmayıb. Heçdən nəsə yaratmağı bacarır. Dostluqda sədaqətli və dəyanətlidir. Necə deyərlər, dost yolunda canından da keçməyə hazırdır...

 

Avqustun 8-i Məqsəd Nurun 57 yaşı tamam oldu, yeni yaşa adladı. Bu münasibətlə onu təbrik edir, möhkəm can sağlığı arzulayıram. Allah yaxşı kişiləri qorusun!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.08.2025)

 

Çərşənbə axşamı, 12 Avqust 2025 16:40

Qadın yazarların ən məşhurlarından biri

 

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Ta qədimdən – Məhsəti Gəncəvidən üzü bəri yazar qadınlarımız kişi yazarlara meydan oxuyublar. Tanınmış qadın yazarlardan biri də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Ələviyyə Babayeva olub.

 

Ələviyyə Babayeva 1921-ci il 12 avqustda Bakıda anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil alıb.

Ədəbi fəaliyyətə 1936-cı ildə "Ədəbiyyat qəzeti"ndə dərc olunan "İki həyat" adlı hekayəsi ilə başlayıb. Hekayə, povest və romanlar yazmaqla yanaşı, müasir rus ədəbiyyatından tərcümələr edib. A. Qaydarın "Uzaq ölkələr", V. Biankinin "İz ilə", "Ayı balası", "Qırmızı təpə", K. Paustovskinin "Oğru pişik", V. Q. Korolenkonun "Satın alnmış uşaqlar", Y. Sotnikin "Əcaib quş", V. Astafyevin "Ulduz xəzanı", Y. Çaruşinin "Nikitanın oyuncaqları" və b. onun tərcüməsində kütləvi tirajla çap olunub.

"Azərbaycan qadını" jurnalında məsul katib, "Gənclik" nəşriyyatında müasir ədəbiyyat şöbəsinin müdiri, sonra baş redaktor olub. Moskvada Azərbaycan ədəbiyyatı ongünlüyündə, həmçinin Azərbaycanın bir çox yerlərində ədəbi tədbirlərdə iştirak edib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qəbul komissiyasının üzvü, tərcümə seksiyasının rəhbəri olub.

 

Kitabları

- Mənim müəlliməm

- Hekayələr

- Tək ağac

- Kənd yolları

- Payızda

- Mən tək deyiləm

- Kənd yollarında səyahət

- Kölgə

- Tut ağacı

- Süsənsünbül

- Hörüklər

- Povestlər

- Adamlar və talelər

- Böyürtkən mürəbbəsi

- Sehrli pillələr

- Səni axtarıram

- Küləyin tərkin

 

Filmoqrafiya

- Dınqıl, sazım, dınqıl

- Sehrlənmiş küpə

 

Mükafatları

- Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi

- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

 

Ələviyyə Babayeva 23 sentyabr 2014-cü ildə vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.08.2025)

30 -dən səhifə 2392

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.