11 mart 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Prezidenti xanım Aktotı Raimkulova Türk Dövlətləri Parlament Assambleyasının (TÜRKPA) mənzil qərargahını ziyarət edib və TÜRKPA-nın Baş katibi cənab Ramil Həsən ilə görüşüb.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondundan verilən məlumata görə, görüş zamanı fondun Prezidenti, professor Aktotı Raimkulova Fond tərəfindən həyata keçirilən təşəbbüslər barədə məlumat verib.

Aktotı Raimkulova türk xalqlarının ortaq dəyərlərinin mənəvi sütun rolunu oynadığını xüsusi vurğulayıb. O bildirib ki, Fondun əsas hədəfi bu qədim irsi təkcə qorumaqla məhdudlaşmamaq, həm də müasir çağırışlara uyğun olaraq beynəlxalq müstəvidə layiqincə təbliğ etməkdir. Fond Prezidenti həmçinin qeyd edib ki, TÜRKPA ilə qurulan sıx əməkdaşlıq ortaq mədəni irsin hüquqi bazasının möhkəmləndirilməsinə və türk dünyasının birliyinin daha da dərinləşməsinə xidmət edəcəkdir.

TÜRKPA-nın Baş katibi Ramil Həsən nümayəndə heyəti ilə görüşdə 15 mart 2026-cı il tarixində Qazaxıstanda keçiriləcək Konstitusiya referendumunun müşahidəsinə hazırlıq məsələlərini diqqətə çatdırıb və bu islahatların türk dünyası üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Təşkilatın qanunvericilik sahəsindəki roluna toxunan Baş katib, daimi komissiyalar çərçivəsində mədəni irsin qorunması üzrə model qanunların hazırlanması və gələcək birgə təşəbbüslərin dəstəklənməsi istiqamətində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirib.

Görüş birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi ilə türk dövlətləri arasında mədəni və siyasi əlaqələrin gücləndirilməsinə, eləcə də türk mədəni və siyasi irsinin regional və beynəlxalq səviyyədə təşviq edilməsinə yönəlmiş Anlaşma Memorandumunun imzalanma mərasimi ilə yekunlaşıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)

Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Bu gün  Əlfi Qasımovun vəfatından 41 il ötür...

Nə vaxtsa dünyasını dəyişən yaxşı adamları unutmaq olmaz. Onların hər biri haqqında tez-tez söhbət açıb gənclərə nümunə göstərmək lazımdır. Axı, yaxşı adamlar haqqında söhbətlər yeni nəsilə örnək olduğu kimi, həm də yaxşılığın yaşaması deməkdir...

Bu gün sizə yaxın keçmişdə yaşamış bir yaxşı insan barəsində söhbət açmaq istəyirəm. Yazıçı, publisist, tərcüməçi Əlfi Səhlik oğlu Qasımovdan...

O, 1927-ci ildə Ağdam rayonunun Poladlı kəndində anadan olmuşdu. Şelli-Qaradağlı kəndinin yeddiillik məktəbini bitirdikdən sonra Ağdam Pedaqoji Texnikumunda təhsilini davam etdirmişdi. Daha sonra 1943-1944-cü illərdə Ağcabədi rayonunun Xocavənd və Boyad kənd məktəblərində müəllim işləmişdi. 1944-1946-cı illərdə Ağdamda İkiillik Müəllimlər İnstitutunda oxumuş, oranı bitirdikdən sonra 1946-1951-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində ali təhsilə yiyələnmişdi...

Ömür-gün yoldaşı Rəhilə xanımın xatirələrindən: “Onunla ilk tanışlığım tələbəlik illərində oldu. O zaman mən də universitetdə- filologiya fakültəsində oxuyurdum. Taleyimiz bizi qovuşdurdu. Ondan eşitdiyim xoş, şirin, səmimi sözləri hələ də unutmamışam. Əlfi yaxşılıq etmək üçün dünyaya gəlmişdi. Dostunu, tanışını, qonşusunu canından artıq istəyərdi. Yaratdığı obrazların ovqatı, amalları ilə yaşayardı. Onun “Adilənin taleyi” povesti ötən əsrin 60-70-ci illərində populyarlıq qazanmışdı. Görkəmli yazıçı, unudulmaz pedaqoq Mir Cəlal Paşayev həmin əsəri dövrün “Leyli və Məcnun”u adlandırırdı..."

O, müxtəlif illərdə “Azərbaycan müəllimi” qəzetində şöbə müdiri və redaktor müavini, “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində məsul katib vəzifələrində çalışıb. 1966-cı ildən isə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Dövlət mətbuat komitəsində nəşriyyat idarəsinin rəisi idi.

Ədəbi yaradıcılığa ilk dəfə 1945-ci ildə Ağdamda müəllimlər institutunda oxuyarkən başlayan Əlfi Qasımovun roman və povestləri 60-80-ci illərin ən çox oxunan, müzakirə edilən və bəyənilən əsərlərindən olub. Onun “Xalq arzusu” adlı ilk şeiri Ağdamda çıxan “Lenin yolu” qəzetində çap olunub, sonradan universitetdə oxuduğu illərdə isə şeirləri respublikanın müxtəlif qəzet və jurnallarında dərc edilib. İlk kitabı 1954-cü ildə çıxan “Ərimizin ətəklərində” adlı oçerklər kitabı olan Əlfi Qasımovun müxtəlif mövzularda maraqlı hekayələri- “Məni qınamayın”, “Qızburunda tək məzar”, “Adilənin taleyi”, “Könül sevən”, “Toy gecəsi” kimi roman və povestləri çap olunub və o, zəmanəsinin tanınmış yazıçılarından, jurnalistlərindən biri kimi tanınıb.

Ötən əsrin 6-cı, 7-ci onilliklərində Azərbaycan ədəbiyyatında sənədli bədii janrın inkişafında onun xüsusi xidmətləri vardı. Yazıçı təsvir etdiyi obrazları gündəlik həyatdan və onu əhatə edən insanların arasından seçərək öz istedadı ilə daha da zənginləşdirirdi. Eyni zamanda sənədli nəsrin uğurlu yaradıcılarından biri kimi də tanınırdı. Onun əsərlərində yazıçılıqla jurnalistlika bir arada öz təbii ifadəsini tapırdı. Görkəmli yazıçı Hüseyn Abbaszadə Əlfi Qasımov yaradıcılığının bu istiqamətini təqdir edərək yazırdı: “Əlfi sənədli nəsr sahəsində ədəbiyyatımızda dərin izlər qoyub gedib və ondan sonra bizdə sənədli nəsr, demək olar ki, yox dərəcəsindədir.”

Akademik Bəkir Nəbiyev isə onu belə xarakterizə edirdi: “Əlfi Qasımov ünsiyyət sevən, qayğıkeş insan idi. Bizdən yuxarı kursda oxusa da heç vaxt bizə yuxarıdan aşağı baxmazdı. Bir müddət professor Cəfər Xəndanın, az sonra isə o vaxt hələ aspirant olan Bəxtiyar Vahabzadənin apardıqları universitet ədəbiyyat dərnəyində, daha sonra Yazıçılar İttifaqında keçirilən gənclər günlərində öz əsərlərini oxuyar, bu zaman bizim kimi təzələrin də çıxışlarını dinləyər, az-çox tənqidi qeydlərimizə də hörmətlə yanaşardı. Ümumiyyətlə, “Əlfi” sözünü araşdıranda bir mənası da ülfətə aparıb çıxarır. Görünür, ad qoyan valideynləri yanılmayıblarmış. Əlfi Qasımov başqaları ilə ülfət-ünsiyyət yaratmaq cəhətdən ancaq nadir simalarla müqayisə oluna bilərdi. Qısa bir müddətdə bir-birimizə yaxınlaşıb məhrəm olmuşduq…”

Mehriban, istiqanlı, ünsiyyətcil adam idi. Heç kimin qəlbinə dəyməz, özündən yaşca kiçikləri həvəsləndirməkdən zövq alırdı. Akademik Bəkir Nəbiyev daha sonra yazırdı: “Əlfi Qasımovun on beş nəfər igid, qeyrətli Azərbaycan qızının Şimali Qafqazdan Berlinə qədər davam etmiş müzəffər döyüş yolunu əks etdirən “Vətən çağıranda” adlı bir kitabı var. Bu kitab həmin qəhrəman qızların sayı qədər müstəqil miniatür sənədli hekayələrdən ibarətdir. Hesab edirəm ki, real qəhrəmanlar haqqında konkret tarixi, həyati faktlar əsasında, gələcəyə çağırış ruhunda yazılıb. Təcavüzkarlara nifrət və qəzəb püskürən bu kitab yaşadığımız günlərdə də öz aktuallığını qoruyub saxlayır. Onu tam halda və yaxud hər bir hekayəsini ayrıca nazik kitabça kimi nəşr edib əsgərlərimizə paylamaq lazımdır.”

Yenə də Rəhilə xanımın xatirələrindən: “Bir dəfə də olsun ondan incimədim, küsmədim. İşə gedəndə, evə qayıdanda üzümdən öpər, saçımı sığallardı. Təkcə mənimlə, balaları ilə yox, həmkarları ilə də son dərəcə səmimi, mehriban idi. Onun necə ailəcanlı olması indi də dillər əzbəridi. Mənə “Qara qız” deyə müraciət edərdi. Adımı çəkəndə bilirdim ki, nədənsə inciyib, kimdənsə küsüb. Qayğısını heç kimdən əsirgəməzdi. İdeal insanın bütün yaxşı cəhətləri, müsbət keyfiyyətləri Əlfidə var idi. Xainlik, paxıllıq, mərdiməzarlıq, düşkünlük onun xarakterində, təbiətində heç zaman olmayıb. Necə deyərlər, aydan arı, sudan duru kimi tanınmışdı. Heyif, zalım əcəl bizi tez ayırdı..."

...Yaz gəlir, təbiət qış yuxusundan oyanır. Tezliklə ağaclar tumurcuqlayacaq. Haqqında söhbət açdığım Əlfi Qasımov da ağaclar tumurcuqlayanda dünyadan köçüb...

Sonda, Əlfi Qasımovun ruhuna rəhmət diləyib, söhbətimi xalq şairi, unudulmaz Məmməd Arazın "Yaxşı adamlar" şeiri ilə tamamlamaq istəyirəm:

"Dünyada nə qədər yaxşı adam var,

Yaxşılıq insanla əkiz doğulur.

Ən yaxşı adamlar, yaxşı adamlar,

Nədənsə, dünyada oxşarsız olur.

Yaxşılar hərəsi bir cürə yaxşı,

Hər əsr yaxşını yetirə bilmir.

Naqislər külüngü, pislər yağışı,

Yaxşının yerini itirə bilmir.

Gələnlər-gedənlər sığmayır saya,

Dünya bu minvalla dolur, boşalır,

Nə qədər yaxşılar gəlir dünyaya,

Yenə yaxşıların yeri boş qalır..."

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)

HabilYaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Bu gün sizlərə gənc yazıçı Gülər Nizamiqızının “Sevgi sağaldır” adlı ikinci romanını müəllifin öz düşüncələri ilə təqdim edirik. Düşünürük ki, xeyli maraqlı olacaq sizlərə.

Xoş mütaliələr.

Bir qadının sevilmək arzusu və yaşaya bilmədiyi həyat

Bəzən insan bir həyatı yaşamaz, sadəcə onun kölgəsində qalır.

“Sevgi Sağaldır” məhz bu kölgədə qalan qadınların kitabıdır. Sevilmək istəyən, amma sevgini yalnız xəyallarında yaşadan bir qadının iç dünyasının sükutlu çırpıntısıdır.

Bu kitabda sevgi ideal deyil. Burada sevgi yarımçıqdır, gecikmişdir, qarşılıqsızdır. Burada bir qadın var ürəyi ilə sevən, ruhu ilə bağlanan, amma taleyi ilə məcbur edilən. O, sevilmək istəyir. Sadəcə sevilmək. Nə artıq, nə az.

Bəzən insan çox şey istəmir. Sadəcə birinin yanında “artıq” deyil, “lazım” olmaq istəyir.

Bir şəklin kölgəsində yaşanan ömür

Bu qadın həyatını özü seçmir. O, başqasının seçiminin içində yaşamağa məcbur qalır. Sevdiyi adam onun yanında olsa da, ağlında başqasıdır. Yanında bir qadın var, düşüncəsində isə tamam başqa biri.

Bu sevgi deyil. Bu məcburiyyətin adının sevgi qoyulmasıdır.

İnsan sevilmədiyi bir yerdə qalanda, özündən köçməyə başlayır.

Qadın anlayır ki, onun qurduğu xəyallar bu kişinin yaşantısı olmayacaq. Onun üçün düşünülən gələcək heç vaxt “biz” olmayacaq. O, bir xatirənin kölgəsində yaşayır. Və bu kölgə günbəgün daha da ağırlaşır.Ən ağır yorğunluq bədənin deyil, ümidin yorulmasıdır.

Sevgidə məcburiyyət sağaltmır

Kitabın ən ağrılı tərəfi odur ki, burada sevgi “sağaldır” adı altında təqdim olunsa da, oxucu anlayır:

Hər sevgi sağaltmır.

Bəzən sevgi yaralayır, əzir, susdurur.Oğlanın həyatında hər şey “olmalı olduğu kimi”dir. Amma qadının həyatında hər şey “dözülməli olduğu kimi”dir. Və bu fərq bir qadını içindən içə parçalayır.Bir insan səni sevmirsə, sən nə qədər sevgi versən də, o sevgi boşa düşür.Bu kitabda qadın qışqırmır. O, səssizcə yox olur. Ən təhlükəli yoxluq da məhz budur  insanın içindən yox olması.

Qadının daxili monoloqu

“Sevgi Sağaldır” qadının öz-özü ilə danışığıdır. O, suallar verir, cavab tapa bilmir. Gözləyir, amma gələn olmur. Ümid edir, amma ümid hər dəfə bir az daha azalır.Bəzən gözləmək səbr deyil, özünü unutmaqdır.

Qadın sevilmək istəyir, amma yalvarmaq istəmir. Qalmaq istəyir, amma əzilmək istəmir. Getmək istəyir, amma boşluqdan qorxur. Bu ikili vəziyyət onu psixoloji olaraq çıxılmaz bir nöqtəyə gətirir.

İnsan bəzən tərk edilmir, sadəcə tək buraxılır.

“Sevgi sağaldır” nəyi deyir?

Bu kitab oxucuya bir həqiqəti açıq şəkildə göstərir:Sevgi yalnız hiss deyil. Sevgi seçimdir. Məsuliyyətdir. Cəsarətdir.Əgər bir sevgi insanı daim şübhədə, qorxuda və səssizlikdə saxlayırsa, o sevgi sağaltmır.Sevgi insanı özündən uzaqlaşdırırsa, onun adı sevgi deyil.

Kimlər üçündür Bu Kitab?

Bu kitab:sevilmək istəyib sevilməyən,xəyalları ilə reallığı üst-üstə düşməyən,məcburiyyət içində “münasibət” yaşayan,öz dəyərini unutmağa başlayan qadınlar üçündür.Bu kitab oxucuya təsəlli vermir. O, oyadır.Bəzən sağalmaq üçün sevilmək yox, özünü seçmək lazımdır.

Nəticə

“Sevgi Sağaldır” bir qadının içində qalan cümlələridir.

Bu kitabın sonunda hər şey düzəlmir. Amma bir şey aydınlaşır:

Sevgi insanı sağaltmalıdır, yoxsa ona dözmək məcburiyyəti yaratmamalıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)

Nemət Tahir,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Fotoda gördüyünüz 100 trilyon yerli dollar dəyərində Zimbabve əskinasıdır. On dörd sıfırı olan bu əskinas 21-ci əsrin tarixindəki ən güclü inflyasiyanın simvoludur.

 2000-ci illərin sonlarında Zimbabvedəki vəziyyət 21-ci əsrin ən ağlasığmaz hiperinflyasiyalarından biri hesab olunur. 2008-ci ildə ölkədə qiymətlər o qədər sürətlə artır ki, pul demək olar ki, dəyərdən düşür. Aylıq inflyasiya astronomik həddə çatır və qiymətlər hər 15 saatdan bir nəzarətsiz şəkildə ikiqat  artmasına səbəb olur. Milli valyutanı o qədər devalvasiya edir ki, hökumət dövriyyəyə 100 trilyon Zimbabve dolları əskinas buraxmağa məcbur olur. İnsanlar bir tikə çörək almaq üçün əl arabalarında əskinaslar daşıyırdılar. Çıxılmaz vəziyyətdə qalan hakimiyyət  milli valyutadan imtina etməli olur. Həmin trilyonlar isə turist suvenirinə çevrilir.

Bu gün bu, iqtisadi böhranın ölkənin hər bir vətəndaşını cəmi bir neçə ay ərzində necə "kasıb multimilyarderə" çevirə biləcəyinin açıq bir xatırlatmasıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)

Fatimə Məmmədova,

Ədəbiyyat və İncəsənət portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Qış gələndə yay üçün darıxırıq. Soyuq küləklər əsəndə deyirik: “Kaş indi yay olaydı”. Günəş, dəniz, isti axşamlar üçün darıxırıq. Amma yay gələn kimi başqa cür danışmağa başlayırıq: “Bu istilər də dözülməz oldu, kaş indi qış olaydı”.

Soyuq olanda istilik istəyirik, isti olanda sərinlik axtarırıq. Yağış yağanda günəş arzulayırıq, günəş çıxanda kölgə axtarırıq. İnsan təbiətinin ən qəribə tərəfi də elə budur- əlimizdə olanı yox, olmayanı arzulayırıq.

Sağlam olan bəzən həyatdan bezdiyini deyir, yaşamaq istəmədiyini söyləyir. Amma bir gün xəstəlik, xəsarət, ağrı ilə üzləşəndə ilk dediyi söz dəyişir: “Kaş yenə əvvəlki kimi sağlam olaydım”. O zaman insan anlayır ki, əsl nemət nə puldur, nə də şöhrət. Ən böyük nemət sadəcə sağlamlıqdır.

Münasibətlərdə də eyni nankorluq var. Bizi sevəni çox vaxt görmürük, onun qayğısını adi qəbul edirik. Amma bizi istəməyən, bizə soyuq davranan biri olanda nədənsə ona daha çox bağlanırıq. Bəlkə də insanın ən böyük paradoksu budur: əlində olan sevgini görməz, uzaqda olanın arxasınca qaçar.

Valideynlərlə münasibətdə isə bu həqiqət daha acı görünür. İnsan çox vaxt onların qədrini sağlığında bilmir. Bəzən bir sözlə, bir davranışla onları incidir, qəlblərini qırır. Valideyn isə yenə də susur, yenə də bağışlayır, yenə də övladını düşünür. Amma günlərin birində o insan həyatdan köçəndə, övladın dünyası sanki dağılıb tökülür. İnsan paramparça olur. Dünən qədrini bilmədiyi o insanın yoxluğu birdən-birə həyatın ən böyük boşluğuna çevrilir. Amma artıq gec olur.

Əslində həyatın bizə verdiyi ən böyük nemətlər çox sadədir: sağlam olmaq, sevdiklərimizin yanımızda olması, evdə bizi gözləyən bir valideynin varlığı. Lakin insan çox vaxt bunları itirəndən sonra anlayır.

Bəlkə də problem qışda və ya yayda deyil. Problem ondadır ki, biz xoşbəxtliyi çox vaxt uzaqda axtarırıq. Halbuki o, bəzən elə yanımızda dayanır.

İnsan nankor olmağa tez öyrəşir. Amma sahib olduqlarının qədrini vaxtında bilmək – bu artıq müdriklikdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)

Radə Abbasova,

AMEA Folklor İnstitutunun elmi işçisi. “Ədəbiyyat və incəsənət”

Yazıçı-jurnalist İmamverdi İsmayılovun oxuculara yeni təqdim etdiyi “Bayquş və qarovulçu” hekayəsi ədəbiyyatımızda qədimdən mövcud olan insan-təbiət münasibətlərinin ifadəsi kimi maraqlıdır. Sosial problemlərin bu aspektdə təsvir edilməsi yaxşı tapıntı olmaqla yanaşı şəxsin mənəvi-psixoloji durumunun təzahürü kimi təqdirəlyiqdir.

Qarovulçunun xidmət etdiyi bağın qonşuluğuna gələn bayquş öz müdhiş səsi ilə ətrafdakıları narahat edir. Əslində bayquşun səsindən çox bayquşla bağlı xalq inancında, rəvayət və əfsanələrdə yaşayan “bayquş mifi” insanları hansısa faciənin olacağı qorxusuna salır. Bağın sahibi həmin bayquşu məhv etməyi tapşırır. Qarovulçu bu tapşırıq qarşısında çıxılmaz duruma düşür, bütün sosial həyatının mənası, mənəvi dünyası silkələnir. Heç bir günahı olmayan quşa – təbiətə qəsd eləmək istəmir, ancaq onu sarsıntı və tənhalıqdan qurtarmış, mərhəmət göstərmiş bağ sahibinin də sözündən çıxa bilmir.

Qonşu bağa baxan, gününü avaraçılıqla keçirən “sosial tullantı” - içki düşkünü ilə razılaşır ki, bayquşu güdüb öldürsünlər.

Bu tədbir onların hər ikisinin faciəsi ilə sonuclanır. Qonşunun əlində açılan güllə Qarovulçunun ölümünə səbəb olur. Bir növ xalq arasında yayılmış bayquş mifini doğrulayır.

Hekayədə əsas leytmotiv təbiət və insan münasibəti olsa da, bu fonda adi bir insanın daxili təzadları, özünün özü lə, sosial həyatı, ailəsi, qızı, nəvəsi, qonşusu ilə harmoniyanın olmaması diqqət çəkir. Qarovulçunu öldürən bayquş, qonşu, güllə deyil, tarazlığını itirmiş həyatıdır.

Qarovulçu əslində deyildiyi mənada qarovulçu deyil, Qarovulçu-gözətçi mənasında işlədilir. Ancaq bu hekayədə göstərilən şəxs təkcə gözətçi deyil, o həm bağbanlıq edir, həm evin abadlığına baxır, həm də bu bağda yaşayır. Ora onun həyat və fəaliyyət mühitidir və bu mühit onu daha cansıxıcı, əzablı tənhalıqdan qurtarır. Ona görə bağ sahibinin tapşırığına - bayquşu öldürmək tələbinə “tüpürüb gedə” bilmir.

Hekayəyə xüsusi kolorit verən kənddən gəlib şəhərdə yaşayan şəxsin düşüncəsində və leksikonunda kök salmış folklor və etnoqrafik təhkiyələr, ifadə və aforizmlərdir. Düşüncəsinin dərin qatlarında yaşayan, bir növ həyat kredosuna və dəyərinə çevrilən anlayışlar, zərb-məsəllər “qarovulçunu” tanımağa, onun şəxsi dünyasına nüfuz etməyə kömək edir. Eyni zamanda onu sosial varlıq kimi xarakterizə edir. Onun faciəsinin kökünü göstərir.

Maraqlıdır ki, hekayədə bayquş xüsusi personaj kimi təqdim edilir, təbiət insanla dialoqa girir. İnsan anlaya bilmədiyindən qorxur, vahimələnir, ona qarşı çıxır. Ancaq həmişə olduğu kimi, oturduğu budağı kəsən insan yıxılmalıdır. Onu yaşadan təbiətə edilən hər bir qəsd özünə qayıtmalıdır. Burada bayquşun heç bir əməli, pis hərəkəti yoxdur. İnsan öz bəsit təfəkkürünün, anlamaq qabiliyyətinin zəifliyinin və mövqe ifadə edə bilməməyinin güdazına gedir.

Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, böyük Nizami Gəncəvidən üzü bəri ədəbiyyatımızda, folklorumuzda, etnoqrafiyamızda və məişətimizdə yer almış “bayquş” mifi geniş və dərin tədqiq olunmamış, onun mifoloji mahiyyəti açılmamışdır.

İ.İsmayılovun bu hekayəsi bir daha mövzuya qayıtmağın zəruriliyini ortaya qaoyur. Doğrudan da, niyə insanlar bayquşdan, onun harayından qorxur, vahiməyə düşürlər? Nəvənin dilindən deyildiyi kimi, “bəy quşuna” necə qıyıb güllə atmaq olar?

Üstəlik, bu bayquş “Ana bayquş” adlanır. “Xarabalığı seyrangaha çevirməyən, viranəliyə köç salan” bayquşun məhv edilməsini tələb edən bağ sahibinin istəyi seyrangah, abadlıq, gözəllik arzusu ilə bağlı deyil, daxili səbatsızlığın, vahimənin, sosial güvənliyin nəticəsidir ki, sonda “Qarovulçunun” canını alır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(12.03.2026)