Super User

Super User

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

ƏbdülMahmudovAzərbaycansənətində böyükizqoymuş, zəhmətkeş, vətənpərvər, istedadlı və vicdanlı birsənətadamıdır. Onunfəaliyyətiillərlə formalaşmış teatrvə kinomədəniyyətimizinəsasdayaqlarındanbirihesabedilir. O, sənətiilə xalqınaxidmətedib, gəncnəslə örnəkolub, özündənsonragələnlərə zənginbirirsburaxıb.

 

Onunyaratdığı rollar, quruluş verdiyitamaşalar, pedaqojifəaliyyətivə ictimaimövqeyibugündə özaktuallığını qoruyur. Mahmudovsənətinyalnıztexnikideyil, mənəvivə etiktərəflərinidə əhatə etdiyinigöstərməklə, onuəbədiyaşaredənamilləriaydın şəkildə ortayaqoyur. Busəbəbdən ƏbdülMahmudovtəkcə sənətkarkimideyil, həmdə şəxsiyyətkimiyaddaşlarahəkkolunub.

Əbdül Mahmudov 15 may 1944-cü ildə indiki Hacıqabul rayonunun Atbulaq kəndində anadan olub. Əslən Şamaxıdandır. Ana tərəfi Haşimi krallığından olduğu üçün, nəsilləri həşimxanlılar adlanırıb. Ata tərəfi isə Ərdəbildən olub.

1961-ci ildə orta məktəbi bitirib. Kinoya gəlişi uşaqlıq illərində çəkildiyi "Bir məhəllədən iki nəfər" və "Leyli və Məcnun" filmlərilə baş verib.

Daha sonra M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Adil İsgəndərovun kursunda aktyorluq ixtisasında (1962–1966), Moskvada isə Ali rejissorluq və ssenaristlər kursunun rejissor bölməsində Andrey Tarkovski, Leonid Trauberq, Vasili Şukşin və G. Daneliya kimi məşhur sənətkarlardan dərs alıb (1971–1973).

1966-cı ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında aktyor kimi işləyib. Bir ara kinostudiyanın nəzdindəki kinoaktyor teatrının bədii rəhbəri olub. Əbdül Mahmudovun ulu babası Hacı Şeyx Mürsəl ağa XVII əsrdə Ərdəbildə Şah İsmayıl Xətainin ulu babası olan Şeyx Səfiəddin Ərdəbilinin darülfünununda ilahiyyat elmi üzrə təhsil almışdır. Sonradan göndərişlə Şamaxı şəhərinə gəlib.

 

Aktyor kimi

 

- Bir məhəllədən iki nəfər

- Leyli və Məcnun

- Əhməd haradadır?  (rol: kənd sakini)

- Uşaqlığın son gecəsi (rol: milis işçisi)

- Şərikli çörək (rol: bazardakı alıcı)

- O qızı tapın (rol: mafioz qrupunun üzvü)

 

Rejissor assistenti kimi

Dağlarda döyüş

 

İkinci rejissor kimi

- Bizim Cəbiş müəllim

- Dəli Kür

- Oxuyur Müslüm Maqomayev

 

Rejissor kimi

- Qeyri-adi ov

- Firəngiz

- Alıcının sərgüzəşti

- Əcəmi Naxçıvani

 

Ssenari müəllifi kimi

- Ömür-gün sevdası

- Şəhərlərin dostluğu

- Gecə qatarında qətl

 

Mükafatları

1. "Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı"

2. "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı

3. "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı

4. Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının Milli Kino Mükafatı

5. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

 

Əbdül Mahmudov Azərbaycan mədəniyyətinin tanınmış simalarından biri, öz dövrünün həm teatr, həm də kino sahəsində müstəsna xidmətlər göstərmiş istedadlı sənətkarıdır. O, yalnız aktyor kimi deyil, həm də rejissor, pedaqoq və maarifçi kimi də özünü təsdiqləmiş bir şəxsiyyətdir. Onun uzun illərə dayanan yaradıcılıq yolu həm sənətkarlıq baxımından, həm də insan kimi sərgilədiyi davranışla ətrafına nümunə olmuşdur.

 Əbdül Mahmudov sənətə könül verən, səhnəni və kameranı müqəddəs sayan bir ziyalıdır. Azərbaycan teatrının inkişafında göstərdiyi xidmətlər, tələbə yetişdirmə fəaliyyəti və ümumilikdə mədəniyyətimizə verdiyi töhfələr onu xalq arasında sevilən və hörmət edilən bir insana çevirmişdir. Onun sənətə olan sevgisi təkcə oynadığı rollarda və quruluş verdiyi tamaşalarda deyil, eyni zamanda cəmiyyət qarşısında göstərdiyi intellektual və etik duruşda da öz əksini tapır.

Əbdül Mahmudov sənətə yanaşmasında olduğu kimi, şəxsi həyatında və ictimai münasibətlərində də dürüstlük və etika prinsiplərinə sadiq olub. Onun müdrik danışığı, təvazökarlığı, dərin zəkası və insanlara olan hörməti hər zaman təqdir olunub. Ətrafında olanlar onu istedadlı sənətkarla yanaşı, yüksək mənəviyyat sahibi, əsl ziyalı kimi tanıyır. Mahmudov sənətə bir missiya, cəmiyyətə isə vicdanla xidmət ediləcək bir varlıq kimi yanaşır.

Əbdül Mahmudov həyatının böyük bir hissəsini gənc aktyor və rejissorların yetişdirilməsinə həsr edib. O, uzun illər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərib. Onun tələbələri bu gün həm teatr, həm də kino sahəsində uğurla fəaliyyət göstərirlər.

 Mahmudov tədrisdə sadəcə nəzəri bilik verməklə kifayətlənmir, eyni zamanda tələbələrə sənətin fəlsəfəsini, onunla davranma mədəniyyətini, səhnəyə və kameraya münasibəti öyrədirdi. Onun dərslərində klassik sənət nümunələrindən istifadəsi, dünya teatr və kino məktəblərinə istinadları gənc nəsildə geniş baxış bucağı formalaşdırmağa kömək edib. O, həm də tələbələrinin insani keyfiyyətlərinə önəm verib və sənətə vicdanla yanaşmağın vacibliyini hər zaman vurğulayıb.

Sənətçi Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkir. Allah köməyi olsun.

 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

 

Cümə, 15 May 2026 08:32

Gənc Sənətkarlar Festivalı

İmran Verdiyev,

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi. “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi

 

“Şəhərsalma və Memarlıq ili” çərçivəsində Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti, Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsi və Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin birgə təşkilatçılığı ilə  Oğuz rayonunda “Gənc Sənətkarlar Festivalı” keçirilmişdir.

 

Festivalda Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov, Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin, Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin, YAP Oğuz rayon təşkilatının, Şəki Regional Turizm İdarəsinin rəhbərləri və mədəniyyət xadimləri, ictimaiyyət nümayəndələri, gənclər iştirak etmişdir.

Festival Azərbaycan Respublikasının dövlət gənclər siyasətinə uyğun olaraq, gənclərin yaradıcılıq potensialının üzə çıxarılması, onların istedadlarının dəstəklənməsi və milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliği məqsədilə təşkil olunmuşdur.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov çıxış edərək dövlət gənclər siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinin gənclərin hərtərəfli inkişafına şərait yaradılması olduğunu vurğulamış, yaradıcı və istedadlı gənclərə göstərilən diqqət və qayğının bundan sonra da davam etdiriləcəyini bildirmişdir.

Daha sonra Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin rəisi Ramiz Mahmudov və Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Tural Kərimov çıxış edərək   gənclərimizin milli-mənəvi dəyərlərimizə sadiqliyini, onların müasir yaradıcılıq qabiliyyətlərini və cəmiyyətin inkişafındakı rolunu xüsusi qeyd etmişlər.

Festival iştirakşıları gənc istedadların əl işləri ilə yaxından tanış olmuşlar. Tədbir çərçivəsində əl işlərinin sərgisi və satış yarmarkası, canlı ustad dərsləri, bədii proqramlar, musiqi nömrələri, şeir təqdimatları və açıq mikrofon proqramı təşkil olunmuşdur.

Nümayiş olunan müxtəlif sənət nümunələri gənclərimizin zəngin yaradıcılıq potensialını, milli-mənəvi dəyərlərimizə bağlılığını və müasir sənətə marağını bir daha nümayiş etdirmişdir.

Tədbirin sonunda qeyd olunmuşdur ki, istedadlı gənclərin inkişafına yönəlmiş layihə və təşəbbüslər gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

 

 

 

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda Cənub QHT Platformasının (Global South NGO Platform – GSNP) ilk Baş Assambleyasında çıxış edib, QHT-lərin sülhün, ədalətin bərqərar olmasında oynaya biləcəyi rola diqqət çəkib.

 

Hikmət Hacıyev qeyd edib ki, QHT-lər diplomatik kanalların səylərini daha yaxından dəstəkləyə, cəmiyyət və icmaların səsinin qlobal səviyyədə daha yaxşı eşidilməsinə töhfə verə bilər.

Mövzu ilə bağlı “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına açıqlama verən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilov Hikmət Hacıyevin məlum çıxışının QHT-lər, vətəndaş cəmiyyəti institutları qarşısında yeni vəzifələr qoyduğunu vurğulayıb:

“Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin Bakıda Cənub QHT Platformasının  ilk Baş Assambleyasındakı çıxışı, bu çıxış zamanı səsləndirdiyi fikirlər QHT-lərin gələcək fəaliyyət strategiyasının müəyyən edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. Hörmətli Hikmət müəllim öz çıxışında QHT-lərin xalqın və dövlətin həyatındakı rolunun daha səmərəli, daha optimal ola biləcəyi ilə bağlı fikrlər səsləndirib, diplomatiya ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının da sülh, əməkdaşlıq, qarşılıqlı anlaşma kimi məsələlərə böyük töhfə verə biləcəyini vurğulayıb. O, qeyd edib ki, QHT-lər diplomtik kanalalrın səylərini dəstəkləyə, bununla da ümumi işə daha çox fayda verə bilər.

Hesab edirəm ki, Hikmət Hacıyevin məlum açıqlaması Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının, eləcə də bütün digər QHT-lərin qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Bu vəzifələr sırasına dövlət siyasətini, ölkə diplomatiyasını daha sıx şəkildə dəstəkləmək, sülh və ədalətin təntənəsi üçün daha effektiv və koordinasiyalı fəaliyyət ortaya qoymaq, cəmiyyətin səsinin beynəlxalq müstəvidə daha aydın eşidilməsi üçün səy göstərmək və s. daxildir.

Digər mühüm məqam QHT-lərin koordinasiyalı şəkildə, birlik halında fəaliyyət göstərməsinin, strateji məsələlərdə öz səylərini birləşdirməsinin vacibliyi ilə bağlıdır. Bu cür ortaq fəaliyyət qarşıya qoyulan məqsədə daha tez çatmaq, daha fundamental nəticələr ortaya qoymaq baxımından önəmldir.

İnanıram ki, QHT-lərimiz Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin çağırışından gərəkli nəticə çıxaracaq və diplomatiyamızın fəaliyyətini daha yaxından dəstəkləyəcəklər. Dövlətimiz əmin ola bilər ki, bu məsələdə Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı xüsusi fəallıq göstərəcək, milli maraqlarımızın və bəşəri dəyərlərin müdafiəsində əlindən gələni əsirgəməyəcək”.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Mədəniyyət Konsepsiyasının icrası ilə əlaqədar həyata keçirilən “Kitablar səltənətinin inciləri” adlı mütaliə silsiləsindən izləyicilərə klassik Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, şair-filosof Əfzələddin Xaqaninin qəzəli təqdim olunur.

 

900 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycanın böyük şairi Əfzələddin Xaqani Şirvaninin növbəti qəzəllərindən birini təqdim edirik. Televiziya və radiolarda tez-tez səslənən “Bəxtəvər oldum” kimi təqdim olunan  Tofiq Quliyevin bəstəsi ilə sevilən mahnının sözləri Xaqanıyə aiddir. İlk ifaçısı  Bülbül olan bu mahnı bir çox xanəndə və opera müğənniləri tərəfindən ifa edilmişdir.

 

Getdikcə bu eşqin mərəzi pür xətər oldu

Dərman elədikcə ona,  döndü bətər oldu.

 

Eşqin odu yandırdı mənim canımı, eyvah

Bu vaqeədən cümlə cahan baxəbər oldu.

 

Xaqani eşq əlindən  inildəsə də, sonda

Xaqani, sevin indi, yarın rəhmət gəlibdir.

Bundan sonra könlün deyəsən, bəxtəvər oldu,

 – deyib özünə gözaydınlığı verir sanki. Bütün rübai, qəzəl və qəsidələrində dərin məna və fəlsəfə olan böyük Xaqanini oxumaq, yararlanmaq və yaşatmaq üçün mütaliə etmək lazımdır.

Yazıçı Şahzadə İldırımın hazırladığı və şair-qəzəlxan Ceyhun Möhübbinin səsləndirdiyi böyük şairin “Bəxtəvər oldum” qəzəli insanın eşq yolunda çəkdiyi əzabların və qovuşma anındakı böyük sevincin bədii-fəlsəfi tərənnümüdür. Qəzəl klassik Azərbaycan poeziyasının incilərindən biri hesab olunur. Videoçarxda mərhum müğənni Elçin Cəlilovun ifası da yer alır.

Qəzəl kitabxananın YouTube kanalında aşağıdakı keçiddə verilib: https://www.youtube.com/watch?v=4jD_wKJwPtU

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

 

ABŞ-nin İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində yerləşən Şimal-Qərb İllinoys Universitetində (“Northeastern İllinois University”) "Dialoqdan fəaliyyətə" (“From Dialogue to Action”) adlı 3-cü Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu keçirilib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, iki gün davam edən forum Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəmizin dəstəyi, Çikaqoda fəaliyyət göstərən Orta Qərb Ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin (ACMA) təşkilatçılığı və Amerika Azərbaycanlı Təşkilatları Alyansının təşkilati dəstəyi ilə baş tutub. Foruma ABŞ-nin “Corc Vaşinqton”, “Cənubi Florida”, “İllinoys”, “Kolumbiya”,  “Con Hopkins”, “Pensilvaniya”,  “Nyu York”, “Urbana Şampeyn İllinoys”, “Corc Meyson”, “Boston” kimi təhsil ocaqlarından olmaqla ümumilikdə 23 ştatdan 52 universitetin tələbələri, gənclər, təlimçilər, Azərbaycan icmasının üzvləri, komitə əməkdaşları, Azərbaycanın ABŞ-dəki səfirliyinin təmsilçisi, Türkiyənin Çikaqodakı Baş konsulu və Pakistanın Çikaqodakı Baş konsulunun müavini qatılıb.

Amerika Azərbaycanlı Gənclər Federasiyasının İdarə heyətinin üzvü Fərid Axundov və Kolumbiya Universitetinin tələbəsi Elnarə Hüseynovanın moderatorluğu ilə keçirilən forumda Azərbaycan və ABŞ-nin Dövlət himnləri səsləndirilib, Ulu Öndər Heydər Əliyevin və ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.

Diasporla İş üzrə Dövlət  Komitəsinin sədr müavini Elşad Əliyev çıxışında diaspor sahəsində gənclərin rolundan, Azərbaycan dövlətinin gənclər siyasətinə verdiyi önəmdən bəhs edib və forumun işinə uğurlar arzulayıb.

Azərbaycan Respublikasının ABŞ-dəki Səfirliyinin təmsilçisi Fatma Yolçuyeva, Türkiyə Respublikasının Çikaqoda Baş konsulu Tahir Bora Atatanır və Pakistanın Çikaqodakı Baş konsulunun müavini  Səid Əli (Saeed Ali)  forumun önəmini vurğulayıb, gənclərin təhsillə yanaşı, ictimai fəaliyyətdə iştirakının vacibliyini diqqətə çatdırıblar.

Tədbirin təşkilatçıları, Orta Qərb Ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin rəhbərləri Fərid və Mehriban Məmmədovlar, Təşkilat Komitəsinin üzvü  Rəşid Əzimov və Amerika Azərbaycanlı Təşkilatları Alyansının İdarə Heyətinin üzvü Samir Novruzov gəncləri özünüinkişafla yanaşı milli birliyə səsləyib, onları hər zaman xaricdə öz şəxsiyyətləri ilə bərabər Azərbaycanı təmsil etdiklərini unutmamalarını xatırladıblar. 

Forumda, həmçinin Kanadada fəaliyyət göstərən “Vətən” Azərbaycan İncəsənət və Mədəniyyət Mərkəzinin təşəbbüsü ilə “ElTV Production”ın hazırladığı Ümummilli Lider Heydər Əliyevə həsr olunan “Heydər Əliyev və Azərbaycan mədəniyyəti: Milli kimliyin qorunması və inkişafı strategiyası” (“Heydar Aliyev and Azerbaijani Culture: A Strategy for Preserving and Developing National Identity”) adlı filmin təqdimatı keçirilib.

Forum öz işinə panel müzakirələri, təlim və təqdimatlarla davam edib.

“Təcrübə və baxışlar: Gənclər üçün strateji yanaşmalar və inkişaf perspektivləri” və “Gənclərin strateji qərarvermə yanaşmaları və effektiv fəaliyyət istiqamətləri” mövzularında keçirilən panellərdə ABŞ-də təhsil alan, eləcə də müxtəlif sahələrdə uğur qazanan gənclər və diaspor nümayəndələri qatılıb. Panel iclasında uğura aparan yolda qazanılan təcrübələr iştirakçılarla bölüşülüb. Tədbir fikir mübadiləsi və sual-cavab sessiyası ilə davam edib.

Hökümə Kərimovanın “İntizam, təzyiq və baxış – öz həyatının baş qəhrəmanı olmaq” (“Discipline, Pressure & Vision-Becoming the Main Character of Your Life”) mövzusunda keçirdiyi təlim gənclərin marağı ilə qarşılanıb.

ABŞ-nin Corc Meyson Universitetində fəaliyyət göstərən Azərbaycanlı Tələbə Təşkilatının rəhbəri İlyas Vəliyev və Vaşinqton Universitetinin doktorantı Təhminə Mehtiyeva “Bizim şəbəkə” (“Bizim Circle”) adlı gənclər üçün vahid platforma təqdim ediblər. Bildirilib ki, platforma müxtəlif ştatlarda yaşayan gəncləri bir araya gətirməyi, onların bir-birinə daha yaxın olmasını təmin etməyi, həmçinin qarşılıqlı əlaqəni və məlumat mübadiləsinin əlçatanlığını hədəfləyir.

Forumda Kaliforniyada fəaliyyət göstərən “Stealth Startup”da (“ictimaiyyətə açıqlanmadan fəaliyyət göstərən startap”) Platforma və Təhlükəsizlik üzrə baş mühəndis və İT mütəxəssisi Şəhriyar Məmmədov gənclərə “Müasir dünyada süni intellekt”( “Aİ in the Modern World”) mövzusunda təqdimat keçirib. Təqdimat zamanı fəal olan iştirakçılar mükafatlandırılıb.

Bundan əlavə, Şimali Kaliforniya Azərbaycan Mədəniyyət Cəmiyyətinin prezidenti Nurlan Şükürovun və diaspor fəalı Ülvi Verdiyevin idarəçiliyi ilə breyn rinq keçirilib. Ölkəmizlə bağlı sualların üstünlük təşkil etdiyi yarışmada 6 müxtəlif komandada 30-dan çox gənc öz bilik və bacarıqlarını göstərib. Qalib komandaya hədiyyələr təqdim edilib.

Tədbirdə 2024 və 2025-ci illərdə keçirilən Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumlarından ibarət videoçarx, ABŞ-də gənclərin diaspor fəaliyyətinə dair təqdimat, eləcə də “Birlikdə”, “Tarix dərsi” videoçarxları nümayiş olunub.

Bədii hissədə gənclərin təqdimatında “Naz eləmə” rəqsi ifa olunub, milli musiqi alətlərində xalq musiqilərimiz səsləndirilib. Sonda “Yaşa mənim xalqım” mahnısı iştirakçılarla birlikdə ifa edilərək gənclərə unudulmaz anlar yaşadıb. Tədbir “Yallı” rəqsi ilə davam etdirilib.

Sonda iştirakçılara sertifikatlar verilib və xatirə fotosu çəkilib.

Məlumat üçün bildirək ki, 1-ci Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu 2024-cü ildə Vaşinqtonda, 2-ci Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu 2025-ci ildə Virciniyada keçirilib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Cümə axşamı, 14 May 2026 10:44

Xalq yazıçısı oxucular arasında

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

 

Sumqayıt şəhərində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində adı çəkilən qurumun və Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Sumqayıt bölməsinin təşkilatçılığı ilə Xalq yazıçısı, AYB-nin katibi Çingiz Abdullayevlə oxucuların görüşü keçirilib. Tədbirdə şəhər ziyalıları, gənc yazarlar, tələbələr və ədəbiyyatsevərlər iştirak ediblər.

 

Görüş zamanı yazıçının yaradıcılığı, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatındakı yeri, detektiv janrının xüsusiyyətləri barədə geniş söhbət aparılıb. Çingiz Abdullayev oxucuların suallarını cavablandırıb, yaradıcılıq planlarından danışıb və gənclərə mütaliənin əhəmiyyətini tövsiyə edib.

Tədbirdə AYB Sumqayıt bölməsinin sədri Gülnarə Cəmaləddin, Abşeron-Xızı Regional Mədəniyyət İdarəsinin məsləhətçisi Bayram Cəfərli, filologiya elmləri doktoru, professor Rafiq Yusifoğlu, Əməkdar müəllim Ofelya Babayeva, yazıçı Hümbət Həsənoğlu, şair İbrahim İlyaslı və başqaları çıxış edərək yazıçının Azərbaycan ədəbiyyatının tanıdılmasında mühüm rol oynadığını qeyd edib, belə görüşlərin gənclərin ədəbiyyata marağının artırılmasına xidmət etdiyini bildiriblər.

Məlumat üçün bildirək ki, Çingiz Abdullayev 1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Hüquq təhsili alan yazıçı uzun illər hüquq-mühafizə orqanlarında çalışıb. O, əsasən siyasi-detektiv janrında qələmə aldığı əsərlərlə geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanıb. Yazıçının əsərləri bir çox xarici dillərə tərcümə olunub və dünyanın müxtəlif ölkələrində nəşr edilib. Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına verdiyi töhfələrə görə ona “Xalq yazıçısı” fəxri adı verilib.

Tədbirin sonunda xatirə şəkilləri çəkdirilib və müəllif kitablarını oxucular üçün imzalayıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

 

Kino sahəsində aparıcı beynəlxalq nəşrlərdən olan “Screen İnternational” jurnalının may ayında dərc olunan buraxılışının üz qabığı Azərbaycana həsr olunub.

Jurnalın üz qabığına çıxarılan materialda Azərbaycanda kino istehsalı sahəsində aparılan islahatların nəticələrindən biri olan geri ödəniş (cash rebate) mexanizminin tətbiqindən danışılır.

 

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il 4 iyul tarixli Qərarına əsasən, ölkə ərazisində film istehsalı üçün mal, iş və xidmətlərin alınmasına çəkilmiş xərclərin 25 faizi istehsalçıya geri qaytarılır. Bundan başqa, mədəniyyətimizin təbliği üçün müəyyən edilmiş meyarlarının azı üçünə cavab verdikdə, çəkilmiş xərclərin daha 15 faizi məbləğində vəsait istehsalçıya geri ödəniləcək. Beləliklə, istehsalçı şirkət xərclərinin 40%-ə qədərini geri ala biləcək. Bunu əsas götürərək, jurnal Azərbaycanın xarici film istehsalçılarının sevimli məkanına çevriləcəyini bəyan edir.

Jurnalın may buraxılışı Kannda keçirilən Beynəlxalq Kino Festivalına həsr edilib. Hazırda Azərbaycanın nümayəndə heyətinin Kannda milli stend ilə təmsil olunur.

Qeyd edim ki, Britaniyada dərc olunan “Screen International” jurnalının əsas auditoriyası kino biznesində çalışan peşəkar şəxslərdən ibarətdir. Jurnalın digər missiyası beynəlxalq kino festivallarını işıqlandırmaqdır. Əsası 1889-cu ildə qoyulan jurnal 1975-ci ildən indiki adı ilə nəşr olunur.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Kənan Məmmədli,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

May ayı həm də dünyanın ən nüfuzlu musiqi yarışmalarından biri hesab olunan “Avroviziya” mahnı müsabiqəsinin keçirilmə tarixidir.  Hər il milyonlarla tamaşaçını bir araya gətirən, müxtəlif ölkələrin təmsilçilərinin səhnə performansları, fərqli musiqi üslubları və möhtəşəm şou proqramları ilə seçilən müsabiqə gənc ifaçılar üçün beynəlxalq arenaya açılan mühüm platforma hesab olunur. Zaman-zaman ölkəmiz bu müsabiqədə uğurlar da sıralayıbdır.

Bu gün növbəti müsabiqədə 2-ci yarımfinal baş tutacaq.

 

Azərbaycanın “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində qazandığı uğurlu nəticələrə toxunduq. Ölkəmiz ən böyük uğurunu 2011-ci ildə əldə edib. Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən yarışmada Eldar Qasımov və Nigar Camal “Running Scared” mahnısı ilə Azərbaycanın tarixində ilk dəfə müsabiqənin qalibi olublar.

Azərbaycanın qələbəsindən sonra 2012-ci ildə “Avroviziya” müsabiqəsinə Bakı ev sahibliyi edib. Bakı Kristal Zalında keçirilən yarışmada Azərbaycanı Səbinə Babayeva “When the Music Dies” mahnısı ilə təmsil edib və dördüncü yeri tutub.

Bu dəfəki müsabiqədə Azərbaycanı Jiva səhnə adı ilə tanınan müğənni Cəmilə Həşimova təmsil edəcək. O, bu gün Vyanada sayca 70-ci “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində 2 nömrə altında səhnəyə çıxacaq. Jiva müsabiqədə “Just Go” adlı mahnını səsləndirəcək. Mahnının söz və musiqisinin müəllifi azərbaycanlı və amerikalı bəstəkar Fuad Cavadovdur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın “Avroviziya 2026” müsabiqəsində iştirakı üçün keçirilən seçim mərhələsinə ümumilikdə 100 müraciət daxil olub və 186 mahnı təqdim edilib. Onlardan 107-si yerli müəllif və ifaçılar, 79-u isə xarici müəlliflər tərəfindən göndərilib. İlkin qiymətləndirmə mərhələsində müraciətlər peşəkar heyət tərəfindən nəzərdən keçirilib, 18 namizəd növbəti mərhələyə dəvət olunub. Namizədlərlə canlı dinləmələr və fərdi müsahibələr keçirilib, onların vokal imkanları, səhnə performansı və beynəlxalq auditoriya üçün potensialı qiymətləndirilib. Nəticədə üç nəfərlik qısa siyahı formalaşdırılıb və xüsusi fokus qrupunun yekun rəyinə əsasən Azərbaycanın builki təmsilçisi kimi Jiva seçilib.

Müğənninin yaradıcılıq yolu 2003-cü ildə keçirilən “Bakı Payızı” müsabiqəsində ikinci yer qazanması ilə başlayıb. O, 2007-ci ildə “Show Time” layihəsində iştirak edib, 2011-ci ildə isə “Avroviziya”nın milli seçim turunda ilk üçlüyə daxil olub.

Jiva sonrakı illərdə müxtəlif musiqi layihələrində uğurla çıxış edib. O, Xalq artisti Rəşad Haşımovun yaratdığı məşhur “RAST” ansamblı ilə səhnəyə çıxıb, həmçinin nüfuzlu “Montreux Jazz Festival”ında iştirak edib. Daha sonra “Hazz Band” qrupunun solisti kimi fəaliyyət göstərərək caz elementlərini müasir estrada üslubu ilə sintez edib. 2017-ci ildən etibarən solo fəaliyyətini davam etdirən müğənni pop, dance və R&B janrlarında Azərbaycan, rus və ingilis dillərində mahnılar ifa edir.

Xatırladaq ki, “Avroviziya 2026” beynəlxalq mahnı müsabiqəsi Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilir. Yarışmanın birinci yarımfinalı artıq başa çatıb, ikinci yarımfinal bu gün, böyük final isə mayın 16-da təşkil olunacaq.

Müsabiqədə ümumilikdə 35 ölkə iştirak edir. Bolqarıstan, Rumıniya və Moldova isə yenidən yarışmaya qayıdan ölkələr sırasında yer alır.

Qayıdaq ifaçımıza. Jiva “Just Go” oxuyacaq. Nə adında, nə mahnısında zəngin mədəniyyət artefaktları ilə tanınan Azərbaycanımıza aid heç nə yoxdur. Mahnı da qol-qabırğası qırıq ingiliscə səslənən alababat dappadurumdur.

Qabaqcadan öz proqnozumu verirəm. Belə bir repertuarla heç bir uğur qazanıla bilməz. Şahid olacaqsınız.

Avroviziya öz mədəniyyətini tanıtmaq üçündür. Jivaların “Just Go”ları isə əsla Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə hesablanmayıb. Bu tərzdə ingilis dilində - jüri anlayan dildə oxumaq da bir dividend gətirən deyil.

Elə isə, gözümüzü 71-ci müsabiqəyə dikək. Bəlkə o vaxta düzələrik.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Opera sənəti – kübar təbəqə, zövqlü dinləyici üçün nəzərdə tutulan incəsənət növüdür. Yəni bizim tik-tok müğənnilərini, bozbaş komediyalarını izləyənlər üçün deyil bu sənət. Haqqında isə xüsusilə danışmaq lazımdır. Çünki dəbə uyan media çou-biznesdən yazar, amma operadan əsla yazmaz...

 

Cavid Səmədov 14 may 1987-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olub. Cavid Səmədov Üzeyir Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasını bitirib. (Azərbaycan Respublikası Bakı şəhəri) Tələbəlik dövrundə opera sahəsində ustalığının artırılması məqsədilə Qalina Vişnevskaya tərəfindən Moskva şəhərində fəaliyyət göstərən “Opera mərkəzi” nə dəvət edilmiş və bu sənəti təkmilləşdirib

Bundan sonra Cavid Səmədov İtalyanın Ozimo şəhərində yerləşən Opera sənəti Akademiyası və Pezaro şəhərində yerləşən Renato Tebaldi və Mario Del Monako adına Akademiyalarda təhsilini davam etdirib.

 Təhsil müddəti zamanı o Vilyam Mateuzzi, Harriet Lawson, Lella Kuberli, Raina Kabayvanska, Antonio Yuvarra, Alla Simoni, Karlo Morqanti, Mario Melani, Sergio Seqalini, Tomas Hempson, Pyetro Spanyoli, Cinziya Forte, Verena Keller, Andreas Shuller və Kristina Muti kimi ustad sənətkarların ustad dərslərində iştirak etmiş, həmçinin İtalyanın Ozimo şəhərində yerləşən Opera Sənəti Akademiyasında Vinçenso De Vivonun rəhbərliyi altında vokal sənəti kursunu bitirib.

Cavid Səmədov öz opera sənəti karyerasına 2007-ci ildəM.F.Axundov adına Bakı Opera və Balet teatrında J.Bizenin “Karmen” operasında Eskamilyo partiyasını ifa etməklə başlayıb. 2007-ci ildə Bülbül adına müsabiqənin laureatlarının Moskva şəhərində yerləşən “Yeni Opera” teatrında keçirilən Qala konsertində iştirak edib.

2008-ci ilin oktyabr ayında “Gülüstan” sarayında keçirilən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin inauqurasiya mərasiminə həsr olunan konsertdə iştirak edib. 2009-cu ildə Respublikanın Əməkdar incəsənət xadimi,dirijor Azad Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Niyazi adına Dövlət orkestrinin müşaiyəti ilə Bakı Musiqi Akademiyasının Boyük zalında solo konserti ilə çıxış edib.

2009-cu ildə İtalyanın Qubbio şəhərində yerləşən qədim “Romano” teatrında Qaetano Donizettinin “Məhəbbət eliksiri” operasında Belkore partiyasının ifa edilməsi Cavid Səmədovun Avropa səhnəsində debütü olub. 2010-cu ildə Cavid Səmədov Ozimo şəhərində Qaetano Donisettinin “Don Paskuale” operasında doktor Malatesta partiyası ilə yeni işini təqdim edir.

Cavid Səmədov Qəbələ musiqi festivalının iştirakçısı olub. 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və onun xanımı Mehriban Əliyeva həmçinin YUNESKO nun baş direktoru xanım İrina Bokovanın iştirakı ilə Qəbələdə keçirilən musiqi festivalının təntənəli açılış mərasimində London Kral Orkestrinin müşaiyəti ilə Cavid Səmədov Müslüm Maqomayevin “Baharlı yurdum-Azərbaycan” mahnısını ifa edib

2010-cu ilin payızında Cavid Səmədov Yunanıstanın Afina şəhərində keçirilən “Azərbaycan mədəniyyəti günləri” çərçivəsində Respublikanın Əməkdar incəsənət xadimi,dirijor Azad Əliyevin rəhbərliyi altında, Yunanıstan milli orkestrinin müşaiyəti ilə çıxış edib. 2010-cu ilin dekabr ayında İtalyanın Ravenna şəhərində Milad bayramı münasibətilə keçirilən Camille Saint-Saënsın "Milad oratoriyası"nda bariton partiyası ilə çıxış edib.

2011-ci ildə İsveçrənin Bern, Siqrisvil və Tun şəhərlərində keçirilən silsilə konsertlərdə çıxışlar edib. Həmçinin İtaliyanın Amandola şəhərində keçirilən musiqi festivalında iştirak edib. 2011-ci ilin oktyabr ayında Azərbaycan Respublikasının yaranmasının 20 illiyinə həsr olunmuş təntənəli konsertdə iştirak edib. 2012-ci ilin aprel ayında Azərbaycanın Mədəniyyət Günləri çərçivəsində İtalyanın Venesiya, Turin və Milan şəhərlərində konsert proqramları ilə çıxış edib.

2012-ci ilin may ayında İtalyanın Ozimo şəhərində tamaşaya qoyulan V.A. Motsartın “Sehrli fleyta” operasında Papageno partiyası ilə çıxış edib. 2012-ci ilin iyun ayında İsrailin Tel-Əviv şəhərində tamaşaya qoyulan V.A. Motsartın “Don Juan” operasında Leporello partiyasını ifa edib.

2012-ci ilin sentyabr və oktyabr aylarında Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhəri, (Krokus Siti Holl), Qazaxıstanın paytaxtı Astana şəhərində `Qazaxıstan`, zalında və Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində(H.Əliyev sarayı) Müslüm Maqomayevin 70 illik yubileyinə həsr olunmuş silsilə konsertlərdə iştirak edib.

Opernweltbeynəlxalq jurnalı Səmədov Cavidi 2013-cü ildə 2012-2013 sezonunun ən yaxşı gənc baritonu adlanrib. 2014cü ilin oktyabr ayında C.Səmədov İsveçrədə keçirilən «Opernwerkstatt 2014» beynəlxalq festivalında iştirak edib. 2014-cü ilın noyabr ayında Neapolun San Karlo opera teatrında səhnələşdirilən Rixard Ştrausun «Salomeya» operasında kapadokiyalı partiyasını ifa edib

2015-ci ilin yanvar-iyul aylarında Almaniyanın Dessau şəhərində Anhaltisches Theater səhnəsində Rixard Vaqnerin «Reyn qızılı» operasında Donner partiyasını, 2015-ci ilin noyabr ayında Nyürnberq opera teatrının quruluşu əsasında səhnələşdirilən, İtalyanın Modena şəhərində yerləşən Luçano Povarotti opera teatrında səhnələşdirilən Rixard Vaqnerin «Tristan və İzolda» operasında Melot partiyasını ifa edib.

2015-2016-ci ilin iyun ayında Ayzenştadt şəhərində yerləşən Esterhazi qəsrində Anna Netrebkonun rəhbərliyi ilə səhnələşdirilən S.Baneviçin «Qar kraliçası» operasında troll və quldur partiyalarını ifa edib. 2016 -cı ilin yanvar ayında Almaniyanın Landau şəhərində SWR kanalının «Emmerich Smola Forderpreis» layihəsi üzrə Marko Kominin rəhbərliyi altında filarmonik orkestrin iştirakı ilə təşkil edilən «Gənc opera ulduzları» Qala Konsertində iştirak edib.

Konsertdə C. Səmədovun ifasında V.A.Motsartın «Don Juan» operasından Liporellonun ariyası və J.Bizenin «Karmen» operasından Toreadorun kupletləri səsləndirilib. Hal-hazırda Cavid Səmədov Almaniya Federativ Respublikasının Nyürnberq şəhərindəki Opera teatrının solistidir. O həmçinin Azərbaycanın Rusiyanın Qazaxıstanın İsrailin və Avropanın bir sıra opera teatrları və konsert salonlarında çıxışlar edir.

 

Cavid Səmədov bir sıra nüfuzlu beynəlxalq müsabiqələrin laureatı olub:

 

1. Bülbül adına vokalçıların beynəlxalq müsabiqəsi( Bakı şəhəri, Azərbaycan)1-ci mükafat

(müsabiqə tarixində ən gənc 1-ci yer mükafatçısı)

2. Roza Ponsel adına 10-cu beynəlxalq musiqi festivalı -1-ci yer

3. Müslüm Maqomayev adına vokalçıların 1-ci beynəlxalq müsabiqəsi 1-ci yer.

4. Italiyanın Verona şəhərində keçirilən vokalçıların müsabiqəsi 1-ci yer

5. İtaliyanın Bolonya şəhərində keçirilən vokalçıların müsabiqəsi “müsabiqənin tarixində ən gənc finalçı” mükafatı

6. İtaliyanın Milan şəhərində keçirilən Maqda Olivero adına vokalçıların müsabiqəsində “Tamaşaçı simpatiyası” mükafatına layiq görülüb.

 

İfa etdiyi partiyalar:

 

- J.Bize “Karmen” operasında Eskamilyo partiyası

- J.Bize “Karmen” operasında Morales partiyası

- Q.Donisetti “Məhəbbət eliksiri” operasında Belkore partiyası

- Q.Donisetti “Don Paskuale” operasında Malatesta partiyası

- V.A.Motsart “Don Juan” operasında Leporello partiyası

- V.A.Motsart “Don Juan” operasında Masetto partiyası

- V.A.Motsart "Fiqaronun toyu" operasında Qraf Almaviva

- V.A.Motsart “Sehrli fleyta” operasında Papageno partiyası

- U.Cordanonun "Andre Şenye" operasında Ruşe partiyası

- A.Dvorjakın "Su pərisi" operasında Meşəbəyi partiyası

- R.Vaqner "Reyn qızılı" operasında Donner partiyası

- R.Vaqner "Tristan und Isolde" operasında Melot partiyası

- C.Verdinin " Traviata" operasında baron Dufol partiyası

- C.Puççininin " Bohema" operasında Marsel partiyası

- Ü.Hacıbəyov “Leyli və Məcnun” operasında Nofəl partiyası

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Murad Vəlixanov,  “Ədəbiyyat və İncəsənət” 

 

Bir məsəl var. Deyir ki,  “Qonşu, qonşu olsa kor qız ərə gedər”. Həqiqətən də insanın yaxşı və etibarlı bir qonşusunun olması bəxtəvərliliyin yarısıdır. Lakin dövlət olaraq qonşu sarıdan bəxtimizin gətirdiyini demək çətindir. Bu gün ermənilərin işğalı nəticəsində adı dəyişdirilən Qərbi Azərbaycan rayonları barədə danışmaq istəyirəm. 

 

Ağbaba mahalı, Amasiya rayonu (Şirak). 1930-cu ildə yaradılan rayonun sahəsi 608 kv.km-dir.  Rayonun mərkəzi Amasiya şəhər tipli qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 148 km-dir. Ağbaba və Şörəyel mahallarının tərkibi kimi indiki Amasiya rayonunun ərazisi də Şərqi Anadoluya aid olub.  Sovet dönəminə qədər rayonda yerləşən 40 kənddən cəmi 3-də: Çələb, Bəndivan və İyli Qarakilsə kəndlərində ermənilər yaşayıb. Bölgənin Ermənistana qatılması fikri ilə razılaşmayan Sınıx, Mumuxan,  Qonçalı, Ördəkli, Seldixan, Mustoğlu, Bağçalı və Söyüdlü kəndlərinin əhalisi 1920-ci illərdə Türkiyəyə köçüblər.

 

Qızıl Qoç rayonu (Qukasyan).  1937-ci ildə yaradılan Qızıl Qoç rayonunun sahəsi 547 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Qızıl Qoç qəsəbəsidir.  Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 165 km-dir. 

 

Şörəyel mahalı, Ağin rayonu. 1937-ci ildə yaradılmışdır. Sahəsi 429 kv.km-dir. Rayon mərkəzi şəhər tipli qəsəbə olan Molla Göyçə idi. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 100 km-dir. 

 

Düzkənd (Axuryan) rayonu. Bu rayon da Şörəyel mahalına aid olub, 1937-ci ildə yaradılmışdır.  Sahəsi 576 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi Düzkənd qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 126 km-dir. Rayon ərazisinin böyük bir hissəsini qədim türk tayfalarından olan Şirakların adını daşıyan  Şirək düzənliyi təşkil edir. Şirək sıra dağları isə rayonun Qızıl Qoç rayonu ilə sərhəddən keçir.  Rayon boyu Arpaçay axır. 

 

Ərtik rayonu  (Şirak). 1930-cu ildə yaradılmışdır. Sahəsi 533 kv.km-dir. Rayonun mərkəzi respublika tabeli Ərtik şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan  məsafə  122 km-dir. Ərtik şəhəri yaxınlığında e.ə XIV-XI əsrlərə aid katakombalar aşkar edilmişdir. Alagöz dağının  böyük bir hissəsi və ən hündür zirvəsi  Ərtik rayonunun, digər hissələri isə Düzkənd və Talin rayonu ərazisinə düşür. 

 

Loru Mahalı, Allahverdi  (Tumanyan) rayonu. Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı ərazisində yerləşirdi. Daha sonra isə Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının tərkibinə daxil olunmuşdur.  Allahverdi rayonu 1930-cu ildə yaradılmışdır.  Ərazisi 1111 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi Allahverdi şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə  191 km-dir. Rayon mərkəzindən Tona çayı axır.

 

Barana (Noyemberyan) rayonu. 1937-ci ildə yaradılmışdır.  Rayon mərkəzi Barana şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 187 km-dir. 

 

Cəlaloğlu (Stepenavan) rayonu. 1930-cu ildə yaradılmışdır. Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı  ərazisində yerləşirdi.  7 Noyabr  1995-ci ildə  Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi  və  4 dekabr 1995-ci ildə  Ermənistan Respublikası Prezidenti  Levon Ter-Petrosyanın  təsdiq etdiyi Ermənistan Respublikası inzibati-ərazi bölgüsü haqqında qanuna əsasən  ləğv edilən rayonun ərazisi  yeni təşkil edilmiş  Loru mərzinə qatılmışdır. 

 

Abaran mahalında yerləşən eyni adlı Abaran (Araqçotn) rayonu.  1930-cu ildə yaradılmışdır. 1935-ci ilə qədər Abaran adlanan rayon daha sonra Aparan adlandırılmışdır. Ərazisi  816 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi şəhər tipli  Baş Abaran qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 59 km-dir. Rayon ərazisinin əsas hissəsini Abaran düzənliyi təşkil edir. 

 

Dərəçiçək mahalı, Dərəçiçək (Axta) rayonu. Dərəçiçək rayonu 1930-cu ildə yaradılmışdır. Rayon mərkəzi Hrazdan şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 50 km-dir. Dərəçiçək rayonu ərazisindən  Zəngiçay və onun sol qolu olan Böyükçay axıb gedir. Dərəçiçək rayonunun aid olduğu Dərəçiçək mahalının adı Aşağı Dərəçiçəkdən şərqə doğru uzanan  meşənin içərisində, Əlibəy dağının  ətəyində yerləşən Dərəçiçək kəndinin adından götürülüb. 

 

Göyçə mahalı. Aşağı Qaranlıq rayonu. 1930-cu ildə yaradılıb. Ərazisi 1185 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Aşağı Qaranlıq şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 130 km-dir. Bir tərəfdən Göyçə gölünə söykənən rayon, digər tərəflərdən Basarkeçər və Göyçə yaylaları ilə dövrələnmişdir. Soylan rayonu ərazisində Arpaçayın üzərindəki Keçid su anbarından başlanan Arpa-Göyçə kanalı Martuni rayonunun ərazisindən keçərək rayonun Aşağı Alçalı kəndi yaxınlığında Göyçə gölünə tökülür. 

 

Basarkeçər rayonu. 1930-cu ildə yaradılıb. 1969-cu ilə qədər Basarkeçər adlanan rayon, sonradan Vardenis olaraq dəyişdirilib. Ərazisi 1151 kv.km-dir. Rayon mərkəzi  Basarkeçər şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 168 km-dir. Rayon ərazisində irili-xırdalı olan çoxlu dağ zirvələri və çaylar vardır. Onlardan ən böyüyü Məzrə çayıdır. Çaxırlı yaylası da bu rayonda yerləşir. 1948-1951-ci illərdə rayon əhalisinin  bir qismi Azərbaycan SSR-in ərazisinə köçürülmüşdür. Təkcə Zod kəndindən Xanlar (indiki Göygöl) rayonuna 100 ailə məskunlaşdırılmışdır.  Bu vaxt Basarkeçərin 37 kəndindən 30-u azərbaycanlı,  5-i erməni,  2-si isə qarışıq kəndlər idi. Basarkeçər rayonu həmçinin məhşur el sənətkarı Aşıq Ələsgərin vətənidir. Aşığın məzarı və büstü onun doğma Ağkilsə kəndində idi.  Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı 1-ci Qarabağ müharibəsi şəhidi Mehman Sayadov da məhz burda doğulmuşdur. 28 noyabr 1988-ci ildə erməni daşnaklarının Basarkeçər rayonunun Çaxırlı, Qanlı, Kərkibaş, Şişqaya və Zod kəndinə etdiyi basqınlar nəticəsində nəqliyyat vasitələri olmayan, əliyalın əhalidən 34 nəfər əsir götürülüb, vəhşicəsinə döyülərək qətlə yetirilmişdir. Sağ qalanlar Gədəbəyə, Kəlbəcərə adlamaq üçün Sarınər, Urumbasar gədiklərindən keçməli olublar.

Nəticədə borana düşən 12 nəfər donvurmadan vəfat edib. 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

1 -dən səhifə 2884

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.