Super User
Xaricdə daha bir Azərbaycan Evi və həftəsonu məktəbi açılıb
Almaniyanın Ştutqart şəhərində növbəti Azərbaycan Evinin və evin nəzdində həftəsonu Azərbaycan məktəbinin açılışı olub. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səslənib, şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, aççılışda komitənin sədri Fuad Muradov, Azərbaycan Respublikasının Almaniya Federativ Respublikasındakı Səfirliyinin müşaviri Samir Rzayev, Türkiyənin Ştutqartdakı baş konsulu Makbulə Koçak Kaçar, Avropanın müxtəlif ölkələrində, Almaniyanın ayrı-ayrı şəhərlərində yaşayan soydaşlarımız, xaricdəki bir sıra Azərbaycan Evlərinin rəhbərləri və yerli ictimaiyyətin nümayəndələri iştirak ediblər.
Azərbaycan-Alman Mədəniyyət Mərkəzinin sədri Günay Mirzəyeva Almaniyada yaşayan soydaşlarımızı bir araya gətirən mərkəzin və Almaniya Azərbaycanlıları Alyansı İdarə Heyətinin fəaliyyəti ilə bağlı hesabat xarakterli çıxış edib.
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradov Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən müasir diaspor siyasətindən və diasporla ortaq fəaliyyətin şaxələndirilməsindən danışıb, dünyanın müxtəlif ölkələrində Azərbaycan Evlərinin, həftəsonu məktəblərinin açıldığını qeyd edib. Sədr, həmçinin Almaniyada daha bir Azərbaycan Evinin və evin nəzdində həftəsonu məktəbinin açılması münasibətilə soydaşlarımızı təbrik edib, bunu dövlətimizin xaricdə yaşayan azərbaycanlılara göstərdiyi qayğının əyani sübutu kimi dəyərləndirib.
Bildirilib ki, Azərbaycan Evləri, həftəsonu məktəbləri, o cümlədən ölkəmizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə yaradılan “Qarabağ” onlaynməktəbləri üçüncü, dördüncü nəsil diasporun ana dilini öyrənməsi baxımından üstünlüklər və yeni imkanlar yaradan ən uğurlu modeldir. Bu modelin azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Ştutqart kimi vacib bölgədə tətbiq olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Tədbirdə dövlət başçısının çıxışlarının yer aldığı videoçarxlarnümayiş olunub.
Almaniya Azərbaycanlıları Alyansının İdarə Heyətinin sədri Altay Rüstəmli, Alyansın İdarə Heyətinin üzvü Əmir Əli Sərdari İrəvani, Türkiyənin Ştutqartdakı baş konsulu MakbuləKoçak Kaçar və bir sıra nüfuzlu icma üzvləri çıxış edərək Azərbaycan Evinin açılışını soydaşlarımızın birliyinin rəmzi adlandırıblar.
Mərasim iştirakçıları italyan mədəniyyət xadimi FrançeskoMacconun əsərlərindən ibarət “Nar” adlı sərgiyə tamaşa ediblər.
Açılış mərasimi bədii hissə ilə davam edib.
Qeyd edək ki, Ştutqart şəhərində açılan Azərbaycan Evi də daxil olmaqla, hazırda dünyanın 20 ölkəsində 32 Azərbaycan Evi fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, 24 ölkədə 90-dan çox həftəsonu Azərbaycan məktəbi mövcuddur. Bu məktəblərin Azərbaycan Evlərində, digərləri isə diaspor təşkilatlarının və mədəniyyət mərkəzlərinin nəzdində və ya müstəqil şəkildə fəaliyyət göstərir. Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi xarici ölkələrdəki hər bir həftəsonu Azərbaycan məktəbini dərs kitabları və tədris vəsaitləri ilə təmin edir. Soydaşlarımız, eləcə də ölkəmizi sevən xaricilər Azərbaycan Evlərinin və həftəsonu məktəblərinin xidmətlərindən təmənnasız istifadə edir. Əlavə edək ki, dövlət başçısının tövsiyəsi əsasında xaricdəki həftəsonu Azərbaycan məktəblərinin sayı artırılır və əhatə dairəsi genişləndirilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
"Qanla Yazılan Tarix: 20 Yanvar"
Respublika Uşaq Kitabxanasında 283 saylı məktəbin şagirdlərinin iştirakı ilə 20 Yanvar faciəsinin 36-cı ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirilib.
Tədbir, Azərbaycanın Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlanıb. Ardınca, tədbir iştirakçıları bir dəqiqəlik sükutla 20 Yanvar şəhidlərini ehtiramla anıblar. Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına kitabxanadan məlumat verilib.
Tədbir çərçivəsində Respublika Uşaq Kitabxanasının əməkdaşı, şagirdlərə 20 Yanvar hadisələri haqqında ətraflı məlumat verib. O, faciənin tarixi, Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda göstərilən fədakarlıq və cəsarət haqqında danışaraq, bu hadisənin ölkənin azadlıq yolundakı əhəmiyyətini vurğulayıb.
Kitabxanada təşkil olunan tədbirin növbəti mərhələsində, şagirdlər 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı hazırlanmış video materialı izləyiblər. Bu video, faciənin baş verdiyi günün atmosferini və xalqın müqavimətini əks etdirən görüntüləri təqdim edib, şagirdlərin hadisəni daha dərindən anlamalarına kömək edib.
Daha sonra, şagirdlər 20 Yanvarla əlaqəli şeirlər səsləndiriblər. Bu şeirlər, həm faciənin ağırlığını, həm də şəhidlərin göstərdiyi qəhrəmanlığı əks etdirib, iştirakçılarda dərin təəssürat yaradıb.
Respublika Uşaq Kitabxanası, gələcəkdə də belə təhsil və maarifləndirmə tədbirləri keçirərək, gənc nəslə Azərbaycanın tarixi və milli dəyərləri haqqında daha çox məlumat verməyə davam edəcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
XIII Qlobal Bakı Forumunun keçiriləcəyi tarix açıqlanıb
Martın 12-dən 14-dək Azərbaycanda XIII Qlobal Bakı Forumu keçirəcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portal xəbər verir ki, bu barədə AzərTAC-a Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzindən məlumat verilib.
Bildirilib ki, tədbirdə 400-dən çox xarici qonağın iştirakı gözlənilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Müasir İncəsənət Muzeyində "Qeyzer" adl sərgi açılıb
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi, bp şirkətinin sponsorluğu və Maqsud İbrahimbəyov Yaradıcılıq Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə keçirilən "Neft bumu hamıya gülümsəyir" festivalı çərçivəsində yanvarın 17-də Müasir İncəsənət Muzeyində "Qeyzer" adlı müasir incəsənət sərgisinin açılışı olub.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı AzərTAC-a istinadə xəbər verir ki, sərginin açılışında Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Anar Ələkbərov, rəsmi qonaqlar, tanınmış incəsənət xadimləri və digər şəxslər iştirak ediblər.
2025-ci ilin noyabrından 2026-cı ilin fevralına qədər keçirilən "Neft bumu hamıya gülümsəyir" festivalı Azərbaycanın görkəmli yazıçısı Maqsud İbrahimbəyovun yaradıcılıq irsinə həsr olunub və neft bumu dövrünün mədəni və tarixi konteksti ətrafında qurulub. Müxtəlif incəsənət sahələrini bir araya gətirən festival müəllifin ədəbi mətnlərində yer alan transformasiya, gözlənti və daxili gərginlik mövzularına müraciət edir.
"Qeyzer" müasir incəsənət sərgisi festivalın əsas layihələrindən biridir. "Neft bumu hamıya gülümsəyir" pyesinə konseptual istinad kimi yanaşaraq, o, şəxsi təcrübə ilə kollektiv tarixin qovuşduğu anlayışa immersiv baxış təqdim edir.
Sərginin açılışında çıxış edən Maqsud İbrahimbəyov Yaradıcılıq Mərkəzinin direktoru Anna İbrahimbəyova bu günün festival üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını deyib: “Bu gün həqiqətən möhtəşəm bir hadisədir, çünki festivalda gənc və istedadlı rəssamlar iştirak edirlər. Məni xüsusilə sevindirən məqam iştirakçıların bir çoxunun sadəcə çıxış etməsi deyil, həm də ideyalar üzərində dərindən düşünməsi və Maqsud İbrahimbəyovun kitablarına müraciət etməsidir".
Anna İbrahimbəyova qeyd edib ki, təqdim olunan əsərlər daha çox təəssürat, şəxsi interpretasiya və bədii reaksiyadır, sözlərin və obrazların vizual sənət dilinə çevrilməsidir.
Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Anar Ələkbərov çıxışında tədbirin ərsəyə gəlməsində əməyi olan bütün heyətə təşəkkürünü bildirib. O, 2025-ci ilin noyabr ayından bəri keçirilən “Neft bumu hamıya gülümsəyir” festivalının böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb: "Festival çərçivəsində təqdim olunan tədbirlər və tamaşalar böyük önəm daşıyır. Ümid edirəm ki, bu ənənəvi bir hal alacaq. Bu gün rəssamlarla görüşdüm. Onların bir-birindən gözəl əsərləri təqdim olunur. Gələcək yaradıcılıqlarında hər birinə uğurlar arzu edirəm".
Sonra çıxış edən bp-nin Xəzər regionu üzrə kommunikasiya və xarici əlaqələr üzrə vitse-prezidenti Bəxtiyar Aslanbəyli bildirib ki, bu gün indiyədək mövcud olmuş və gələcəkdə də davam edəcək bayramlardan biri – incəsənət və ədəbiyyatın kəsişməsində yaranan bayram qeyd edilir. O, bp şirkəti olaraq belə gözəl bir tədbirin ərsəyə gəlməsində iştirak etməkdən məmnunluğunu bildirib.
Sərginin kuratoru Nigar Rzayeva çıxışında deyib ki, Maqsud İbrahimbəyovun yaradıcılığı o qədər canlı və müasirdir ki, layihə və təqdim olunan işlər rəssamlar üçün böyük ilham mənbəyinə çevrilib. O, bütün yaradıcı heyətə, eləcə də göstərilən dəstəyə görə Heydər Əliyev Fonduna, bp şirkətinə və Müasir İncəsənət Muzeyinə təşəkkürünü bildirib.
Sonra qonaqlar sərgi ilə tanış olublar.
Layihədə neft Bakının ritmini, insanların talelərini və bütövlükdə ölkənin inkişafını müəyyənləşdirən real qüvvə kimi çıxış edir. O, ölkə tarixi boyunca insan münasibətlərinin formalaşdığı mühiti yaradır.
“Qeyzer” adı neft fontanına, yəni təzyiq altında neftin yer səthinə çıxmasına, həmçinin qeyzerin yığılıb qalmış enerjini azad etməsi prinsipinə işarə edir. Eyni impuls Maqsud İbrahimbəyovun pyesi tərəfindən verilib və layihənin bədii işlərində inkişaf etdirilib.
Sərgidə doqquz rəssam iştirak edir. Ekspozisiya bir-biri ilə əlaqəli iki şərti hissədən ibarətdir: arxiv materiallarının yenidən işlənməsinə əsaslanan konseptual video-iş və əsas bədii məkanı formalaşdıran müasir rəssamların əsərləri.
Bununla yanaşı, sərgidə festivalın təşəbbüskarı və təşkilatçısı, Maqsud İbrahimbəyovun həyat yoldaşı Anna İbrahimbəyovanın foto işi də təqdim olunur. Bu iş sərginin əsas iştirakçı tərkibindən kənar təqdim olunur.
İştirakçılar Fidan Sadıq, İrina Eldarova, Kənan Əliyev, Müşfiq Heydərov, Nəzrin Məmmədova, Nigar Familsoy, Orxan Qarayev, Sərxan Hacıyev və Vüsalə Ağarazıyevadır.
Fidan Sadıq "Adsız" əsəri ilə neft bumunun yaşandığı dövrdə qadının görünməyən mövcudluğuna toxunur. Üzü olmayan qadın fiquru fərdiliyin itirilməsinin obrazına çevrilir, bədən qadının daxili vəziyyəti ilə sosial təzyiq arasında sərhəd kimi çıxış edir. Neft dövrünün Bakı fraqmentlərini əks etdirən naxış üzün yerini tutur və sənaye ilə tarixin izini bədəndə sabitləyir. Qadın fiquru şəxsin səsinin demək olar ki, eşidilmədiyi bir vəziyyətdə təqdim olunur.
İrina Eldarovanın "Drakaris. Atəşpərəstlər" əsəri Günəş enerjisinə həyatın ilkin mənbəyi və Odlar Yurdunun simvolu kimi müraciət edir. Burada anilik hissi aradan qalxır və yerini davamlı enerji impulsu tutur. İnsan kollektiv obraz kimi təqdim olunur. O, alovu ram etmiş və onun ötürülməsi üçün yerin dərinliklərindən qlobal məkana qədər uzanan sistemlər yaratmış titan kimi göstərilir. Əsər müasir dünyanı formalaşdıran enerjinin miqyası və gücü haqqında vizual ifadə kimi qurulub.
Kənan Əliyevin "Gözlənti" heykəltaraşlıq işi yüksəliş və gözlənti hissi üzərində qurulub. Postamentdən xaotik şəkildə qalxan borular qapalı kvadrat yaradır, bu isə neftin şərti vahidinə, kuba işarə edir. Bu konstruksiyadan kənara doğru uzanan ayrı-ayrı borularla səs yayılır. Onlara yaxınlaşan tamaşaçı daxildən artan hərəkəti eşidir, sanki nəsə yuxarı qalxmaq və bayıra çıxmaq istəyir. Əsər neft yüksəlişi dövründə Bakının yaşadığı təcrübəyə müraciət edir, həmin dövrdə neftin püskürməsinə yaxın eşidilən səs gələcək dəyişikliklərin əlaməti kimi qəbul olunurdu.
Bu hiss rəssam üçün şəxsi təcrübə ilə bağlıdır. 1990-cı illərdə, Bakıda su qıtlığının yaşandığı dövrdə, o, gözlənti, gərginlik və sevinc hisslərini öz üzərində yaşayıb: "Kranı dəfələrlə açıb qulaq asardım. O səsi gözləyirdim. Su gələndə, sadəcə, xoşbəxt olurdum".
Müşfiq Heydərov "Postinsan" əsəri ilə konseptual heykəl cinsi və fərdi xüsusiyyətlərdən məhrum edilmiş insan obrazını təqdim edir. Fiqurun böyük ölçüsü onun postinsan xarakterli, müasir dövr tərəfindən formalaşdırılmış bir obyekt kimi qəbul edilməsini gücləndirir. Rəssam enerji, texnologiya və informasiyanın zamanla insanın yaşama və özünü dərketmə biçimlərini dəyişdirərək yeni reallıqlar yaratdığı fikrinə işarə edir.
Bu kontekstdə neft bünövrə rolunu oynayır: sənaye və rəqəmsal sistemlərin üzərində qurulduğu əsas enerji mənbəyi kimi. Məhz bu enerji transformasiya proseslərini hərəkətə gətirir və nəticədə insanın tədricən bədən və sosial müəyyənliyini itirərək universal, şəxsiyyətsiz funksional daşıyıcıya çevrilməsi riski ortaya çıxır.
Nəzrin Məmmədovanın "Qeyzer" abstrakt əsəri gizli enerjinin səthə çıxaraq insanın daxili hallarını dəyişdirməyə başladığı anı təsbit edir. Yeraltı qatlarından qalxan enerji tanış xətləri pozur və dağılma ilə formalaşma arasında qeyri-sabit hallar yaradır.
Rəssamı keçid anının gərginliyi maraqlandırır: köhnə emosional strukturlar dağılır, yeniləri isə hələ formalaşmağa macal tapmır. Bu proses yığılmış enerjinin qəfil boşalması kimi özünü göstərir.
Əsərin strukturunda rəng, forma və dərinlik vasitəsilə Abşeron landşaftı ilə bağlı assosiasiyalar sezilir.
Nigar Familsoyun "Yan təsir" rəsm əsərinin mərkəzi obrazı tarixi dəyişikliklərin və dönüş nöqtələrinin müşahidəçisi olan qarğadır. O, tərəqqinin gözqamaşdırıcı işığı kimi təsir göstərən aqressiv sarı sahənin içində meydana çıxır.
Əsər neft və texnoloji bumunun geri dönməz xarakterini ön plana çıxarır. Ümumi rifah illüziyası nəticələrin reallığı ilə toqquşur. Bu toqquşmada qarğa hərəkətsiz şahid olaraq qalır və tərəqqinin hər iki üzünü eyni anda özündə saxlayır.
Orxan Qarayev "Pərdə" əsəri ilə neft bumunu parlaq inkişafla gündəlik əməyin görünməz reallığı arasında formalaşan ziddiyyətlər sahəsi kimi təhlil edir. Üçbucaqlı lamellərdən ibarət konstruksiya iki vizual səth yaradır; bu səthlərin hər biri yalnız müəyyən baxış bucağından açılır və fiziki zəhmətlə zahiri parıltını qarşı-qarşıya qoyur.
Birbaşa baxış zamanı təsvir dağılaraq abstrakt görüntüyə çevrilir. Bu optik “korluq” illüziya və fraqmentar qavrayışın metaforası kimi çıxış edir. Məna yalnız hərəkət prosesində formalaşır: tamaşaçı bütövü dərk etmək üçün mövqeyini dəyişməyə məcbur qalır. Həyatda olduğu kimi, aydınlıq da ayrı-ayrı fraqmentlərin birləşməsi nəticəsində yaranır.
Sərxan Hacıyevin əsəri olan "Aralıq" bədii videofantaziya maddi və rəqəmsal reallıqlar arasındakı vəziyyəti təsvir edir. Reallıqların dəyişməsi insan üçün tədricən və demək olar ki, hiss olunmadan baş verir, dəqiq başlanğıc və tamamlanma anı yoxdur. Bu fon üzərində neft ilkin materiya və qədim həyatın yaddaşı kimi ortaya çıxır və ondan şüur və ruhu xatırladan kəpənək obrazı yaranır.
Neft və süni intellekt obrazları insanın maddi yaddaşla rəqəmsal reallıq arasında qaldığı mövqeyi ifadə edən vizual dili formalaşdırır.
İkinci videoart Azərbaycan Dövlət Film Fondunun arxiv materialları əsasında hazırlanmışdır, nefti real həyatın və tarixin ayrılmaz bir hissəsi kimi təqdim edir.
Vüsalə Ağarazıyevanın "Sahə" əsəri neft bumunun dövrünə aid tarixi-sənədli obrazlara əsaslanır: neftin içində dizə qədər dayanan, bədənlə maddə arasında sərhədin itdiyi ağır və yapışqan mühitdə çalışan insanlar. Rəssamın sahə adlandırdığı bu məkanda insan və neft eyni varlığın elementlərinə çevrilir. Bu monumental rəsm əsəri pafos və idealizasiya iddiası daşımır. Rəssam insanın fiziki, bədən təcrübəsi vasitəsilə baş verənləri qəbul edərək tarixi prosesə birbaşa daxil olmasına diqqət yönəldir.
Bu məntiq "Mərkəz" adlı instalyasiyada da davam etdirilir. Dairəvi taxta forma əl əməyinə və bu əməyin baş verdiyi torpaq mühitə işarə edir. Fırlanan mərkəz fasiləsiz hərəkət yaradır. Onun üzərindəki bir cüt neftçi əlcəyi insan varlığının səssiz şahidi, əməyə və bir çox insanların zəhmətinə dair xatirədir.
"Qeyzer" adlı müasir incəsənət sərgisi fevralın 2-dək davam edəcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Məqsəd incəsənətin bütün sahələrində inkişafına dəstək göstərməkdir
Yanvarın 17-də İncəsənətin Tərəqqisinə Dəstək İctimai Birliyinin (İB) ictimaiyyətə geniş təqdimat mərasimi keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına İB-dən verilən məlumata görə, tədbir ilk öncə ictimai birliyin nəzdində fəaliyyətə başlayan “Zəfər yurdu” ansamblının xor kollektivinin ifasında Azərbaycanın Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə açıq elan edilib.Şəhidlərin ruhu 1 dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Giriş nitqi ilə çıxış edən tədbirin moderatoru, Mədəniyyət Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədr müavini, şair-publisist, Beynəlxalq Alaş mükafatçısı Əkbər Qoşalı ictimai birliyin yararlı fəaliyyət göstərməsi münasibətilə uğurlar arzulayıb, kollektivi təbrik edib.
İncəsənətin bütün sahələrində inkişafına dəstək göstərməyi qarşısına məqsəd qoyan İB-in təsisçisi və sədri Tunarə Orucova qonaqları salamladıqdan sonra qarşıda duran vəzifələrə və gələcəkdə görülən işlərdən danışıb.
Təbrik nitqi ilə çıxış edən Milli Məclisin deputatlarıVasif Qafarov və Aydın Mirzəzadə, Azərbaycan Xalq artisti Hacı İsmayılov, Zirvə Mədəniyyət və İncəsənət ictimai birliyinin sədri Şahin Qədirov, İrəvan Ansamblının rəhbəri Maya Qafarova, Qərbi Azərbaycan icmasının Nizami rayon təşkilatının sədri Xaqani Cəfərov, Aydınlar Ocağı Beynəlxalq Dialoq və Əməkdaşlıq Mərkəzinin sədri Vüqar Qədirov, "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının əməkdaşı Ülviyyə Əbülfəzqızı və digər çıxış edən natiqlər ictimai birliyin kollektivini təbrik ediblər və fəaliyyətində uğurlar arzulayıblar.
Tədbirdə KİV və QHT nümayəndələri və digər rəsmi şəxslər iştirak edirblər.
Tədbirin sonunda “Zəfər yurdu” ansamblının kollektivi vətənpərvərlik ruhunda ifa etdikləri musiqilərlə qonaqların zövqünü oxşayıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Ölkənin ən tanınmış poliqrafçısı ilə görüş keçirilib
Yanvarın 17-də AYB Lənkəran Bölməsinin və Lənkəran Tarix və Diyarşünaslıq Muzeyinin birgə təşkilatçılığı ilə ölkənin ilk poliqrafçı alimi,Azərbaycan və Rusiya Yazıçılar Birliklərinin üzvü , yazıçı publisist Şəddat Cəfərovla görüş keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalınaAYB Lənkəran Bölməsindən verilən məlumata görə, tədbir muzeydə Şəddat Cəfərovun həyat və yaradıcılığını əks etdirən sərginin açılışı ilə başlanıb. Muzeyin direktoru, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Leyla Məcidova sərgi barədə iştirakçılara məlumat verib. Yazıçı Etibar Əhədov və ağsaqqal Fəxrəddin Canıyev çıxış edərək Şəddat Cəfərovla bağlı fikirlərini bölüşdülər.
Tədbir AYB Lənkəran Bölməsində davam etdirilib. Bölmə sədri, yazıçı-dramaturq Qafar Cəfərli, şair və yazıçılardan Ağamir Cavad, Səyavuş Süleymanlı, İltifat Əhmədov, Hafiz Mirzə, Qardaşxan Fərzi və qeyriləri 3 gün əvvəl 86 yaşını qeyd edən Şəddat Cəfərovu təbrik ediblər, onunla bağlı arzu və istəklərini bildiriblər.
Sonda Şəddat Cəfərovun qızı Sevinc Jafarova, oğlu İdrak Cəfərov və Şəddat Cəfərov özü çıxıs edib, keçirilən tədbirlərə görə təşkilatçilara və iştirakçılara minnətdarlıqlarını bildiriblər.
Tədbirdə bölgə yazarları, ziyalılar, səbəbkarın ailə üzvləri və yaxın qohumları iştirak ediblər.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Zamanı rənglə ölçən sənətkar
Əkbər Qoşalı, “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının redaktoru
(Tanınmış rəssam Qafar Sarıvəllinin 70 illik yubileyinə dost sözü)
Onun rəsmlərinə baxanda, bir rəngin içində bir ömür, bir xəttin içində bir yaddaş görürsən. O, fırçanı sanki əlində deyil, ruhunda daşıyır. Qafar Sarıvəlli - öz torpağından, ocağından boylanan, boylandıqca Vətənin ağ üzünü və dünyanın hər üzünü görən bir sənət yolçusudur.
Kəmərlinin, İncədərəsinin və də Qazaxın küləkləri, çinarları, dağ havası, saz havası — hamısı, hsmısı onun rənglərinə hopub, yaşayır. O rənglərdə nə azadlığın coşqusu, nə də təbiətin sükutu tək deyil; hər rəngin arxasında bir duyğu, bir düşüncə, bir fikir və deməli, zamanın özünün nəfəsi var. Qafar müəllim rəssamlıqla yanaşı, həm də baxış fəlsəfəsi yaradıb - desək, yanlış olmaz. Onunku görməkdən irəlidir - düşünür, düşüncə ilə boyayır, boya ilə düşünür və düşündürür. Qazaxlı olduğu üçün fırçanı şair qələmi kimi işlədir və bu, onun əsərlərinə özünəxas çalarlar qazandırır.
Rəssam 1985-ci ildən etibarən bir çox Respublika və Uluslararası sərgi və yarışmalara qatılıb. 1989-cu ildə Gənclərin Respublika Plakatları yarışmasında birinci yerə layiq görülüb, 1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü kimi öz sözünü deyib. Rəssamlar İttifaqının xətti ilə keçirilən fərdi sərgilər onun sənət yolunun uğurlu aşamalarını göstərir.
Sarıvəllinin yaradıcılığı çoxşaxəlidir: 100-dən çox kitabın tərtibatını verib, yüzlərlə illüstrasiya ərsəyə gətirib, bir neçə kataloqu çap olunub. Əsərlərinin muzeylərdə, qalereyalarda və şəxsi kolleksiyalarda qorunması təsadüfi deyil.
Onun əsərlərində qəhrəmanlıq da var, yanğı da; satira da var, inam da; zamanın ağrısı, amma ruhi güc sayəsində dik duruş da var. Hər tablosu “Yaşa, düşün, yarat, inan!” çağırışı kimidir.
O, 70 ildir bu dünyada, 50 ildir sənət dünyasındadır. İlləri boşuna keçirməyib, rəngli yaşayıb - illər onun sənət yoluna çevrilərək, ömrün rənglərdə çəkilmiş özkeçmişinə dönüşüb elə bil… Qafar Sarıvəllinin rəsmləri keçmişin xatirəsi olmaqdan ötə gələcəyin işartısıdır həm də - ümid-ümid, inam-inam, dalğa-dalğa… O, rənglərlə ulusun yaddaşına toxunur, təsviri sənətin dilində Azərbaycanın ruhi gücünü danışdırır.
Bəli, Sarıvəllinin fırçasından süzülən tabloları irsə dayalı, günümüzü anlatan və gələcəyə yönlüdür - bir çağırış, bir tanıqlıq kimi…
Bu dünyaya gəlişinin 70, sənət dünyasına gəlişinin 50 illiyi qeyd edildi, qutlu olsun!
Rəngin işığa, xəttin zamana qarışdığı bu yolda ilhamı heç solmasın.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Sözdən yaranan incilər
Tanınmış ictimai-siyasi xadim, yazıçı-publisist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, mərhum Sadıq Murtuzayev, publisist, Əməkdar hüquqşünas Müzəffər Ağazadə və yazıçı-rejissor, publisist-jurnalist, Əməkdar incəsənət xadimi Ağalar İdrisoğlu səmavi insanların, dünya dahilərinin və Azərbaycan mütəfəkkirlərinin on mindən çox kəlamlarını, sitatlarını, aforizmlərini toplayıb, tərcümə eləyib və “Sözdən yaranan incilər” adlı çox qalın bir kitabı çapa hazırlayırlar.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı olaraq belə qərara gəldik ki, bu sayımızdan başlayaraq həmin kəlamlardan, sitatlardan, aforizmlərdən bəzilərini səhifələrimizdə çap edək. İnanırıq ki, sözdən yaran bu incilər sizin də xoşunuza gələcək və onları öz yaddaşınıza köçürəcək, gündəliyinizə yazacaq, dostlarınızla, yaxınlarınızla bölüşəcəksiniz.
Çünki bu incilər, hər insana lazım olan ən qiymətli sözlərdir. Onun daha yaxşı, mükəmməl kamilləşməsi üçün əvəzsiz və lazımlı bir məktəbdir.
AĞALAR İDRİSOĞLU (1950), yazıçı, dramaturq, rejissor,
jurnalist, publisist, esseist
- İlk təəssüratınıza inanmayın. Çünki bu, çox vaxt yanlış olur.
- Pis söz deməyə can atmayın. Çünki pis söz deyən pis söz də eşidər.
- Bağışlamağı bacarın. Bağışlamağı bacarmaq yalnız geniş ürəkli insanlara nəsib olur.
- Öz xasiyyətinizdə, öz daxilinizdə nəyin çatışmadığını həmişə öyrənməyə çalışın və həmişə onlarla mübarizə aparın.
- Çox ağıllı olmaqdansa, çox cəsarətli olmaq daha yaxşıdır. Çünki hər şeyin anası cəsarətdir.
- Qiymətdə aldanmaq yox, malda aldanmaq pisdi. Ona görə də aldığınız malı yaxşı-yaxşı yoxlayın və yüz dəfə ölçüb, bir dəfə biçin.
- Nadan tənəsinə dözməyi bacarın. Bilin ki, dözüm əvəzsiz ürək rahatlığıdır.
- İnsan var sözü ilə, insan da var ki, işi ilə tanınır. Bunlar, insan üçün biri-birindən çox vacib keyfiyyətlərdir.
- Bir uğursuzluq, yüz uğuru məhv edir. Ona görə də hər hərəkəti eləyəndə, hər sözü deyəndə yüz dəfə ölçüb-biçin ki, sonra peşiman olmayasız.
- Həmişə ehtiyatda bir şey saxlayın. Bu, qələbə üçün girovdur.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
Ən çox kim olmağı sevirik? – Ekspress-sorğu
Heyran Zöhrabova, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Növbəti ekspress-sorğudayıq. Sualımız belədir: “Ən çox kim olmağı sevirik?”
Həyatımız boyu müxtəlif kimliklərə bürünürük. Kimi üçün valideyn – ata və ya ana, kimi üçün bacı və qardaş, kimi üçün həyat yoldaşı, kimi üçün övlad, kimi üçün dost, kimi üçün isə tanış oluruq. Bir çox kimliyimiz olur: yazıçı, müəllim (peşə kimliyi), oxucu, rəhbər, işçi, tələbə. Amma bəs özümüz ən çox kim olmağı sevirik?
FATİMƏ MƏMMƏDOVA
Həyatımız boyu müxtəlif kimliklərə bürünürük. Bəzən birinin övladı, bəzən birinin bacısı, bəzən dost, bəzən tələbə, bəzən də sadəcə susan bir insan oluruq. Bəzən birinin gözündə kinli, bəzən ən mehriban insan olmuşam, bəzən küsəyən, bəzən tez barışan olmuşam. Bu həyatda hər biriniz kimi mən də hərənin gözündə başqa biri olmuşam. Hər gün üzərimizə başqa-başqa rollar geyindirilir, pis halda olduqda yaxşı görünməyə çalışırıq və zamanla o rollar bizi tanıdır. İnsanlar bizi bu kimliklərlə çağırır, bu adlarla xatırlayır. Bayaq deyib- güldüyümüz Fatimə indi hara getdi? , bax onda cavab tapa bilməyəcəklər. Hər zaman özümə doğma bildiyim xatirəli yerə getdim. Fatimə çox kinlidir... Bax bunda da səhv deyəcəklər. Fatimə, həssasın. həssasıdır. Fatimə çox tənbəldir deyəcəklər. Amma mən bilirəm ki, dayanmadan işləməyi sevən insanam. Amma bütün bu kimliklərin arasında bir sual var ki, onu hər kəs öz-özünə verməyə cəsarət etmir. Düzünü desəm, mən də bu zamana qədər bu sualı özümə verməmişəm : biz ən çox kim olmağı sevirik???
Mənim üçün bu sualın cavabı bəlkədə tək deyil, çoxdur. Çünki uzun müddət başqalarının məndən gözlədiyi kim olmağa çalışmışam. Yaxşı övlad olmağa, incitməyən bacı olmağa, sakit, uyğunlaşan, kiminsə xətrinı dəyməkdən qorxan biri olmağa, “olmalı olduğu kimi” davranan biri olmağa…
Bəzən bu rolların altında öz səsimi itirmişəm. Danışmaq istədiyim halda susmuşam. Susmuşam, amma bu susqunluq gücdən yox, yorğunluqdan olub. Bəzən məni başa düşməyən insanları başa düşməyə çalışmışam. Manipulyasiya olunduğumu sonradan anlamışam. Dəyərsiz dostluqlar üçün çox vaxt itirmişəm, məni həqiqətən sevənlərlə məni sadəcə istifadə edənləri ayırd edə bilmədiyim vaxtlar olub.
Bəzən bir “qal” sözünə qalmışam, bəzən bir “getmə” demədilər deyə ağlımdan qalmışam. Ən çox da dəyərimi görmədiyim yerlərdə qalmaq məni incidib. Amma bütün bunlara baxmayaraq, mən ən çox vicdanlı insan olmağı sevdiyimi anladım. Hər nə qədər pislik görsəm də, bağışlamağı seçən biri olmağı sevdim. Kin saxlamaq mənlik olmayıb. Sadiq olmağı sevdim, bir zamanlar ən sevdiyim müəllimin ən sevdiyi tələbəsi olmağı sevmişəm. Bəlkə də buna görə çox incimişəm, amma yenə də bu xüsusiyyətimdən geri dönməmişəm, dönmək də istəməmişəm.
Mən ən çox yazan insan olmağı sevirəm. Məndə yazmağa həvəs gətirən universitet müəllimim, iş yoldaşım Kənan müəllimim olub. Bəzən həvəssiz olmuşam, o məni ruhlandırıb. Hətta ilk dəfə redaksiyada məni görəndə dedi " Fatimə, sən jurnalist olmağı istəmisən , yoxsa bura sadəcə balın çatıb? Və ilk dəfə həvəslə onun yanında yazmışam. Müsahibə yazmışam, açıqlama yazmışam, xəbər yazmışam. Mən ən çox istəyimə çatmağı sevmişəm. Çünki yazı məni gizlətmir, əksinə açır. Hər boş olduğum vaxtda yazmışam , dəftərə , telefona...Orada nə rol var, nə maska. Özüm özümlə danışmışam çünki. Mən jurnalist olmağı sevmişəm, çünki insanları dinləməyi, onlara məlumat çatdırmağı sevmişəm. Həqiqəti sadə dillə deməyi, görünməyənləri görünən etməyi sevmişəm.
Mən ən çox anlayan insan olmağı sevirəm. Hiss edən, empatiya quran, bəzən həddindən artıq düşünən və sonda qənaətə gələ bilən. Həssas olmağın zəiflik sayıldığı bir dünyada, bu həssaslığımı qorumağı seçmişəm. Və bəlkə də ən saf kimliyim olan 4 ildir ən sadiq dostumun- itimin sahibi olmağımı sevməyimdir. Sözsüz sədaqəti, qarşılıqsız sevgini, məni olduğum kimi qəbul edən bir canı sevmək…
Ən çox kim olmağı sevirik? Bütün bu fikirlərin arxasında yatan cavabım budur:
Özünü itirməyən insan olmağı. İncinsə də vicdanını itirməyən, ağlasa da daşlaşmayan, özünü çox tərifləməyən, hər nə olursa olsun yaxşı qalmağa çalışan insan olmağı. Çünki insan ən çox özü olanda həqiqidir.
Və həqiqət ən rahat kimlikdir. Mən ən çox bunu sevmişəm.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
100-dən çox kitabın müəllifi...
Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”
(Yanvarda doğulanlar silsiləsindən)
"Rafiq" adı ərəb mənşəlidir, mənası "yoldaş", "dost", "mülayim", "yumşaq davranan" deməkdir. Adətən Allahın "Ər-Rəfiq" adının bir hissəsi kimi işlədilir. Bu da "yumşaq rəftar edən" mənasını ifadə edir. Bu ad, həmçinin "səxavətli" və "köməkçi" mənasını da verə bilər, bu isə onun dost, yoldaş anlamını gücləndirir...
...Daim problem və çətinliklərlə qarşılaşmasına baxmayaraq, ömür boyu həyatdan zövq alan macəraçı insandır. Şiddətli enerjiyə sahibdir. Onun həyata sevgisi yoluxucu və ruhlandırıcıdır. Cəsur, qətiyyətli olduğundan bəzən təhlükəyə məruz qalır. Həmişə aktivdir və həmişə ağlında nəsə var. Öz parlaq cazibəsi ilə ətrafındakı insanlara təsir edə və onların arasında söz sahibi ola bilir. Qürurludur və xarici görünüşünə çox diqqət yetirir...
Deyir ki:- “Heç bir peşədə gözüm yoxdur. Özümü şair kimi də, ədəbiyyatşünas kimi də, pedaqoq kimi də, naşir kimi də yerimdə hesab edirəm və gördüyüm işlərdən zövq almagı bacarıram. Tələbələrimin sonsuz sevgisini qazana bilməyim mənim ən böyük mükafatımdı…”
Bəli, söhbət şair, yazıçı, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, filologoya elmləri doktoru, professor, “Əməkdar mədəniyyət işçisi” Rafiq Yusifoğludan gedir. O, 1950-ci ildə Qubadlı rayonunun Çardaxlı kəndində müəllim ailəsində dünyaya gəlib. 1966-cı ildə orta təhsilini başa vurduqdan sonra Bakıya üz tutub. 1966-1970-ci illərdə təhsilini indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsində davam etdirib. Sonra bir müddət Sumqayıt şəhərində müəllim işləyib. Eyni zamanda Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olub. “Azərbaycan Sovet poemasının inkişaf problemləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə yiyələnib. 1985-ci ildən 1992-ci ilədək “Göyərçin” jurnalında söbə müdiri, 1992-ci ildən 1996-cı ilədək məsul katib, 1996-1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının “Xəbərlər” baş redaksiyasında “Elm, mədəniyyət, incəsənət” şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb. 1997-ci ildən “Göyərçin” jurnalının baş redaktorudur...
“İşin içində olan adam kimi bilirəm ki, maraqlı uşaq ədəbiyyatı nümunələri indi də var. Günün, zəmanənin tələbinə uyğun əsərlər yaranır da, nəşr də olunur. Lakin bu yazılanlar oxucuya çatırmı? Qabaqlar, konkret desək, bəyənmədiyimiz sovet dövründə ideoloyi tələblərə uyğun əsərlər yazılır, kitablar böyük tirajla nəşr olunur, müəlliflərə yüksək qonorar da verilirdi. Necə deyərlər, yaradıcılıq axtarışları üçün stimul var idi. Bəs indi necədi? Az-çox bu sahədə təmənnasız fəaliyyət göstərən, yazıb-yaradan, gücü ən yaxşı halda öz puluna az tirajla kitab çap etdirməyə çatan adamların əməyini dəyərləndirməyimiz bir yana, hələ utanıb-qızarmadan onları tənqid atəşinə də tuturuq, aşağılayırıq. Olanın, yarananın qədri bilinməyən yerdə hansı inkişafdan söhbət gedə bilər? Öz uşaqlarına bir nüsxə “Göyərçin” jurnalı almayanlar, abunə yazdırmayanlar nə haqq ilə uşaq yazıçılarını fəaliyyətsizlikdə ittiham edirlər?”- söyləyir.
Şairin uşaq ədəbiyyatının inkişafında xüsusi xidmətləri var. 2007-ci ildə “XX əsr Azərbaycan poemasının sənətkarlıq xüsusiyyətləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru adına layiq görülüb. Hazırda Sumqayıt Dövlət Universitetinin “Azərbaycan ədəbiyyatı” kafedrasının professorudur...
...Asan yoldansa çətin yolu seçməyə, insanlarda şəxsiyyətə önəm verir. Öz inancının heyranıdır. Açıq danışmağı xoşlasa da, emosiyalarını gizlətməyə çalışır. İnsanların ona yazığı gəlməsinə nifrət edir. Daxil olduğu istənilən mühitdə insanların diqqətini asanlıqla özünə cəlb edə bilir. Ona görə də məclislərdə diqqət mərkəzinə çevrilir. Kiməsə aid olmağı sevmir, müstəqil və azadfikirlidir...
Deyir ki:- “Azadlıq şərti məfhumdu. Mənim “Azadlıq” adlı bir essem var. Orada yazmışam ki, insan ana bətnindən torpağa basdırılana qədər yol getmək zorundadır. İki “zindan” arasında nə azadlıq? İnsan kainatın, cəmiyyətin ayrılmaz bir təkərciyi, vintciyidi. O boyda günəş, yer azad deyilsə, insan necə azad ola bilər? İnsan yalnız düşüncəsində azaddı, o da qismən.”
Ədəbi fəaliyyətə hələ orta məktəbdə oxuyarkən başlayıb. 1966-cı ildən şeirləri, məqalələri ilə mətbuatda çıxış edir. Son illər bədii tərcümə ilə də məşğul olur. F.Q.Lorkanın, Corc Bayronun, Peter Şyuttun, Hans Yurgen Hayzenin, Ulla Hanın, Roza Auslenderin və başqalarının şeirlərini, dünya uşaq ədəbiyyatının gözəl nümunələrini dilimizə tərcümə edib. Bununla yanaşı öz əsərləri də bir sıra dillərə tərcümə olunub, dərsliklərə düşüb. Çoxlu mahnı mətnlərinin, elmi-publisistik məqalələrin müəllifidir. Əsərləri əsasında “Qəm karvanı”, “Bütün Azərbaycan əsgər olmalı” televiziya tamaşaları çəkilib və dəfələrlə nümayiş etdirilib. Ümumiyyətlə, Rafiq Yusifoğlu 100-dən çox kitabın müəllifidir...
“…Duyğusuz bir insan quru payadı,
Ulu yaradanın önündə əyil.
Bir də ki, ömür-gün Tanrı payıdı,
Qocalmaq hamının qisməti deyil…”- deyən şair özü də qocalığın astanasına gəlib çatıb. Belə ki, yanvarın 2-si Rafiq müəllimin növbəti ad günüydü, bu dəfə 76 yaşı tamam oldu. Ona möhkəm can sağlığı, yaradıcılıq uğurları arzulayaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.01.2026)
