Şərəf Cəlilli,

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Kantın təbirincə desək, İsa peyğəmbərin doğulduğu dövrdə haylar “qaraçılar kimi” süləngi həyat tərzi keçirir və ay ilahəsi Anahidə inanmaqla bütpərəst inancına sahib idilər. Bizim eranın ilk əsrində hayların tək Tanrıya bağlı olması barədə isə ciddi dəlil-sübut yoxdur.

Qurani-Kərimdə Allahın sevimli peyğəmbərlərindən biri kimi xatırlanan İsa peyğəmbərin doğuluşu hadisəsində diqqət çəkən bir məqam var: Bu, İncildə müxtəlif yazı variantlarında qeyd olunan, İsa doğularkən Şərq ölkəsindən gəlmiş və onun qarşısında səcdə edən üç müdrik şəxs barədə məlumatlardır.

Rəvayətə görə, həmin müdrik insanlar İsanın doğuluşunu öncədən ulduzlarla müəyyən edərək, xristianlıqda Vifleyəm ulduzu kimi tanınan səma cisminin hərəkətini təqib edib olduqca uzun məsafə qət edərək İsanın doğulduğu yerə gəlib çıxıblar. Yüz illər boyu xristian dünyası bu məsələyə xüsusi diqqət yetirib. İsanın doğulduğu yerə gəlib çıxan bu müdrik şəxslərin İsanın şəninə hədiyyələr gətirməsi ayrıca bayram kimi qeyd olunub. Avropa ölkələrində yanvarın ilk həftəsində bu hadisə bayram şəklində bu gün də qeyd edilir. Polşada isə yüz minlərlə insan küçələrə çıxaraq kütləvi şəkildə bayramlaşırlar.

Bu günə kimi xristian tarixşünaslığında həmin şəxslərin kimlikləri barədə dəqiq söz söylənilməsə də, aparılan araşdırmalar diqqəti cəlb edir. Bəzi xristian tarixçiləri onları Şərqin üç hökmdarı kimi, digərləri isə Babil və ya Persiya adlandırdıqları İran ərazisindən gələn münəccimlər kimi göstərməyə çalışır.

Peyğəmbərin doğulacağı xəbərinə sevinən müdrik şəxslər bütpərəstlikdən və atəşpərəstlikdən uzaq, tək Tanrıya bağlı insanlar idilər

Bəs İsa peyğəmbəri doğulduğu yerdə ziyarət edərək qarşısında səcdə edən bu üç böyük müdrik, inanc sahibləri kimlərdir? Geniş yayılmış düşüncəyə görə İsa peyğənbər miladi təqvimlə eramızın birinci ilinin başlanmasına bir həftə qalmış, dekabr ayının 24-də Fələstin torpaqlarında, Nazaretdə, digər fərziyə görə isə Beyt-i Ləhəmdə doğulub.

Qeyd etdiyimiz kimi bu gün də, Avropada İsa peyğəmbərə iman gətirən üç müdrik şəxsin şərəfinə bayram qeyd etmək ənənəsi var. Bu bayram hər il yanvar ayının 6-da təşkil edilir. Adı xristian dünyasında hörmətlə çəkilən həmin üç şəxsin İsa peyğəmbərin  doğulmasında  təxminən 10-12 gün sonra onun saxlanıldığı yerə gəldiyi ehtimal olunur.

Erməni haylar İsa peyğəmbərin doğuluşundan 350 il sonra xristianlığı qəbul etmişlər

Onların gəldiyi coğrafiyaya dair bu günə kimi bir çox səthi fərziyyələr, yanlış iddialar irəli sürülüb. Hətta xristian dünyasının bəzi dairələri erməni – hay Qriqorian kilsəsi vasitəsilə həmin üç müdrik şəxsinin etnik mənşəcə erməni olduqlarını təbliğ etməkdədirlər.

Lakin xristian tarixi ilə bağlı ciddi tədqiqatçılar isə sübut edirlər ki, bu iddia əsassızdır, çünki erməni haylar İsa peyğəmbərin doğuluşundan 350 il sonra xristianlığı qəbul etmişlər. Onların xaç suyuna çəkilməsi hadisəsi isə Qafqaz, tarixi Azərbaycan torpaqları və indiki İran İslam Respublikasının tərkibində olan Güney Azərbaycan ərazilərindən kənarda baş vermişdir.

Tək Tanrı inancını təbliğ edəcək Peyğəmbərin doğulacağı xəbərinə sevinən müdrik şəxslər isə bütpərəstlikdən və atəşpərəstlikdən uzaq, tək Tanrıya bağlı insanlar idilər. Tarixi mənbələr də sübut edir ki, haqqında söhbət açacağımız bu üç müdrik şəxs Avropa və Qərb tarixşünaslığında Persiya, yəni müasir İran ərazisi ilə əlaqələndirilir.

Persiya dedikdə, Avropalıların ağlına bir qayda olaraq yalnız Perslər, yəni Farslar gəlir. Tarixi faktlardan da bəllidir ki, bizim eradan əvvəlki Perslər 12 zodiak və onların simvolları haqqında məlumatlı deyildilər. Onlar yalnız özlərinin istifadə etdiyi 30 aylıq təqvim yaratmışdılar. Üstəlik, miladdan əvvəlki dövrdə Perslər tək tanrıya etiqad etmirdilər. Əhəmənilərin ilk dövründə qədim Babil bütlərinə –  tanrıçalarına inanan Perslər, tək Tanrıya  tapınan Zərdüştün işıq təlimini ölümündən sonra təhrif edərək atəşpərəstlik dini yaratmış və bunu Pers dini inancı kimi qəbul etmişdilər.

İsa peyğəmbərin ilk səhabələri sayılan bu insanlar Matvey İncilində Maqus, yəni “Maq” kimi qeyd olunmuşlar

Bu qeydlərdən sonra İsa Peyğəmbərin doğuluşunu öncədən ulduzlara əsaslanaraq görmək üçün yola çıxan müdriklərin kimliyinə dair gerçəklərə işıq salmaq mümkündür. Öncə qeyd etmək lazımdır ki, bu müdriklər astronomiya və astroloji məlumat bazasından xəbərdar idilər. İsa peyğəmbərin doğulacağını dəqiqliklə hesablayan müdriklər 12 illik günəş və 12 bürclük ay təqvimlərinə bələd idilər. Həmçinin, günəş sisteminə daxil olan Jupiterin hərəkətini izləyərək baş verəcək prosesləri qabaqcadan fəhm edə bilirdilər.

Haqqında söhbət gedən bu üç müdrik İsa peyğəmbərin doğulacağı yerə doğru ulduzların hərəkət trajektoriyasını izləyərək yola çıxmış və kifayət qədər uzun bir məsafə qət etmişdilər. Təsadüfi deyil ki, İsa peyğəmbərin ilk səhabələri sayılan bu insanlar Matvey İncilində Maqus, yəni “Maq” kimi qeyd olunmuşlar. Xristian dini ədəbiyyatına görə, İsa peyğəmbərin ilk səhabələri olan bu üç müdrikin adları Melikyor, Kaspar və Baltazar olmuşdur. Onların cəsədləri Almaniyanın Köln şəhərində, onların şərəfinə tikilmiş məşhur məbəddə dəfn edilmişdir.

Xristian tarixçilərindən bəziləri həmin üç şəxsdən birinin qara dərili, Efiopiya mənşəli olduğunu ehtimal etsələr də, xristianların ciddi qəbul etdiyi “İsaya” kitabında da bu şəxslərin gəldiyi yer Midiya kimi qeyd olunur. Tarixşünaslıqda Midyə dedikdə qədim Azərbaycan torpaqlarında mövcud olmuş Manna dövlətindən sonra qurulan Midiya dövləti nəzərdə tutulur.

Mağlar qədim Azərbaycan əhalisinin tək Tanrı inancının yayılmasına xidmət edən boylardan biri idi

İsa Peyğəmbərin doğulduğu dövrdə Fələstin torpaqlarından şərqdə yerləşən ilk qüdrətli dövlət Ərsaklar dövləti idi. Parfiya adlandırılan bu dövlətin mərkəzi vilayətlərindən biri isə Atropatena, yəni Azərbaycan olmuşdur. Bu fakt İsa peyğəmbərin ziyarətinə gedən müdriklərinfarslarla heç bir əlaqəsi olmadığını sübut edir. Madaya - Midiya ölkəsində ilahi hikmətləri bilən tək Tanrıya bağlıolan maqlar İsa peyğəmbərin gəlişini öncədən müəyyən etmiş və ona iman gətirmək üçün nümayəndələrini Fələstin torpaqlarına göndərmişdilər.

İsa peyğəmbərin ziyarətinə gedən mağlar tək Tanrıya bağlı türk kökənli azərbaycanlılardı

Bu faktlara istinad edərək deyə bilərik ki, İsa peyğəmbərin ziyarətinə gedən mağlar tək Tanrıya bağlı türk kökənli azərbaycanlılardır. Miladdan əvvəlki minillikdə Azərbaycanda yaşayan xalqın inancı İbrahim peyğəmbərin Tövhiddininə əsaslanırdı və bu dinin təbliğinə xidmət edən şəxslər “Qamlar” deyə xatırlanırdı. Maqlar isə qədim Azərbaycan əhalisinin tək tanrı inancının yayılmasına xidmət edən boylardan biri idi.

Qədim Maday – Midiya ölkəsinin paytaxtı olan müasir Həmədan şəhəri eramızdan əvvəl Ekbatan adlanırdı və tək Tanrıya bağlı Qamların-Şamanların dini mərkəzi də məhz bu şəhərdə yerləşirdi. Tarixi mənbələrə istinad edərək onu da qeyd edə bilərik ki,  Mağların Perslərə - Farslara heç bir aidiyatı yoxdur. Bunu sübut edən digər bir fakt da mövcuddur: Belə ki, yahudi dini ədəbiyyatlarında Perslərin on illər boyu maqlara qarşı kütləvi qətl və soyqırım həyata keçirməsi barədə məlumatlar yer alır. Hətta Pers hökmdarı Koroşun, Babil yəhudilərinin istəyi ilə ildə bir günü “Qam öldürmə günü” elan etdiyi və həmin günü səhərdən axşama qədər hər kəsin maqlardan kim əlinə keçərsə onu öldürmək hüququ olduğu tarixdə məlumdur.

Haqqında söhbət açdığımız mağlar ərəb tarixşünaslığında yanlış olaraq atəşpərəst dininin kahinləri ilə qarışdırılır və məcusi adlandırılır. Tarixdən və dini ədəbiyyatlardan bəllidir ki, atəşpərəstlik dininin kahinləri möbid, möbidi və möbədan adlanırdı və məcusi deyilən mağlar isə heç bir halda atəşpərəst deyildilər. Bunu İslam tarixşünaslığında Həzrət Əlinin məcusilərə də ilahi kitab verilməsi barədə dediyi fikirlər də sübut edir.

Melikyarın yarı, Kasparın Kaspisi, Baltazarın zoru və zəri çox mətləblərə işarədir

Bütün bu faktlar sübut edir ki, həqiqətən də, Ekbatan Qamları yeni Tanrı Elçisinin – İsa peyğəmbərin gəlişindən xəbərdar olduqları zaman özlərinin təmsilçisi olan üç müdrik şəxsi qızıl və qiymətli hədiyyələrlə dolu sandıqlarla Fələstinə göndərmişlər. Həmin şəxslər İsa Peyğəmbərin doğumundan təxminən 10 gün sonra onun və anası Həzrət Məryəmin qaldığı yerə gəlib çıxmış, körpə İsanın qədəminə səcdə etmiş və gətirdikləri hədiyyələri Həzrət Məryəmə təqdim etmişlər.

Fələstində həmin dövrdə hökmdarlıq edən Kral Herodun adamları Şərq ölkəsindən gələn bu naməlum adamlar barədə ona xəbər çatdırmış və Kral həmin şəxsləri ələ keçirməyi əmr etmişdir. Bəzi xristian ədəbiyyatlarında isə həmin şəxslərin əvvəl Qüdsə gəldiyi və “Yahudilərin kralı olaraq doğulan körpə hardadır? Şərqdə onun ulduzunun doğduğunu gördük və ona səcdə etməyə gəlmişik” dediyi qeyd olunur. Oda qeyd olunur ki, bu kəlmələr “Qüdsdə və Kral sarayında böyük narahatlıq yaratmışdır”.

Qeyd olunan bu faktlar bir daha sübut edir ki, şərəfinə Köln kafedralı tikilən İsa peyğəmbərin ilk səhabəsi – Melikyar, Kaspar və Baltazar həqiqətən də sivilizasiyaların, mədəniyyətlərin, dinlərin dialoq və tolerantlıq ünvanı olan Odlar Yurdu Azərbaycanın bağrından qopmuşlar. Bu faktı sübut edən digər bir amil isə üç səhabənin adlarında mühafizə olunan bir yaddaşımızla bağlıdır. Melikyarın yarı, Kasparın Kaspisi, Baltazarın zoru və zəri çox mətləblərə işarədir. Mövlana Cəlaləddin Rumi deyirdi: “Bizi bilənlər bilir, bilməyənlər də bildiyi qədər bilir!”

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.04.2026)

Nemət Tahir,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

1968-ci ildə seçilən Ekvatorial Qvineyanın ilk prezidenti Fransisko Masias Nqema Afrikanın ən qəddar diktatorlarından biri hesab olunur. Prezident seçiləndən sonra o, daxili terrora başlayır və demək olar ki, ölkənin dağılmasına səbəb olur.

Prezident olduğu 10 il ərzində ölkə iqtidisadiyyatı tamamilə çökür. Bütün ziyalılar ölkəni tərk edir. Ölkənin 300 000 əhalisindən 125 000 nəfəri ölkədən qaçır, 80 000 nəfəri isə öldürülür.  Bu gözəl “cənnət ölkədən” qaçanların qarşısını almaq üçün o, xaricə aparan bütün yolları minalayır. Qayıqlarla çayı keçib, başqa ölkəyə qaçmasınlar deyə, bütün balıqçı qayıqlarını məhv etdirir. Dövlətin bütün valyuta ehtiyatlarını isə bir zaman doğulduğu doğma kəndinə aparır və orada gizlətdir. Bu ehtiyatların bəziləri isə çürüyərək, yararsız hala düşür.

 Xalq arasında cadugər hesab edildiyi üçün uzun müddət heç kim ona qarşı çıxa bilmir. Lakin 1979-cu ildə qardaşı oğlunun rəhbərlik etdiyi hərbçilər nəhayət çevriliş etmək qərarına gəlirlər. Lakin iki çamadan valyuta ilə cəngəlliyə qaçan diktatoru dərhal tuta bilmirlər. İki həftədən sonra Masias Nqemanı həbs edilir və 80 000 insanın qətlində ittiham edilərək ölüm cəzasına məhkum edilir. Amma  ölkədə xurafat və mövhumata inanmaq səbəbindən, heç kim bu edamın iştirakçısı olmaq istəmir.  Buna görə də onu güllələmək  üçün Mərakeş əsgərlərindən ibarət bir tağım gətirilməli olurlar.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.04.2026)

Knyaz Məmmədovun ömür yolu

Rahib Qarayev,

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, istefada olan polis polkovniki.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Hər bir insanın xarakteri doğulduğu torpağın rəngini, havasını daşıyır. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Knyaz Məmmədov üçün də Laçın təkcə bir coğrafi məkan deyil, onun şəxsiyyətinin, elmə olan sönməz həvəsinin və sarsılmaz iradəsinin təməlidir. Alxaslı kəndinin uca dağlarından boylanan bu uşaqlıq illəri, gələcəyin böyük elmi nailiyyətlərinə açılan ilk qapı idi.

Elə bu kənd məktəbindən başlayan yol 1967-ci ildə onu Azərbaycan Dövlət Universitetinə (indiki Bakı Dövlət Universiteti) gətirir, bundan sonra onun bütün həyatı və fəaliyyəti bu təhsil ocağı ilə bağlı olur. O, universitetin fizika-riyaziyyat fakultəsinin əyani şöbəsini əla qiymətlərlə başa vuraraq əyani aspiranturaya daxil olur, elmi işini Belarusiyanın Minsk şəhərində uğurla müdafiə edərək çox gənc yaşlarında fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi dərəcəsinə yiyələnir.

Qısaca deyim ki, hörmətli Knyaz müəllimin əsas elmi fəaliyyəti riyazi kibernatika, diskret optimallaşdırma, iqtisadi-riyazi modelləşdirmə, əməliyyatlar tədqiqi və ədədi üsullarla bağlıdır. Alimin həmin sahələrə həsr etdiyi 100-dən artıq elmi əsəri Azərbaycanın, Rusiyanın, Ukraynanın, Latviyanın, Almaniyanın və Amerika Birləşmiş Ştatlarının qabaqcıl elmi jurnallarında dərc edilib. Professorun aldığı elmi nəticələr Azərbaycanın və keçmiş SSRİ-nin müxtəlif yerlərində praktiki tətbiq olunub. Dəniz neft-qaz yataqlarının istismarı zamanı platformaların optimal yerlərinin tapılmasının və onların müxtəlif kommunikasiya xətləri ilə optimal birləşdirilməsi məsələsi Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən qəbul olunaraq müxtəlif yataqlara tətbiq edilib.

Onun çoxsaylı obyektlər arasından optimal seçmə ilə bağlı işləyib hazırladığı riyazi modellər və onların həlli üsulları Moskva şəhərində bir hərbi hissədə müvəffəqiyyətlə tətbiq edilib.

Professor Knyaz Məmmədov müxtəlif təcrübələr və elmi yeniliklər həyata keçirərək daha bir uğura imza atıb. Belə ki, o, hələ 1972-ci ildə ABŞ riyaziyyatçıları tərəfindən qoyulan, lakin 30 ildən artıq müddətdə həllini tapmayan "Tamədədli tənliyin dezaqreqasiyası" problemini ilk dəfə olaraq həll edib.

Professor ali məktəb tələbələri üçün 2 dərs vəsaitinin və öz elmi kəşflərindən ibarət rus dilində yazılmış 430 səhifəlik 1 monoqrafiyanın, həmçinin ölkəmizdə və xaricdə çapdan çıxmış 200-dən çox elmi əsərin müəllifidir. Onun elmi rəhbərliyi ilə 6 nəfər müdafiə edərək Fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, 1 nəfər isə Riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi adını alıb.

Onun əsasını qoyduğu elmi məktəb və yetişdirdiyi mütəxəssislər bu gün də Azərbaycan elmini irəliyə daşımaqdadır. Professorun irsi zaman keçdikcə daha da dəyər qazanaraq elm zirvəsinə can atan hər bir gənc üçün sönməz bir mayak rolunu oynayır.

Knyaz müəllim bu gün də elmin daşlı-kəsəkli yolları ilə inamla irəliləməkdədir. Onun ömür yolu təkcə bir alimin bioqrafiyası deyil, bütöv bir nəslin elmi təfəkkürünün formalaşma tarixidir.

YORULMAYASINIZ, PROFESSOR!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.04.2026)

Nail Zeyniyev,

“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Muzeyə daxil olanda səs azalır, hərəkətlər yavaşlayır. İnsanlar daha sakit davranır. Bu mühit bir növ müqəddəs məkan hissi yaradır. Amma burada bir ziddiyyət yaranır. Müqəddəs məkan canlı olur, davam edir. Muzey isə keçmişi saxlayır. Saxlanan isə artıq bitmiş bir zamana aiddir.

Muzey anlayışı tarixən yeni sayılır. Əvvəllər sənət əsərləri saraylarda, şəxsi kolleksiyalarda, dini məkanlarda qorunurdu. Muzeylər bu əsərləri hamı üçün açıq etdi. Bu, vacib bir addım idi. Amma eyni zamanda əsərləri öz təbii mühitindən ayırdı və başqa bir çərçivəyə saldı.

Muzeyə düşən hər şey avtomatik olaraq dəyərli kimi qəbul olunur. İnsan çox vaxt əsərə yox, onun yerləşdiyi məkana güvənir. “Muzeydədirsə, deməli dəyərlidir” düşüncəsi yaranır. Bu, bir tərəfdən faydalıdır, digər tərəfdən isə baxışı məhdudlaşdıra bilər.

Qəbiristanlıq bənzətməsi sərt səslənir, amma müəyyən mənada yerinə düşür. Çünki muzeydə saxlanan əşyalar artıq istifadə olunmur. Onlar bir dövrün izidir. Həmin dövr isə keçib. Bəzən ziyarətçi yalnız vitrinin arxasından baxır və arada məsafə qalır.

Amma muzey həmişə belə olmaq məcburiyyətində deyil. Elə muzeylər var ki, yalnız əşya göstərmir, hekayə yaradır. Ziyarətçi orada sadəcə baxmır, hiss edir, anlayır, əlaqə qurur. Belə olanda muzey keçmişi canlandırır.

Bizdə də bu fərq hiss olunur. Bəzi muzeylər hələ də köhnə təqdimat üsulundan istifadə edir: əşya, etiket, sakit keçid. Bu format məlumat verir, amma çox vaxt hiss yaratmır. Hiss olmadıqda isə yadda qalan da az olur.

Halbuki muzey canlı ola bilər. Bunun üçün yalnız eksponatlar kifayət deyil. Müzakirələr, tədbirlər, interaktiv yanaşmalar lazımdır. İnsan muzeyə gələndə sadəcə baxmamalı, iştirak etməlidir.

Muzey əslində həm məbəd ola bilər, həm də qəbiristanlıq. Bu, onun necə qurulmasından asılıdır. Əgər yalnız saxlayırsa, donur. Əgər izah edir, əlaqə yaradırsa, yaşayır.

Əsas məsələ budur: muzey əşyaları qorumaqla kifayətlənməməlidir. O, mənanı ötürməlidir. Bunu bacardığı anda keçmişi yalnız göstərmir, onu yaşadır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.04.2026)

Kitabçılar Birliyi tərəfindən 2026-cı ilin fevral ayında “Şeirini təqdim et, imzanı tanıt” adlı şeir müsabiqəsi elan olundu. Münsiflər heyəti Baba Vəziroğlu, İlqar Fəhmli və Samir Əfsəroğludan ibarət müsabiqəyə ümumilikdə 39 nəfər ədəbiyyatsevər qatıldı.

8 aprel tarixində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natavan Klubunda müsabiqənin təntənəli mükafatlandırma mərasimi keçirildi. Üç əsas qalib seçildi, üç nəfər  fərqlənmə diplomuna layiq görüldü. Digər iştirakçılar təşəkkürnamələrlə təltif olundular.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı sıra ilə öncə fərqlənmə diplomuna layiq görülənlərin, sonra isə mükafatçıların müsabiqəyə təqdim etdikləri şeirlərini geniş oxucu auditoriyası üçün əlçatan edir.

Beləliklə, tanış olun:

Kitabçılar Birliyinin “Şeirini təqdim et, imzanı tanıt” adlı şeir müsabiqəsində fərlənmə diplomuna layiq görülübdür: İlham Alışzadə

İLHAM ALIŞZADƏ,

“ŞAHİD”

Mən qəhrəman deyiləm.

Sadəcə gördüm.

Gördüm

Səhərin güllə səsi ilə açıldığını,

Çörək qoxusunun barıt qoxusuna qarışdığını.

Bir uşaq atasını səslədi,

Səs cavabsız qaldı.

Dağlar cavab verdi yalnız,

Əks-səda ilə.

Mən torpağın titrədiyini gördüm,

Sanki hər mərmi düşəndə

Bir ana ürəyi silkələnirdi.

Əsgərin gözündə qorxu yox idi,

Yarımçıq qalmış arzular vardı.

Bir məktub vardı cibində,

“Tez qayıt” yazılmışdı.

Mən gördüm

Qəhrəmanlıq necə səssiz olurmuş.

Heç kim “baxın” demir,

Heç kim alqış istəmir.

Sadəcə biri

Başqasının yaşaması üçün

Öz sabahından keçir.

Müharibə xəritədə cizgi deyilmiş,

Müharibə

Evin qapısına qara lent kimi asılan xəbər imiş.

Mən danışmadım uzun-uzadı.

Çünki müharibəni görən adam

Az danışar.

Amma bir həqiqəti bilirəm:

Torpaq qanı unutmur.

Və şahid olan insan

Heç vaxt əvvəlki kimi olmur.

Sabah sizə növbəti Fərqlənmə diplomuna layiq görülən iştirakçı - Samir Əflatunoğlu ilə tanışlıq gözləyir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.04.2026)