Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda Cənub QHT Platformasının (Global South NGO Platform – GSNP) ilk Baş Assambleyasında çıxış edib, QHT-lərin sülhün, ədalətin bərqərar olmasında oynaya biləcəyi rola diqqət çəkib.

Hikmət Hacıyev qeyd edib ki, QHT-lər diplomatik kanalların səylərini daha yaxından dəstəkləyə, cəmiyyət və icmaların səsinin qlobal səviyyədə daha yaxşı eşidilməsinə töhfə verə bilər.

Mövzu ilə bağlı “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına açıqlama verən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilov Hikmət Hacıyevin məlum çıxışının QHT-lər, vətəndaş cəmiyyəti institutları qarşısında yeni vəzifələr qoyduğunu vurğulayıb:

“Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin Bakıda Cənub QHT Platformasının  ilk Baş Assambleyasındakı çıxışı, bu çıxış zamanı səsləndirdiyi fikirlər QHT-lərin gələcək fəaliyyət strategiyasının müəyyən edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. Hörmətli Hikmət müəllim öz çıxışında QHT-lərin xalqın və dövlətin həyatındakı rolunun daha səmərəli, daha optimal ola biləcəyi ilə bağlı fikrlər səsləndirib, diplomatiya ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının da sülh, əməkdaşlıq, qarşılıqlı anlaşma kimi məsələlərə böyük töhfə verə biləcəyini vurğulayıb. O, qeyd edib ki, QHT-lər diplomtik kanalalrın səylərini dəstəkləyə, bununla da ümumi işə daha çox fayda verə bilər.

Hesab edirəm ki, Hikmət Hacıyevin məlum açıqlaması Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının, eləcə də bütün digər QHT-lərin qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Bu vəzifələr sırasına dövlət siyasətini, ölkə diplomatiyasını daha sıx şəkildə dəstəkləmək, sülh və ədalətin təntənəsi üçün daha effektiv və koordinasiyalı fəaliyyət ortaya qoymaq, cəmiyyətin səsinin beynəlxalq müstəvidə daha aydın eşidilməsi üçün səy göstərmək və s. daxildir.

Digər mühüm məqam QHT-lərin koordinasiyalı şəkildə, birlik halında fəaliyyət göstərməsinin, strateji məsələlərdə öz səylərini birləşdirməsinin vacibliyi ilə bağlıdır. Bu cür ortaq fəaliyyət qarşıya qoyulan məqsədə daha tez çatmaq, daha fundamental nəticələr ortaya qoymaq baxımından önəmldir.

İnanıram ki, QHT-lərimiz Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin çağırışından gərəkli nəticə çıxaracaq və diplomatiyamızın fəaliyyətini daha yaxından dəstəkləyəcəklər. Dövlətimiz əmin ola bilər ki, bu məsələdə Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı xüsusi fəallıq göstərəcək, milli maraqlarımızın və bəşəri dəyərlərin müdafiəsində əlindən gələni əsirgəməyəcək”.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

Sumqayıt şəhərində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində adı çəkilən qurumun və Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Sumqayıt bölməsinin təşkilatçılığı ilə Xalq yazıçısı, AYB-nin katibi Çingiz Abdullayevlə oxucuların görüşü keçirilib. Tədbirdə şəhər ziyalıları, gənc yazarlar, tələbələr və ədəbiyyatsevərlər iştirak ediblər.

Görüş zamanı yazıçının yaradıcılığı, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatındakı yeri, detektiv janrının xüsusiyyətləri barədə geniş söhbət aparılıb. Çingiz Abdullayev oxucuların suallarını cavablandırıb, yaradıcılıq planlarından danışıb və gənclərə mütaliənin əhəmiyyətini tövsiyə edib.

Tədbirdə AYB Sumqayıt bölməsinin sədri Gülnarə Cəmaləddin, Abşeron-Xızı Regional Mədəniyyət İdarəsinin məsləhətçisi Bayram Cəfərli, filologiya elmləri doktoru, professor Rafiq Yusifoğlu, Əməkdar müəllim Ofelya Babayeva, yazıçı Hümbət Həsənoğlu, şair İbrahim İlyaslı və başqaları çıxış edərək yazıçının Azərbaycan ədəbiyyatının tanıdılmasında mühüm rol oynadığını qeyd edib, belə görüşlərin gənclərin ədəbiyyata marağının artırılmasına xidmət etdiyini bildiriblər.

Məlumat üçün bildirək ki, Çingiz Abdullayev 1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Hüquq təhsili alan yazıçı uzun illər hüquq-mühafizə orqanlarında çalışıb. O, əsasən siyasi-detektiv janrında qələmə aldığı əsərlərlə geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanıb. Yazıçının əsərləri bir çox xarici dillərə tərcümə olunub və dünyanın müxtəlif ölkələrində nəşr edilib. Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına verdiyi töhfələrə görə ona “Xalq yazıçısı” fəxri adı verilib.

Tədbirin sonunda xatirə şəkilləri çəkdirilib və müəllif kitablarını oxucular üçün imzalayıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Kino sahəsində aparıcı beynəlxalq nəşrlərdən olan “Screen İnternational” jurnalının may ayında dərc olunan buraxılışının üz qabığı Azərbaycana həsr olunub.

Jurnalın üz qabığına çıxarılan materialda Azərbaycanda kino istehsalı sahəsində aparılan islahatların nəticələrindən biri olan geri ödəniş (cash rebate) mexanizminin tətbiqindən danışılır.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il 4 iyul tarixli Qərarına əsasən, ölkə ərazisində film istehsalı üçün mal, iş və xidmətlərin alınmasına çəkilmiş xərclərin 25 faizi istehsalçıya geri qaytarılır. Bundan başqa, mədəniyyətimizin təbliği üçün müəyyən edilmiş meyarlarının azı üçünə cavab verdikdə, çəkilmiş xərclərin daha 15 faizi məbləğində vəsait istehsalçıya geri ödəniləcək. Beləliklə, istehsalçı şirkət xərclərinin 40%-ə qədərini geri ala biləcək. Bunu əsas götürərək, jurnal Azərbaycanın xarici film istehsalçılarının sevimli məkanına çevriləcəyini bəyan edir.

Jurnalın may buraxılışı Kannda keçirilən Beynəlxalq Kino Festivalına həsr edilib. Hazırda Azərbaycanın nümayəndə heyətinin Kannda milli stend ilə təmsil olunur.

Qeyd edim ki, Britaniyada dərc olunan “Screen International” jurnalının əsas auditoriyası kino biznesində çalışan peşəkar şəxslərdən ibarətdir. Jurnalın digər missiyası beynəlxalq kino festivallarını işıqlandırmaqdır. Əsası 1889-cu ildə qoyulan jurnal 1975-ci ildən indiki adı ilə nəşr olunur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Kənan Məmmədli,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

May ayı həm də dünyanın ən nüfuzlu musiqi yarışmalarından biri hesab olunan “Avroviziya” mahnı müsabiqəsinin keçirilmə tarixidir.  Hər il milyonlarla tamaşaçını bir araya gətirən, müxtəlif ölkələrin təmsilçilərinin səhnə performansları, fərqli musiqi üslubları və möhtəşəm şou proqramları ilə seçilən müsabiqə gənc ifaçılar üçün beynəlxalq arenaya açılan mühüm platforma hesab olunur. Zaman-zaman ölkəmiz bu müsabiqədə uğurlar da sıralayıbdır.

Bu gün növbəti müsabiqədə 2-ci yarımfinal baş tutacaq.

Azərbaycanın “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində qazandığı uğurlu nəticələrə toxunduq. Ölkəmiz ən böyük uğurunu 2011-ci ildə əldə edib. Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən yarışmada Eldar Qasımov və Nigar Camal “Running Scared” mahnısı ilə Azərbaycanın tarixində ilk dəfə müsabiqənin qalibi olublar.

Azərbaycanın qələbəsindən sonra 2012-ci ildə “Avroviziya” müsabiqəsinə Bakı ev sahibliyi edib. Bakı Kristal Zalında keçirilən yarışmada Azərbaycanı Səbinə Babayeva “When the Music Dies” mahnısı ilə təmsil edib və dördüncü yeri tutub.

Bu dəfəki müsabiqədə Azərbaycanı Jiva səhnə adı ilə tanınan müğənni Cəmilə Həşimova təmsil edəcək. O, bu gün Vyanada sayca 70-ci “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində 2 nömrə altında səhnəyə çıxacaq. Jiva müsabiqədə “Just Go” adlı mahnını səsləndirəcək. Mahnının söz və musiqisinin müəllifi azərbaycanlı və amerikalı bəstəkar Fuad Cavadovdur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın “Avroviziya 2026” müsabiqəsində iştirakı üçün keçirilən seçim mərhələsinə ümumilikdə 100 müraciət daxil olub və 186 mahnı təqdim edilib. Onlardan 107-si yerli müəllif və ifaçılar, 79-u isə xarici müəlliflər tərəfindən göndərilib. İlkin qiymətləndirmə mərhələsində müraciətlər peşəkar heyət tərəfindən nəzərdən keçirilib, 18 namizəd növbəti mərhələyə dəvət olunub. Namizədlərlə canlı dinləmələr və fərdi müsahibələr keçirilib, onların vokal imkanları, səhnə performansı və beynəlxalq auditoriya üçün potensialı qiymətləndirilib. Nəticədə üç nəfərlik qısa siyahı formalaşdırılıb və xüsusi fokus qrupunun yekun rəyinə əsasən Azərbaycanın builki təmsilçisi kimi Jiva seçilib.

Müğənninin yaradıcılıq yolu 2003-cü ildə keçirilən “Bakı Payızı” müsabiqəsində ikinci yer qazanması ilə başlayıb. O, 2007-ci ildə “Show Time” layihəsində iştirak edib, 2011-ci ildə isə “Avroviziya”nın milli seçim turunda ilk üçlüyə daxil olub.

Jiva sonrakı illərdə müxtəlif musiqi layihələrində uğurla çıxış edib. O, Xalq artisti Rəşad Haşımovun yaratdığı məşhur “RAST” ansamblı ilə səhnəyə çıxıb, həmçinin nüfuzlu “Montreux Jazz Festival”ında iştirak edib. Daha sonra “Hazz Band” qrupunun solisti kimi fəaliyyət göstərərək caz elementlərini müasir estrada üslubu ilə sintez edib. 2017-ci ildən etibarən solo fəaliyyətini davam etdirən müğənni pop, dance və R&B janrlarında Azərbaycan, rus və ingilis dillərində mahnılar ifa edir.

Xatırladaq ki, “Avroviziya 2026” beynəlxalq mahnı müsabiqəsi Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilir. Yarışmanın birinci yarımfinalı artıq başa çatıb, ikinci yarımfinal bu gün, böyük final isə mayın 16-da təşkil olunacaq.

Müsabiqədə ümumilikdə 35 ölkə iştirak edir. Bolqarıstan, Rumıniya və Moldova isə yenidən yarışmaya qayıdan ölkələr sırasında yer alır.

Qayıdaq ifaçımıza. Jiva “Just Go” oxuyacaq. Nə adında, nə mahnısında zəngin mədəniyyət artefaktları ilə tanınan Azərbaycanımıza aid heç nə yoxdur. Mahnı da qol-qabırğası qırıq ingiliscə səslənən alababat dappadurumdur.

Qabaqcadan öz proqnozumu verirəm. Belə bir repertuarla heç bir uğur qazanıla bilməz. Şahid olacaqsınız.

Avroviziya öz mədəniyyətini tanıtmaq üçündür. Jivaların “Just Go”ları isə əsla Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə hesablanmayıb. Bu tərzdə ingilis dilində - jüri anlayan dildə oxumaq da bir dividend gətirən deyil.

Elə isə, gözümüzü 71-ci müsabiqəyə dikək. Bəlkə o vaxta düzələrik.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Opera sənəti – kübar təbəqə, zövqlü dinləyici üçün nəzərdə tutulan incəsənət növüdür. Yəni bizim tik-tok müğənnilərini, bozbaş komediyalarını izləyənlər üçün deyil bu sənət. Haqqında isə xüsusilə danışmaq lazımdır. Çünki dəbə uyan media çou-biznesdən yazar, amma operadan əsla yazmaz...

Cavid Səmədov 14 may 1987-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olub. Cavid Səmədov Üzeyir Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasını bitirib. (Azərbaycan Respublikası Bakı şəhəri) Tələbəlik dövrundə opera sahəsində ustalığının artırılması məqsədilə Qalina Vişnevskaya tərəfindən Moskva şəhərində fəaliyyət göstərən “Opera mərkəzi” nə dəvət edilmiş və bu sənəti təkmilləşdirib

Bundan sonra Cavid Səmədov İtalyanın Ozimo şəhərində yerləşən Opera sənəti Akademiyası və Pezaro şəhərində yerləşən Renato Tebaldi və Mario Del Monako adına Akademiyalarda təhsilini davam etdirib.

 Təhsil müddəti zamanı o Vilyam Mateuzzi, Harriet Lawson, Lella Kuberli, Raina Kabayvanska, Antonio Yuvarra, Alla Simoni, Karlo Morqanti, Mario Melani, Sergio Seqalini, Tomas Hempson, Pyetro Spanyoli, Cinziya Forte, Verena Keller, Andreas Shuller və Kristina Muti kimi ustad sənətkarların ustad dərslərində iştirak etmiş, həmçinin İtalyanın Ozimo şəhərində yerləşən Opera Sənəti Akademiyasında Vinçenso De Vivonun rəhbərliyi altında vokal sənəti kursunu bitirib.

Cavid Səmədov öz opera sənəti karyerasına 2007-ci ildəM.F.Axundov adına Bakı Opera və Balet teatrında J.Bizenin “Karmen” operasında Eskamilyo partiyasını ifa etməklə başlayıb. 2007-ci ildə Bülbül adına müsabiqənin laureatlarının Moskva şəhərində yerləşən “Yeni Opera” teatrında keçirilən Qala konsertində iştirak edib.

2008-ci ilin oktyabr ayında “Gülüstan” sarayında keçirilən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin inauqurasiya mərasiminə həsr olunan konsertdə iştirak edib. 2009-cu ildə Respublikanın Əməkdar incəsənət xadimi,dirijor Azad Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Niyazi adına Dövlət orkestrinin müşaiyəti ilə Bakı Musiqi Akademiyasının Boyük zalında solo konserti ilə çıxış edib.

2009-cu ildə İtalyanın Qubbio şəhərində yerləşən qədim “Romano” teatrında Qaetano Donizettinin “Məhəbbət eliksiri” operasında Belkore partiyasının ifa edilməsi Cavid Səmədovun Avropa səhnəsində debütü olub. 2010-cu ildə Cavid Səmədov Ozimo şəhərində Qaetano Donisettinin “Don Paskuale” operasında doktor Malatesta partiyası ilə yeni işini təqdim edir.

Cavid Səmədov Qəbələ musiqi festivalının iştirakçısı olub. 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və onun xanımı Mehriban Əliyeva həmçinin YUNESKO nun baş direktoru xanım İrina Bokovanın iştirakı ilə Qəbələdə keçirilən musiqi festivalının təntənəli açılış mərasimində London Kral Orkestrinin müşaiyəti ilə Cavid Səmədov Müslüm Maqomayevin “Baharlı yurdum-Azərbaycan” mahnısını ifa edib

2010-cu ilin payızında Cavid Səmədov Yunanıstanın Afina şəhərində keçirilən “Azərbaycan mədəniyyəti günləri” çərçivəsində Respublikanın Əməkdar incəsənət xadimi,dirijor Azad Əliyevin rəhbərliyi altında, Yunanıstan milli orkestrinin müşaiyəti ilə çıxış edib. 2010-cu ilin dekabr ayında İtalyanın Ravenna şəhərində Milad bayramı münasibətilə keçirilən Camille Saint-Saënsın "Milad oratoriyası"nda bariton partiyası ilə çıxış edib.

2011-ci ildə İsveçrənin Bern, Siqrisvil və Tun şəhərlərində keçirilən silsilə konsertlərdə çıxışlar edib. Həmçinin İtaliyanın Amandola şəhərində keçirilən musiqi festivalında iştirak edib. 2011-ci ilin oktyabr ayında Azərbaycan Respublikasının yaranmasının 20 illiyinə həsr olunmuş təntənəli konsertdə iştirak edib. 2012-ci ilin aprel ayında Azərbaycanın Mədəniyyət Günləri çərçivəsində İtalyanın Venesiya, Turin və Milan şəhərlərində konsert proqramları ilə çıxış edib.

2012-ci ilin may ayında İtalyanın Ozimo şəhərində tamaşaya qoyulan V.A. Motsartın “Sehrli fleyta” operasında Papageno partiyası ilə çıxış edib. 2012-ci ilin iyun ayında İsrailin Tel-Əviv şəhərində tamaşaya qoyulan V.A. Motsartın “Don Juan” operasında Leporello partiyasını ifa edib.

2012-ci ilin sentyabr və oktyabr aylarında Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhəri, (Krokus Siti Holl), Qazaxıstanın paytaxtı Astana şəhərində `Qazaxıstan`, zalında və Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində(H.Əliyev sarayı) Müslüm Maqomayevin 70 illik yubileyinə həsr olunmuş silsilə konsertlərdə iştirak edib.

Opernweltbeynəlxalq jurnalı Səmədov Cavidi 2013-cü ildə 2012-2013 sezonunun ən yaxşı gənc baritonu adlanrib. 2014cü ilin oktyabr ayında C.Səmədov İsveçrədə keçirilən «Opernwerkstatt 2014» beynəlxalq festivalında iştirak edib. 2014-cü ilın noyabr ayında Neapolun San Karlo opera teatrında səhnələşdirilən Rixard Ştrausun «Salomeya» operasında kapadokiyalı partiyasını ifa edib

2015-ci ilin yanvar-iyul aylarında Almaniyanın Dessau şəhərində Anhaltisches Theater səhnəsində Rixard Vaqnerin «Reyn qızılı» operasında Donner partiyasını, 2015-ci ilin noyabr ayında Nyürnberq opera teatrının quruluşu əsasında səhnələşdirilən, İtalyanın Modena şəhərində yerləşən Luçano Povarotti opera teatrında səhnələşdirilən Rixard Vaqnerin «Tristan və İzolda» operasında Melot partiyasını ifa edib.

2015-2016-ci ilin iyun ayında Ayzenştadt şəhərində yerləşən Esterhazi qəsrində Anna Netrebkonun rəhbərliyi ilə səhnələşdirilən S.Baneviçin «Qar kraliçası» operasında troll və quldur partiyalarını ifa edib. 2016 -cı ilin yanvar ayında Almaniyanın Landau şəhərində SWR kanalının «Emmerich Smola Forderpreis» layihəsi üzrə Marko Kominin rəhbərliyi altında filarmonik orkestrin iştirakı ilə təşkil edilən «Gənc opera ulduzları» Qala Konsertində iştirak edib.

Konsertdə C. Səmədovun ifasında V.A.Motsartın «Don Juan» operasından Liporellonun ariyası və J.Bizenin «Karmen» operasından Toreadorun kupletləri səsləndirilib. Hal-hazırda Cavid Səmədov Almaniya Federativ Respublikasının Nyürnberq şəhərindəki Opera teatrının solistidir. O həmçinin Azərbaycanın Rusiyanın Qazaxıstanın İsrailin və Avropanın bir sıra opera teatrları və konsert salonlarında çıxışlar edir.

Cavid Səmədov bir sıra nüfuzlu beynəlxalq müsabiqələrin laureatı olub:

1. Bülbül adına vokalçıların beynəlxalq müsabiqəsi( Bakı şəhəri, Azərbaycan)1-ci mükafat

(müsabiqə tarixində ən gənc 1-ci yer mükafatçısı)

2. Roza Ponsel adına 10-cu beynəlxalq musiqi festivalı -1-ci yer

3. Müslüm Maqomayev adına vokalçıların 1-ci beynəlxalq müsabiqəsi 1-ci yer.

4. Italiyanın Verona şəhərində keçirilən vokalçıların müsabiqəsi 1-ci yer

5. İtaliyanın Bolonya şəhərində keçirilən vokalçıların müsabiqəsi “müsabiqənin tarixində ən gənc finalçı” mükafatı

6. İtaliyanın Milan şəhərində keçirilən Maqda Olivero adına vokalçıların müsabiqəsində “Tamaşaçı simpatiyası” mükafatına layiq görülüb.

İfa etdiyi partiyalar:

- J.Bize “Karmen” operasında Eskamilyo partiyası

- J.Bize “Karmen” operasında Morales partiyası

- Q.Donisetti “Məhəbbət eliksiri” operasında Belkore partiyası

- Q.Donisetti “Don Paskuale” operasında Malatesta partiyası

- V.A.Motsart “Don Juan” operasında Leporello partiyası

- V.A.Motsart “Don Juan” operasında Masetto partiyası

- V.A.Motsart "Fiqaronun toyu" operasında Qraf Almaviva

- V.A.Motsart “Sehrli fleyta” operasında Papageno partiyası

- U.Cordanonun "Andre Şenye" operasında Ruşe partiyası

- A.Dvorjakın "Su pərisi" operasında Meşəbəyi partiyası

- R.Vaqner "Reyn qızılı" operasında Donner partiyası

- R.Vaqner "Tristan und Isolde" operasında Melot partiyası

- C.Verdinin " Traviata" operasında baron Dufol partiyası

- C.Puççininin " Bohema" operasında Marsel partiyası

- Ü.Hacıbəyov “Leyli və Məcnun” operasında Nofəl partiyası

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Murad Vəlixanov,  “Ədəbiyyat və İncəsənət” 

Bir məsəl var. Deyir ki,  “Qonşu, qonşu olsa kor qız ərə gedər”. Həqiqətən də insanın yaxşı və etibarlı bir qonşusunun olması bəxtəvərliliyin yarısıdır. Lakin dövlət olaraq qonşu sarıdan bəxtimizin gətirdiyini demək çətindir. Bu gün ermənilərin işğalı nəticəsində adı dəyişdirilən Qərbi Azərbaycan rayonları barədə danışmaq istəyirəm. 

Ağbaba mahalı, Amasiya rayonu (Şirak). 1930-cu ildə yaradılan rayonun sahəsi 608 kv.km-dir.  Rayonun mərkəzi Amasiya şəhər tipli qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 148 km-dir. Ağbaba və Şörəyel mahallarının tərkibi kimi indiki Amasiya rayonunun ərazisi də Şərqi Anadoluya aid olub.  Sovet dönəminə qədər rayonda yerləşən 40 kənddən cəmi 3-də: Çələb, Bəndivan və İyli Qarakilsə kəndlərində ermənilər yaşayıb. Bölgənin Ermənistana qatılması fikri ilə razılaşmayan Sınıx, Mumuxan,  Qonçalı, Ördəkli, Seldixan, Mustoğlu, Bağçalı və Söyüdlü kəndlərinin əhalisi 1920-ci illərdə Türkiyəyə köçüblər.

Qızıl Qoç rayonu (Qukasyan).  1937-ci ildə yaradılan Qızıl Qoç rayonunun sahəsi 547 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Qızıl Qoç qəsəbəsidir.  Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 165 km-dir. 

Şörəyel mahalı, Ağin rayonu. 1937-ci ildə yaradılmışdır. Sahəsi 429 kv.km-dir. Rayon mərkəzi şəhər tipli qəsəbə olan Molla Göyçə idi. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 100 km-dir. 

Düzkənd (Axuryan) rayonu. Bu rayon da Şörəyel mahalına aid olub, 1937-ci ildə yaradılmışdır.  Sahəsi 576 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi Düzkənd qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 126 km-dir. Rayon ərazisinin böyük bir hissəsini qədim türk tayfalarından olan Şirakların adını daşıyan  Şirək düzənliyi təşkil edir. Şirək sıra dağları isə rayonun Qızıl Qoç rayonu ilə sərhəddən keçir.  Rayon boyu Arpaçay axır. 

Ərtik rayonu  (Şirak). 1930-cu ildə yaradılmışdır. Sahəsi 533 kv.km-dir. Rayonun mərkəzi respublika tabeli Ərtik şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan  məsafə  122 km-dir. Ərtik şəhəri yaxınlığında e.ə XIV-XI əsrlərə aid katakombalar aşkar edilmişdir. Alagöz dağının  böyük bir hissəsi və ən hündür zirvəsi  Ərtik rayonunun, digər hissələri isə Düzkənd və Talin rayonu ərazisinə düşür. 

Loru Mahalı, Allahverdi  (Tumanyan) rayonu. Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı ərazisində yerləşirdi. Daha sonra isə Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının tərkibinə daxil olunmuşdur.  Allahverdi rayonu 1930-cu ildə yaradılmışdır.  Ərazisi 1111 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi Allahverdi şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə  191 km-dir. Rayon mərkəzindən Tona çayı axır.

Barana (Noyemberyan) rayonu. 1937-ci ildə yaradılmışdır.  Rayon mərkəzi Barana şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana olan məsafə 187 km-dir. 

Cəlaloğlu (Stepenavan) rayonu. 1930-cu ildə yaradılmışdır. Qərbi Azərbaycanın Loru mahalının Dağlıq Borçalı  ərazisində yerləşirdi.  7 Noyabr  1995-ci ildə  Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi  və  4 dekabr 1995-ci ildə  Ermənistan Respublikası Prezidenti  Levon Ter-Petrosyanın  təsdiq etdiyi Ermənistan Respublikası inzibati-ərazi bölgüsü haqqında qanuna əsasən  ləğv edilən rayonun ərazisi  yeni təşkil edilmiş  Loru mərzinə qatılmışdır. 

Abaran mahalında yerləşən eyni adlı Abaran (Araqçotn) rayonu.  1930-cu ildə yaradılmışdır. 1935-ci ilə qədər Abaran adlanan rayon daha sonra Aparan adlandırılmışdır. Ərazisi  816 kv.km-dir.  Rayon mərkəzi şəhər tipli  Baş Abaran qəsəbəsidir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 59 km-dir. Rayon ərazisinin əsas hissəsini Abaran düzənliyi təşkil edir. 

Dərəçiçək mahalı, Dərəçiçək (Axta) rayonu. Dərəçiçək rayonu 1930-cu ildə yaradılmışdır. Rayon mərkəzi Hrazdan şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 50 km-dir. Dərəçiçək rayonu ərazisindən  Zəngiçay və onun sol qolu olan Böyükçay axıb gedir. Dərəçiçək rayonunun aid olduğu Dərəçiçək mahalının adı Aşağı Dərəçiçəkdən şərqə doğru uzanan  meşənin içərisində, Əlibəy dağının  ətəyində yerləşən Dərəçiçək kəndinin adından götürülüb. 

Göyçə mahalı. Aşağı Qaranlıq rayonu. 1930-cu ildə yaradılıb. Ərazisi 1185 kv.km-dir. Rayon mərkəzi Aşağı Qaranlıq şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 130 km-dir. Bir tərəfdən Göyçə gölünə söykənən rayon, digər tərəflərdən Basarkeçər və Göyçə yaylaları ilə dövrələnmişdir. Soylan rayonu ərazisində Arpaçayın üzərindəki Keçid su anbarından başlanan Arpa-Göyçə kanalı Martuni rayonunun ərazisindən keçərək rayonun Aşağı Alçalı kəndi yaxınlığında Göyçə gölünə tökülür. 

Basarkeçər rayonu. 1930-cu ildə yaradılıb. 1969-cu ilə qədər Basarkeçər adlanan rayon, sonradan Vardenis olaraq dəyişdirilib. Ərazisi 1151 kv.km-dir. Rayon mərkəzi  Basarkeçər şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvana qədər olan məsafə 168 km-dir. Rayon ərazisində irili-xırdalı olan çoxlu dağ zirvələri və çaylar vardır. Onlardan ən böyüyü Məzrə çayıdır. Çaxırlı yaylası da bu rayonda yerləşir. 1948-1951-ci illərdə rayon əhalisinin  bir qismi Azərbaycan SSR-in ərazisinə köçürülmüşdür. Təkcə Zod kəndindən Xanlar (indiki Göygöl) rayonuna 100 ailə məskunlaşdırılmışdır.  Bu vaxt Basarkeçərin 37 kəndindən 30-u azərbaycanlı,  5-i erməni,  2-si isə qarışıq kəndlər idi. Basarkeçər rayonu həmçinin məhşur el sənətkarı Aşıq Ələsgərin vətənidir. Aşığın məzarı və büstü onun doğma Ağkilsə kəndində idi.  Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı 1-ci Qarabağ müharibəsi şəhidi Mehman Sayadov da məhz burda doğulmuşdur. 28 noyabr 1988-ci ildə erməni daşnaklarının Basarkeçər rayonunun Çaxırlı, Qanlı, Kərkibaş, Şişqaya və Zod kəndinə etdiyi basqınlar nəticəsində nəqliyyat vasitələri olmayan, əliyalın əhalidən 34 nəfər əsir götürülüb, vəhşicəsinə döyülərək qətlə yetirilmişdir. Sağ qalanlar Gədəbəyə, Kəlbəcərə adlamaq üçün Sarınər, Urumbasar gədiklərindən keçməli olublar.

Nəticədə borana düşən 12 nəfər donvurmadan vəfat edib. 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Könül Əliyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Yeniyetməlik dövründə yaşanan fiziki və psixoloji yeniliklər şagirdlərdə böyük dəyişikliklərə səbəb olur. Bu prosesdə şagirdin üzərinə qoyulan həddən artıq məsuliyyət məktəb uğurlarının azalmasına səbəb ola bilər. Bu prosesdə şagirdlərin, valideynlərin və pedaqoqların üzərinə böyük vəzifələr düşür. Yetkinlik yaşına çatmış uşaqlar sevgi dolu baxışlar tapa bilməsələr, müəllimlərindən və ailələrindən uzaqlaşacaqlar.

Müəllimlər hansı mövzularda diqqətli davranmalıdırlar? “Ədəbiyyat və incəsənət” portalı verilən suala yeniyetmə psixoloqu Nəzrin Həşimzadənin cavabını təqdim edir.

*Müəllimlər yeniyetməlik dövrünün psixologiyası və inkişafı haqqında məlumatlara malik olmalıdırlar.

*Bu çətin prosesdə şagirdlərə qarşı anlayışlı və səbrli olmalıdırlar.

*Şagirdlər arasında müqayisə etməməlidirlər. Bilmək lazımdır ki, hər bir insanın anlamaq,düşünmək qabiliyyəti fərqlidir, hər bir şagirdə  mütləq şəkildə individual yanaşılmalıdır.

*Gənclərlə çox mübahisə etmədən problemləri aradan qaldırmağa çalışmalıdırlar.

Bəs yeniyətmələrlə ünsiyyət necə olmalıdır?

*QƏBUL EDİN: Tələbələrinizi olduğu kimi qəbul edin. Qəbul etmək onların hisslərini anlamaq və onlara hörmət etmək deməkdir. Şagirdlərinizin hisslərinə hörmət edin. Şagirdlər hörmətlə dinlənilmək və başa düşülmək istəyirlər. Onlarla göz təması ilə danışın.

*İCAZƏ VERİN: Özlərini ifadə etmələrinə icazə verin. Qəbul etmək çətin olsa da, onların sizdən çox fərqli düşüncələri və hissləri ola biləcəyini unutmayın. Çevik və anlayışlı olun. Zülmkar olmayın.

*DİQQƏT EDİN: Ünsiyyət bacarıqlarınıza fikir verin. Tənqid, mühakimə etməyin, günahlandırmayın, digər tələbələrlə müqayisə etməyin.

*DİNLƏYİN: Yaxşı dinləyici olun. Onları hər dəfə nəsihətlərlə sıxışdırmayın. Yeniyetmələr, böyüklər kimi, bəzən sadəcə etibar etdikləri birinin onları dinləməsini istəyirlər.

*SEVGİYİNİZİ GÖSTƏRİN: Tələbələrinizə sevgi və qayğı göstərin. Deməyin ki, "bu uşaq böyük dərddir, öhdəsindən gələ bilmirəm". Belə bir düşüncəylə uşaqda irəliləyiş əldə edə bilməzsiniz. Tərif edilməli olduqları zaman onları tərifləyin. Çətin vəziyyətdə alternativ yollar axdarın.

Müəllimlər bu qaydalara riayət etsələr, bir-birlərinə qarşı daha anlayışlı, sevgi dolu olarlar. Çünki bu dünyada həqiqi səadət yolunu tapmaqda yol göstərən varlıq müəllimdir.

Unutmamaq lazımdır ki, gənclər üçün bu çətin, lakin müvəqqəti bir dövrdür.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Onu ədəbiyyat, kulturologiya, multimedia, üçüncü sektorda daim görmək mümkündür. Çox fəaldır, çağdaş dövrün icitmai xadimi statusunu ona şamil etmək olar. Bu gün doğum günü, yubileyidir, 55 yaşı tamam olur.

Söhbət hamının Aydın Xan kimi tanıdığı Aydın Əbilovdan gedir.

Aydın Əbilov 14 may 1971-ci ildə Lənkəran rayonunun Aşağı Nüvədi qəsəbəsində müəllim ailəsində dunyaya göz açıb. 12 saylı Bakı şəhəri Texniki Peşə Məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1989–1991-ci illərdə Rusiya Federasiyasının Kostrama şəhərində həqiqi əsgəri xidmətdə olub. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin hazırlığına daxil olub, sonra əyani şöbəsində oxuyub.

Fakültə Həmkarlar İttifaqının sədri, BDU Həmkarlar İttifaqının İH-nin üzvü, Tələbə Elmi Şurasının sədri, həmçinin "İntibah" Gənclər Təşkilatının təsisçisi olub. Tələbə ikən "Gənclər "Pen-klubu" adlı ictimai Birlik yaradıb və onun sədri seçilib.

1997-ci ildə göndərişlə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin əyani aspiranturasına qəbul olunub.

Elə oradaca yarımştat kiçik elmi işçi kimi çalışıb. Eyni zamanda "Ədəbiyyat qəzeti" redaksiyasında xüsusi müxbir kimi işə göturulub və hazırda burada ədəbi tənqid-publisistika şöbəsinin müdiridir. 1998-ci ildə yaradılmış və sonradan AR Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmış Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumunun təsisçisi və rəhbəri olub, hazırda təşkilatın sədridir.

1999-cu ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatıyla Azərbaycanın üçüncü sektorun inkişafyla bağlı layihənin eksperti kimi çalışıb, Milli QHT Forumunun yaradanlardan və təsisçilərindəndir, hazırda sıralarında 500-dən çox ictimai təşkilatı birləşdirən Milli QHT Forumun İdarə Heyətinin üzvüdür. Azərbaycan Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqının həmtəsisçisi və sədr müavini olub.

Müxtəlif vaxtlarda "Avanqard", "Şəhriyar", "Etimad", "Gəncliyin səsi" qəzetlərinin, "Yeni Dalğa", "Sara Xatun" dərgilərinin redaktor, təsisçi və baş redaktoru, "Xəzərçi" İnternet buraxılışının rəhbəri vəzifələrini yerinə yetirib, bəzilərinin indi də rəhbəridir. 1996-cı ildən dövri mətbuatda ədəbi-bədii, elmi-kütləvi, analitik-kulturoloji, tərcümə və publisistik yazılarıyla çıxış edir.

Yazıçı-kulturoloq, tənqidçi-publisist, tərcüməçi və ədəbiyyatşünas kimi onun Azərbaycan Respublikasının və xarici ölkələrin aparıcı dövri mətbuat orqanlarının, elmi jurnallarının səhifələrində, İnternetdəki müxtəlif elektron informasiya resurslarında 2000-dən artıq elmi-kütləvi, ədəbi-bədii, tənqidi-publisistik, analitik-kulturoloji və tərcümə yazıları işıq üzü görüb.

"Virtualizm: yeni kultoroloji cərəyan", "Virtual Azərbaycana doğru", "Texnomodernizm: yeni alternativ ədəbiyyat axtarışında", "Azərbaycanda yaradıcı qurumları: yeni cəmiyyət quruculuğu", "Mədəniyyət: millətlərarası dialoq forması" və b. elmi-kütləvi yazıları, həmçinin müxtəlif yazılı və elektron KİV-ki, İnternetdəki ekspert çıxışları, müsahibələri ictimai düşüncədə ciddi polemikalara səbəb olmuş, diskussiya mövzusuna çevrilib.

AYB-nin hesabına "Yeni ədəbi nəsil: axtarışlar, problemlər" və "Ədəbi həyat: qurultaydan qurultaya" adlı kitabları, həmçinin Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə "Kulturoloji — alternativ düşüncələr" (2006), Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə yardımiyla "Dunyanın kulturoloji dərki" (2008) adlı monoqrafik-analitik əsərlərdən ibarət iki sanballı kitabı nəşr olunub.

"Ədəbi-bədii publisistika: poetikası və tipologiyası" mövzusunda dissertasiya yazıb. Əsərləri rus, türk, fars, ingilis, fransız, alman, gürcü və başqa dillərə tərcümə edilərək xaricdə nəşr olunub.

Hazırda AYB elektron kitabxananın rəhbəri vəzifəsini yerinə yetirir

AR Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının Büro və Məclis üzvü, Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin uzvu, MDB-nə daxil olan ölkələrin hər il keçirilən Beynəlxalq Kitab Sənəti Müsabiqəsinin Azərbaycan Respublikası üzrə Milli Müsabiqə Komissiyasının məsul katibi vəzifələrini yerinə yetirir. Eyni zamanda bir çox ictimai təşkilatların idarə heyətlərinin üzvü kimi ölkəmizin üçüncü sektorunun inkişafında xüsusi xidmətləri ilə fərqlənir.

2007-ci ildən "Xəzər" Universitəsində ədəbiyyat müəllimi işləyib, Yeni media (İnternet) jurnalistika xüsusi kurs təşkil edib. Bir çox xarici ölkədə (Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan, Ukrayna, Moldova və b.), o cümlədən Azərbaycanda keçirilən çoxsaylı mötəbər beynəlxalq və elmi konfransların iştirakçısı, eləcə də məruzəçisi olub. Azərbaycanın, Rusiyanın, Türkiyənin, İranın, İraqın diplomları və mükafatlarına, habelə müxtəlif vaxtlarda "İlin Gənc yazarı", "İlin Jurnalisti", "İlin İctimai fəalı", "İlin Tənqidçisi", "Media açarı" kimi fəxri adlara, mükafatlara layiq görülüb.

Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin, Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyinin, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının, Milli QHT Forumunun və başqa qurumların Fəxri fərmanları ilə təltif edilib. 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə keçirilən deputat seçkilərində fəal iştirak edib. Ölkə daxilində və xaricdə keçirilən müxtəlifx seçkilərdə müstəqil müşahidəçi və xarici beynəlxalq təşkilatların eksperti kimi iştirak edib.

2003-cü ildə "Prezident seçkiləri — 2003" Gənclərin Seçki Qrupunun təsisçilərindən və rəhbərlərindən olub. 2003 və 2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisin — 74 saylı Lənkəran Kənd Seçki Dairəsindən — seçkilərində deputatlığa namizəd kimi fəal iştirak edib.

Bir sözlə, daim gündəmdə, daim inkişafda olan bir şəxsdir Aydın Xan.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)