İlk dəfə təşkil olunan Masallı Kitab Festivalı çərçivəsində tanınmış şair-publisist, türkoloq Əkbər Qoşalının seçilmiş əsərlərinin birinci cildinin təkrar nəşrinin təqdimatı və imza mərasimi keçirilib.

 

Festivalın qapanış gününə təsadüf edən tədbirdə Masallının ədəbi, ictimai-mədəni həyatında fəal rol oynayan aydınlar, yerli

dövlət orqanlarının, təhsil qurumlarının və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının nümayəndələri, eləcə də festivalın təşkilatçı qurumlarının rəhbər şəxsləri iştirak edib.

Tədbirdə çıxış edənlər Əkbər Qoşalının çoxşaxəli yaradıcılığını, onun çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatında və publisistikasında tutduğu yeri, həmçinin türkologiya sahəsində fəaliyyətini yüksək qiymətləndiriblər. Bildirilib ki, müəllifin əsərləri milli-mənəvi dəyərlərin təbliği, ədəbi düşüncənin inkişafı və Türk dünyası mədəni bağlarının möhkəmləndirilməsi baxımından önəm daşıyır.

Təqdimat mərasimində millət vəkili Elçin Mirzəbəyli, filosof Rahid Ulusel, yazıçı-publisist Nurəddin Ədiloğlu, “Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə” İctimai Birliyinin sədri Arzu Bağırova,

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı İntiqam Yaşar, Cəlilabaddan festivala qatılan şair Əlirza Həsrət və başqaları müəllifin yaradıcılığına dair fikirlərini bölüşüb.

Çıxışçılar həm festivalın önəmindən, həm də təqdim olunan kitabın ədəbi dəyərindən danışıb.

Əkbər Qoşalının seçilmiş əsərlərinin təkrar nəşrinin onun poetik

yaradıcılığının daha geniş oxucu auditoriyasına çatdırılması baxımından önəmli addım olduğu vurğulanıb.

“Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə” İctimai Birliyinin koordinatoru Nilufər Lətif şairin şeirlərini səsləndirib. 

Müəllif özü bir neçə şeirini oxuyub, oxucuların suallarına cavab verib.

Tədbirin sonunda müəllif oxucular üçün kitabını imzalayıb, festivalın təşkilatçılarına, o cümlədən kitabın təkrar nəşrini həyata keçirən “Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə” İctimai Birliyinə və bütün iştirakçılara təşəkkürünü bildirib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.05.2026)

Nemət Tahir,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

 

70-ci illərdə Yaponiya SSRİ ilə kütləvi şəkildə traktorların, buldozerlərin və digər ağır tonnajlı maşınların idxalı barədə razılığa gəlir. Bir müddət bu prosses davam edir və Sovet hökuməti bu məsələni böyük çapda reklam edərək aləmə car çəkir:

"Qüdrətli SSRİ o qədər inkişaf edib ki, Yaponiya kimi ölkə texnikanı bizdən alır."

 

Amma üstündən bir neçə il keçdikdən sonra məlum olur ki, sən demə Yaponiya bu ağır tonnajlı dəmir yığınını alıb əridir və yenidən əsl yapon keyfiyyətli maşınlar istehsal edir. Yəni Sovet maşınlarını bir növ xammal kimi alırmışlar.

Bu biabırçılıqdan sonra SSRİ Yaponiyaya maşın ixracını dayandırır.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.05.2026)

 

 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının və “Ulduz” jurnalının birlikdə həyata keçirdikləri “Biri ikisində” layihəsində bu gün sizlərə Banu Muherremin şeirləri

təqdim edilir.

Layihə ən yaxşı ədəbi nümunələrin təbliğinə hesablanıbdır.

Xoş mütaliələr.

 

                                              

 

BANU MUHERREM,

 

MƏSƏLƏ 10-DA DEYİL

 

Özümdən yıxılanda bircə  kömək olmur  heç,

Bax necə də izinsiz ürəyimdən keçirsən!..

Səni yol-yol axtaran gözümdən də özün keç,

Məsələ  onda deyil.

 

Bir xəyalı quran tökülür qırıqları.

Ən tükəndiyim yerdə, sən uzaqdan gör deyə,

məni məğrur gəzdirir qəlbimin sınıqları,

Məsələ o da  deyil.

 

Bəzən bir məqam gəlir, ölüm qurtuluş  olur,

Gecələrin birində sözünü tanımırsan.

Çox gəlirsən özünə;  dözüm “qurd işi” olur,

Onda   “məsələ deyil”.

 

Qış düşmüş çiyinlərə  sevgi ayrı dərd olur,

Məzarlıqda  bilirsən bütün  çarəsizliyi.

Sevdiyin kəs anlamır məsələ o, həll odur,

Məsələ  “o”nda deyil.

 

Kimsənin sığmadığı ürəyimə sığırdı,

Mən bir 10 rəqəmiyəm, onsuzluq da sıfırdı.

Hamını yığ, vur  o-na. Cavab yenə  sıfırdı,

Məsələ  10-da  deyil.

 

 

YALANIM VARSA...

 

Qara sellofan gətir, topla arzularımı,

Yığ içinə, apar at, qaç gəl, kimsə görməsin.

Sonra otur yanımda, göstərim necə olur

atəş ilə oynamaq – sənə asan gəlməsin.

 

Sənə yerlər deyim ki, yer adları biləsən,

Qucaqlayım, içindən uçanları görəsən.

Bilmədiyin hal ola, haldan-hala girəsən,

Nur içində uçasan, amma ruhun ölməsin.

 

Qayıtdığım yolları bircə dəfə sən dolan,

Dönə bilsən, qayıt gəl, arzular olsun yalan.

Atəşin içindəki ayaza möhtac olan

Adama qış olasan, alovun da sönməsin.

 

Qırılıb göylərdəki buludlara dönmüşəm,

İçimdəki dünyamla ürəyimə gönmüşəm.

Səni qəlbimdən sonra gözümə də gömmüşəm,

Yalanım varsa, de ki, o gözlərin gülməsin.

 

 

RUHUMUN GEYMƏLƏRİ

 

Təsəlli söhbətlərin ürəyimin dincidir,

Göz yaşıma islanar quru su gölmələri.

Qubar cəhənnəm odu – ürəyimi incidir

doldurarkən dumanlar ağlımda xeymələri.

 

Dağların yamacını parçalayar ildırım,

Yağışlar burulduqca təmizlənər qaldırım.

Güvəndiyim dağa da qar ələnər bir yığın,

Üşüyər səhralarda bağrımın heybələri.

 

Qınanılsa da ölüm dəli bir eşq uğruna,

Səhvlərim heç nə etməz, gözüdönmüş doğruma.

Bir reseptlik əlacdır – hüzur verib ağrına,

Dodağına pıçıldar ruhumun geymələri.

 

 

BAĞIŞLANMAQ KƏFƏNDİ

 

Sabahlar da meyvə kimi, çürükdür,

Bəlli olmaz nə çıxacaq içindən.

“Gün sayaram, payız gələr” – deyincə

Görərsən ki, qaydıram biçindən.

 

Səhv addımlar elə-belə atılmır,

Yanlış nədir, günah nədir, öyrədim?!

Bir baharlıq döngələri gəz yenə,

Bu şaxtada gözlərini göynədim!

 

Baxacaqsan qarda donmaq üzrəsən.

Görəcəksən yuxun gəlir-şirindir.

“Pis adama heç nə olmaz” deyirlər,

Gözlərimdə hər gün ölmək – işindir.

 

Demək, mənim zəifimmiş inanmaq,

Zəiflərim xırda-xırda tükəndi.

İç işığım yanmır bağışlamaqdan,

Bağışlanmaq ölənlərə kəfəndi.

 

 

GETMƏK MƏNİM EVİMDİ

 

Getmək mənim evimdi, ünvanımı bilirəm,

Qalmaq isə çətindir boş çoxluğun içində.

Baxır niyə gedirəm, baxır kimdən gedirəm,

Çoxluqlar da boş gəlir, sıfırlanır içim də.

 

Pəncərəmdən keçən kadr-fəsil deyil, ömürdü,

Pəncərələr gözümdə mənalı görünmürdü.

Ömründən getdiklərim öz içimə gömüldü,

Nəyimə lazım daha günahından keçim də?!

 

Şəkillərdə yaşayır bizdən çıxıb gedənlər,

Çərçivələr tanımır könlümüzə girənlər.

Məndən yaxşı bilirmiş iç üzünü görənlər,

Deyirəm: "Bağışlayın, uşaqlığına keçin də..."

 

Dünya sakit fırlanır, bir kölgəsən gündə sən,

Nə qədər addımlasan, dayandığın yöndəsən.

Ürəyimdən yıxılmış, ruhu elə gündəsən,

Söz dünyamın içində  bir nəfəsə keçin də!

 

 

SƏN YADIMA DÜŞƏNDƏ

 

Sən yadıma düşəndə

Günəşə göz atıram,

gözlərimi yandırır.

O parıltı sənsənmi?!

Qalan ağlımı alır.

Sən yadıma düşəndə

kəndimizin şəklini

ürəyində daşıyır

içimdəki boz divar.

O kənd sənə tanışdı?!

Səsin kəndə aparır,

mənə tanış o civar.

Sən yadıma düşəndə

ay günəşlə yarışmır,

günəş ayla öpüşür.

O ay sənin dostundu?!

Mənə səndən danışır,

sözünü kəsməyəndə

darıxmağım ötüşür.

Sən yadıma düşəndə

içir, gülür babalar;

gözündə cavanlaşır

ən deyingən qarılar.

O cürünü görmüsən?!

Elə bil çiçəklərdən

toz daşıyır arılar.

Sən yadıma düşəndə

dənizdə qayıq batır,

əllərimdən yapışır

kömək istəyən qollar.

O dənizi bilirsən?

Necə xoşbəxt olurlar,

neçə yuva qururlar

on bir rəngli balıqlar.

Sən yadıma düşəndə

düşür yadıma yollar.

Yeridikcə hər küçə,

səssiz dolanmış qollar.

O qolların ağrımır

ələndikcə yağışlar?!

Mənəm də, Allah haqqı!

Sən yadıma düşdükcə

sonunu dəyişirəm-

-xoşbəxt bitir nağıllar.

 

 

UNUDURAM

 

O qədər təmiz idin yenilmiş ürəyimdə,

Mən sevib saxlamışam, yenilmiş ürəyim də.

Gözlərim açıldıqca gördüm ki, kürəyimdə

ağrı, kədər, qüssə, qəm – adiləşir…

                                                      unuduram…

 

Hər nə yalan danışdın, mən anlayışlı oldum.

İçimdəki uşaqla içimdən yaşlı oldum.

Qüsurlarınla sevdim, bir başıdaşlı oldum.

Gördüm sənin sevgin də faniləşir,

                                                      unuduram…

 

Doğru sözün yalanmış, doğruların da varmış,

Sən də bu cür adamsan-doğru! Arın da varmış.

Bazarmış ürəyin də; oğru yarın da varmış

səni kim oğurladı – pişik, ya şir?!

                                                     unuduram…

 

 

GEDİRƏM

 

Yollara bax, elə hey yeridikcə uzanır,

Bu yollar  ayrılıqdan, görəsən, nə qazanır?!

Yol özü də yorulur, uzanmaqdan usanır,

Bu yola ayrılığı  dərin qazıb gedirəm.

 

Bu gecə mənlik deyil, zaman məni dişləyir,

Darıxmaqdır  ayrılıq, lap qanıma  işləyir.

Kədər gözümdən  axır, göz yaşlarım "şş...”deyir,

Ayrılığın adına şeir yazıb gedirəm.

 

Vidalaşıb gedirəm, yağışlar nəğmə çalır,

Şənliklər dağılırmı? Yel yağışa dolanır.

Özüm gedirəm, amma ürəyim burda qalır,

Bu şəhərin izindən yolu azıb gedirəm.

 

Keçi inadı kimi inadım var savaşda,

Nə çox hekayəm oldu bu ağılda, bu yaşda.

Tutma qolumdan, məni incidirsən, yavaş da!..

Könlüm! Sənin hökmünü özüm cızıb gedirəm.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.05.2026)

 

 

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Mövzuya yenidən qayıdırıq. Bu qədər keşməkeşli, əziyyətli tarix yaşamış, minlərlə şəhid vermiş, ağrını da, qüruru da eyni anda yaşamış bir ölkənin bayrağına qarşı edilən hörmətsizliyin heç bir izahı varmı?

 

Uşaq yaşlarımızdan bizə öyrədilən ilk dəyərlərdən biri bayraq olub. Hələ məktəbin ilk günlərindən müəllimlərimiz onun rənglərini, üzərindəki ay və ulduzun mənasını izah edərdi. Bu, sadəcə bir dərs mövzusu deyildi – bu, bizə kim olduğumuzu anlatmağın ilk addımı idi. Hətta bayrağın rənglərini bilməmək müəllimlər tərəfindən utandırıcı hal kimi təqdim olunurdu. Çünki bu, yalnız bir məlumatın yox, kimliyə laqeydliyin göstəricisi kimi qəbul edilirdi.

Bizə deyilirdi ki, tariximizi, himnimizi, bayrağımızı bilmədən böyümək mümkün deyil. Uşaqlıqdan bu anlayış o qədər aşılanırdı ki, sanki bayraq bizim üçün adi bir əşya yox, xüsusi bir məsuliyyət idi. Məktəblərdə partaların üstündə, müəllim masasının üstündə bayraq həmişə yerini alardı. O, sadəcə dekor deyildi – hər gün gözümüzün önündə olan bir xatırlatma idi: kimik və nəyə bağlıyıq.

Yadımdadır, məktəbdə bayraq yerə düşəndə bunu adi bir hadisə kimi qarşılamazdıq. Kim görürdüsə, dərhal əyilib onu götürərdi. Bu, bizə öyrədilmiş bir refleks idi. Çünki bayraq yerə düşməməli idi, düşərsə, onu qaldırmaq borc sayılırdı. Bu davranışın arxasında qorxu yox, hörmət dayanırdı. Hətta bayrağın bir yerində cırıq və ya zədə olanda bunu hamı hiss etməsə də, buna həssas yanaşan insanlar dərhal onu düzəltməyə çalışardılar. Onlar üçün bu, kiçik bir detal deyildi. Çünki bayraq onların gözündə sadəcə parça deyil, bütöv bir dəyərin simvolu idi.

Bütün bu öyrədilənlər illər keçsə də yaddaşımızda qalır. Amma zaman keçdikcə cəmiyyətin bir hissəsində bu həssaslığın zəiflədiyini görmək olur.

 Ötən gün Bakıda baş verən hadisə də bunun bariz nümunəsidir. Bir vətəndaşın bayrağa qarşı hörmətsiz davranışı cəmiyyətdə ciddi narazılıq doğurdu. Daha sonra onun üzr istəməsi ilə məsələ müəyyən qədər səngisə də, bu hadisə daha böyük bir problemi üzə çıxardı: bizə uşaqlıqdan aşılanan dəyərlər nə dərəcədə qorunur? Çünki bayrağa hörmətsizlik təkcə bir simvola qarşı deyil. Bu, həm də tarixə, keçmişə, bu günə və gələcəyə qarşı münasibətin göstəricisidir. Bəzən insanlar gündəlik həyatın içində bu anlayışları arxa plana atır, onları sadəcə rəsmi atribut kimi qəbul edirlər. Halbuki bayraq  bir millətin yaddaşıdır. O, yalnız dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın kimliyini daşıyır.

Bu səbəbdən də məsələ təkcə bir hadisə ilə bitmir. Bu, daha çox düşünməyə vadar edən bir siqnaldır. Çünki bizə uşaqlıqdan öyrədilən o sadə, amma dərin həqiqət dəyişmir: bayrağa münasibət, əslində, vətənə münasibətdir. Əgər bu münasibət zəifləyirsə, deməli, problem təkcə fərdlərdə yox, ümumi düşüncə tərzindədir. Ona görə də bu cür hadisələrə sadəcə reaksiya vermək yox, onların səbəblərini anlamaq və dəyərləri yenidən xatırlatmaq daha vacibdir. Çünki bayraq yalnız qorunan deyil, həm də dərk olunan bir dəyərdir.

Sual vermək istərəm: bizə əmanət edilən bu dəyəri qorumaq üçün kifayət qədər məsuliyyət hiss edirikmi? Çünki bayraq yalnız dalğalananda yox, ona münasibətimizdə də öz dəyərini göstərir.  

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.05.2026)

 

Habil Yaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

 

İstəkli oxucularımıza daha bir istedadlı gəncimizi tanıtmaq istəyirəm. Gənc şair Toğrul Azər oğlu Zamanlı 2001-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olmuşdur. O, təhsil həyatına 2008-ci ildə Kəlbəcər rayon tam orta köçkün məktəbində başlamış və 2019-cu ildə həmin məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. Elə həmin il Bakı Dövlət Universitetinin Qazax filialında “Tarix müəllimliyi” ixtisasına qəbul olunmuşdur. Təhsilinin bir semestrini burada başa vurduqdan sonra Mingəçevir Dövlət Universitetinə transfer olunmuş və 2023-cü ildə ali təhsilini uğurla tamamlamışdır.

 

Hazırda Mingəçevir şəhərində yaşayan 24 yaşlı Toğrul Zamanlı ailənin tək övladıdır. O, geniş mütaliə dairəsinə və zəngin şəxsi kitabxanaya malikdir. Xüsusilə Türkçülük və Bütöv Azərbaycançılıq ideologiyalarına, eləcə də tarixi ədəbiyyata böyük maraq göstərir. Tarix ixtisası ilə yanaşı, digər humanitar və dəqiq elmlər sahələrində də geniş məlumat bazasına sahibdir.

 

 

TOĞRULAZƏROĞLU,

“BU GÜN TURAN GÜNÜDÜR”

 

Hiss edirəm təbi gəlir qəlbimin,

Yazacam sözləri dəftərə min-min,

Əlinizdə qılınc, cilovu çəkin.

Bilgə xaqan dövlət quran günüdür,

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Neçə ildir dilimiz qaldı susuz,

Parçalandıq qıpçaq, qarluq və oğuz,

Haray çəksəm, gələr hunqar, qaqauz,

Atillanın qılınc vuran günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Siz də bilin milli ruhun qədrini,

Düşmən sınar Turan elin səbrini,

Pozacağıq rusun, farsın məkrini,

O düşmən ellərin viran günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Peyğəmbər də bilir türkün qüdrətin,

Adını çəkmişdir Sultan Mehmetin,

Dünyadakı sülhün və ədalətin

Qeyd-şərtsiz bərpa olan günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Qan ağlayır Şərqi Türküstan eli,

Kəsilir uyğurun danışan dili,

Bilin ki, Turanın bükülməz beli,

Oğuz xanın çinli qıran günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Doxsanlarda qanlı çaxdı ildırım,

Meşə tələ, qayaları sıldırım,

Onlar etdi Xocalıya soyqırım,

Hər insanın bunu anan günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Qurban olum hər şəhidin qanına,

Bayraq sancıb zəfər çalan anına,

Azərbaycan ucalıbdır şanına,

Haqq zülmdən sorğu soran günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Azad oldu yurdum, yuvam, oylağım,

Hər daşında tarixlərdən qaynağım,

Dalğalandı Xankəndində bayrağım,

Separatın məğlub olan günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

Azəroğlu — Azərbaycan yazarı,

Təbriz, Ərdəbildir dərdi, azarı,

Gözlər bizi Nadir şahın məzarı,

Çapar Xorasana varan günüdür.

Əziz xalqım, bu gün Turan günüdür.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.05.2026)