Əkbər Qoşalı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının redaktoru

“Hesabat”, “monitorinq”, “insan haqları” kimi beynəlxalq nüfuzlu terminlərin heç də hər zaman yerində və ədalətli təqdim olunduğunu görmürük.

O gözəlim terminlərin arxasında elə “gözəl” təqdimatlar olur, təqdimatlar elə “özəl” olur – heyrət edirsən.

Öz gözlərində tiri görməyənlərin bizim gözümüzdə tük axtarmasına isə – çoxdan alışmışıq.

Belə çıxır ki, bəzən beynəlxalq siyasətdə söz silahdan daha təsirli vasitəyə çevrilir. ABŞ Beynəlxalq Dini Azadlıq Komissiyasının Azərbaycanla bağlı son hesabatı məhz belə bir siyasi texnologiyanın “qara örnəy”i kimi diqqət çəkir.

Sənəd formal olaraq dini azadlıqların durumuna dair qiymətləndirmə kimi təqdim edilsə də, məzmununa diqqətlə baxdıqda bunun obyektiv incələmədən çox, geosiyasi ritorikanın məhsulu olduğu aydın görünür. Azərbaycana qarşı səsləndirilən iddiaların böyük hissəsi faktoloji əsasdan məhrumdur və uzun illərdir müxtəlif lobbi qruplarının istifadə etdiyi boyat tezislərin yenidən “isidilmiş” versiyasını xatırladır.\

Azərbaycanın dini mühitinin gerçək mənzərəsi nədən ibarətdir? – bunu görmək üçün xüsusi araşdırmaya da ehtiyac yoxdur. – Kor kor, gör gör – gözlə görünən, necə deyərlər, toxunula bilən hər şeyə qara yaxmaqla deyil axı.

Azərbaycan tarixən müxtəlif dinlərin və məzhəblərin mehriban, yanaşı yaşadığı coğrafiya olub. Qafqaz Albaniyasının xristian irsindən tutmuş İslamın müxtəlif məzhəblərinə, eləcə də yəhudi icmalarına qədər bu torpaqlarda dini müxtəliflik təkcə mövcud olmayıb, həm də dövlət tərəfindən ləyaqətlə qorunub.

Ölkəmizdə məscidlərlə yanaşı pravoslav kilsələrinin, katolik məbədlərinin və sinaqoqların fəaliyyət göstərməsini kim nə haqla təsadüf saya bilər?

Bu, Azərbaycan modelinin – dini tolerantlıq və multikulturalizm modelinin praktiki nəticəsidir.

Ona görə də Azərbaycanda guya dini azadlığın “kobud şəkildə pozulduğu” barədə iddialar siyasi ritorika təsiri bağışlayır. Əgər bir ölkədə müxtəlif dinlərin ibadət məkanları dövlət vəsaiti ilə bərpa olunur, dini icmalar hüquqi status alır və dövlət tədbirlərində bərabər təmsil olunursa, bu ölkəni dini azadlığın pozulduğu məkan kimi təqdim etmək ciddi suallar doğurur.

Qarabağ mövzusuna gəlincə – faktların yerinə siyasi folklor, ideoloji mifologiya qoyulması da öyrəşdiyimiz başqa bir əsassız “ittiham xətti”dir.

Bəli, adıyaman hesabatın ən diqqət çəkən bölümlərindən biri Qarabağla bağlı irəli sürülən iddialardır. Burada iki əsas tezis irəli sürülür:

1.      guya xristian dini abidələrinin sistemli şəkildə dağıdılması;

2.      keçmiş işğalçı və separatçı rejim nümayəndələrinin dini zəmində təqib olunması.

Bu iddiaların hər ikisi faktlarla tam ziddiyyət təşkil edir.

Qarabağ ərazisində mövcud olan xristian abidələrinin böyük hissəsi (qədimlərinin hamısı) Qafqaz Albaniyası irsinə aiddir və Azərbaycan dövləti bu irsin qorunmasını öz mədəni siyasətinin tərkib hissəsi kimi görür. İkincisi isə Azərbaycanın müvafiq dövlət orqanlarının saxladığı şəxslər dini mənsubiyyətlərinə görə deyil, konkret cinayət ittihamlarına görə məsuliyyətə cəlb olunublar. - Bunun əksini düşünmək, ən yumşaq ifadə ilə desək, nadanlıq, korafəhimlik, qərəzlilikdir. Başqa adı – birilərinin erməni cibindən asılılığı ola bilər.

Burada dini mövzunun qabardılması siyasi manipulyasiyadır. Çünki məsələ sırf hüquqi müstəvidədir, qətiyyən dini müstəviyə çəkilə bilməz.

Bəli, qarşımıza təzyiqin yeni-köhnə  forması – “Hesabat diplomatiyası” ilə çıxmaqdadırlar.

Müxtəlif fondlar, komissiyalar və qeyri-hökumət qurumları vasitəsilə hazırlanan sənədlər dövlətlərə qarşı siyasi təzyiq vasitəsinə çevrilmişdir.

Bu mexanizmin əsas özəlliyi hesabatın formal olaraq ekspert rəyinə bənzərliyi, lakin əslində çirkin siyasi mövqeni ifadə etməsidir.

Azərbaycanın son illərdə artan geosiyasi rolu – enerji layihələri, daşımaçılıq dəhlizləri, regional təşəbbüslər – bəzi mərkəzləri bərk rahatsız edir. Bax, belə bir ortamda insan haqları və dini azadlıqlar mövzusu tez-tez siyasi alətə çevrilir.

Bölgənin mürəkkəb dönəmində təsadüfi olmayan zamanlamanı da vurğulamalıyıq.

Budur, “hesabat”ın yayımlandığı dövrə diqqət edək. Yaxın Şərqdə və İran ətrafında gərginliyin artdığı bir mərhələdə Azərbaycan haqqında “şiə din xadimləri ilə bağlı” iddiaların qabardılmasını necə təsadüfi saya bilərik?..

Bu, bölgədə həssas dini və siyasi balansı nəzərə alsaq, müəyyən siyasi ismarıcların verilməsi kimi də yozula bilər.

Azərbaycanın dövlət siyasəti sadə və aydındır:

din – dövlət siyasətinin aləti deyil, toplumun mənəvi, ruhani sahəsidir.

Bu prinsip ölkənin hüquq sistemində öz əksini tapmışdır. Dövlət dini icmaların fəaliyyətinə münbit ortam yaradır, lakin dini institutların siyasi manipulyasiya alətinə çevrilməsinə də imkan vermir.

Məhz bu balans – din azadlığı və dövlət təhlükəsizliyi arasında qorunan tarazlıq – Azərbaycanın unikal modelini fərqləndirən əsas cəhətlərdəndir.

Beləliklə,

hər hansı hesabat obyektiv və faktlara əsaslanan incələmə olduqda dəyərli sayıla bilər; lakin o siyasi stereotiplərin təkrarına çevrildikdə, öz etibarını sıfırlamış olur.

Azərbaycanla bağlı son “hesabat” da məhz bu sualı gündəmə gətirir:

bu sənəd həqiqətən dini azadlıqları araşdırmaq üçün hazırlanıb, yoxsa geosiyasi ismarıclar ötürmək üçün?

Ağsaçlı tarix nə göstərir? – Göstərir ki, həqiqət gec-tez öz yerini tutur.

Azərbaycan öz çoxəsrlik mədəni və dini müxtəlifliyi ilə bu həqiqətin ən canlı sübutlarından biri olaraq qalır. – Vardıq, varıq, var olacağıq!

Gün işığını torpaqlamaq mümkünsüzdür; qızıl torpaq altında qalmış olsa belə yenə qızıldır. Biz nə Günəş, nə qızıl deyilik və öz torpaqlarımızı alnımızın ağı, damarımızın qanı, ruhumuzun gücü ilə azad etmişik. – Müsəlman, xristian, yəhudi… şiə, sünni ayırmadan… – vətəndaşlar hamımız bir can olmuşuq, savaş meydanında qızıl ləyaqət göstərmişik. Biz belə xalqıq, belə ölkəyik!

Siz indi tarixin ironiyasına baxın:

Azərbaycan Ermənistana taxıl daşıyan vaqonların keçidinə icazə verir,

Ermənistanın Baş naziri Avropa Parlamentində yüksək tribunadan Azərbaycan Prezidentinə təşəkkür edir,

seçki yolu ilə hakimiyyətə gələn Paşinyan hökuməti yox, okeanın o tayındakı bir dəxlsiz komitə erməni hökumətinin bizdən istəmədiyini istəyir;

ayrıca, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh anlaşmasının paraflanması məhz ABŞ-də olmuşdu və indi o, ABŞ-nin bir komitəsi sülhə zərər verə biləcək “hesabat” yayır…

ABŞ İsrail ilə birgə şiələrin mütləq çoxluqda olduğu ölkəni, onun paytaxtı Tehranı və digər şəhərləri bombalayarkən, Azərbaycan ABŞ-nin bir Komitəsi tərəfindən şiə din adamlarının hüququnu pozmaqda ittiham olunur… İngilis özü belə yerdə deyir: no comment.

DÖVLƏTİMİZ ZAVAL GÖRMƏSİN!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Dostuvə həmkarı Şahmar Ələkbərovdünyasını dəyişəndə onunqəbri üstünə gedənaktyorməzarlıqdamöhkəmağlayıbdeyir: “Darıxma, qardaşım, məndə tezliklə səninyanınagələcəm”. Buəhvalatdanikiilsonraisə Həsən Əblucrəhmətə gedib...

Bu gün onun anım günüdür...

Həsən Əbluc 22 aprel 1942-ci ildə Təbrizdə anadan olub. Uşaq yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb. Əvvəlcə Politexnik İnstitutuna qəbul olunub. Birinci kursdan sonra sənədlərini aktyorluq fakültəsinə verib. Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq və rejissorluq fakültəsini bitirib. Elə həmin il Dram Teatrında rumın yazıçı Sebastyanın "Adsız ulduz" tamaşasına quruluş verib.

Sonralar Gənc Tamaşaçılar Teatrında fəaliyyətini davam etdirib. Kinostudiyada film dublyajlarında iştirak edib. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində səhnə danışığından dərs deyib. Bədii qiraət ustası kimi Azərbaycanın klassik və çağdaş şairlərinin poeziya nümunələrini minlərlə tamaşaçıya və dinləyiciyə çatdırıb. Həsən Əbluc rejissorluq kursunu da bitirib. Müxtəlif dövrlərdə bir neçə teatr və televiziya tamaşasının quruluşçu rejissoru olub.

Filmoqrafiya

- Abbas Mirzə Şərifzadə

- Ağ atlı oğlan

- Alman klinikasına şəxsi səfər

- Arxadan vurulan zərbə

- Babək

- Bakıda küləklər əsir

- Bircəciyim

- Birisigün, gecəyarısı...

- Bizim küçənin oğlanları

- Dantenin yubileyi

- Dəli Kür

- Dənizə çıxmaq qorxuludur

- Doğma sahillər

Ailədə 5 qardaş olublar. Həsən Əbluc hələ uşaq vaхtlarından aktyorluğa böyük həvəs göstərib. Orta məktəbi yaxşı oxuyan Həsən həm də uşaq yaşlarından yaşlı atasına kömək edirmiş. Atası onun aktyor olmasını istəməyib. Həsən atasının arzusunu nəzərə alıb Politeхnik İnstitutuna daхil olub.

 Həsəngili II kursda oхuyanda zavoda aparırlar. Dəmir kəsməkdən Həsənin əlləri kəsik-kəsik olur. İki aydan sonra atası deyir ki, bala, hansı sənətə istəyirsən, get. Həsən II kursu başa vurandan sonra sənətlərini aktyorluq fakültəsinə verir. Və Rza Təhmasibin kursunda təhsil alır.

Həsən Əbluc universitetdə səhnə danışığından dərs deyib. O, öz tələbəsinə aşiq olur, tələbəsindən öncə müsbət cavab almayan sənətkar başqa bir xanımla nişanlanır. Bir müddət keçəndən sonra nişanlısı ilə münasibəti alınmır. Belə olduğu halda öz tələbəsi Firəngizə evlənmə təklif edir. Və onlar ailə qururlar. Bu evlilikdən onların Elnaz adlı qız övladı doğulur.

O, “Dantenin yubileyi”, “Qanlı zəmi”, "Pəncərə" filmlərinə çəkilib. "Pəncərə" filmində Rövşənin atasının epizodik rolunu məharətlə oynayan Həsən bu rolu öz yaradıcılıq həyatının ən parlaq rolu hesab edib.

Həsən Əbluc martın 1994-cü il martın 13-də 51 yaşında ürək tutmasından dünyasını dəyişib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Sən bir rol ifa elə, onunla o qədər məşhurlaş ki, adını rolunla çağırsınlar...

Növbəti söhbətim Nodar Şaşıqoğlu barədədir.

"Vətən”də göstəriləndə bilet almaq istəyənlərin növbəsi "Azneft”dən başlayırdı. Kinoteatra yaxın durmaq mümkün deyildi. Biz o filmlə Daşkəndə festivala getdik. Film göstəriləndən sonra insanlar məni əhatə etdi. Tez məni maşında gizlətdilər. Kütlə sakitləşmədi, maşını qaldırıb apardılar. İnanırsınız? Sonralar da Daşkəndə nə vaxt gedirdimsə, tamaşalarda adam əlindən yer olmurdu” - aktyor belə deyib.

Nodar Şaşıqoğlu 13 mart 1927-ci ildə Batumidə dünyaya gəlib. Babası Acarıstanda tanınmış zadəganlardan olub. Atası isə çar zabiti. Əmisi, aktyor Ülvi Rəcəb 1937-ci ildə repressiyaya məruz qalıb. Onun həyat yoldaşı Mərziyyə Davudova da Azərbaycan teatrında çalışıb.

Əsli acarıstanlı olsa da, Tiflisdə yaşayıb. Orada orta məktəbi, daha sonra Şukin adına Teatr İnstitutunu bitirib. Oranı bitirdikdən sonra cəmi bir il Vaxtanqov adına teatrda işləyib. 5–6 il Taqanka Teatrında çalışıb. İlk rolu "Mosfilm"də Albaniya dövlətçiliyinin əsasını qoyan Georgi İsgəndərbəyov haqqında çəkilən filmdə olub.

 Orada türk imperiyasının əsasını qoyan Mehmet bəy Fatehi canlandırıb. Sonra Sergey Paracanovun ilk rejissor işi olan "Andrieş" filmində baş rolu oynayıb. Bu filmdən sonra "Odessa" kinostudiyasında çalışıb. Rejissor Rəşid Atamalıbəyov (O, "Uzaq sahillərdə" filminin ikinci rejissoru olub) "Uzaq sahillərdə" filminin çəkilişlərinə gəlib. Aktyoru bəyənərək filmdə çəkib.

Nodar Şaşıqoğlu teatr səhnələrində Don Quan (A. S. Puşkin "Kiçik tragediyalar"), Sirano (E. Rostan "Sirano de Bercerak"), Kreont (Q. Qauptman "Antiqo-solntsa"), kinoda Zakir "Telefonçu qız", Rakov "Beş künc", Məcnun "Leyli və Məcnun", Mixaylo "Uzaq sahillərdə", kimi obrazları yaradıb. 2003-cü ildən S. Vurğun adına Rus Dram teatrına qayıdıb və səhnədə Sorin (A. P. Çexov "Qağayı"), Kral Lir (U. Şekspir "Kral Lir") obrazları parlaq ifa edib.

Onun ən məşhur işi isə əlbəttə ki, “Uzaq sahillərdə” filmində canlandırdığı Mixaylo obrazı olub.

Filmoqrafiya

- Onun böyük ürəyi

- Uzaq sahillərdə

- Əsl dost

- Matteo Falkone

- Səhər

- Bizim küçə

- Leyli və Məcnun

- Telefonçu qız

- De ki, məni sevirsən!

- Sevinc buxtası

- Nodar Şaşıqoğlu. Ürəklərdə qalan iz…

Mükafatları

"Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı

"Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı

"Şöhrət" ordeni

Xalq artisti Nodar Şaşıqoğlu haqqında maraqlı faktlara nəzər yetirək:

Nodar tək övlad olmasına rəğmən, atası onu ərköyün böyütməyib. Deyirmiş ki, əsil oğul böyütmək istəyirsənsə, ona düşmən kimi yanaş. Bununla belə atası Nodarın nadincliyinin qarşısını ala bilmirdi. Bu yerdə ağıla nənələrin bir fikri gəlir - qanında o qədər millətin qarışığı olan adam bir yerdə otura bilər? Elə bir gün yox idi ki, atasına Nodarın oxuduğu məktəbdən, ya haradansa şikayət gəlməsin.

On yeddi yaşının tamamında atası Nodarı Moskvaya təhsil arxasınca göndərir. "Get, hansı sənəti istəyirsən seç, oxu, yetər ki, seçdiyin sənəti mükəmməl bil", - deyir. Nodar eyni vaxtda həm Teatr İnstitutuna, həm üç teatr-studiyası məktəbinə imtahan verir. Belə ehtiyatlı iş tutur ki, heç olmasa, birinə qəbul olunsun.

Tale elə gətirir ki, bütün imtahanlardan keçib sənədlərini verdiyi məktəblərin hamısına qəbul olunur. Seçim qarşısında qalanda evə, atasına zəng edir, qərara gəlirlər ki, Teatr İnstitutunda oxusun. Moskva kimi şəhər, rus qızları, yaraşıqlı yarı türk, yarı qafqazlı oğlan...

Belə şəraitdə onu oxumadığına, dərsə getmədiyinə görə kim qınaya bilər? Nəticədə 12 fənndən iki alan gənc, yaraşıqlı Nodar ali məktəbdən xaric edilir. Növbəti il Nodar yenidən, bu dəfə Şukşin adına Teatr Məktəbinə daxil olur. Elə orada oxuya-oxuya Vaxtanqov Teatrında işləməyə başlayır ki, başı işə, təhsilə qarışsın.

Amma bu vaxt ərzində evlənməyə də vaxt tapır. Qadın heyranlarının arsından seçdiyi qızın anası erməni idi. Olduqca qəşəng olan bu qız xüsusən baş rollarda oynayan aktyorun sevgisini qazana bilmişdi. Onun darıxmasının, yeni evləndiyi xanımından da ayrılmağının səbəbkarı erməni qaynanası oldu. Nodar Şaşıqoğlu evini də xanımına verib evdən də, işdən də çıxır.

Nodar Şaşıqoğlu ümumilikdə dörd dəfə evil olub, hər dəfə də evini növbəti xanımına verib, bir çamadanla çıxıb. Kinorejissor Rəşid Atamalıbəyov Taqankadakı tamaşalara baxmaq üçün gedibmiş. Tamaşadan sonra Nodar Şaşıqoğlu ilə görüşən rejissor ona “Uzaq sahillərdə” filmindəki Mixaylo rolu üçün əsl tapıntı olduğunu deyib. Şirinikləndirici təklif idi, amma bunun üçün Nodar Şaşıqoğlu Moskva həyatı ilə vidalaşır.

Mixaylo rolu üçün isə onlarca namizəd var idi. Dövrünün tanınmış aktyoru Möhsün Sənani də sınaq çəkilişində iştirak edirdi. Onda güclü komizm vardı. Mehdi Hüseynzadə rolu isə cidd simalı aktyor axtarırdı.

“Uzaq sahillərdə” filminin nümayişindən sonra adamlar Nodar Şaşıqoğlunu Mixaylonun özüymüş kimi əlləri üstdə aparırdılar. Əynindəki kostyumdan özlərində nə isə bir yadigar saxlamaq üçün hərə bir kəsim götürməkdən onu cırıq-cırıq etmişdilər. Küçədə onu "Mixaylo" deyib qucaqlayıb öpürdülər.

Nodar Şaşıqoğlu "Uzaq sahillərdə” filmindən sonra dalbadal "Əsl dost”, "Mateo Falkone”, "Onun böyük ürəyi”, "Bizim küçə”, "Leyli və Məcnun” filmlərinə çəkilir. "Məcnun mənim ən sevimli rolumdur. Bu obrazı bir də ona görə sevirdim ki, film rus dilində də səsləndirildi və mən səsləndirmədə öz səsimlə danışdım.

Təbii ki, aktyor özü ifa etdiyi rolu səsləndirəndə effekt daha yaxşı alınır. Yeri gəlmişkən, deyim ki, məni bütün digər filmlərdə səsləndirən gözəl aktyor Əli Zeynalovun işindən çox razı qalmışam” - deyə xatırlayırdı.

“Uzaq sahillərdə” filminin çəkilişləri zamanı Nodar Şaşıqoğlu ilə “Anjelika"nı canlandıran Aqniya Yelikoyeva arasında gerçək məhəbbət yaşandığı iddia ediləndə o, belə açıqlama verib: “Bəli, Aqniya maraqlı qız idi, amma aktyorlar arasında hansısa eşqbazlığın baş verməsinə heç vaxt imkan verməyib. Bizim çox yaxşı münasibətlərimiz, əlaqələrimiz olub. O, milliyyətcə osetin idi, Leninqradda yaşayırdı, Lensovet teatrında işləyirdi.

Özümə qəti qadağa qoymuşdum, heç bir tərəf müqabilimlə heç bir əlaqəyə girməməliyəm. Demirəm ki, müqəddəs idim, amma bu, mənim üçün qanun idi. Karyeramda hansısa problemlərin yaranması nəyimə lazım idi? Düzdür, hər gün bir təzə qızla görüşürdüm, amma onların heç biri tərəf müqabilim olmayıb. Qalmaqalsız daha yaxşı idi. Anjelika da qəşəng qız idi. Amma özümü saxladım. Hər tərəf gözəl qızla dolu idi”.

Bakıya qayıdandan sonra Rus Dram Teatrında fəaliyyətə başlayan aktyor bir gün rejissor Aleksandr Şarovskinin kabinetinə girib: "Cənab rejissor, mənim üçün "Kral Lir" tamaşasını qoy, Kral Liri oynayıb teatrın və dünyanın qapısını arxamca örtüb gedim", - deyir.

Bakıya qayıdandan sonra ona bağışlanan son mənzilində uzun müddət xəstə yatır. Moskvadan dörd arvaddan qalan iki oğlundan biri gəlib onun yanında qalır. Oğlanlarının ikisinin də adı Nodardır, çünki hər ikisi uşaq Nodar Şaşıqoğlu onların anasını qoyub gedəndən sonra dünyaya gəlib. Anaları da onun adını oğlanlarına verib. Nodar Şaşıqoğlu 2013-cü il aprelin 12-də Bakıda vəfat edir.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Ötən əsrin əvvəllərində Azərbayvan səhnəsində bir ulduz parlayırdı. Amma tale onu qürbətə aparıb...

Aliyə Terequlova 13 may 1913-cü ildə Tiflisdə anadan olub. Məşhur Terequlovlar (Tanrıqulovlar) nəslindəndir. Məlahətli və cazibəli səhnə görkəmi, yaraşıqlı qədd-qaməti olub. Mürəkkəb mizanlarda, hərəkət edə-edə ariya və duet oxumağı ustalıqla bacarıb. Qəhrəman sevgililərin partiyalarının ifasını quruluqdan çıxaran, onlara romantizm, lirizm, səmimiyyət gətirən ilkin aktrisalardandır.

On yaşından musiqi ilə müntəzəm məşğul olub və orta təhsil aldıqdan sonra Azərbaycan Dövlət konservatoriyasında oxuyub. Oranın vokal şöbəsini 1937-ci ildə bitirib və Opera və Balet Teatrına solist götürülüb. Burada Nərgiz və Məryəmin ("Nərgiz", Müslüm Maqomayev), Gülzarın ("Şahsənəm", Reynqold Qlier), Ağca qızın ("Aşıq Qərib", Zülfüqar bəy Hacıbəyov) partiyalarını oxuyub.

1938-ci ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrı açılanda Aliyə Terequlova da truppaya dəvət edilib. 1949-cu ildə teatr bağlananda Filarmoniyanın nəzdində yaradılan musiqili estrada ansamblında, Gənc Tamaşaçılar Teatrında işləyib. MKT 1956-cı ildə yenidən açılanda bir müddət burada işləyib.

Aktrisanın Musiqili Komediya Teatrında oynadığı əsas rollar: Asya və Gülçöhrə, Minnət xanım, Gülnaz ("Arşın mal alan", "Ər və arvad" və "Məşədi İbad", Üzeyir bəy Hacıbəyov), Beatriçe ("İki ağanın bir nökəri", Karlo Haldoni və Şəmsəddin Fətullayev), Şərəfnisə ("Dərviş Məstəli şah", Mirzə Fətəli Axundzadə və Şəmsəddin Fətullayev), Keto ("Keto və Kote", Vladimir Dolidze), Durna ("Durna", Süleyman Rüstəm və Səid Rüstəmov), Bayadera ("Bayadera", İmre Kalman)

Yüksək zövq və istedad sahibi olan Aliyə Terequlova 17 iyun 1943-cü ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb.

Aliyə Terequlova ömrünün son on ilini Moskvada yaşayıb və 13 mart 1968-ci ildə orada vəfat edib

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

Fariz Əhmədov

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Naxçıvan təmsilçisi

Ötən gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin himayəsi altında “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda XIII Qlobal Bakı Forumu öz işinə başladı. Ölkə başçısı ilk olaraq Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək diqqətə çatdırdı ki, mərkəz bir qlobal forumdan digərinə keçərkən fəaliyyət sahəsini getdikcə genişləndirir. Bu beynəlxalq forum cəmiyyətin yüksək səviyyəli nümayəndələrinin iştirakı baxımından olduqca yüksək səviyyədə təşkil olunur.

Forumda müxtəlif peşə sahibləri bir araya gələrək insanların daha təhlükəsiz şəraitdə yaşaması üçün ideyalar irəli sürürlər. Dünyada baş verən hadisələr göstərir ki, təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir dövlət üçün əsas prioritet olmalıdır. Bu mövzuda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin beynəlxalq forumda etdiyi çıxış mühüm məqamları və praktiki təcrübəni ortaya qoyur. Ölkə başçısının fikirlərinə əsasən, təhlükəsizlik və sabitlik olmadan digər sahələrdə əldə olunan nailiyyətlərin heç bir real əhəmiyyəti qalmır.

Azərbaycanın uzun illər ərzində üzləşdiyi təhlükəsizlik problemi və bunun həlli yolu ilə bağlı müraciətlər 30 il ərzində nəticəsiz qaldı. Lakin bizim üçün regional təhlükəsizlik hər zaman bir nömrəli məsələ olub. Çünki ölkə təxminən 30 il ərzində ərazisinin 20 faizinin işğal altında qalması kimi ağır bir vəziyyətlə üzləşib. Bu dövr milyonlarla insanın məcburi köçkünə çevrilməsinə səbəb olub. BMT Təhlükəsizlik Şurası Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən qətnamələr qəbul etsə də, bu qərarlar uzun müddət kağız üzərində qalıb. 2020-ci ildə baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Prezident İlham Əliyevin fikrincə, bu müharibə bir daha göstərdi ki, əgər beynəlxalq hüquq və ədalət bir dövlətin tərəfindədirsə, o zaman sülhə nail olmaq üçün bəzən gücdən istifadə etmək qaçılmaz olur. Azərbaycan əvvəlcə hərbi yolla öz ərazilərini azad etdi, daha sonra siyasi danışıqlar yolu ilə sülhə nail oldu.

Prezident çıxışında xüsusi olaraq Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh prosesinə də toxundu. Ölkə başçısı bildirdi ki, 2023-cü ilin sentyabrında baş verən son toqquşmalardan sonra 2025-ci ilin avqustunda sülh sazişi paraflanıb. Bu müddətin iki ildən az olması isə beynəlxalq praktika üçün çox sürətli normallaşma nümunəsi hesab olunur. Hazırda sərhəddə sakitlik hökm sürür, atəşkəs pozuntuları və insan itkiləri müşahidə olunmur. Azərbaycan Ermənistanla ticarəti bərpa edib, hətta bu ölkəyə enerji məhsullarının ixracına da başlayıb. Bu isə Azərbaycanın uzunmüddətli və davamlı sülhə sadiqliyini göstərən mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən digər məqamlardan biri də sülh prosesində vasitəçilərin roluna münasibətdir. Ölkə başçısı bildirdi ki, ATƏT-in Minsk qrupu kimi vasitəçi mexanizmlər uzun illər ərzində münaqişənin həllinə real töhfə verə bilmədi. Yalnız Azərbaycan və Ermənistan birbaşa ikitərəfli danışıqlara başladıqdan sonra sülh prosesində real nəticələr əldə olundu. Bu yanaşma digər münaqişələrin həlli üçün də alternativ model kimi təqdim olunur.

Çıxışın mühüm hissələrindən biri enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı oldu. Prezident vurğuladı ki, müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi artıq milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Azərbaycan hazırda neft, qaz, neft-kimya məhsulları və elektrik enerjisi istehsal edən və ixrac edən mühüm ölkələrdən biridir. Son bir il ərzində Azərbaycan qazını alan ölkələrin sayı 12-dən 16-ya yüksəlib. Ölkəmiz təkcə enerji sahəsində deyil, həm də beynəlxalq nəqliyyat və logistika sahəsində mühüm mövqeyə malikdir. Ölkə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin əsas iştirakçılarından biridir. Sülh və təhlükəsizlik tam təmin edildikdən sonra Ermənistan ərazisindən keçəcək yeni nəqliyyat marşrutlarının yaradılması planlaşdırılır. Bu marşrutlar Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasını birləşdirəcək və regionda yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq.

Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi mürəkkəb yol və əldə etdiyi təcrübənin nəticəsidir. Bu nəticədən aydın görünür ki, əsas istiqamətlər suverenliyin bərpası və təhlükəsizlik siyasəti, sülh quruculuğu və regional əməkdaşlıq, həmçinin enerji və nəqliyyat sahəsində beynəlxalq tərəfdaşlıqdır. Yalnız bu strateji planlama sayəsində münaqişədən çıxaraq sabit və inkişaf edən regional əməkdaşlıq modeli qurmaq mümkündür.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Ondan başlayaq ki, Novruz Cəfərov dramaturq kimi 10-a yaxın komediya yazmışdır. Onlardan; “Keçəlin sərgüzəşti”, “Uşaq oğruları”, “Şəkili+Ayrım=Şoutamaşa”, “Gecə yarısından sonra elçilik”, “Buna da şükür”, “Kədərli zarafat”, “Tənbəlin yuxusu”, “Qəribə lisey”, “İki dəlisovun məhəbbəti” və s. göstərmək olar. Bu komediyalar, xüsusən də “Şəkili+Ayrım=Şoutamaşa” həqiqətən də tamaşaçını güldürür.

Novruz Cəfərov 13 mart 1953-cü ildə Şəmkir rayonunun Könüllü kəndində anadan olub. 1970-ci ildə Könüllü kənd orta məktəbini bitirib. 1971-ci ildə Azərbaycan Dİ institutunun “dram-kino aktyor”- u fakültəsinə qəbul olub. Professorlar; M.Məmmədov, F.Sultanov, Ə.Quliyev və xalq artisti aktyor H.Salayevdən dərs alıb. 1975-ci ildə Azərbaycan Dİ institutunu bitirib.

Şəki DD teatrına təyinat alıb. 1975- ci ildən -1997-ci ilə qədər, tam 21 il Şəki DD teatrında aktyor işləyib. 1997- ci ildən aktyor kimi Gəncə DD teatrında çalışır. Teatrlarda işlədiyi bu 40 ildə 150- dən çox tamaşada irili-xırdalı, müxtəlif səpgili, komik, dramatik və faciəvi janrlarda rollar oynayıb.

Quruluşcu rejissor kimi 10- dan çox tamaşa hazırlayıb və dramaturq kimi bir çox komediyalar müəllifidir. Hal-hazırda Gəncə DD teatrında öz fəaliyyətini davam etdirir.

 Bir komediyasına İzzət Əzizov tərəfindən “Müəmmalı yubiley” adlı bədii film çəkilib. 2017-ci ildə Ağdam Dövlət Dram Teatrına baş rejissor vəzifəsinə təyin olunub. 9 may 2018-ci ildə, 10 may 2019-cu ildə və 7 may 2020-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülüb.

Novruz Cəfərov rejissor kimi; Şəki DD teatrında Aleksandr Gelmanın “Hamılıqla təklikdə”, Əli Səmədovun “Əhmədin vəfalı xoruzu”, Novruz Cəfərovun “Gecə yarıdan sonra elçilik”, “Uşaq oğruları”, “Qəribə lisey”, Robert Tomanın “Tələ”, Əli Əmirlinin “Onun iki qabırğası”, A.S. Puşginin “Qaraçılar”, Firuz Mustafa nın “Tıxac”, Tüncer Cücenoğlunun “Gözəlçələr” və s. tamaşalara quruluş verib

Gəncə Teatrında - Nizami Gəncəvinin “Xeyir və Şər” (Xeyr), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin “Bəxtsiz cavan” (Qoşunəli), Hüseyin Cavidin “Afət” (Doktor Qaratay), Sabit Rəhmanın “Toy” (Kərəmov), Cəfər Cabbarlının “Oktay Eloğlu” (Xaspolar), Mir Cəlalın “Ərik ağacı” (Müəllim), İlyas Əfəndiyevin “Qəribə oğlan” (Əhmədcan), “ağıllılar və dəlilər” (Ağamusa), “Mahnı dağlarda qaldı” (Bayram bəy), Əli Əmirlinin “Varlı qadın” (Sarı), Elçinin “Qatil” (Polis), “Ölüm hökmü” (Ələsgər müəllim və Katib) və b. tamaşaların adını çəkmək olar.

Teatrda əsas rolları

- Komsomol poeması (Səməd Vurğun) — Bəxtiyar

- Aydın (Cəfər Cabbarlı) — Aydın

- İblis (Hüseyin Cavid) — Arif

- Knyaz (Hüseyin Cavid) — Anton

- Xoşbəxtlər (Sabit Rəhman) — Mirzə Qərənfil

- Toy (Sabit Rəhman) — Mirzə Hüseyn

- Aşnalar (Sabit Rəhman) — Mirzə Səməndərli

- Artıq adam (Bəxtiyar Vahabzadə) — Alxan

- Dar ağacı (Bəxtiyar Vahabzadə) — İbin Zeyd

- Təhminə və Zaur (Anar) — Zaur

Filmoqrafiya

- O dünyadan salam

- Yük

- Leyli və Məcnun

- Koroğlu

- Cavad xan

- Çölçü (rol: Xasay)

- Xəlvətdə qalmış müdrik (baş rol: Seyid Yəhya Bakuvi)

- Səndən sonra (rol: Faiq)

- Bir ovuc sonsuzluq

- Ramazan payı

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

Nail Zeyniyev,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi təkcə kitab rəflərindən, qızılı hərflərlə yazılmış cildlərdən ibarət deyil; bu tarix həm də soyuq divarların, rütubətli zirzəmilərin və qaranlıq gecələrdə eşidilən qanlı güllə səslərinin tarixidir.

Bizim ədəbiyyatımız təkcə mürəkkəblə deyil, həm də şəhid şairlərimizin qanı ilə yazılıb. 1937-ci ilin o qara kabusu repressiya dalğası bizim ən parlaq zəkalarımızı, ən cəsarətli ürəklərimizi bir gecənin içində qaranlığa qərq etdi. Şair olmaq o dövrdə sadəcə yazmaq deyildi, şair olmaq ölümü hər sabah salamı kimi qəbul etmək idi.

Mikayıl Müşfiqi düşünək. Cəmi 29 il yaşadı. Amma o 29 ilə sığdırdığı coşqu bütöv bir əsrə bəs edərdi. Onu güllələyənlər əslində Müşfiqi deyil, Azərbaycanın gəncliyini və onun sönməz sevincini nişan almışdılar. Bir insanı "Oxu, tar!" dediyi üçün, milli kimliyini qoruduğu üçün öldürmək, əslində sözün gücündən qorxmağın ən yüksək həddi idi. Müşfiq o dar hücrədə ölümdən qorxmurdu, o, yarımçıq qalacaq arzularına heyfsilənirdi:

Oxu, tar, oxu, tar!..

Səsindən ən lətif şeirlər dinləyim.

Oxu, tar, bir qadar!...

Nəğməni su kimi alışan ruhuma çiləyim.

Oxu, tar!

Səni kim unutar?

Ey geniş kütlənin acısı, şərbəti-

Alovlu sənəti!

Müşfiqi Nargin adasında söndürəndə elə bildilər ki, bu səs batacaq. Amma yanıldılar. O, hər bahar qayıtdı.

Əhməd Cavadın taleyi isə daha bir faciəli dastan idi. O, bizim istiqlalımızın, üçrəngli bayrağımızın şairi idi. Onun hər kəlməsi bir istiqlal manifesti idi. Onu dindirmə otaqlarında ən ağır işgəncələrə məruz qoydular, amma Cavad o müqəddəs ucalıqdan enmədi. O, susmağı özünə ar bilirdi:

Mənə «dinmə, sus!» - deyirsən, nə vaxtacan susacam?

Böhranların, hicranların məhbəsində qalacam?!

Niyə susum, danışmayım, insanlıqda payım var,

Mənim ana Vətənimdir talan olan bu diyar?!

Bu insanlar bilə-bilə ölümə getdilər. Onlar istəsəydilər, rejimi mədh edən yalançı şüarlarla dolu kitablar yazıb rahat yaşaya bilərdilər. Amma onlar şairliyin ən ali məqamını həqiqətə və millətə xidmət etməyi seçdilər. Onların güllələndiyi o zirzəmilər, əslində Azərbaycan poeziyasının ən müqəddəs yerləridir. Çünki orada təslim olmayan bir ruhun izləri var. Bu gün biz o qanlı illərin hesabını verəndə anlayırıq ki, şeir sadəcə bədii təsvir deyilmiş. Şeir bir millətin dirəniş simvolu, onun mənəvi sərhədi imiş. O güllələnən şairlərin hər biri bizim milli yaddaşımızın bir sütunudur. Onların qanı bu torpağın mürəkkəbinə qarışdı və ortaya elə bir ədəbiyyat çıxdı ki, onu heç bir rejim məhv edə bilməz. Onlar şair olduğu üçün öldülər, amma məhz şair olduqları üçün bu gün bizim aramızda yaşayırlar. Şairi öldürmək olar, amma şeir... şeir əbədi azadlıqdır!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

1973-cü ildə ekranlaşdırılan və rejissoru Tofiq İsmayılov olan “Bizim küçənin oğlanları” Azərbaycan kinosunda yeniyetməlik dövrünü səmimi və isti boyalarla təqdim edən filmlərdən biridir. Bu ekran əsəri həm uşaq, həm də böyüklər üçün nəzərdə tutulmuş, məhəllə həyatını canlı və realist şəkildə əks etdirmişdir.

Süjet xətti

Film bir məhəllədə böyüyən oğlanların gündəlik həyatından bəhs edir. Onların oyunları, xəyalları, kiçik mübahisələri və dostluqları süjetin əsasını təşkil edir. Hadisələr böyük dramatik qarşıdurmalar üzərində qurulmur; əksinə, uşaqların dünyası öz təbii axarında təqdim olunur.

Burada əsas xətt dostluq, birlik və böyümə prosesidir. Hər bir obraz öz xarakteri ilə seçilir – biri liderdir, biri xəyalpərəstdir, biri zarafatcıl, digəri daha ciddi. Bu müxtəliflik küçə həyatının canlı panoramasını yaradır.

Məhəllə – bir məktəb kimi

Film göstərir ki, küçə təkcə oyun məkanı deyil. O, uşaqlar üçün həyat məktəbidir. Burada onlar ilk məsuliyyət hissini, dostluğun dəyərini, haqsızlıqla mübarizəni öyrənirlər.

1970-ci illərin Bakı həyəti, eyvanlı evləri, dar küçələri filmdə xüsusi kolorit yaradır. Bu mühit nostalji ab-hava ilə təqdim olunur və tamaşaçıya tanışlıq hissi bəxş edir.

Rejissor üslubu

Tofiq İsmayılov uşaqların dünyasına yuxarıdan baxmır. O, hadisələri onların baxış bucağından göstərir. Kamera dinamikdir, səhnələr canlıdır və təbii aktyor oyunu ön plandadır. Süni pafos yoxdur; emosiyalar səmimidir.

Rejissor uşaqlığı romantikləşdirmir, amma onu saf və təmiz bir mərhələ kimi göstərir. Film həm şən, həm də düşündürücü məqamlarla zəngindir.

Sosial və mənəvi qat

“Bizim küçənin oğlanları” kollektivlik anlayışını ön plana çəkir. Oğlanlar bir-birinə dayaqdırlar. Onların arasında yaranan konfliktlər belə sonda dostluq və anlayışla həll olunur.

Film həm də valideyn-övlad münasibətlərinə toxunur. Böyüklərlə uşaqlar arasında bəzən anlaşılmazlıq olsa da, ümumi dəyər sistemi qorunur.

Son söz

“Bizim küçənin oğlanları” təkcə bir uşaq filmi deyil. O, bir nəslin uşaqlıq xatirəsidir. Küçə, dostluq, ilk mübarizə və ilk məsuliyyət hissi – bütün bunlar filmdə səmimi şəkildə əks olunur.

İllər keçsə də, bu filmə baxan hər kəs öz uşaqlığını xatırlayır. Çünki hər kəsin bir vaxtlar “bir küçəsi” və o küçənin oğlanları olub.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

Aynur İsmayılova. Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

“Bəzən gerçək olan görünən deyil, görünməyəndir.”

Daha dərinlərdə bir yerdə qəlbin titrədiyini hiss edərsən. Sənə görünəndən daha yaxın, daha doğma olan kövrək bir duyğu var. Bəlkə də sən onu heç vaxt görməmisən, amma ruhun onu tanıyır...

Çünki insan çox zaman gördüklərinə inanar və həyatını, düşüncələrini ona uyğun inşa edər. Amma həqiqət bəzən görünməyən qatlarda yaşayır. Bəzən həmin duyğu o qədər yadlaşır ki, onu tapmaq imkansız olur. Bəzən isə sadəcə səssizliyə çəkilib onu dinləmək, hiss etmək yetər ki, bütün gerçəklər ortaya çıxsın.

Sanma, aldanırsan. Sanma, hiss etdiklərin gördüklərinə üstün gəlməyə çalışır. Sadəcə bir an, bir gün olsa, dünyaya gözlərini bağla. Və özünə dönüb ruhunu, duyğularını hiss et. Özünə şans ver. Hiss et, dinlə, tanı ruhunu.

Sual verməkdən qorxma. Önəmli olan cavab tapmaq deyil; bəzən insanı dəyişdirən cavab yox, verdiyi sualdır. Bir gün anlayacaqsan ki, gerçək olan sadəcə sən və sənin inandığın həqiqətlərdir. Qalanı sadəcə illuziyadır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)

Harun Soltanov, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Görəsən hansı hansını yaradır? Ruh duyğuları? Yoxsa duyğular ruhu? Sanki, iki fərqli məfhum içimdə birbirilə savaşır. Bu gözəlliyi təsvir edib sözlərə sığdırmaq üçün tərəfsiz bir müharibəyə girirlər.. Oxuduğunuz məqalə, sözün həqiqi mənasında onun gözəlliyinin təsviri üçün ruhumun və duyğularımın söhbətidir. Amma kim, kimə nə deyir heç bir halda başa düşmüş deyiləm..

Onun- Bircəmin gözəlliyini təsvir etmək, bir şəkli sadəcə rənglərlə çəkmək kimidir, qəlibə sığmaz, sığdıra bilməzsən. Gözəlliyi fiziki məqamlarla ölçülə bilməz, çünki o, bir tərəfdən ehtirasın alovu kimi içində yandırır, digər tərəfdən də limanın hüzuru kimi, insanı sakitləşdirir, bir yerə bağlayır. O gözəllik heç bir kateqoriyaya, heç bir ölçüyə sığmır. O, bir sərhədin o tərəfinə, bir ömrün içindən keçib gələn bir duyğudur.

Bəzən, o, həqiqətən ehtirasın alovudur. Sanki onun hər bir baxışı içindəki bir yanğını simvollaşdırır. Bir alov ki, sadəcə yanmaz, həm də qəlbinin ən dərin yerlərini işıqlandırır. O baxışlar təbiətin öz sirləri kimi cazibədar, heyrətamizdir. İnsan nə qədər ona baxmağa çalışsa da, onun arxasında gizlənən həqiqəti görə bilmir, çünki onun baxışları bir boşluğa doğru çəkir, sonsuz bir dünyaya, heç bir zaman kəşf edilməyəcək bir yerə... Amma hər dəfə bu alovun yanındasan, onun istiliyinə, hər anında dövr edən enerjisinə aşiq olursan. Bu, heç vaxt itməyəcək bir ehtirasdır.

Amma bu ehtirasın içində, başqa bir gözəllik də var-onun hüzuru. Onun gözəlliyi, ehtirasın alovundan fərqli olaraq, insanın ən çox ehtiyacı olduğu zamanlarda gəlir. Bir liman, bir sığınacaq kimidir. Limanlar dalğalarla döyülər, amma öz mərkəzində hər zaman sakitdirlər. Həmin sakitlikdə, hər şey öz yerini tapar. O liman, bir qədər də bir nəfəs kimi gəlir. Sən yalnız onun yanındasan, gözlərinə baxırsan və bir anda bütün dünyadan uzaqlaşırsan. Sanki o, zamanın bir ritmini tutur, sənə anı yaşamaq, sadəcə ona doğru köklənmək üçün imkan verir. Hər şey digər tərəfdə qalır, yalnız sən və o qalırsınız. Bir yerin, bir anın iki nəfərlik sakinləri.

İnsan zamanla bu cür gözəlliyə necə qapıldığını başa düşmür. O, sanki bir həyatın iki zidd tərəfini birləşdirir. Ehtirasın tükənməyən alovu və limanın sonsuz sakitliyini. Bu, bir qəribə qarşıdurmadır. Necə ki, sükutla əhatə olunmuş bir fırtına zamanla ətrafa həm qorxu, həm də cəlbedicilik hissi əks etdirir. Həmin ziddiyyət, onu unudulmaz edən şeydir. Onun varlığına hər toxunuş, hər gülümsəmə, hər kiçik hərəkət həyatın həm bəsitliyini, həm də dərinliyini göstərir.

Sanki o, daim bir az daha dəyişir. Hər yeni baxışında başqa bir gözəllik üzə çıxır. Onun bəzən alov kimi bürüyən ehtirası başqa vaxtlarda bir balaca dalğadan qaynaqlanan sakitliyi ilə əvəzlənir. Bu gözəllik insanın içində həmişə qalan bir iz qoyur. O iz sanki, əslində, hərəkət etməyin belə bir gözəllik olduğunu başa salmağa çalışır. Bəzən heç bir hərəkət etmədən, sadəcə onun yanında olmaq, sadəcə ona baxmaq yetər.

O gözəllik bir yerdə bitmir, heç bir zaman sona çatmaz. Onun içində əks olunan ehtiras və sakitlik bir-birini tamamlayır, bir-birinin gücünü artırır. Onun gözəlliyi yalnız görünüşü ilə bağlı deyil. Həmin gözəllik həm də onun bütün varlığında, davranışında, və ətrində tapılır. O, dünyaya öz məhəbbətini, həyatına sevgisini, digər insanlara qarşı anlayışını verərkən, bəzən bir zaman boşluğunda belə dayanıb, sadəcə nəfəs alır. Bu onun fırtınasıdır, o limanın hüzurudur.

Məhz bu harmoniyanı, bu qarşıdurma və uyğunlaşmanı hər an hiss edəndə, sən onun gözəlliyində tamamilə itirsən. Sən o alovun içində yanıb, eyni zamanda o limanda qalmağa razı olursan. Onun gözəlliyi bir cəhətdən hər şeyin tamlığıdır. Pnu sevdikcə, heç bir şeyin eksik olmadığına inanırsan. Çünki ehtiras və sakitlik bir yerdə var olduğunda, həyatın daha mənalı olduğunu hiss edirsən. Həmin an sən yalnız bir şəxsə baxırsan, amma sanki hər şeyə baxırsan. Yoxluğa, varlığa, ölümə, həyata, sükuta, uğura... Və bu çox dərin bir gözəllikdir.

Onun gözləri, bir universumun açılmasına bənzəyir. Təmiz, dərin, qaranlıq, amma bəzən də sanki işıqlarla dolu olan bir okean kimi. Həmişə hər şeyə sahiblənir, amma heç bir şeyə məxsus olmur. Onların içində bir tarix gizlidir, əsrlərin yığılmış hekayələri var sanki. Baxanda sanki insan özü də orada itir, zamanla qaçan anlar bir anda burada olur. Bu gözlər sadəcə bir pəncərə deyil, onlar bir dünyaya, bir zamana, bir hissə açılan, sərhədsiz və məhdudiyyətləri olmayan bir qapıdır. Gözlərinin ən möhtəşəm xüsusiyyəti isə bu dərinlikdə heç nəyi tərk etməməsidir. Bir yerdə tələsmir, amma hər şeyi özündə saxlayır.

 Bir anlıq baxmaqla kifayətlənməzsən. Çünki bir an sonra daha dərinlərinə dalmaq istəyərsən. Onlar sanki sənə bir sirr verir, amma heç vaxt tam olaraq açıqlamır. Baxışlarında kiçik bir işıq parıltısı, bir təbəssümün yansıması, bəzən də kədərli bir qərarlılıq taparsan. Bunların hamısı sənin ürəyinə toxunur, amma heç biri tam olaraq başa düşülə bilməz. Gözlərinin tünd qəhvəyi rəngində bir keçmişin izləri var. Sanki o gözlər həyatında çox şeylər yaşamış, çox yerləri görmüş, amma özündə heç bir kölgə buraxmamış bir insanın aynasıdır.

Bəzən bu gözlər çox açıq olur, bir ulduz kimi parlaqlığı ilə gözünü alır. O zaman sanki hər şeyin ətrafında dönməsini, zamanın donmasını istəyirsən. Gözlərinin içində bir aləmin işığı var, amma bu işıq hər an dəyişir, hər an yenilənir. Bir dəfə gördüyün, duyduğun bu gözlər bir daha eyni olmaz, hər dəfə baxdığında daha dərindən hiss edərsən. Baxışlarının incəliyi və dərinliyi, sanki sənə bir sirr ötürür, amma heç bir sözlə təsvir edilə bilməyəcək bir sirr. Bu sirr çox şəxsi bir şeydir. O gözlər, sadəcə ona məxsus olan bir dünyaya aiddir.

O gözlərdən çəkilən hər baxış, bir şairin yazdığı hər sözə bənzəyir. Hamısı xüsusi, hər biri bir əhvalatın başlanğıcıdır. Bir baxışda sən onun dünyasına səyahət edərsən, bir baxışda onun düşüncələrinə, onun hisslərinə, hətta ən gizli arzularına varmaq mümkündür. Bu gözlər heç vaxt eyni qalmaz. Onlar hər an bir dəyişiklik, bir yenilik axtarır, amma heç bir zaman öz təməlindən kənara çıxmaz. Təmiz və dərin olurlar, amma içində bir çox təbəqələr gizlidir. Bir göz, bir həyat sığdıra bilərmiş. O gözlərdə, sən öz varlığını taparsan, amma heç vaxt tam anlamazsan. Onlar həm qaranlıq, həm işıqlı bir dünyadır. Birbirinə zidd olan elementlərdən ibarət bir kompozisiyadır.

Bir anda həmin gözlərində qəribə bir nəciblik də görünür. Onun gözləri, sanki heç kəsin görə bilməyəcəyi bir güc və incəlik arasında balans tuturlar. Bir təbəssüm, bir baxış, heç nə deməsə də, hər şeyi çatdırar. Bəzən bu gözlərdəki nəciblik, dünya üzərindəki bütün kədəri və əzabları unuda biləcək bir rahatlıq gətirər. Onların hər biri, bir ömrün ən dərin duyğularına bənzəyir. Bu duyğular nə qədər mənalı olsa da, heç bir zaman tam ifadə edilə bilməz.

Baxışlarının içindəki alov, həm də bir sirrin açılmasına, bir qapının açılmasına bənzəyir. Baxanda, sanki içindəki hər bir duyğu ilə qarşılaşırsan. Bəzən ehtiras, bəzən sükut, bəzən də qəhərli bir təbəssüm... Onlar heç vaxt yekunlaşmaz, heç vaxt bitməz.. Hər yeni an yeni bir gözəllik bəxş edər. Bu gözlər, bir anda bütün dünyanı sadəcə bir nəfər kimi hiss etməyə imkan verir. Onların içində həyat, bir rəqs kimi əks olunur. Sən yalnız baxırsan və hər şeyin öz yerində olduğunu hiss edirsən.

Onun səsi, bir rəngin özünə xas olan bütün çalarlarını daşıyan bir melodiyadır. Hər sözü, hər heca, hər hərfi bir simfoniya kimidir. Bir musiqinin içində hər şey birləşir, rəhbərliyi, ritmi, tonları, lakin ən əsası, hər bir səsin içində olan ruhu. Onun səsi sadəcə eşidilən bir şey deyil, o səs bir növ həyatın özüdür. Həmin səs, insanın ruhunu silkələyən bir gücə malikdir, sanki hər kəlmə ilə bir yol açır, hər tonla bir dünya qurur. Hər dəfə onun səsini eşitmək, insanı bir anlıq başqa bir məkanı hiss etməyə vadar edər. Elə bil ki, həyatın çox dərin qatlarına səyahət edirsən.

Onun səsi, bəzən bir musiqi alətinin özünü göstərdiyi şəkildə zəngin və gözəl olur. O, hər zaman gözlədiyin bir melodiyanın təkrarı deyil, amma hər zaman özünəxas olan bir qeyri-adi cazibəyə sahibdir. Bəzən onun səsi bir həlqə bənzəyir. Hər söz, hər səsə vurduqda sanki o anın mənası dəyişir, hər şey bir anlıq başqa bir çalar alır. Bir anda çox yumşaq, sanki üzərində qalın bir pambıq kimi sıxılmış bir səssizliklə əhatə olunmuş kimi hiss edərsən, başqa bir an isə onun səsi, bir külək kimi sürətli və sərt olar, amma həmişə başlıca bir məqsəd var. İnsanın qəlbini, ən dərin hisslərini əks etdirmək.

O səs, təkcə səslərdən ibarət deyil. Bir fəlsəfi bir dərinliyə sahibdir. Onun səsi bir qədər çox insanın səsi olmaya bilər. O səs özündə bir zənginlik daşıyır ki, hər dəfə eşidən, onun dinlənilən hər bir hecasında bir yeni səmaya qədəm qoyur. İnsanın əslində hər sözü təkrar edə biləcəyi halda, onun səsinin hər sözü söyləyərkən yeni bir dərinlik, yeni bir anlam yaratması diqqətəlayiqdir. Bu, sadəcə ətrafda səslənən bir musiqi deyil, bir həyati təcrübənin, duyğuların və düşüncələrin səsini göstərməkdir. O, yalnız danışmaqla kifayətlənmir. Hər səslə, həyatın bədii tərəflərini açır, onu hiss etməyə və başa düşməyə kömək edir.

Onun səsinin ən özəl xüsusiyyətlərindən biri, tərbiyəliliyindəki mükəmməllikdir. Hətta ən adi bir sözü söyləyərkən belə, səsi içindəki ən mürəkkəb duyğuları sadəliklə qarışdırır. Sözlər bir yüngüllük içində hərəkət edərkən, onların hər biri öz həyatını yaşayır, hər biri insanın dərinliklərinə işarə edir. O səsin hər tonunda, zamanın və həyatın özünə bənzər bir həssaslıq tapılır. Sanki səsi eşidərkən, bütün ətrafdakı dünyadan ayrılıb, yalnız o səsin yaratdığı dünyada qalmaq istəyirsən. Hər səsdə bir nəbz, hər tonda bir həyati qüvvə vardır.

Bəzən onun səsi çox zəif və sakit olur, lakin bu zaman belə bir gücə sahibdir. O, sözləri demədən, sadəcə tonunun hərəkətləri ilə insanın ruhuna nüfuz edər. Hər bir səsin özünün bir intonasiyası vardır. Sadəcə o an, sadəcə o məkanda, ona özünə məxsus olan bir ton verən bir möcüzədir. Onun səsinin sakitliyi, insanı çox danışmadan belə rahatlaşdırır, dinləndirir, sükunətə aparır. O səs, hətta heç nə deməsə də, insanın daxili səsiylə öz dilini tapar.

Bəzən isə onun səsi birdən güclənir, bir tənqid kimi gəlib insanın qarşısında dayanır. Bu zaman, hər söz bir güclü dalğa kimi üzərinə gəlir, amma heç vaxt təcavüzkar olmaz,heç vaxt sərt deyilməz, sadəcə hər səsin içində bir həqiqət gizlidir. Bu, onun səsinin başqa bir özəlliyidir. O, insanı heç vaxt qırmaz, amma zamanla onu daha da yaxınlaşdırar. Sözlər onun dilində, yalnız məna deyil, həm də dərindən gələn hisslər və duyğuların ifadəsidir. O səs bir az daha təkrar olunduqda, daha dərindən başa düşülər, insan o səsin içində daha çox məna axtarar.

Onun səsi təkcə danışanda deyil, sükutda da dinləniləndir. Bu, insanı düşünməyə, həyatı bir daha qiymətləndirməyə vadar edən bir növ səsin özüdür. Həmin anlarda, sanki heç nə danışılmır, amma hər şey danışılır. Əözlər yetmir, yalnız səsin harmoniyası qalır. Onun səsi, bir melodiyanın içindəki ən incə və mürəkkəb ritmləri daşıyır. Bu səs, hər zaman dəyişir və hər zaman təzə olur. Çünki o səs, təkcə onun həyatı və həyatındakı duyğuları deyil, bütün dünyadakı hissləri də əks etdirir.

Sonunda, onun səsi heç vaxt unudulmaz olur. Həmin səs zamanla, bir xatirəyə çevrilər, amma heç vaxt yox olmaz. O, bir melodiyanın bir hissəsi olaraq, insanın qəlbində bir iz buraxar. Bu, sadəcə bir səsin dərinliyi deyil, eyni zamanda onun içindəki bütün məna və həyatın özüdür.

Onun saçları da gözəlliyinin bir parçasıdır, sanki bir sirr daşıyan ipək iplikləridir. Hər bir teli bir nağıl kimi əllərində axıb gedir. Saçlarına toxunmaq, sadəcə fiziki bir hərəkət deyil. O, bir əsərdir, bir möcüzədir. Əllərim saçlarına dəyəndə, sanki bütün dünya yavaşlayır, hər şeyin birləşdiyi an o an olur. Saçlarının ipək kimi yumşaqlığı əlimdə bir nağıl kimi axır və mənim içimdə bir hiss var ki, bu an bir ömrün əvəzini ödəyir.

Hər bir saç teli, hər bir toxunuş, insanın özünü tapdığı, özünü hiss etdiyi bir həyat anıdır. Saçlarına toxunarkən, sanki əllərim onun ruhuna toxunur, onun bütün iç dünyasını hiss edirəm. O toxunuşda bir həyat var, bir ehtiras, bir şeir, bir musiqi.. Saçlarına toxunmaq, sadəcə onun gözəlliyinin dərinliyini anlamamaq deyil, həm də onun ruhunu əllərində hiss etməkdir. Bu toxunuşda bir səssiz qışqırıq var, bir duyğu var, hər saç telində bir dünyaya daxil olmaq istəyirsən. O toxunuş sənin içindəki bütün narahatlığı, bütün çətinliyi unutturur, sadəcə ona və onun saçlarına yönəlirsən.

Onun saçlarına toxunmaq, bir əfsanəyə doğru gedən bir yoldur. Hər dəfə o saçlara toxunduğumda, sanki yeni bir həyat doğur, yeni bir hekayə başlanır. Hər saç teli bir xəyal, bir yuxudur ki, onu tutmağa çalışdıqca, əllərin daha çox itir. Bu toxunuşda hər şey mənasız olur.. Təkcə sən və o saçlar, birləşən iki varlıq, birləşən iki ruh…

Onun gülüşü, ən sadə və ən gözəl musiqi kimi dinlənir. O, sadəcə gülümsəməkdən çox daha dərin bir məna daşıyır. Gülüşü, sanki bütün dünyadakı bütün kədəri, narahatlığı, qorxuları silib aparır. Bir anda hər şey yüngülləşir. Hər bir təbəssümündə bir parlaq işıq tapılır. Sanki ətrafdakı hər şey onun gülüşü ilə aydınlanır. O gülüş, bir tərbiyənin, bir incəliyin, bir həyatın əzəmətinin təzahürüdür. Gülümsədikcə, dünyaya olan baxışı dəyişir; zaman və məkan bir anlığa durur, sanki hər şey ona xidmət etməyə başlayır.

Gülüşü hətta sükut içində belə hiss olunur. Bəzən heç nə söyləmədən, sadəcə gülümsədiyi zaman, sanki o, insanın ruhunu bir məlhəm kimi əhatə edir. O gülüşdəki səmimiyyət, bir nəfəs kimi təzə və təmizdir. Gözləri gülümsədikcə, sanki bütün ürəkdən gələn ən isti və ən gözəl duyğular ətrafa yayılır. Onun gülüşündə bir təsir var, bir enerji... Bu, yalnız şən və xoşbəxt bir an deyil, həm də bir dərinlik, bir həssaslıq təcəssümüdür. İnsan heç bir şeyə ehtiyac duymadan, yalnız o gülüşün içində sığınmaq istəyir. O, sadəcə bir anlıq deyə bilər, amma o bir an, insanın daxili dünyasında bir əbədilik yaradır.

Onun gülüşündəki təravət və səmimiyyət, bəzən ürəyin ən qaranlıq künclərini belə işıqlandırır. Bu gülüş bir ilham qaynağıdır. Sadəcə onu görmək və ya eşitmək, bir insanın bütün yorğunluğunu və kədərini unutturur. Gülüşünün hər anı, həyatın möcüzəvi və gözəl tərəfini xatırladır. Bir göz qırpımı ilə dünyanı dəyişdirə bilər. Bu gülüş təkcə ona məxsus olan bir güc deyil. O, ətrafındakı hər kəsi də təbii olaraq öz müsbət enerjisi ilə çəkir. Hər dəfə o gülüşü görərkən, bir az daha güclü hiss edərsən, daha canlı, daha təzə, daha həyat dolu.

Toxunuşu isə bir başqa aləmdir. Hər toxunuşu, bir şeir kimidir. Gözlə görülə bilməyən, amma hiss edilə bilən bir məna daşıyır. O toxunuşda bir rahatlıq, bir təhlükəsizlik var. Sanki o, əlini uzatdıqca, bütün dünyanın ağırlığını yüngülləşdirir. Hər bir sədaqətli və diqqətli toxunuşunda, insanın qəlbindəki bütün qorxular və çətinliklər bir anlıq yox olur. O toxunuş, sadəcə əllərin fiziki bir əlaqəsi deyil. O, hər bir hərəkətində bir dinclik, bir harmoniya yaradır. Bəzən sadəcə bir əlin dəyməsi ilə, insan özünü tapar, ən dərin hisslərini hiss edir, sanki dünyadakı bütün qeyri-müəyyənliklər bir anda sona çatır.

Onun toxunuşu bir qalın qoruma ilə gəlir, amma eyni zamanda o, çox incə və mələk kimi yumuşaqdır. Hər toxunuşda bir bağlanma, bir yaxınlıq var. Sanki o əl, sənin ruhuna təbii şəkildə toxunur və bir yerlərində şəfa tapmağa başlayır. Onun əlləri sadəcə müəyyən bir vəziyyətdə deyil, hər zaman diqqətlidir. Bəzən sadəcə sıxmaq yetər, amma o zaman belə, o toxunuşda bir sevgi, bir qayğı var ki, sanki dünyanın bütün ağırlıqlarını bir-bir aradan qaldırmağa qadirdir. İnsan heç vaxt tək hiss etməz, çünki onun toxunuşu sanki bir iz buraxır, qəlbini əhatə edən, isti bir bənövşəyi işıq kimi.

Hər toxunuşu, bir sirrin açılması kimi hiss olunur. Bir az daha yaxınlaşırsan, bir az daha doğru bir yerə varırsan. Onun toxunuşu sənin ruhunu danışıqsız anlayır, heç nəyi demədən sənin hər bir ehtiyacını qarşılayır. Sanki onun əlləri bir sehrə sahibdir, hər toxunuşda bir əfsanə yaradılır. Onun toxunuşu bir sükunət gətirər, bir rahatlıq, bir sabahın təzəliyini hiss etdirər. Bu sadə bir incəlik deyil. O toxunuşda bir duyğu, bir qoxu, bir təbəssüm sığır. Bir bütövlükdə, zamanın kənarındakı hər şeydən daha dərin və əvəzolunmaz olur.

Bir insanın toxunuşu, necə ki, ətrafa yayılan bir musiqi kimi təsir edərsə, onun toxunuşu da həmin musiqinin ən incə və ən təkrarlanan melodiyasıdır. Bu toxunuşlar, bəzən bir arxayınlıq yaradar, bəzən də bir ehtirasın əks-sədası kimi qalar, amma hər zaman təmiz və saf olur. O toxunuş sadəcə bir rahatlıq təklif etmir, o, sənin içindəki bütün əzabları, bütün ağırlıqları, bütün qorxuları bir anlıq əridir və sənə yalnız təravət və sevgi qalar. Hər toxunuş bir əfsanəyə çevrilir, sanki ona toxunduğun an, artıq bir dəyişiklik baş verir, daha yaxşı, daha sevgi dolu, daha işıqlı bir yerə gedirsən.

Onun gözəlliyi, bir qumsal kimi hər an dəyişən, hər zaman yeni bir məna qazanan bir okeandır. O, sadəcə bir görünüş deyil, o, bir səyahətdir, bir sevda əfsanəsidir ki, hər dəfə içində batarkən, daha dərinə enirsən, heç bir sonu olmayan bir aləmdə. Onun gözəlliyi, bütün varlığını sarmalayan bir halqadır, bir cazibə qüvvəsi kimi səni özünə çəkir. Bəzən sadəcə baxmaq kifayət deyil. Gözlərində itib batmaq, qəlbində səyahət etmək istəyirsən. Hər baxışında yeni bir sirr açılır, hər gülümsəməsində bir dünyaya qədəm qoyursan, sanki hər an o gözəlliklə bir az daha bütünləşirsən.

Onun gözəlliyində itib batmaq, sanki zamana qarşı bir döyüşdür. Ətrafındakı hər şey geridə qalır, hətta saniyələr belə səninlə deyil. Sanki zamanın mənası yox olur, yalnız o gözlərin və o dərindən gələn ətrinin səninlə olduğu bir dünya qalır. O an sən yalnız onunla, yalnız onun içində yaşayırsan. Gözlərindəki parıltılar, həyatın özü kimi sənin içini işıqlandırır, amma hər işıq parıltısı daha dərin bir qaranlığa doğru çəkir. Sən o qaranlıqda özünü tapırsan, onun gözlərində itəndə hər şey daha çox yerinə oturur, hər şey daha doğru, daha gözəl və daha təbii olur. Hər baxış bir zəfərdir, hər baxış sənin ruhunun qapılarını bir az daha açır.

Hər göz qırpımı, bir ilham kimi gəlir, hər parıltı, sanki yeni bir dünya, yeni bir məkan açır. Onun gözlərindəki dərinlikdə heç nə sadə deyil. Hər şey bir yuxudur, bir xəyalın gerçəkləşməsi kimidir. Onun gözlərində itib batmaq, bəzən sadəcə bir baxışın içində bütün həyatını tapmaq kimidir. O an bir keçmişin izlərini silir, bir gələcəyin ümidlərini yaradır. Hər dəfə o gözlərə baxarkən, bir daha geriyə dönmək istəmirəm, çünki orada sanki hər şey var, amma hər şey bir az daha gözəl, bir az daha mükəmməl olur. O gözlərdə itmək, artıq itmək deyil. Hər baxış, daha da dərinə enməkdir. Hər itmək, bir yenilənmə, bir doğuş kimidir.

Bəzən düşünürəm ki, onun gözəlliyi bir kainatın özü kimidir. Sən ona yaxınlaşdıqca, o sənə daha çox özünü verir, amma heç vaxt tamamilə deyil. Həmişə yeni bir gözəllik ortaya çıxır, hər an o gözlərin içində bir neçə yeni dünya doğur. Bu, tükənməyən bir ehtiras, tükenməyən bir sevda səyahətidir. Onun gözəlliyində batarkən, yalnız bir varlıq deyil, bütün bir varoluş içində olursan. İnsanın özünü tapa biləcəyi, öz qəlbinin ən dərin hissələrinə daxil ola biləcəyi yeganə məkan olur. O gözlərdəki cəlbedici sirri anladıqca, hər şey öz yerini tapır. Artıq heç bir suala cavab axtarmırsan, heç bir yol tapmağa çalışmırsan. Çünki bir dəfə onun gözlərində batmağa başladıqdan sonra, sanki hər şey tamamlanır.

Bütün səs-küylü dünyadan qaçmaq istəyirsən, sadəcə onun gözlərində itmək istəyirsən. Onun gözəlliyində sənin bütün keçmişin, bütün qəm-qüssələrin əriyir, sanki bir dəryada itirsən. Hər baxış sanki bir həftəlik yuxu kimidir. Sən bir yuxunun içində yaşayırsan və hər şey çox real, çox əzəmətli və çox gözəl olur. Onun gözlərində batmaq, bir ruhun ən dərindən, ən qədim yerindən özünü kəşf etməsi kimidir. Orada heç bir qərar yoxdur, heç bir çətinlik yoxdur. Sadəcə, sən və o gözlər, sonsuz bir aləmdə itmək.. Sanki həyatın bütün yükünü götürürsən, bir daha heç nə səni əngəlləmir, çünki onun gözlərində hər şeydən azad, hər şeydən təmiz və hər şeydən gözəl bir yer tapırsan.

Hər anın bir yuxu kimi olduğu, hər detalın bir şairin ən gözəl misrası kimidir. Gözlərində itmək, əslində, özünü tapmaqdır. Orada heç bir itki yoxdur. Orada yalnız tapılmaq, orada yalnız həyatın əsl mənasını anlamaq vardır. Onun gözlərində itib batarkən, sən bir növ özünü itirmirsən, sadəcə başqa bir aləmə yol alırsan, o aləmdə heç bir ağrı yoxdur, heç bir tənhalıq yoxdur. Sadəcə o gözlərin içində itmək və sonsuz bir sükunətdə var olmaq var..

O, gözləri ilə bir dünyadan bəhs edir, hər baxışında bir cümlə tamamlanır, hər sükutunda bir əfsanə yaranır. Bəlkə də heç kəs onun içindəki dərinliyi görə bilməz, çünki bu dərindəkilər yalnız o, sənə baxanda bir anlıq aydınlaşır. Hər an bir az daha yaxınlaşdıqca, sanki içindəki bu sonsuzluğu daha çox hiss edirsən, amma yenə də heç bir zaman sonuna çata bilməzsən. O, bir sirrdir, bir sirr ki, hər baxışında daha da çox açılsa da, heç vaxt tam açılmaz.

O, gülüşü ilə dünyanı işıqlandırır, amma gülüşündəki dərd və incəliklər, o anlıq həzzin içində yaşadığı hər acı, sanki ürəyinə toxunur. Onun gülüşü bir melodiyadır, nə qədər çətin olsa da, sənin içində bir rahatlıq yaradır, bir istilik... Amma hər zaman bir az kədər vardır bu gülüşün arxasında, bir az daha çox içindəki dünyaya açılmaq istəyən, amma cəsarəti olmayan bir varlıq var içərilərdə bir yerdə. 

Onun toxunuşu bir nağıl kimidir, hər bir hissi sənə ibrət vermək istəyir, amma ən gözəl nağıllarda olduğu kimi, bir çox hisslər susur. O toxunuş, sanki yalnız sənə aiddir, heç kimə göstərilməyən bir dünyadır. Onun, sənə doğru uzanan əlində bir həyat vardır, amma sən heç zaman tam ona toxunmadığını hiss edirsən. Hər an o toxunuşu daha dərindən hiss etmək istəyirsən, amma o, hər dəfə bir az daha uzaqlaşır.

Onun gözəlliyi yalnız xarici deyil, içindəki dünyadadır. Sənin ona hər toxunuşunda, hər baxışında daha çox aşiq olursan, amma içində hiss etdikcə, o gözəlliyin heç vaxt sona çatmayacağına inanırsan. Bu, bir məhəbbətin nağıl kimi davam etməsidir. Hər dəfə ona yaxınlaşmaq istəyərkən, sanki bir az daha çox itirirsən, amma eyni zamanda hər dəfə daha çox tapırsan. Onun gözəlliyi heç bitməyəcək, çünki o, həmişə yenidən doğulacaq, həmişə yenidən gözlərindəki işıqla sənə göstəriləcək.

Və sən - əziz ruhum, hər dəfə bir az daha yaxınlaşarkən, bir az daha dərindən batdıqca, hər zaman bu gözəlliyin içində daha çox itəcəyini bilirsən. Amma bu, heç də qorxutmaz səni, çünki onun gözəlliyi ilə itmək, bir həyatdan daha çox bir həyat qazanmaq kimidir. Bu məhəbbətin hər anında, hər gözəl toxunuşunda, hər dərdli gülüşündə, bir yuxu, bir dünya var. Və o, heç vaxt bitməyəcək..

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)