Aynur İsmayılova,

Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

Həyat bəzən səssizcə ağacdan düşən payız yarpağı kimidir. Ya qırmızı, ya yaşıl, ya da sarı.

Bəzən səssizcə uzaqlaşırsan. Səni xoşbəxt edən vərdişlərdən, yaxşı hiss etdirən dəyərlərdən, toxunulmamış səhifələrdən. Ən önəmlisi, özündən.

Bu hiss bir məsafəyə bənzəmir. Nə ölçmək mümkündür, nə də gedib çatmaq. Daha dərinlərdə, bəlkə də bir uçurumun ən dərin qatlarında. Orada dərin bir səssizlik var. Nə sənin səsin eşidilir, nə də bir başqasının.

Amma qəribəsi odur ki, sən həyata davam edirsən. Gülürsən, əylənirsən, danışırsan. Kimsə səndə nəyinsə əskildiyini hiss etmir, bəlkə, sən də bunu hiss etmirsən. Və nəyi, nə vaxt itirdiyini anlaya bilmirsən.

Həyat bəzən səssizcə ağacdan düşən payız yarpağı kimidir. Ya qırmızı, ya yaşıl, ya da sarı.

Bir gün küləyin istiqaməti dəyişir və sən qarşında hansı rəngin dayanacağını bilmirsən. Və bəzən bəxtinə hansı rəng düşürsə, taleyin də elə oradan başlayır.

Anlayırsan ki, bəzən nə dayanmaq, nə hərəkətə keçmək, nə də gözləmək yeni başlanğıc vəd etmir.

Önəmli olan hər anında özünə yaxın olmaqdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

XII əsr Azərbaycan intibah poeziyasının zirvəsi olan Nizami Gəncəvi ideyaları və fəlsəfi sevgi konsepsiyası ilə əsrlər boyu coğrafi sərhədləri aşaraq dünya mədəniyyətinə yön vermişdir. Lakin klassik Şərq ədəbiyyatının Qərb rok musiqisinin təkamülünə, xüsusilə XX əsrin ən böyük gitara ustadlarından biri olan Erik Kleptonun (Eric Clapton) yaradıcılığına birbaşa təsiri hərb və incəsənət tarixinin ən maraqlı hadisələrindəndir. Kleptonun 1970-ci ildə "Derek and the Dominos" qrupu ilə ərsəyə gətirdiyi, musiqi tarixinin şah əsərlərindən sayılan "Layla and Other Assorted Love Songs" albomu birbaşa Nizaminin "Leyli və Məcnun" poemasının fəlsəfəsindən qaynaqlanır.

Məcnunluq həddində bir eşq: Pattie Boyd və Nizami irsi

1970-ci illərin əvvəllərində Erik Klepton öz yaxın dostu, əfsanəvi "The Beatles" qrupunun üzvü Corc Harrisonun (George Harrison) həyat yoldaşı Pattie Boyda ümidsiz və gizli bir eşqlə bağlanmışdı. Bu cavabsız sevginin gətirdiyi psixoloji iztirablar və çıxılmazlıq fonunda, dostu İan Dallas ona Nizami Gəncəvinin ingilis dilinə tərcümə edilmiş "Leyli və Məcnun" poemasını hədiyyə edir.

Poemanı oxuyan Klepton, öz taleyi ilə sevdiyinə qovuşa bilməyib çöllərə düşən, cəmiyyətdən təcrid olunan Qeysin (Məcnunun) faciəsi arasında mistik bir paralellik tapır. O, Pattie Boyda olan hisslərini Nizaminin misralarında kəşf edir. Bu bənzərlik musiqiçini o dərəcədə sarsıdır ki, o, dərhal albomun ana xəttini bu əhvalat üzərində qurmağa qərar verir.

"Layla" və gizli qalmış ikinci müəlliflik faktı

Albomun ən məşhur treki olan "Layla" mahnısı, Şərq ədəbiyyatındakı "Leyli" adının birbaşa rok instrumentalına adaptasiyasıdır. Lakin videomaterialda da vurğulanan ən mühüm fakt budur ki, Nizaminin təsiri sadəcə bu mahnının adı və ya ideyası ilə bitmir.

Albomun 5-ci treki olan "I Am Yours" (Mən Səninkiyəm) mahnısının rəsmi qeydiyyat və kover məlumatlarına baxdıqda, musiqi və tənzimləmənin Erik Kleptona, sözlərin müəllifliyinin (Lyricist) isə birbaşa Nizami Gəncəviyə aid olduğu rəsmən qeyd edilib. Mahnının sözləri – "Hansı külək əssə, sənin ətrini mənə gətirir, hansı quş oxusa, sənin adını mənə çağırır..." – dahi şairin poemasındakı sətirlərin ingilisdilli rok musiqisinə birbaşa köçürülməsidir. Beləliklə, şairin ölümündən təxminən 800 il sonra onun sözləri dünya rok klassikasının təməl daşlarından birinə çevrilmişdir.

Demək ki...

Erik Klepton və dahi şairimizin yaradıcılıq kəsişməsi sübut edir ki, əsl sənət və səmimi sevgi iztirabları zaman, məkan və janr tanımır. Nizami Gəncəvinin bəşəri dühası təkcə divan ədəbiyyatını deyil, Məcnun fəlsəfəsinin gücü ilə müasir Qərb rok musiqisinin gedişatını da formalaşdırmağı bacarmışdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

Heç kəs unudulmur, heç nə yaddan çıxmır!

Oktyabrın 26-da "Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Şabran rayon Mədəniyyıt sarayında tarixi qələbəmizin altıncı ildönümünə və şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr olunmuş "Şanlı Zəfər Tariximiz" adlı layihəsinin növbəti tədbiri keçirilib.

Tədbirdə rayon icra hakimiyyətinin, idarə, müəssisə və təşkilatların kollektivlərinin, şəhid ailələri, qazilər və müharibə iştirakçıları, məktəblərin müəllim və şagird kollektivləri iştirak edibş.

Əvvəlcə Azərbaycanın Dövlət Himni səsləndirilib, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü , suverenliyi uğrunda şəhadətə yüksəlmiş şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.

Tədbir çərçivəsində Vətən müharibəsində əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlıqlarını, xalqımızın birliyini və Qələbəyə olan inamını əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilib.

"Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin sədri şəhid Əbdülməcid Axundovun anası Ceyran Həsənova çıxış edərək qeyd etmişdir ki,  erməni işğalçıları üzərində qazanılan tarixi qələbənin altıncı ildönümü tamam olur. Bu möhtəşəm qələbə heç də asan əldə olunmamışdır, xalqımız 30 il ərzində minlərlə şəhid vermiş, minlərlə gəncimiz sağlamlığını itirmişdir. 2020-ci ilin sentyabrın 27-də başlayan və cəmi 44 günə başa çatan Tarixi Qələbə Azərbaycan xalqının 30 illik həsrətinə son qoydu. Bu müddətdə Azərbaycan xalqı əzmlə, səbrlə, durmadan çalışaraq, öz dövlətini gücləndirərək tarixi anın yetişməsini gözlədi. Xalqımız Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin ətrafında sıx birləşdi, birliyimiz hər gün daha da möhkəmləndi. Bu birlik bizi Qarabağa qaytardı və 8 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixinin şanlı səhifəsinə - Qələbə Günü kimi qızıl hərflərlə yazıldı.    

Çıxış edənlər - Şabran Rayon İH başçısının müavini Natavan Mustafayeva, din xadimi Hacı Böyükağa Şükürov, Şabran rayon Ağsaqqallar Şurası İdarə Heyətinin sədri Adıgözəl Əliyev, Vətən müharibısinin şəhidi Xəyal Həsənovun anası Zərnişan Həsənova  Azərbaycanın azadlığı və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə tarixinə qəhrəmanlıq səhifəsi kimi yazılan Vətən müharibəsində şəhid olanların xatirəsinin yaddaşlardan heç vaxt silinməyəcəyini qeyd etmiş, bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan quruculuq işlərindən danışmış, şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən diqqət və qayğıya görə, eyni zamanda şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr olunmuş tədbirin təşkil olunmasına minnətdarlıqlarını bildiriblər.

Rayon Mədəniyyət sarayının bədii qiraətçilərinin ifasında Vətən və Azərbaycan haqqında şeirlər ifa edilib.

44 günlük müharibənin 6-cı ildönümüdür və hər bölgədə anım tədbirləri keçirilir. Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

Vətən uğrunda şəhadətə ucalan qəhrəman: Şəhid Gizir Elməddin Əliyev

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik və qəhrəmanlıq tarixində torpaqlarımızın bütövlüyü, suverenliyi uğrunda canından keçən oğulların rolu əvəzsizdir. Belə fədakar və mərd Vətən övladlarından biri də həm 44 günlük Vətən müharibəsində, həm də 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal antiterror tədbirlərində böyük şücaət göstərmiş gizir Elməddin Dövlət oğlu Əliyevdir. İki mühüm tarixi mərhələdə ön cəbhədə vuruşan Elməddin, adını Azərbaycan hərb tarixinə qızıl hərflərlə yazdırmışdır.

Erkən illəri və təhsili

Əliyev Elməddin Dövlət oğlu 28 oktyabr 1991-ci ildə Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhərində dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıq illərindən intizamı, Vətənə sevgisi və mərdliyi ilə həmyaşıdlarından seçilən Elməddin, orta təhsilini Göytəpə şəhərində yerləşən Vüqar Mürsəlov adına 1 saylı tam orta məktəbdə almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra o, hərbi xidmətə yollanmış və ömrünü birdəfəlik orduya, Vətən müdafiəsinə bağlamaq qərarına gəlmişdir. Həqiqi hərbi xidmətdən sonra müvafiq kursları uğurla keçərək Silahlı Qüvvələrdə "Gizir" rütbəsini almış və Quru Qoşunlarında peşəkar hərbçi kimi xidmətini davam etdirmişdir.

44 günlük Vətən müharibəsi və döyüş yolu

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi ilə nəticələnən II Qarabağ Müharibəsi gizir Elməddin Əliyevin hərbi peşəkarlığını və cəsarətini nümayiş etdirdiyi ilk böyük sınaq oldu. O, müharibənin ilk günlərindən etibarən ən qaynar nöqtələrdə döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirmişdir. Elməddin Füzulinin, Cəbrayılın və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən ağır ssenarili döyüşlərdə fəal iştirak edərək düşmən mövqelərinin yarılmasında şəxsi şücaət nümayiyyət etdirmişdir. Müharibə bitdikdən sonra onun bu xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş və o, "Füzulinin azad olunmasına görə", "Cəbrayılın azad olunmasına görə" və "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olunmuşdur.

Antiterror tədbirləri və şəhadəti

Vətən müharibəsindən sonra da hərbi xidmətini rəşadətlə davam etdirən gizir Əliyev, Qarabağda separatçı terrorçu qalıqlarına qarşı birdəfəlik suverenliyin təmin olunması məqsədilə 19 sentyabr 2023-cü ildə başladılan lokal antiterror tədbirlərində ön xəttə yer almışdır.

20 sentyabr 2023-cü il tarixində Xocavənd istiqamətində gedən çox ağır və şiddətli döyüşlər zamanı Elməddin növbəti dəfə böyük fədakarlıq göstərmişdir. O, atəş xəttində yaralanmış silah yoldaşlarını təhlükəli zonadan təxliyə edib xilas etməyə çalışarkən, düşmən snayperinin açdığı amansız atəş nəticəsində qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır. Şəhidin nəşi doğulduğu Cəlilabad rayonunun Göytəpə şəhər qəbiristanlığında, böyük izdiham və hərbi ehtiramla torpağa tapşırılmışdır.

Ailəsi və irsi

Gizir Elməddin Əliyev evli idi və gələcək nəsillərə əmanət qoyduğu 2 övladı yadigar qalmışdır. Onun göstərdiyi bu qəhrəmanlıq irsi ölümündən sonra da dövlətimiz tərəfindən uca tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamları ilə o, ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı və III dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir. Elməddin Əliyev kimi igidlərin canı və qanı bahasına bu gün Qarabağda Azərbaycan bayrağı dalğalanır və onun xatirəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində əbədi yaşayacaqdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

O, ədəbiyyatımız tarixində bacarıqlı bir ədəbi tənqidçi, istedadlı bir ədəbiyyatşünas kimi qalıbdır və dünyadan köçsə də ədəbi dairələrdə adı xatırlanmaqdadır.

Şirindil Alışanov 1952-ci il oktyabrın 28-də Laçın rayonunun Əhmədli kəndində anadan olub. Bakının 19 və 111 nömrəli məktəblərində orta təhsil alıb. 1970-1975-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirib, ədəbi tənqid üzrə ixtisas kursunu bitirib.

1976-1987-ci illərdə AMEA Ədəbiyyat İnstitutunda elmi işçi, İnstitutun elmi katibi, bölmə müdiri vəzifələrində çalışıb. 1977-1980-ci illər SSRİ Elmlər Akademiyası Maksim Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunun Ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsində çalış¬mış, məşhur estetik Yuri Borevin rəhbərliyi ilə romantizm probleminə həsr olunan namizədlik dissertasiyası yazıb və 1981-ci ildə müdafiə edib.

1976-cı ildən ədəbi-tənqidi məqalələri ilə mətbuatda çıxış edib. "Ədəbi proses" silsilə məcmuələrinin əsas müəlliflərindən biridir. 1977-ci ildə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin poeziyaya həsr olunan birgə respublika konfransında məruzə edib, ədəbi-nəzəri fikrin ən aktual problemləri ilə bağlı müzakirə və konfranslarda ardıcıl çıxış edib. O, ədəbi tənqidin nəzəri-metodoloji problemləri, müasir poeziya, onun əsas inkişaf meylləri, poetik axtarışları barədə dövri mətbuatda və bir çox məcmuələrdə ardıcıl çıxış edib.

1993-1998-ci illərdə «Elm» qəzetinin baş redaktoru, 1997-2013-cü illərdə "Elm" Redaksiya, Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzinin direktoru olub.

1998-2003-cü illərdə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Tarixi poetika şöbəsinin müdiri olub. Bir sıra mötəbər elmi jurnalların və çoxcildlik nəşrlərin redaksiya heyətinin üzvü olub. Dörd kitabı və yüzdən artıq elmi və ədəbi-tənqidi məqaləsi çap olunub. Bir sıra beynəlxalq konfranslarda məruzə edib.

Elmi məqalələri

1. N.Xəzrinin lirikasında peyzaj. «Azərbaycan təbiəti» məcmuəsi. 1976.

2. Həqiqi poeziyanın xətrinə. «Ədəbiyyat və incə-sənət» qəz. 4.IX.1976.

3. Mənəvi sabahın sorağında. «Azərbaycan» jurn. 1977.

4. Poema: axtarışlar, tapıntılar. «Ədəbiyyat və incə-sənət» qəz. 29.X.1977.

5. Poeziya-77. «Ədəbi proses-77». «Elm», 1978

Beynəlxalq elmi konfranslarda iştirakı

1. Beynəlxalq Şəhriyar konfransı – Tehran-Təbriz, 1992 (İran)

2. Beynəlxalq Füzuli konfransı - Bağdad, 1994 (İraq)

3. Azərbaycan səbkinə həsr edilmiş Beynəlxalq konfrans – Urmiya, 1996 (İran)

4. Humanitar elmlərin müasir durumu və ədəbiyyat-şünaslığın nəzəri-metodoloji məsələləri. Beynəlaxq elmi konfrans. Bakı, dekabr 2010.

Elmi sessiyalarda məruzələr

1. Məmməd Cəfər – 80. M.Cəfərin bədii metod konsepsiyası. Bakı, 1980.

2. Yaşar Qarayev – 70. Bakı, 2006.

3. Mir Cəlal – 100. Mir Cəlalın nəzəri-estetik görüşləri. Bakı, 2008.

4. Məmməd Cəfər – 100. Məmməd Cəfərin nəzəri-estetik görüşləri. Bakı, 2009.

5. XX əsrin görkəmli ədəbiyyatşünası (Əziz Mirəhmədovun 90 illiyinə həsr edilmiş sessiyada məruzə). Bakı, 2010.

Şirindil Alışanov14 mart 2024-cü ildə vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Culiya Roberts (Julia Roberts) — Hollivudun tanınmış amerikalı aktrisalarından və kino tarixinin ən məşhur qadın ulduzlarından biridir. O, xüsusilə romantik komediya, dram və bioqrafik filmlərdəki rolları ilə dünya şöhrəti qazanıb. Aktrisa təbii aktyorluğu, parlaq təbəssümü və obrazlarına verdiyi səmimiyyətlə seçilir.

Culiya Roberts 28 oktyabr 1967-ci ildə ABŞ-ın Corciya ştatında anadan olub. Onun ailəsində incəsənətə xüsusi maraq var idi. Valideynləri teatrla məşğul olur, aktyorluq və yazıçılıq sahəsində fəaliyyət göstərirdilər. Uşaqlıq illərindən sənət mühitinə yaxın böyüyən Culiya əvvəlcə baytar olmaq istəyirdi. Lakin sonralar marağı aktyorluğa yönəlib. Qardaşı Erik Roberts də aktyor kimi tanındığından, bu sənət ailədə ona yad deyildi.

Orta məktəbi bitirdikdən sonra Nyu-Yorka köçərək aktyorluq karyerasına başlamağa çalışıb. İlk illərdə kiçik rollarda çıxış etdi, tədricən kino sənayesində özünə yer qazanıb. Culiya Roberts 1980-ci illərin sonlarında diqqət çəkməyə başlayıb.

- Mystic Pizza (1988) — gənc aktrisanın tanınmasına kömək edən filmlərdən biri olub.

- Steel Magnolias (1989) — bu dram filmindəki Şelbi obrazı ona böyük uğur gətirdi və ilk dəfə “Oskar” mükafatına namizəd göstərilib.

- Pretty Woman (1990) — onun karyerasında dönüş nöqtəsinə çevrilib.

Bu filmlərdən sonra Roberts Hollivudun aparıcı aktrisalarından biri kimi qəbul edilməyə başlayıb

Ən məşhur filmləri

1. Pretty Woman (1990)

Azərbaycan dilində: Gözəlçə

Culiya Roberts bu filmdə Vivian Uord adlı gənc qadını canlandırır. Riçard Gir (Richard Gere) ilə tərəf müqabili olduğu film aktrisanı beynəlxalq şöhrətə çatdırdı. Bu rol ona “Qızıl Qlobus” mükafatı qazandırdı və “Oskar” namizədliyi gətirdi.

2. Erin Brockovich (2000)

Azərbaycan dilində: Erin Brokoviç

Film real həyatda yaşamış Erin Brokoviçin mübarizəsindən bəhs edir. O, böyük bir şirkətin törətdiyi ekoloji çirklənmənin zərərçəkənlərə təsirini araşdırır. Roberts bu obrazı ilə 2001-ci ildə “Ən yaxşı qadın baş rol ifaçısı” nominasiyasında “Oskar” qazanıb.

3. Notting Hill (1999)

Azərbaycan dilində: Notting Hill

Hyu Qrantla (Hugh Grant) birlikdə çəkildiyi romantik komediyada Roberts məşhur aktrisa Anna Skott rolunu oynayır. Film şöhrət, sevgi və adi həyatla məşhurluq arasındakı fərqləri təsvir edir.

4. My Best Friend's Wedding (1997)

Azərbaycan dilində: Ən yaxın dostumun toyu

Aktrisa bu filmdə ən yaxın dostunun evlənəcəyini öyrənən və öz hisslərini yenidən dəyərləndirən Culianna Potter obrazını canlandırır.

5. Runaway Bride (1999)

Azərbaycan dilində: Qaçan gəlin

Roberts bu filmdə evlənmək ərəfəsində dəfələrlə fikrini dəyişən Meqqi Karpenter rolunu oynayır. Filmdə yenidən Riçard Gir ilə tərəf müqabili olur.

6. Ocean's Eleven (2001)

Azərbaycan dilində: Ouşenin on birliyi

Corc Kluni (George Clooney), Bred Pitt (Brad Pitt) və digər məşhur aktyorların iştirak etdiyi kriminal filmdə Roberts Tess Ouşen obrazını canlandırır. Film böyük soyğun planı ətrafında qurulub.

Culiya Roberts uzunmüddətli karyerası ərzində bir sıra nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb.

- “Oskar” mükafatı: 2001-ci ildə Erin Brockovich filmindəki baş roluna görə.

- “Qızıl Qlobus” mükafatları: üç dəfə qalib olub.

- BAFTA mükafatı: kino sahəsində qazandığı mühüm mükafatlar sırasındadır.

- Screen Actors Guild Award: aktyorların həmkarlarını qiymətləndirdiyi mükafatın qaliblərindən biridir.

- “Oskar” namizədlikləri: Steel Magnolias, Pretty Woman, Erin Brockovich və August: Osage County filmlərindəki rolları ilə bağlı namizədliklər alıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Xalq yazıçısı, gözəl romanlar müəllifi. Eyni zamanda yüksək dövlət postları tutub milli və vətənpərvər addımları ilə fərqlənən böyük yazıçımız!

Mirzə İbrahimov 1911-ci il oktyabrın 28-də İranın Sərab şəhəri yaxınlığındakı Eyvəq kəndində (indiki İran İslam Respublikası, Şərqi Azərbaycan ostanı, Sərab şəhristanı, Şərəbiyan dehistanı, Eyvəq kəndi) anadan olub. 1918-ci ildə atası və böyük qardaşı ilə Bakıya gəlib. Əvvəlcə anası, sonra isə atası vəfat edəndən sonra kiçik yaşlarından Balaxanı və Zabrat kəndlərində muzdurluq edib çörək pulu qazanıb.

Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1926–1930-cu illərdə Balaxanı fabrik-zavod məktəbində oxuyub və işləyib. Bədii yaradıcılığa da Zabrat fəhlə ədəbiyyat dərnəyinin üzvlüyündən başlayıb. Mirzə İbrahimovun "Qazılan buruq" adlı ilk şeiri 1930-cu ildə "Aprel alovları" məcmuəsində dərc olunub. Bundan sonra dövri mətbuatda şeirləri nəşr olunub.

 O, ilk tənqidi, publisist məqalələrini, hekayə və oçerklərini də 30-cu illərdə yazıb. 1932-ci ildə beşilliklərin nəhəng tikintilərini və sosialist sənayesinin inkişaf sürətini öyrənmək üçün Ukraynaya — Donbas şaxtalarına, Dnepropetrovsk sənaye müəssisələrinə səfərdə olub, "Giqantlar ölkəsində" adlı oçerklər kitabını qələmə alıb. Azərbaycan Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutunun ikiillik hazırlıq şöbəsində təhsil aldıqdan sonra partiya onu Naxçıvan MTS siyasi şöbəsinə — "Sürət" qəzetinin redaktoru vəzifəsinə göndərib. "Həyat" (1935) pyesi bu dövrün bəhrəsi olub

İkinci dünya müharibəsinin ağır sınaq illərində əsərləri, istərsə də fabrik-zavodlarda, kəndlərdə əsgəri hissələrdə odlu-alovlu çıxışları ilə düşmənə nifrət və qəzəb aşılayıb. 941-ci ildə Cənubi Azərbaycanda olarkən "Vətən yolunda" qəzetinin məsul redaktoru vəzifəsində işləyib. 1942-ci ildə Uzaq Şərqdə Xabarovsk, Vladivostok və s. hərbi dairələrdə 416-cı diviziyanın döyüşçüləri ilə görüşlərdə iştirak edib. O, milli filoloji elmi kadrların hazırlanması sahəsində böyük işlər görüb.

20 avqust 1956-cı ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin "Azərbaycan SSR-in dövlət dili haqqında Azərbaycan SSR-in Konstitusiyasına maddə əlavə edilməsi haqqında qanunu qəbul etməsi bu yüksək dövlət təşkilatının rəhbəri Mirzə İbrahimovun böyük səyləri nəticəsində mümkün olub. Onun sayəsində Azərbaycan SSR-də fəaliyyət göstərən rus, erməni və gürcü dilli məktəblərdə Azərbaycan dilinin tədrisi qanunlarda rəsmiləşdirilib. Həmçinin onun "Azərbaycan dili dövlət idarələrində" adlı məqaləsində (1956) milli məsələ ilə bağlı tale yüklü problemlər ön mövqeyə çəkilib.

Əsərləri

1. Giqantlar ölkəsi

2. Həyat üçün

3. Həyat (pyes)

4. Böyük demokrat

5. Azad

6. Gələcək üçün.

7. Böyük dayaq (Roman)

8. Mədinənin ürəyi (Hekayələr)

9. Xəlqilik və realizm cəbhəsindən

10. Murovdağın ətəyində

Ədib 1993-cü il dekabrın 17-də Bakıda vəfat edib, Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Frenk Ouşen (Frank Ocean) — amerikalı müğənni, mahnı müəllifi və musiqi prodüseridir. O, müasir R&B musiqisinin fərqli və yaradıcı sənətçilərindən biri hesab olunur. Dərin mənalı sözləri, sakit və duyğulu səsi, sevgi, xatirələr, tənhalıq və insanın daxili dünyası haqqında mahnıları ilə tanınır. Onun musiqisində R&B ilə yanaşı soul, hip-hop və eksperimental pop elementləri də birləşir.

28 oktyabr 1987-ci ildə dünyaya gəlib. Frenk Ouşen uşaqlıq illərinin böyük hissəsini Luiziana ştatının Yeni Orlean şəhərində keçirib. Bu şəhərin zəngin caz ənənələri onun musiqi zövqünün formalaşmasına təsir göstərib. O, yeniyetməlik dövründə musiqiyə ciddi maraq göstərməyə başlayıb və öz mahnılarını yazmaq üçün çalışıb.

2005-ci ildə baş verən Katrina qasırğası onun həyatına da təsir edib. Qasırğadan sonra musiqi fəaliyyətini davam etdirmək məqsədilə Los-Ancelesə köçüb. Burada musiqi sənayesində əlaqələr quraraq peşəkar fəaliyyətinə başlayıb.

Frenk Ouşen əvvəlcə digər ifaçılar üçün mahnı yazmaqla məşğul olub. O, Castin Biber (Justin Bieber), Beyonse (Beyoncé) və digər tanınmış sənətçilərin musiqi layihələrində mahnı müəllifi kimi iştirak edib.

Daha sonra öz mahnılarını ifa etməyə başlayıb.

2011-ci ildə nostalgia, ULTRA adlı miksteypini yayımlayıb. Bu iş onun musiqi dünyasında tanınmasına kömək edib.

Ouşen Los-Ancelesdə fəaliyyət göstərən Odd Future adlı hip-hop kollektivinin üzvləri ilə də əlaqə qurub. Onun fərqli musiqi üslubu və şəxsi hissləri səmimi şəkildə ifadə etməsi dinləyicilərin diqqətini cəlb edib.

Ən məşhur albomları

1. channel ORANGE (2012)

Bu albom Frenk Ouşenin beynəlxalq səviyyədə tanınmasında mühüm rol oynayıb. Albom sevgi, münasibətlər, arzular və insan həyatının mürəkkəb tərəflərindən bəhs edir.

Məşhur mahnıları:

Thinkin Bout You — Səni düşünürəm

Pyramids — Piramidalar

Bad Religion — Pis din

Lost — İtmiş

2. Blonde (2016)

Sənətçinin ən çox müzakirə edilən albomlarından biridir. Albomun musiqisi daha eksperimental, sakit və düşüncəlidir. Burada uşaqlıq xatirələri, sevgi, ayrılıq, zaman və şəxsiyyət mövzuları diqqət çəkir.

Məşhur mahnıları:

Nikes — İdman ayaqqabıları

Ivy — Sarmaşıq

Pink + White — Çəhrayı və ağ

Self  Control — Özünənəzarət

White Ferrari — Ağ Ferrari

3. Endless (2016)

Vizual albom formatında təqdim olunan bu əsər Frenk Ouşenin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. Burada musiqi ilə görüntü bir-birini tamamlayır. Layihə onun eksperimental yanaşmasını nümayiş etdirir.

4. nostalgia, ULTRA (2011)

Onun diqqət çəkən ilk böyük musiqi layihəsidir. Miksteypdə nostalji, gənclik, münasibətlər və şəxsi yaşantılar əsas yer tutur. Bu layihə Ouşenin özünəməxsus musiqi dilinin formalaşmasına kömək edib.

Frenk Ouşen musiqi sənayesindəki uğurlarına görə bir sıra nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb.

- 2 Qremmi mükafatı (Grammy Awards) qazanıb.

- channel ORANGE albomu 2013-cü il Qremmi mərasimində ən yaxşı urban contemporary albomu kateqoriyasında qalib olub.

- Jay-Z və Kanye West ilə birlikdə səsləndirdiyi No Church in the Wild mahnısı da Qremmi mükafatı qazanıb.

- 2013-cü ildə Brit Awards mərasimində ən yaxşı beynəlxalq kişi solo ifaçısı mükafatını alıb.

- Blonde albomu ABŞ-da Billboard 200 siyahısında birinci yerə yüksəlib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(28.10.2026)

Kamalə Abiyeva,

şair, publisist.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

“O bir başqaydı” dedi tanıyanlar.
Ona “bizim Mübariz”,”Mixaylo” deyirdilər.
“O, əsil milli qəhrəman idi”- dedi bütün döyüş yoldaşları komandiri Səyavuş İmranov kimi.

 Ərgünəş uğrunda ağır döyüşlər gedirdi. Düşmən minamyotları susmurdu. Pulemyotu təkbaşına ən uca nöqtəyə qaldırdı. Əks-hücuma qarşı döyüşdü, qələbəyə yol açdı. Dəqiq, sərrast zərbələri, məğrur duruşunda qələbəyə inam vardı həmişəki kimi. Bu döyüşdə yeddi şəhid versələr də, Ərgünəş azad olundu. Onu snayperlə vurdular...

- İki oğlum var. İkisi də Tovuz hadisələrindən sonra könüllü yazılmışdı. İkisinə də “halal olsun” demişdim. Qardaşını çağırmadılar. Kamrana qismət oldu vətən uğrunda döyüşmək. Arada danışırdıq. “Özünüzə yaxşı baxın, mən yaxşıyam. Sən rahat ol. Həmişə oğlunla fəxr edəcək, “Mən kişi böyütmüsəm” deyəcəksən”- sözü bu idi. Bir də demişdi ki, mənə təzə geyim dəsti alarsan, Gələndə geyinəcəm. Dedim”narahat olma, ən gözəl kostyumu alacam sənə”. Ən gözəl geyimi özü seçdi. Bayrağa bürünüb gəldi. Oktyabrın 21-də danışdıq son dəfə. Mənim oğlum üzbəüz, təkbətək döyüşdə erməniyə can verməzdi, snayperlə vurublar namərdlər-bunları deyə bildi ata.

2020-ci il oktyabrın 22-də isə bütün Şüvəlan camaatı yollarda idi. “Şəhidlər ölməz, vətən bölünməz” sədaları Xəzərin səsinə qarışmışdı. Hamının əlində vətən bayrağı vardı; Onu qarşılayırdılar..: O da bayraqla gəlirdi-Kamran Füzuli oğlu Hacıyev.

1994-cı il yanvarın 16-da Bakının Şüvəlan qəsəbəsində anadan olmuşdu 2020-ci il oktyabrın 22-də qəhrəman kimi  kəndinə qayıdan Kamran.

2000-ci ildə məktəbə gedib. Şüvəlandakı İlqar Muradov adına 237 №li tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2009-cu ildə 9 illik təhsil aldıqdan sonra maşın ustası olur. Amma bir peşəylə kifayətlənmir, daşı daş üstə qoyub ev tikir, suvaq edir, bütün təmir işlərini  öyrənir Kamran.Tanıyanların dediyi kimi” bacarmadığı iş yox idi”. Onu hamı sevirdi: dost-tanış, müəllimlər, qohum-əqraba. Sevgiylə böyüdü Kamran. Amma vətən acısı, işğalda olan torpaqların ağrısı, Xocalı yanğısı da böyüdü onunla birgə.

2012-2013-cü illərdə Tovuzun Ağdam kəndində həqiqi hərbi xidmətdən çavuş kimi qayıdanda hərbiçi olmaq istədiyini söyləmişdi valideynlərinə.

Cəbrayıl, Xocavənd, Füzuli, Hadrud uğrunda döyüşlərin iştirakçısı idi qəhrəmanım.

“Çox diqqətli, məsuliyyətli, vətənsevdalıydı oğlum. Əlindən hər iş gəlirdi, amma döyüş yoldaşları danışdıqca düşünürdüm ki, oğlumu tanımamışam. Necə qorxmaz imiş. Övlad itgisindən dözülməz heç nə yoxdu. Çox ağır, ağrılı olsa da,  belə oğulun anası olmaq qürurvericidi.”- deyir Sevinc xanım. Göz yaşı da danışır. Oğlunun igidliyindən söhbət açanlara qulaq asdıqca “mən başqa cür oğul böyüdə bilməzdim” deyir ananın göz yaşları.

2016-cı ildə Tapqaraqoyunlu istiqamətindəki əməliyyatların iştirakçısı olub. İgidliyinə görə növbəti rütbəylə təltif olunub Sonra ehtiyatda olub. Qarabağ müharibəsinin qazisi olan kapitan Rauf Əliyev müharibə başlayanda tabor komandirinin təlim-tərbiyə işləri üzrə müavini kimi döyüşlərə qatılıb: Kamrandan nə qədər danışsam azdı. Uşaqlar hərəsi bir igiddi mənim üçün, amma o bir başqaydı. Bizim təminatçımız idi elə bil. İnsanlığı, mərdliyi ilə hamımızın sevimlisi idi. Elə olub bir-neçə gün mühasirədə qalmışıq.  Ərzaq bir yana, susuz əziyyət çəkmişik. Bir də görürdük Kamran su bitonları ilə gəlir. Ermənilər olan əraziyə gedirdi, ərzaq gətirirdi. Kamran vardısa, kimsə ac-susuz qalmazdı. Sehrbaz kimiydi. İnsan nə qədər qorxmaz, cəld, bacarıqlı olar. Ən çətin tapşırıqları ona verirdik. Əsil hərbiçi idi. Minamyotun səsindən harda olduğunu müəyyən edirdi. Taborun ürəyi idi. Bir dəfə birlikdə su gətirməyə getmişdik. Orda bayrağımız  dalğalanırdı. Getdi dayandı bayrağın yanında dedi: Bu bayrağa bax, bu bayraq üçün şəhid olmağa dəyər...

   Səyavuş Saleh oğlu İmranov 1972-ci ildə Samux rayonu Qarayeri qəsəbəsində anadan olub. 1989-1994-cü illərdə Azərbaycan Texniki universitetində həm də hərbi təhsil alıb. Baş leytenantdı. 1996-2000- ci illərdə hərbi xidmətdə  Ağdam bölgəsində tağım komandiri olub. Sonra ehtiyata buraxılıb. 30 il neft sənayesində çalışan Səyavuş İmranov fəxri neftçidir. 2-ci Qarabağ savaşının qazisidir. Baş leytenantla danışdım, döyüş xatirələrini bölüşdüyü kadrlara baxdım: 20 ildi ehtiyatdaydım.Tovuz hadisələri zamanı hərbi səfərbərbərliyə könüllü qoşuldum. İlk gündən müharibədə olmuşam. Füzuli, Cəbrayıl, Xocavəndin azad olunması uğruna döyüşlərdən keçdim. Hər şəhid, hər qazi, müharibədə olan hər bir oğul, hər döyüşçü mənim üçün qəhrəmandı. Amma Kamran tamam fərqliydi.  Bölüyün qoruyucu mələyi idi. Bir də görürdüm Kamran yoxdu. Bir-neçə saatdan sonra ərzaqla, su ilə qayıdırdı. Düşmən tərəfə necə keçirdi, o ərzaqları necə gətirirdi...Bir dəfə də yeməyə heç nə qalmamışdı, çox əziyyət çəkirdi uşaqlar. Yenə Kamran yoxa çıxdı. Ermənilərin olduğu kəndə gedib. Ərzaq tapa bilməyib. Qurutmaq üçün sərdikləri qozu iki kisəyə yığıb gətirmişdi. İnanırsız möcüzə kimiydi. Bizdə kəşfiyyat manqası olur. Döyüşdə, hücumda onlar öndə gedir. Yəni bu ən təhlükəlidi, candan keçməkdi. O, həmişə kəşfiyyat manqasında olurdu. Kamran əsil milli qəhrəman idi.

 Təsəvvür edəndə belə heyrətlənirsən bu cəsurluğa.

 - Vətənin ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşmək, bu döyüşlərdə qalib olmaq, şəhid olmaq şərəfdi. Kamran kimi döyüşçü, dost, insan olmaq da şərəfdi.  Hadrut uğrunda döyüşlər idi. Dörd gün idi ərzaq bitmişdi. Düşmən əsgərinin paltarını geyib, ermənilərin arasına getmişdi, ərzaq gətirmişdi. Çox qorxmaz idi. Yemək gətirərdi, özü yeməzdi, su gətirərdi özü içməzdi. Biz güclə verirdik ona bir içim suyu da. Çoxumuz son dəfə onun əlindən su içmişik, yemək yemişik. Bölüyün tacıydı –deyir döyüş yoldaşı Kərim Şərifov.

Döyüş yoldaşlarının “ikinci Mübarizimiz”, “Mixaylo” dedikləri Kamranla bağlı söhbətləri dinləyirəm, görüntülərə baxıram. Adi günlərdə, onun anım günlərində olan çəkilişləri izləyirəm. Onlarla döyüş yoldaşı, zabitlər Sevinc ananın qarşısında baş əyir, əllərindən öpür, həyatı üçün Kamrana borclu olduğunu deyir. Düşünürsən ki, vətən elə belə oğullar böyüdən analardı. Elə Sevincdi vətən. Onlara görə ana demişik vətənə.

 Sevinc xanımın aramla dedikləri səslənir ürəyimdə: Elə əvvəldən hərbiyə marağı vardı. Həqiqi hərbi xidmətdə manqa komandiri olmuşdu. MAXe olmaq istəyirdi. Müraciət etmişdi. Tovuz hadisələri baş verəndə hərbi komissarlıqdan əl çəkmirdi. Polad Həşimovun ölümündən çox sarsılmışdı. Ümumiyyətlə, Qarabağın, Xocalının adı çəkiləndə dözə bilmirdi. Müharibə başlayan kimi dedi ki, ana, mən gedirəm. 29-da tezdən getdi hərbi komissarlığa, həmin gün də yola düşdü. Həqiqi hərbi xidmətdə olduğu kimi bu döyüşlərdə də manqa komandiri idi oğlum.

Bir də Leyla xanımın sözlərini eşidirəm: Bütün şəhid ailələrinə başsağlığı verirəm, həm də onlara səslənirəm: Oğullarınızla fəxr edin. Necə ki, mən nəvəm Kamranla fəxr edirəm. Analar dünyaya oğul gətirir. Oğul nə üçündür? Vətənin dar günündə sinəsini sipər eləsin düşmənə. Onlar da sipər oldular.

Təkcə “Vətən uğrunda”, “Xocavəndin azad olunmasına görə”. “Füzulinin azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olunmayıb Kamran. O bir dastan yazıb:Kamran dastanı.

2022-ci ilin Zəfər günündə 3-cü dərəcəli “Vətənə xidmətə görə”ordeni ilə layiq görülüb.  Kamran Hacıyev “Cəsur döyüşçü”, “Cəbrayılın azad olunmasına görə” medallarına təqdim olunub.

 İndi ölkəmizdə igidlərimizin adını daşıyan  küçələr var. Bu küçələr həm də bizim ömür yolumuzdu. Gələcək nəsillərin ömür yoludu-Şüvəlandakı Kamran Hacıyev küçəsi kimi. Biz bu yolları qürurla, həm də ləyaqətlə keçməliyik.

P.S. Sevinc xanım tanışlığımıza, oğlu haqda yazacağıma çox sevindi. Oxucum imiş. “Sizi nə qədər sevdiyimi bilsəniz...-dedi. Şəhid ailələrindən çox xoş sözlər eşidirəm. Ən böyük mükafatdı onlar. Bir də Bakı şəhidləri haqqında yazdığım “21” kitabının təqdimatına gəldi. Gözlərində, bütün davranışında işıq dolu sevgi gətirdi ömrümə.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(27.10.2026)

12-ci Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisi çərçivəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun nəşr etdirdiyi “Oljas Süleymenov Azərbaycanın gözü ilə” kitabının təqdimatı keçirilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, kitabda görkəmli şairlə Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev arasında baş tutmuş tarixi dialoqlar, Oljas Süleymenovun Ulu Öndər haqqında müsahibələri, eləcə də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin şairlə bağlı imzaladığı rəsmi sərəncamlar yer alıb.

Görkəmli qazax şairi, yazıçısı, mütəfəkkir və ictimai xadim Oljas Süleymenovun 90 illik yubileyinə həsr olunan nəşrin təqdimatında Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova, Azərbaycanın Xalq yazıçısı Elmira Axundova, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun icraçı direktoru Mehman Həsənli, kitabın müəllifi, filologiya elmləri doktoru, professor Nizami Tağısoy və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, şair Adil Cəmil çıxış ediblər.

Açılış nitqi ilə çıxış edən Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova Oljas Süleymenovun yalnız Türk dünyasının deyil, bütövlükdə bəşəriyyətin yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlərdən biri olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, şairin zəngin yaradıcılığı və ictimai fəaliyyəti Azərbaycanda hər zaman yüksək qiymətləndirilib, onun Azərbaycan xalqı və ziyalıları ilə münasibətləri xalqlarımız arasında dostluğun və mənəvi yaxınlığın parlaq nümunəsinə çevrilib.

Professor Aktotı Raimkulova çıxışında Oljas Süleymenovun Azərbaycanla əlaqələrinin onun həyat və fəaliyyətində xüsusi yer tutduğunu diqqətə çatdırıb. Şairin 1990-cı il 20 Yanvar faciəsindən sonra Bakıya gələrək Azərbaycan xalqına dəstək ifadə etməsi və faciəni törədənləri açıq şəkildə qınaması onun prinsipial mövqeyinin və Azərbaycanla həmrəyliyinin mühüm göstəricisi kimi qeyd olunub.

Tədbirin bədii hissəsində Azərbaycan Milli Dram Teatrının aktyoru Kazım Həsənquliyev Oljas Süleymenovun şeirlərini bədii qiraət şəklində təqdim edib. Daha sonra Serik Nurmoldayev və Jadra Musrepovanın ifasında dombra və jetigen alətlərinin müşayiəti ilə qazax musiqi nümunələri səsləndirilib. Bədii proqram iştirakçılara qazax mədəniyyətinin zəngin musiqi ənənələrini yaxından duymaq imkanı yaradıb.

Tədbirdə həmçinin Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələri, eləcə də ədəbiyyat və mədəniyyət xadimləri, tədqiqatçılar və kitabsevərlər iştirak ediblər.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(27.10.2026)