Amil Əzimli,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Bir alimin elmdə qoyduğu iz onun akademik ağırlığını göstərir. Azərbaycan elmində Səadət xanımın elmi yaradıcılığı haqqında çox adamın məlumatı var. Onun akademik fəaliyyəti, keçdiyi yol hər kəsə məlumdur. Bu barədə geniş məlumat almaq üçün Səadət xanımın sevimli tələbələrindən biri, mənim keçmiş qrup yoldaşım Eminin yazısını nəzərdən keçirə bilərsiniz. Mən isə istəyirəm ki, əziz müəllimimi bir tələbəsi kimi təsvir edim. Çünki müəllim tələbəsinin həqiqi yolgöstərənidir, əsl müəllim də tələbəsinin müəllimi olan şəxsdir.

Mən magistraturaya qəbul olunanda deyirdilər ki, mövzu götürəcəm, elmi rəhbərim olacaq və onunla işləyəcəyəm. Hər birimiz tələbə olmuşuq; elmi rəhbərimin Səadət xanım təyin olunduğunu biləndə kiçik bir “kəşfiyyata” başladım. Kimdən soruşurdumsa, hamısı eyni şeyi deyirdi: “Çox işləməli olacaqsan”, “Ciddi məşğul olur”. Səmimi desəm, ölkəmizdə bir çox universitetlərdə elə tələbələr tərəfindən də magistratura təhsilinə layiqincə qiymət vermirlər. Mən də hamı kimi nə ilə qarşılaşacağımı tam anlamadan bu yola qədəm qoymuşdum. İlk dəfə Səadət xanımla görüşəndə içimdə qəribə bir narahatlıq var idi. Amma onun söhbətə başlama tərzi, mənim hansı mövzuya marağımın olduğunu soruşması məni dərhal ümidləndirdi. Sabir yaradıcılığını sevdiyimi dedim. Səadət xanım başqa təkliflər də etdi, amma birbaşa qarşı çıxmasam da, öz incə müəllim duyğusu ilə ürəyimdən keçəni anlayıb mənə elə Sabir yaradıcılığından bir mövzu verdi.

Kitabla bəzənmiş bir ömür yolu,

Səhifə-səhifə çiçək deməkdir,

Əziz müəllimin hər xatirəsi,

Hər vaxt dilimizdə səslənəcəkdir.

O gündən əziz müəllimim məni öyrətməyə başladı: mövzuya uyğun mənbə seçmək, kartotekalarla işləmək, arxivlərlə məşğul olmaq, eləcə də mövcud bilikləri sistemləşdirib elmi hala salmaq bacarıqlarını mənə addım-addım mənimsətdi. Adi esse səviyyəsində olan yazılarımın üstündə dəfələrlə işləyərək onları elə bir səviyyəyə gətirdi ki, hətta özüm də yazdıqlarıma inana bilmirdim. Təbii ki, əvvəllər çətin gəlirdi. Yaş və təcrübə azlığı bəzi şeylərin gərəksiz, artıq olduğunu düşündürürdü. Amma Səadət xanımın təcrübəsi və peşəkarlığı məni yavaş-yavaş doğru istiqamətə yönləndirdi. İnsanın nəfsinə hər şeyi yola vermək, üstündən keçmək xoş gəlsə də, nəticəsində bir uğur görməyəndən sonra o rahatlığın da əzab olduğunu anlayırsan. Təbii ki, hər uğuru nəsib edən Allahdır, amma düşünürəm ki, mənim təhsilimi davam etdirməkdə əsas səbəbim Səadət xanımın rəhbərliyi olmuşdur. Ona görə də Səadət xanımın rəhbərliyini bu yolda özümə Allahın lütfü kimi bilirəm.

Hərdən bitirərdik dərs saatını,

Sonra tələsərdik gələn dərsinə,

Var elə insanlar, bir hədiyyədir.

Allahın lütfündən öz bəndəsinə.

Elə müəllimlər var ki, ciddiyyətlə səmimiyyət onların xarakterində kəsişmir. Səadət xanımın mənə ən çox təsir edən tərəfi isə onun akademik ciddiyyətlə insani səmimiyyəti ustadcasına bir arada cəmləşdirməsidir. Hərdən bir şeyi soruşmağa tərəddüd edirdim ki, bəlkə sərt reaksiya verər, amma dərhal onun nəzakəti, izah tərzi, gözəl üslubu və öyrətmək həvəsi yadıma düşürdü və tərəddüd etmədən suallarımı verirdim. Səadət xanım öyrətməyi çox sevir; təki kimsə ondan nəsə soruşsun, nəsə öyrənmək istəsin. Verdiyim hər sualın cavabına görə təşəkkür edəndə gözlərində qəribə bir sevinci görürdüm. Çünki niyyəti neçə təmizdirsə, cavabının da o qədər dəqiq olduğundan əmin idi. Onun yanında qaranlıq qalan bir məqam ola bilməz, əgər varsa da, Səadət xanımın izahında dərhal aydınlığa qovuşacaq. Ona görə də zaman keçdikcə özümü Səadət xanımı daha çox dinləmək məcbüriyyətində hiss edirdim. Bəzən elə bir ortam olurdu ki, Səadət xanımla söhbət etmək, məsləhət almaq üçün bir məqam olmasa da, eyni mühitdə olmaq belə rahat hiss etdirir, xoş təsir bağışlayırdı.

İnsanın öz müəlliminin ona dəyər verməsi və uğurlarına sevinməsi əvəzedilməz hissdir. Səadət xanım başqalarının uğuruna səmimi şəkildə sevinməyi bacarır. Çünki o bilir ki, biri uğur qazanırsa, deməli, elm də qazanır. Bu da onu sevindirmək üçün kifayətdir. Mən nə qədər yolun əvvəlində olsam da, xırda addımlar atsam da, o, hər zəhmətimi yüksək qiymətləndirir və hər kiçik uğurumu alqışlayır. Düşünəndə ki, bu xoş sözləri Səadət xanım deyib, anlayıram ki, bunlar sadəcə xətrə dəyməmək və ya həvəsləndirmək üçün deyilən sözlər deyil, həqiqi dəyərdir. İnsanın başqalarının uğuruna sevinməsi kamillik göstəricilərindəndir, Səadət xanımda bu kamillikdən böyük bir pay var.

Bütün bunlarla bərabər hər zaman Səadət xanım öz cəsarəti ilə də xatırlanır. Gündəmdə olan məsələlərə, elmin inkişafına təsir edən problemlərə hər zaman toxunmuş, toxunmaqla qalmayıb həlli yollarını təklif etmişdir. Əsl elm fədaisi necə olmalıdırsa, Səadət xanımın mövqeyi hər zaman bunu göstərmişdir.

Sonda Allahdan Səadət xanımın ömrünü bərəkətli etməsini istəyirəm. Həmişə sanballı tədqiqatları və nümunəvi xarakteri ilə bizim hər birimizə öndər olsun. Arzusunda olduğu hər şeyin xeyirlisini əldə etmək qisməti olsun.

Ruhunu duyarsan bu qoca Şərqin,

Dinləsən sözünü, duysan səsini,

Özgələr unutsa, Amil unutmaz,

Dövrünün səadət nümunəsini.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Haqqında çoxlu filmlər çəkilən, dünyanın axarını dəyişən əfsanəvi kəşfiyyatçı qadın olan Mati Hari kimdir? Sağlığında əfsanələr yaradan və ölümündən sonra “Fransanı məhv edən qadın”adı ilə məşhurlaşan Mati Hari adi rəqqasə idi. Tarixçilər onun ikili agent olduğunu də bildirirlər (fransızlardan almanlara, almanlardan fransızlara).

Əsl adı Marqareta Gertruda Zeller olan bu qadın Hollandiyada doğulmuşdur. Rəqqasə olandan sonra isə Mata Hari (malay dilində “Şəfəq gözü”) adını götürmüşdür. O,Birinci Dünya müharibəsində 50 min fransız əsgərinin ölümündə təqsirli bilinərək ,Fransa hərbi məhkəməsi tərəfindən 41 yaşında edam olunmuşdur.

O,ölümün üzünə də cəsarətlə baxdı,əyilmədi. Böyük aktyorlar kimi,ölüm səhnəsində öz axırıncı rolunu oynayaraq,güllələnmə səhnəsini şouya çevirməklə sanki son konsertini verdi. Adətən belə şeyləri yazıçı təxəyyülü olan kitablardan oxuyuruq. Bu isə real həyatda olan hadisə idi.

1917-ci il oktyabrın 15-də gözərçi Mata Harinin qaldığı kameraya gələrək,bildirir ki,hazırlaşsın , onu güllələnməyə aparacaq. Amma o,hiddətlənərək bildirir ki,səhər yeməyi verməmiş,onu güllələnməyə necə aparırlar. Tələsik ona səhər yeməyi verilir. Bu vaxta kimi artıq onu tabutu da gətirilmişdi. Kameradan isə o, sakit,həyacansız və bəzənmiş vəziyyətdə: ayağında hündürdaban tufli, qara geyimdə və o vaxt Parisdə son dəbdə olan şlyapada çıxdı. O,fotoqrafçıların gəlməsini də xahiş etdi:”Qoy bu mənim axırıncı foto-sessiyam olsun”-deyə bildirdi. Ona isə bildirirlər ki,artıq bütün mərkəzi qəzetlərdən fotoqraflar gəlib. Güllələnmə Parisin yaxınlığındakı Vansen hərbi poliqonunda həyata keçirilir. Onu gözü qara sarğılı halda dirəyə bağlayan zaman ucadan bu prosesi həyata keçirən dövlət məmurunun onun yanına gəlməsini tələb etdi.

-Xahiş edirəm ki, məni bağlamayın və gözümdəki sarğıları açın. Hər şeyi öz gözlərimlə görmək istəyirəm.

-Yox,sizi burdan aça bilmərəm. Bu hərbi nizamnaməyə ziddir. Amma gözünüzdəki sarğını aça bilərəm. Əgər istəyirsiniz simvolik olaraq elə bağlayaq ki,əlləriniz sərbəst olsun. Başqa bir arzunuz var.

- Xahiş edirəm mənə şərab verin.

Onun bu xahişini də yerinə yetirirlər. Bu anda isə onun qabağında silahlı 12 əsgər hazır vəziyyətdə “Atəş” əmri gözləyirdi. Sağında və solunda isə fotoqrafçılar öz işində idi. Mata şərabən son qurtumunu içib həyacansız və sakit halda “Atəş”əmrini gözləyən əsgərlərə öpüş göndərərək:

-Mən hazıram,canablar-dedi.

“Atəş” əmrindən sonra 11 əsgər eyni vaxtda ona atəş açır. 12 –ci əsgər isə huşunu itirərək, özündən gedir. Serjant isə Mata Harinin cansız bədəninə yaxınlaşaraq, boynunun arxasından daha bir güllə vurur”.

Qeyd edək ki, Rotterdamda keçirilmiş “Avroviziya 2021” beynəlxalq Mahnı yarışmasında Azərbaycanı təmsil edən Samirə Əfəndi bu cəsur qadına həsr olunmuş “Mata Hari”mahnısını ifa etmişdi.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

Xanım Aydın,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Olur ki, bir insanın taleyi hələ doğulduğu evdə yazılır. O evdə danışılan sözlər, oxunan laylalar, eşidilən səslər sonradan bütöv bir ömrün istiqamətini müəyyənləşdirir. Vasif Adıgözəlovun taleyi də belə talelərdən idi. Onun uşaqlığı not dəftərləri arasında deyil, muğam nəfəsi ilə yaşayan bir evdə keçdi. Atası – böyük xanəndə Zülfü Adıgözəlovun səsi bu evin divarlarına hopmuşdu. Elə buna görə də Vasif üçün musiqi öyrənilən sənət yox, yaşanan həyat idi.

28 iyul 1935-ci ildə Bakıda dünyaya gələn bu uşaq sonralar Azərbaycan musiqisinin ən qüdrətli simalarından birinə çevriləcəkdi. Amma o, heç vaxt yalnız məşhur xanəndənin oğlu kimi tanınmaq istəmədi. O, öz adını öz musiqisi ilə yazdı.

Azərbaycan musiqi tarixində bəzən nəsillər bir-birini davam etdirir, bəzən isə bütöv bir məktəbə çevrilir. Adıgözəlovlar məhz belə bir məktəbdir. Zülfü Adıgözəlov muğamın nəfəsini yaşatdı, Vasif Adıgözəlov həmin nəfəsi simfonik orkestrin səsləri ilə birləşdirdi, Yalçın Adıgözəlov isə bu musiqini dünyanın müxtəlif səhnələrinə daşıdı. Ata, oğul və nəvə... Üç fərqli tale, amma eyni musiqi damarından gələn üç böyük sənətkar.

Vasif Adıgözəlovun yaradıcılığı haqqında danışarkən ilk növbədə onun ən böyük xüsusiyyətini qeyd etmək lazımdır. O, nə keçmişə kor-koranə bağlı idi, nə də yeniliyin arxasınca gedərək milli köklərini unudurdu. O, Şərqlə Qərbin, muğamla simfoniyanın, klassika ilə müasirliyin arasında görünməyən, lakin möhkəm bir körpü salmışdı.

Bu körpünün ilk daşları Bülbül adına musiqi məktəbində qoyuldu. Sonra isə Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Qara Qarayev kimi dahi bir müəllimin yanında püxtələşdi. Qarayev ona yalnız bəstəkarlıq texnikasını öyrətmədi. Əslində, ona ən vacib dərsi verdi: musiqidə başqasına bənzəməmək dərsini. Vasif Adıgözəlov bu dərsi ömrünün sonuna qədər unutmadı.

1956-cı ildə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının qurultayında səslənən "Simfonik poema" və "Sonata" artıq yeni bir imzanın meydana çıxdığını göstərirdi. Həmin imza sonrakı yarım əsr ərzində Azərbaycan musiqisinin ən sanballı səhifələrini yazdı.

Onun yaradıcılığına nəzər salanda heyrətlənməmək mümkün deyil. Simfoniyalar, operalar, operettalar, oratoriyalar, kantatalar, instrumental konsertlər, yüzə yaxın mahnı və romans, kinofilmlərə yazılmış musiqilər... Sanki bir insan ömrünə deyil, bütöv bir musiqi institutunun fəaliyyətinə sığacaq qədər zəngin irs.

Lakin bu əsərlərin hər biri eyni məqsədə xidmət edirdi – Azərbaycanı musiqi dili ilə danışdırmağa.

Onun melodiyalarında Qarabağın küləyi əsirdi. Muğamın qədim nəfəsi duyulurdu. Xalq mahnılarının sadəliyi ilə klassik simfonizmin mürəkkəb düşüncəsi eyni məkanda görüşürdü.

Bu səbəbdən Vasif Adıgözəlovun musiqisini dinləyərkən heç vaxt süni intellektual nümayiş hiss olunmur. Əksinə, hər bir əsərdə insan ürəyinin döyüntüsü eşidilir.

Onun yaradıcılığının zirvələrindən biri, şübhəsiz ki, "Qarabağ şikəstəsi" oratoriyasıdır. Bu əsər xalqın ağrısının, qürurunun və ümidinin səsə çevrilmiş halıdır. Qarabağ faciəsinin ilk illərində yazılmış bu monumental əsər təkcə dövrün hadisələrinə münasibət deyildi. O, gələcəyə ünvanlanan inam idi.

Eyni ruh "Odlar yurdu", "Qəm karvanı", "Çanaqqala-1915" kimi əsərlərdə də yaşayır. Xüsusilə "Çanaqqala-1915" oratoriyası Azərbaycan bəstəkarının Türkiyə tarixinin ən şərəfli səhifələrindən birinə həsr etdiyi ilk monumental əsər kimi böyük rəğbətlə qarşılandı.

Onun operaları isə tamam başqa aləmdir. "Ölülər" operasında Cəlil Məmmədquluzadənin acı satirası musiqi dili ilə yeni nəfəs qazandı. Onilliklər sonra yazdığı "Natəvan" operasında isə artıq başqa bir Vasif Adıgözəlovu görürük. Daha müdrik, daha fəlsəfi, daha dərindən düşünən bəstəkar...

Bu əsərdə Qarabağ sadəcə məkan deyil. Vətən anlayışının musiqidə ifadəsidir.

Əlbəttə, milyonlarla insan üçün Vasif Adıgözəlov ilk növbədə mahnıları ilə yaşayır.

"Qərənfil", "Bakı", "Naz-naz", "Xoşum gəlir", "Şuşa laylası", "Ana"... Bu mahnılar illər keçdikcə köhnəlmir. Çünki onlar müəyyən dövr üçün deyil, insan hissləri üçün yazılıb. Rəşid Behbudovun, Mirzə Babayevin, Şövkət Ələkbərovanın, Fidan və Xuraman Qasımovaların ifasında bu mahnılar artıq xalqın ümumi yaddaşına çevrilib.

Onun kinofilmlərə yazdığı musiqilər də eyni taleni yaşadı. Bəzən tamaşaçı filmi unudur, amma melodiyanı yox.

Vasif Adıgözəlov yalnız bəstəkar deyildi. O, müəllim idi. Təşkilatçı idi. Mədəniyyət xadimi idi. Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının uzun illər birinci katibi kimi neçə-neçə gənc bəstəkarın formalaşmasına dəstək verdi. Bakı Musiqi Akademiyasında professor kimi yeni nəsil musiqiçilər yetişdirdi. Onun tələbələri bu gün müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan musiqisini yaşadırlar.

Əslində, müəllimlik də onun bəstəkarlığı kimi idi. O, nota öyrətmirdi. O, musiqini düşünməyi öyrədirdi.

Azərbaycan dövləti onun xidmətlərini yüksək qiymətləndirdi. Xalq artisti adına layiq görüldü, Dövlət mükafatı aldı, "Şöhrət" və "İstiqlal" ordenləri ilə təltif edildi. Maraqlıdır ki, bəstəkarlarımız arasında hər iki ali dövlət ordeninə layiq görülən ilk və yeganə sənətkarlardan biri məhz Vasif Adıgözəlov idi.

Lakin böyük sənətkarların ən böyük mükafatı ordenlər olmur. Onların ən böyük mükafatı zamanın sınağından çıxmaqdır. Bu gün onun əsərləri dünyanın müxtəlif ölkələrində səslənir. Musiqi məktəblərində öyrədilir. Gənc pianoçular "24 prelüd"ünü ifa edir, dirijorlar onun simfoniyalarına yenidən müraciət edir, vokalçılar romanslarını repertuarlarından çıxarmırlar. Deməli, o hələ də bizimlə danışır.

Sadəcə sözlə yox... Notlarla.

2006-cı ilin sentyabrında Vasif Adıgözəlov bu dünyadan köçdü. Fəxri xiyabanda uyuyan böyük bəstəkarın ömrü başa çatdı, amma musiqisi dayanmadı. Çünki əsl sənətkarların həyatı təqvimlə ölçülmür. Onlar hər dəfə orkestr dirijorunun çubuğu havaya qalxanda yenidən doğulurlar. Hər dəfə fortepianoda onun melodiyası səslənəndə yenidən nəfəs alırlar. Hər dəfə "Qərənfil" oxunanda, "Qarabağ şikəstəsi" səslənəndə, "Natəvan" səhnəyə qoyulanda Vasif Adıgözəlov yenidən bizim aramızda olur...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

Habil Yaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Növbəti təqdimatdakı ŞahinZeynalovdur. O, çox gəncdir, cəmi 19 yaşı var.

2007-ci ildə Şabran rayonunda anadan olub. Uşaq yaşlarından ədəbiyyata böyük maraq göstərib. Buna görə də Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi olmağı məqsəd seçib. 2024-cü ildə qəbul imtahanında 700 bal üzərindan 644 bal toplayıb və Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsi Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimliyi ixtisasına qəbul olunub. Həmin ildən etibarən, fəal şəkildə şeirlər yazır. İlk kitabı üzərində çalışır.

Gənc Yazarlar Birliyinin üzvüdür.

ŞAHİN ZEYNALOV

KAŞ OLAYDI…

Kaş, səndə də sevən ürək olaydı,

Sevərdin, qalardın yanımda mənim.

Kaş ki, xəyallarım gerçək olaydı,

Çəkərdi telinə sığal əllərim.

Yoxluğun qəlbimə dərd olub qalıb,

Sevincdən uzaqdır gənclik illəri.

Kaş, bir dəfə gözün gözümə baxıb,

Yoxa çıxarardı qəmli günləri.

Tale də dərdimi sanki bilməyir,

Ona bəlli deyil necə sevməyim?

Bilirsə, bəs niyə üzə gülməyir?

Ona çoxmu gəlir arzu, istəyim?

İnan, səndən başqa yoxdur bir arzum,

Səni düşünürəm hər an, gözəlim.

Gəl yuxuma, onu yaxşıya yozum,

Sən gələnə qədər olsun təsəllim.

O BEŞ GÜNÜMDƏ

Dünya beş gündürsə, o beş günümdə

İstərəm ki, baxım gözünə sənin.

Qoy keçsin yanında bütün ömrüm də,

Bənd olum hər şirin sözünə sənin.

Çəkməyək heç zaman kədəri, qəmi,

Sənlə olur dünya cənnət aləmi.

Uzaq olsun bizdən ayrılıq dəmi,

Baxım doya-doya üzünə sənin.

Bir ömür əlimdə qalsın əllərin,

Mənə xoşbəxtlikdir varlığın sənin.

Nə yollar çəkirsə tale, qismətin,

Düşsün hər addımım izinə sənin.

Aylar, illər ötüb keçsə də belə,

Qoymaram baharın qışa çevrilə.

Neçə şeir yazsam, gəlsəm də dilə,

Çatmaz gözəllikdə özünə sənin.

ALDANDIM SƏNƏ

Düşünmə, olmadı kimsə səbəbkar,

Bir sönməz ocaqtək qalandım sənlə.

Heç demərəm sənə, sənsən günahkar,

Aldanmaq istədim, aldandım sənə.

Gözümü kor etdi, yəqin, bu sevda,

İtirdim özümü mən bu röyada.

Olmazdım aldanan, inan, dünyada,

Aldanmaq istədim, aldandım sənə.

Sən məni endirdin göylərdən yerə,

Vurdun ürəyimə yara min kərə,

Mən də qəribəyəm, göz görə-görə,

Aldanmaq istədim, aldandım sənə.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

O özünə peşə kimi həm rəssamlığı, həm musiqini, həm aktyorluğu seçmişdi. Sonda hansı sahədə daha çox parladı? Sualın cavabı mətndə.

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti Əli Haqverdiyev 29 iyul 1939-cu ildə Bakıda rəssam Həsən Haqverdiyev və Güllü Mustafayevanın ailəsində anadan olub. 1955-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbinin qrafika şöbəsinə daxil olub. 1958-ci ildə eyni zamanda Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbinə qəbul edilib.

İstisna hal kimi Əli Haqverdiyevə hər iki məktəbdə paralel oxumaq imkanı verilib. 1961-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının vokal fakültəsinə daxil olub, Şövkət Məmmədovanın tələbəsi olub. 1962-ci ildə o zamanlar Akademik Opera və Balet Teatrına rəhbərlik edən Niyazi Ə. Haqverdiyevə qulaq asıb teatra işə qəbul edib.

 Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olub. Əli Haqverdiyev bir müddət Leninqrad Malıy Opera teatrında təcrübə də keçib. O, Üzeyir Hacıbəyovun "Koroğlu" və "Leyli və Məcnun" operalarında Həsən xanın, Nofəlin partiyalarını ifa edib. "Arşın mal alan" musiqili komediyasının qrammofon valına yazılışında (1973) Soltan bəyin partiyasını oxuyub. Əli Haqverdiyevin ən yaddaqalan obrazı "Dədə Qorqud" filmindəki Yalıncıq obrazıdır.

Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının və Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü olub. Teatrda işləməklə yanaşı Ə. Haqverdiyev 1981-ci ildən etibarən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının vokal fakültəsində müəllim kimi çalışıb.

O, geniş konsert proqramları ilə çıxış edərək Çaykovski, Musorçeki, Şuman və başqa bəstəkarların kamera-vokal musiqilərini uğurla ifa edib. Keçmiş SSRİ məkanında dəfələrlə onun yaradıcılıq gecələri keçirilib.

Kinoda Əli Haqverdiyevin ən yaddaqalan obrazı "Dədə Qorqud” filmindəki Yalıncıq obrazı olsa da, deyilənə görə özü həmin rola çəkilməyinə peşman olub.

Bunu aktyorun bacısı da xatirələrində təsdiqləyib: "O filmə çəkildiyinə görə sonradan peşman olmuşdu. Yolda adamlar onu “Yalıncıq” deyib çağırırdılar, bu da qardaşıma pis təsir edirdi”.

Əli Haqverdiyev iki dəfə evlənib. Birinci ailəsindən övladı olmadığı üçün 1990-cı ildə ikinci dəfə ailə qurur. Bu evliliyindən Fərhad adlı oğlu dünyaya gəlir. Rumıniyada rəssamlıq təhsili alan Fərhad da rəssam kimi fəaliyyət göstərir.

Filmoqrafiya

- Dədə Qorqud

- Şir evdən getdi

- Üzeyir ömrü

- Özgə ömür

Teatr rolları

1. Üzeyir Hacıbəyov — "Arşın mal alan" — Sultan bəy

2. Şarl Quno — "Faust" — Mefistofel

3. Cüzeppe Verdi — "Riqoletto" — Riqoletto

4. Cüzeppe Verdi — "Otello" — Yaqo

5. Cakomo Puççini — "Toska" — Skarpio

6. Aleksandr Borodin — "Knyaz İqor" — Qalitski

7. Jorj Bize — "Karmen" — Eskamilyo

8. Cüzeppe Verdi — "Trubadur" — Fernando

1992-ci il sentyabrın 14-də isə gözlənilmədən Əli Haqverdiyevin ömrü yarıda qırılır. 53 yaşında onu itirəcəyinə kim inanardı ki?

Bacısı Zemfira Qafarova müsahibələrinin birində bu haqda deyir:

“Biz onda Buzovnadakı bağımızda dincəlirdik. Əli də sentyabrda həftəsonu bağa gəlmişdi. Axşamdan yağış yağmışdı. Ayın 14-də Əli səhər tezdən dedi ki, gedib dənizdə çimmək istəyir. O, üzməyi gözəl bacarırdı. Gözlədik, gəlmədi. Oğlanlarım dənizə Əlini axtarmağa getdilər. Sən demə, o, heç dənizə çatmayıbmış. Qayaların yanında nəm qumun üstünə yüksək gərginlikli elektrik xətti qırılıb düşübmüş. Əli ayağını həmin yerə basan kimi tok vurmuş, yerindəcə qalmışdı. Onda anam şəhərdə idi. Qardaşımın ölümündən sonra anam şəkər xəstəliyi tapdı, 1994-cü ildə o da bu dünyadan getdi”.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Bu gün Azərbaycan aktyoru, rejissoru Əşrəf Quliyevin doğum günüdür. Unudulmaz teatr xadimi kimi o, bir neçə teatrda səmərəli fəaliyyət göstərib.

O, 29 iyul 1924-cü ildə Bakıda anadan olub. Yeddiillik təhsili bitirəndən sonra Azərbaycan Dövlət Teatr Məktəbinə daxil olub. Tələbə ikən Azərbaycan Akademik Dövlət Teatrının tamaşalarında kütləvi səhnələrə çıxıb. 1938-ci ildə təyinatla İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrına göndərilib.

Əşrəf Quliyev Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. Müharibədən qayıtdıqdan sonra az müddət İrəvan teatrında işləyib və sonra yenicə açılan Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun rejissorluq fakültəsinə daxil olub. 1952-ci ildən Akademik Milli Dram Teatrında rejissor işləyib.

1984-cü il yanvar ayının 2-dən yalnız Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda işləyib və burada aktyor və rejissor sənətindən dərs deyib "Aktyor sənəti" fakültəsinin dekanı olub.

Müxtəlif illərdə Lənkəran və Gəncə teatrlarında tamaşalara quruluşlar verib.

Quruluş verdiyi tamaşalar

 Nəcəf bəy Vəzirov adına Lənkaran Dövlət Dram Teatrın səhnəsində

- Mirzə İbrahimov "Yaxşı adam"

- Nəbi Xəzri "Sən yanmasan"

- Mirzə İbrahimov " Kəndçi qızı"…

- Nəbi Xəzri "Əks səda"

Akademik Milli Dram Teatrın səhnəsində

- Vasili Şkvarkinin "Özgə uşağı"

- Yuri Osnos və Viktor Vinnikovun "Hind gözəli"

- Həsən Seyidbəylinin "Bağlı qapılar"

- Mirzə Fətəli Axundzadənin "Hacı Qara"

- Sabit Rəhmanın "Əliqulu evlənir"

- Vilyam Şekspirin "Heç nədən hay-küy"

- Aleksandr Ostrovskinin "Müdriklər"

- Cəfər Cabbarlının "Oqtay Eloğlu"

- Sabit Rəhmanın "Toy"

- Cavad Fəhmi Başqutun "Köç"

Mükafatları

1. "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı

2. "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı

Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi Əşrəf Quliyev 10 fevral 1994-cü ildə Bakıda vəfat edib və Yasamal qəbirsanlığında dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

19-cu əsrdə Tiflisdə azərbaycanlı ziyalılar elitası formalaşmışdı, bu elita ən müxtəlif sahələrdə, elmdə, maarifçilikdə və mədəniyyətdə böyük işlər görürdü. Elə bu ənənə növbəti əsrə də keçmişdi...

İslam İbrahimov 1922-ci il dekabrın 25-də Tiflis şəhərində anadan olub. Uşaq yaşlarında valideynlərini itirən İslam əvvəlcə Şəkər nənənin himayəsində, daha sonra isə Bakıda böyük qardaşı Əjdərin (sonralar Əməkdar hüquqşünas Əjdər İbrahimovun) yanında boya-başa çatıb. Orta təhsil aldıqdan sonra 1939-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olub.

1944-cü ildə təhsilini başa vurub. Həmin il "Kommunist" qəzetində tərcüməçi kimi fəaliyyətə başlayıb. 1945-ci ilin sonlarında işdən azad edilərək Moskvaya göndərilib və burada SSRİ Komissarlar Sovetində Azərbaycan nəşri şöbəsinin redaktoru təyin edilib. 1949–1953-cü illərdə A. V. Lunaçarski adına Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunun aspiranturasının fəlsəfə-estetika şöbəsində təhsil alıb.

Bir müddət Moskvada "Literaturnaya qazeta"da Azərbaycan üzrə müxbir işləyib və Azərbaycana qayıdıb. Azərbaycana qayıtdıqdan sonra Bakı kinostudiyasında ssenari şöbəsinin böyük redaktoru, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında dramaturgiya üzrə məsləhətçi, "Azərbaycan" jurnalında tənqid şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb

1961-ci ildə Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində Moskvada keçirilən Şərqşünasların XXV beynəlxalq konqresində iştirak edib. 1965-ci ildən ömrünün sonuna qədər M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda pedaqoji fəaliyyət göstərib. 1954-cü ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olub.

İlk yazıları 1944-cü ildə çap olunub. 1950-ci ildən etibarən dövri mətbuatda elmi-nəzəri və tənqidi yazılarla müntəzəm çıxış edib. Bu məqalələrin bir qismi "Əsr və sənətkar" kitabında toplanıb. İ. İbrahimov tənqidçiliklə yanaşı, bədii yaradıcılıqla da məşğul olub.

O, "Bakının bir günü"  sənədli filminin ssenarisini, C. Cabbarlı adına Kirovabad (indiki Gəncə) Dövlət Dram Teatrında səhnəyə qoyulmuş "Anaların divanı" faciəsini, "İşıqlı gecələr" ("İliç Buxtası") kinossenarisini, Azərbaycan radiosunda səsləndirilmiş "İnsanlar – köçəri quşlar" pyesini, "O, belə məğrur idi" kinossenarisini, "Həftənin altıncı günü" və "Tələbələr" pyeslərini, Cəlil Məmmədquluzadənin hekayələri əsasında işlədiyi "Quzu" pyesini yazıb.

Tərcüməçi kimi Mark Tvenin hekayələrini, Cek Londonun "Martin İden", Səbahəddin Alinin "Asfalt yol", Mixail Bubennovun "Ağcaqayın", Layoş Meşterhazinin "Prometey müəmması" romanlarını, Tennessi Uilyamsın "Şüşə heyvanxana" pyesini, "Hindistan və Pakistan" hekayələrini, Çingiz Aytmatovun "Qırmızı yaylıqlı qovağım mənim" povestini, Vladimir Razumnının "Həyatın estetikası" kitabını və başqa əsərləri rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə edib.

Bundan başqa, Məmməd Cəfər Cəfərovun "Hüseyin Cavid" monoqrafiyasını Azərbaycan dilindən rus dilinə, Nazim Hikmətin bir neçə pyesini isə türk dilindən rus və Azərbaycan dillərinə tərcümə edib.

Ədib 29 iyul 1985-ci ildə vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Haqqında söhbət açacağım şəxsin kino sahəsindəki uğurları çox diqqətşəkəndir. Hətta deyərdim ki inanılmazdır.

O, 2014-cü ildən kino yaradıcılığı ilə məşğuldur, 9 bədii, sənədli və animasiya filmində, "Mozalan" kinojurnalının 4 nömrəsində redaktor, ssenari müəllifi və rejissor kimi fəaliyyət göstərib.  Ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru olduğu "Açar" qısametrajlı bədii filmi "Oskar" və BAFTA-ya birbaşa vəsiqə qazandıran nüfuzlu beynəlxalq kino festivallarında, o cümlədən Niderland, Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya, Bolqarıstan, İsveç, Rumıniya, Şimali Makedoniya, Türkiyə, Hindistan kimi ölkələrdə keçirilən 20-dən artıq festivalda iştirak edərək, müxtəlif mükafatlara layiq görülüb.

Hələ bu harasıdır?

“Oscar” və “Emmi” mükafatlı prodüser Colin Laviolanın rəhbərlik etdiyi, ABŞ-nin qısametrajlı filmlərin distribusiyası üzrə ixtisaslaşmış nüfuzlu "7 Palms Entertainment" şirkəti tərəfindən 2023-cü ildə “Açar” filminin beynəlxalq yayım hüquqları alınıb. İlk dəfə ABŞ şirkəti tərəfindən Azərbaycan filminin distribusiyası həyata keçirilərək “Bolt+” (İngiltərə), “rlaxx TV” (Almaniya), “VlDAA SA” (Niderland), “Weyyak TV” (BƏƏ) kimi məşhur onlayn televiziyalara filmin yayımı ilə əlaqədar lisenziyalar verilib.

Bəli, söhbət Elşad Ərşadoğludan gedir.

Elşad Ərşadoğlu 29 iyul 1986-cı ildə Füzuli rayonunun Yağlıvənd kəndində anadan olub. Orta məktəbi 1993-cü ildən məcburi köçkün kimi məskunlaşdığı İsmayıllı rayonunun Quşencə (Zoğallıq) kəndində bitirib. Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində 2004–2008-ci illərdə bakalavr, 2009–2011-ci illərdə magistr təhsili alıb. 2008–2009-cu illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub.

1998-ci ildə bədii yaradıcılığa başlayıb, 2002-ci ildə "İnam yolu" qəzetində ilk şeiri çap olunduğu vaxtdan "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında, "Ədəbiyyat", "525-ci qəzet", "Ədalət" və digər qəzet, jurnal və almanaxlarda, ədəbiyyat internet portallarında şeirləri ilə müntəzəm şəkildə çıxış edib.  Şeirləri italyan, rus, özbək dillərinə və Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunaraq İtaliyada, Rusiyada, Özbəkistanda və Türkiyədə çap olunub

Bədii yaradıcılıqla yanaşı elmi fəaliyyətlə də məşğul olub, Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Fətəli Axundzadə, Hüseyn Cavid kimi klassiklərin yaradıcılığı haqqında yazdığı məqalələri müxtəlif elmi jurnallarda nəşr olunub. 2008–2010-cu illərdə M. F. Axundzadə adına Azərbaycan Milli Kitabxanasında fəaliyyət göstərib, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi tərəfindən yaradılan Gənc Ədiblər Məktəbinin məzunu olub.

2009-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, 2014-cü ildən isə Birliyin İdarə Heyətinin üzvüdür. 2014–2019-cu illərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının sədri olub.

2012-ci ildən Mədəniyyət Nazirliyində çalışır.

Kino uöurları barədə isə artıq danışmışam.

Filmoqrafiya

- Qafqaza qayıdış — redaktor

- Gəlin, birgə öyrənək. Rənglər— mahnı mətninin müəllifi

- Xəlvətdə qalmış müdrik — redaktor

- Qara bağ — redaktor

- Gəlin, birgə öyrənək. Rəqəmlər — mahnı mətninin müəllifi

- Növbə -  ssenari müəllifi

- Taksi— ssenari müəllifi

- Gediş haqqı — ssenari müəllifi

Mükafatları

- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü

- Gənclər və İdman Nazirliyinin "Gənclər Mükafatı" (ədəbiyyat sahəsindəki xidmətlərinə görə)

- "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

Şəhid Əsgər Ülvi Vüqar oğlu Məmmədov

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Əsgər Ülvi Vüqar oğlu Məmmədov, 44 günlük Vətən müharibəsində Füzulidən Xocavəndə qədər şərəfli bir döyüş yolu keçərək müqəddəs şəhidlik zirvəsinə ucalmış Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin döyüşçüsüdür.

Erkən illəri və hərbi xidməti

Doğum tarixi və yeri: Ülvi Məmmədov 29 iyul 1997-ci ildə Quba rayonunun Alekseyevka kəndində dünyaya göz açmışdır.

Müddətli xidməti: 2015–2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətini uğurla başa vuraraq ehtiyata buraxılmışdı.

Vətən müharibəsi və döyüş yolu

2020-ci ilin sentyabrında torpaqlarımızın azadlığı uğrunda böyük səfərbərlik başlayanda Ülvi tərəddüd etmədən orduya yazıldı:

Təlimlər:  Müharibənin başlamasına bir həftə qalmış, 21 sentyabr 2020-ci ildə Qusar rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə döyüş hazırlığı təlim-toplanışlarına qatıldı.

Cəbhə yolu: 27 sentyabrda əks-hücum əməliyyatları başlayan ilk gündən etibarən ön cəbhəyə cəlb olundu. O, Füzuli, Cəbrayıl və Xocavənd rayonlarının işğaldan azad edilməsi uğrunda gedən ən gərgin döyüşlərdə sıravi əsgər kimi fədakarlıqla vuruşdu.

Şücaəti: Döyüş yoldaşlarının xatirələrinə görə, Ülvi xüsusilə Xocavənd rayonu istiqamətindəki strateji yüksəkliklərin düşməndən təmizlənməsində yüksək nizam-intizam və xüsusi cəsarət nümayiş etdirmişdir.

Şəhadəti və dəfni

Ülvi Məmmədov 21 oktyabr 2020-ci ildə Xocavənd döyüşləri zamanı qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən qəhrəmancasına şəhid olmuşdur.

Nəşi doğulduğu Quba rayonunun Alekseyevka kənd qəbiristanlığında böyük izdiham və hərbi ehtiramla torpağa tapşırılmışdır.

Dövlət təltifləri

Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə ölümündən sonra aşağıdakı medallarla təltif edilmişdir:

"Vətən uğrunda" medalı - 15.12.2020

"Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı - 24.12.2020

Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi

Şəhidimizin xatirəsini uca tutmaq məqsədilə doğulduğu Alekseyevka kəndinin ağsaqqalları, ziyalıları və sakinləri tərəfindən rəsmi qurumlara kəndin adının dəyişdirilərək Ülvi Məmmədovun adına verilməsi üçün rəsmi müraciət edilmiş və imzatoplama kampaniyası keçirilmişdir.

Həmçinin onun xatirəsinə həsr olunmuş müxtəlif idman və şahmat turnirləri təşkil olunur.

Ruhu şad olsun!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Ötən gün İran AzTV-ni "İrana düşmən media qurumları" siyahısına daxil etdiyini açıqlayıb. Buna cavab olaraq Azərbaycan Medianın İnkişafı Agentliyi bu addımı təəccüblə qarşıladığını bəyan edib və qarşılıqlılıq prinsipinə əsasən xarici jurnalistlərə tətbiq olunan məhdudiyyətlərin Azərbaycan qanunvericiliyinə uyğun şəkildə həyata keçirilə biləcəyini vurğulayıb.

 Qurum eyni zamanda Azərbaycanın milli maraqlarına zidd fəaliyyət göstərdiyi bildirilən İranın "Səhər" telekanalı və "Mehr" xəbər agentliyinin ölkədə fəaliyyətini qanunsuz elan edib. AzTV-nin sədri Röşən Məmmədov isə bildirib ki, telekanal İrana qarşı dezinformasiya aparmır, yalnız Azərbaycan əleyhinə yayılan məlumatlara faktlara əsaslanan cavab verir. Onun sözlərinə görə, AzTV bundan sonra da ölkəyə qarşı yönələn informasiya hücumlarına adekvat cavab verməyə davam edəcək. Qeyd edək ki, baş verən hadisə təkcə media müstəvisində deyil,Azərbaycan-İran münasibətlərinin siyasi aspektində də müzakirələrə səbəb olub.

Bakı Dövlət Universitetinin Yeni media və kommunikasiya nəzəriyyəsi kafedrasının müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Xatirə Hüseynova "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalına açıqlamasında vurğulayıb ki, medianın əsas missiyası cəmiyyəti düzgün, operativ və obyektiv informasiya ilə təmin etməkdir:

"Bu fəaliyyətin əsasında isə söz və ifadə azadlığı, jurnalistlərin peşə müstəqilliyi, informasiya əldə etmək və yaymaq hüququ kimi fundamental prinsiplər dayanır. Bu prinsiplər həm BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ümumdünya Bəyannaməsində, həm də bir sıra beynəlxalq sənədlərdə təsbit olunub.

Bu baxımdan, hər hansı media qurumunun və ya jurnalistin peşə fəaliyyətinə görə “düşmən” kimi təqdim edilməsi, həmin media ilə əməkdaşlıq edən şəxslərin cinayət məsuliyyəti ilə hədələnməsi söz azadlığı və medianın müstəqilliyi prinsipləri ilə uzlaşmır. Belə yanaşmalar jurnalistlərin peşə fəaliyyətinə təzyiq göstərə, onların sərbəst informasiya toplamaq və yaymaq imkanlarını məhdudlaşdıra, nəticədə beynəlxalq informasiya mübadiləsinə mənfi təsir edə bilər".

Müsahibimiz sonda əlavə edib:

"Düşünürəm ki, fikir ayrılıqlarının həlli yolu media nümayəndələrinin hədəfə çevrilməsi deyil, açıq informasiya mühiti, peşəkar dialoq və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə hörmət əsasında münasibətlərin qurulmasıdır.

Xüsusilə, peşə fəaliyyətini yerinə yetirərkən şəhidlik zirvəsinə yüksəlmiş əməkdaşları olan Azərbaycan televiziyasına qarşı belə qərəzli mövqe qəbuledilməzdir. Bu addım həm də media sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığa vurulan zərbədir".

Həmçinin, politoloq Azad Məsiyevin sözlərinə görə, Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, ölkə ərazisindən üçüncü dövlətin qonşu ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə məqsədilə istifadə etməsinə heç vaxt icazə verilməyəcək:

"Azərbaycan xarici siyasət doktrinasında qonşularla dinc yanaşı yaşamaq prinsipini hər zaman əsas götürür və bu prinsiplərin beynəlxalq hüquq müstəvisində tənzimlənməsində maraqlıdır. Azərbaycan üçüncü dövlətlərlə əməkdaşlığını heç vaxt qonşularının əleyhinə hesablamayıb. Ümumilikdə onu qeyd etmək yerinə düşər ki, ABŞ və İsrailin İranda həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar zamanı İranın dini liderinin qətli ilə bağlı iddialar fonunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İran səfirliyinə gedərək başsağlığı vermişdi. Azərbaycan dəfələrlə İranla qonşuluq münasibətlərinə xüsusi önəm verdiyini nümayiş etdirib və bu münasibətlərə həssas yanaşıb. Bu baxımdan İran dövləti də nəzərə almalıdır ki, ölkə daxilində bəzi ekstremist və avantürist siyasətçilər, eləcə də şəxslər mütəmadi olaraq Azərbaycan əleyhinə bəyanatlar səsləndirirlər. İran rəsmiləri və xüsusi xidmət orqanları Azərbaycan kütləvi informasiya vasitələrində səsləndirilən fikirlərə dözümlə yanaşmalıdırlar".

Politoloq qeyd edib ki, Azərbaycan televiziyalarında İran əleyhinə fəaliyyət göstərilmir, əksinə, yalnız İranda Azərbaycan əleyhinə səsləndirilən fikirlərə adekvat cavab verilir.

"Əgər İranın xüsusi xidmət orqanları həqiqətən dövlətin maraqlarından çıxış edirlərsə, ilk növbədə ölkə daxilində fəaliyyət göstərən təxribatçı qüvvələrin avantürist çıxışlarına diqqət yetirməlidirlər. Çünki bildiyimiz kimi, ABŞ və İsrailin İran daxilində agentura şəbəkəsi mövcuddur və fəaliyyət göstərir. Biz bunun hərbi əməliyyatlar zamanı şahidi olduq. ABŞ və İsrailin İran daxilində dəqiq zərbələr endirməsi, istər hərbi hədəflərə, istərsə də dini liderin qətli ilə bağlı aparılan əməliyyatlar onu göstərir ki, həmin ölkələrin İran daxilində ciddi agentura şəbəkəsi var. Yaxşı olardı ki, İranın kəşfiyyat qurumları bu şəbəkəni aşkarlasın və ona uyğun hüquqi qiymət versin. Eyni zamanda həmin agentura şəbəkəsinin Azərbaycan-İran münasibətlərini pozmaq məqsədilə Azərbaycan əleyhinə bəyanatların səsləndirilməsinə çalışdığı da nəzərə alınmalıdır. İranın xüsusi xidmət orqanları bu şəbəkəni aşkarlamalı və qonşu ölkələr arasında ədavət salmağa çalışan şəxsləri neytrallaşdırmalıdır. Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələri isə yalnız İran tərəfindən, bəzi siyasətçilər və avantürist dairələr tərəfindən ölkəmiz əleyhinə səsləndirilən fikirlərə cavab verirlər".

A.Məsiyev əlavə edib ki, Azərbaycan kütləvi informasiya vasitələrinin fəaliyyətinə bu cür qiymət verilməsinə ehtiyac yoxdur.

"Azərbaycan tərəfi sadəcə İran tərəfindən səsləndirilən fikirlərə adekvat cavab verir və bunu normal qarşılamaq, dözümlə yanaşmaq lazımdır. İran dövləti Azərbaycan dövlətinə yuxarıdan aşağı baxa bilməz. Azərbaycan qonşularla dinc yanaşı yaşamaq prinsipini hər zaman əsas meyar kimi qəbul edir. Xüsusilə də İrana qarşı həssas münasibət bəsləyirik və bu ölkədə aparılan hərbi əməliyyatların diplomatik yollarla aradan qaldırılmasını dəstəkləyən mövqeyimizi daim nümayiş etdirmişik. Təəssüf ki, İranın daxilində xarici xüsusi xidmət orqanlarına xidmət edən bəzi qüvvələr Azərbaycan-İran münasibətlərinə xələl gətirməyə çalışırlar. Çünki İran-Azərbaycan münasibətlərinin korlanması ilk növbədə Qərbin və İsrailin maraqlarına xidmət edir. Yaxşı olardı ki, İran dövləti və rəsmiləri bu cür pozuculuq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxsləri və qrupları aşkarlasın, onların fəaliyyətinin qarşısını alsın. Azərbaycan kütləvi informasiya vasitələri İran mediasında, eləcə də bəzi siyasi ekspertlər və dairələr tərəfindən verilən bəyanatlara cavab verir. Bu isə Azərbaycan-İran münasibətlərinə xələl gətirməməlidir və gətirmir. Azərbaycanla İran arasında rəsmi münasibətlər mövcuddur. Azərbaycan Prezidenti ilə İran Prezidenti arasında qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlər formalaşıb. Hesab edirəm ki, bu münasibətləri korlamaq istəyən dairələr iki dövlət arasında gərginlik yaratmağa çalışırlar. Bu, həm İranın xüsusi xidmət orqanlarının diqqət yetirməli olduğu məsələdir, həm də ölkə daxilində fəaliyyət göstərən müəyyən şəbəkələrin işidir. Belə fəaliyyətlər bir mərkəzdən idarə olunur".

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(29.07.2026)