Super User
Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətində Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Növbəti xəbərimiz Misirdəndir. Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətində 8 Noyabr – Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib. Tədbirdə Azərbaycanın Misirdəki səfiri Elxan Poluxov, səfirliyin digər əməkdaşları, Azərbaycan icmasının təmsilçiləri, eləcə də yerli ictimaiyyətin nümayəndələri iştirak ediblər.
Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Seymur Nəsirovdan alıdğımız məlumata görə, mərasimin açılışında Azərbaycanın və Misirin dövlət himnləri səsləndirilib, ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Tədbir iştirakçılarını salamlayan Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyinin həmsədri, tədqiqatçı-alim Seymur Nəsirov Zəfər Gününün xalqımızın tarixinə qızıl hərflərlə yazıldığını və hər birimiz üçün qürurverici gün olduğunu bildirib. O, xalqımızın tarix boyu qəhrəman övladları ilə fəxr etdiyini qeyd edib. Vurğulayıb ki, Prezident Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şanlı Azərbaycan Ordusunun 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı Zəfər də tarixə qızıl hərflərlə yazılıb və gələcək nəsillər üçün qürur mənbəyidir.
S.Nəsirov, həmçinin Dostluq Cəmiyyətinin fəaliyyəti, eləcə də iki ölkə arasında tarixi, mədəni və elmi əlaqələr barədə məlumat verib. Qeyd olunub ki, cəmiyyətin təşkil etdiyi kurslarda misirlilərlə yanaşı, 61 ölkədən 650-dən çox tələbə Azərbaycan dili başda olmaqla, müxtəlif fənlər üzrə ödənişsiz təhsil alır.
Sonra Azərbaycanın Misirdəki səfiri Elxan Poluxov çıxış edib. Səfir qeyd edib ki, Zəfər Gününə aparan yolun təməlini Ulu Öndər Heydər Əliyev qoyub, onun siyasi kursunun layiqli davamçısı Prezident Ali Baş Komandan İlham Əliyev isə bu yolu qələbə ilə tamamlayıb.
Bildirilib ki, qələbədən sonra altı il ərzində azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılıb. Hazırda həmin ərazilərdə 100 minə yaxın insan yaşayır. İlin sonunadək bərpa layihəsinin birinci mərhələsinin başa çatdırılması nəzərdə tutulur. 2027-ci ildə isə azad edilmiş ərazilərin bərpasının ikinci mərhələsinə başlanılacaq.
Səfir vurğulayıb ki, Azərbaycan sülh yolu ilə irəliləyir. Lakin bəzi xarici qüvvələr ölkəmizin beynəlxalq imicinə xələl gətirmək məqsədilə qarayaxma kampaniyaları aparırlar. Bununla belə, ölkə başçısının rəhbərliyi altında bu cəhdlərə layiqli cavab verilir. Bu prosesdə Azərbaycanın dostları, o cümlədən Misir ölkəmizlə çiyin-çiyinə dayanır.
Elxan Poluxov Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin ölkəmizin təbliği istiqamətində həyata keçirdiyi çoxşaxəli fəaliyyəti yüksək qiymətləndirib, cəmiyyətin İdarə Heyətinin sədri Seymur Nəsirova təşəkkür və minnətdarlığını bildirib.
Tədbirin rəsmi hissəsinin sonunda cəmiyyətin tələbələri tərəfindən Azərbaycan haqqında şeirlər səsləndirilib.
Daha sonra tədbir iştirakçılarına milli mətbəximizin ənənəvi təamları təqdim olunub.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
“Şəhidlər” Abidə Kompleksinin açılışından REPORTAJ
”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi
Beyləqan rayonunda.
7 noyabr, 2026-cı il.
Bu gün Vətən uğrunda canlarından keçmiş qəhrəman şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ucaldılmış möhtəşəm “Şəhidlər” Abidə Kompleksinin və “Şəhidlər” parkının açılış mərasimi keçirilib.
8 Noyabr – Zəfər Günü ərəfəsinə təsadüf edən açılış mərasimində Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, şəhid ailələri, qazilər, müharibə iştirakçıları və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.
Beyləqan şəhid ailələrinin təşəbbüsü və Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizovun təşkilatçılığı ilə ərsəyə gələn abidə kompleksində Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrində, Aprel döyüşlərində, antiterror əməliyyatlarında, eləcə də sonrakı hərbi əməliyyatlar zamanı Vətən uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalmış 356 nəfər beyləqanlı qəhrəmanımızın fotoşəkilləri yer alıb.
Açılış mərasimində çıxış edən Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsindən, Birinci Qarabağ müharibəsində xalqımızın nümayiş etdirdiyi mübarizə əzmi və fədakarlıqdan, 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi misilsiz şücaətdən bəhs edib. O, Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi ilə qazanılan tarixi Zəfərin xalqımızın çoxəsrlik dövlətçilik tarixində müstəsna yer tutduğunu, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasının milli qürurumuzun təntənəsi olduğunu vurğulayıb.
Rayon rəhbəri çıxışında şəhidlərin xatirəsinin yaşadılmasının, onların qəhrəmanlığının gələcək nəsillərə çatdırılmasının hər birimizin mənəvi borcu olduğunu qeyd edib. Həmçinin Şəhidlər Abidə Kompleksinin yaradılmasının məqsədi, əhəmiyyəti, tikinti və abadlıq işlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində görülən işlər barədə məlumat verib. Bildirib ki, bu kompleks yalnız xatirə məkanı deyil, həm də gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasına, milli yaddaşın qorunmasına xidmət edən mühüm mənəvi məkandır.
Tədbirdə çıxış edən şəhid ailələrinin üzvləri və qazilər “Şəhidlər” Abidə Kompleksinin yaradılmasını yüksək qiymətləndirərək, şəhidlərin xatirəsinə göstərilən ehtirama, ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıya görə Ölkə başçısı Prezident İlham Əliyevə minnətdarlıqlarını bildiriblər. Onlar Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizovun yüksək diqqəti və təşkilatçılığı ilə belə bir kompleksin ərsəyə gəlməsinin şəhid ailələri üçün böyük mənəvi dəyər daşıdığını və qəhrəmanların adlarının daim yaşadılmasına xidmət etdiyini vurğulayıblar.
“Şəhidlər” Abidə Kompleksi Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsinə ehtiramın, xalqımızın tarixi Zəfərinə və milli birliyinə sədaqətinin əbədi rəmzi kimi bundan sonra da xidmət göstərəcəkdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Beyləqanda 8 Noyabr – Zəfər Gününə həsr olunmuş təntənəli tədbir keçirilib
Rəqsanə Babayeva,
”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi
Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə 8 Noyabr – Zəfər Gününün 6-cı ildönümünə həsr olunmuş təntənəli ziyafət tədbiri keçirilib. Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayan mərasimdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Vətənimizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Daha sonra Beyləqanda inşa edilən möhtəşəm “Şəhidlər” Abidə Kompleksinin tikinti prosesi ilə bağlı, eləcə də 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Qələbəni əks etdirən videoçarxlar izlənilib.
Tədbiri giriş nitqi ilə açan Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov çıxışında 8 Noyabr – Zəfər Gününün xalqımızın tarixindəki müstəsna əhəmiyyətindən, Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusunun 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbədən bəhs edib. Bildirib ki, bu möhtəşəm Zəfər xalqımızın milli birliyinin, dövlətimizin gücünün, ordumuzun qəhrəmanlığının və şəhidlərimizin müqəddəs qanı bahasına əldə olunan tarixi nailiyyətin təcəssümüdür.
RİH başçısı çıxışı zamanı Beyləqan rayonunda şəhidlərimizin əziz xatirəsinin əbədiləşdirilməsi istiqamətində görülən işlərə də xüsusi diqqət yetirib. Qeyd olunub ki, şəhid ailələrinin təşəbbüsü və Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə inşa edilən möhtəşəm “Şəhidlər” Abidə Kompleksi və ətrafında salınan yeni park Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın xatirəsinə göstərilən dərin ehtiramın, xalqımızın milli yaddaşına və qəhrəmanlıq tarixinə sədaqətinin ifadəsidir. Kompleksin inşası, ərazidə aparılan abadlıq və quruculuq işləri, eləcə də abidənin gələcək nəsillər üçün daşıyacağı mənəvi əhəmiyyət barədə məlumat verilib.
Daha sonra Yeni Azərbaycan Partiyasının Beyləqan rayon təşkilatının sədri Müşfiq Səfərov, Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Etibar İmanov və beyləqanlı yazıçı, publisist Şəfəq Nasir çıxış edərək xalqımızı Zəfər Günü münasibətilə təbrik edib, tarixi Qələbənin əldə olunmasında Prezident İlham Əliyevin müstəsna rolundan, milli həmrəyliyin və dövlət-xalq birliyinin əhəmiyyətindən bəhs ediblər.
Tədbirdə şəhid ailələri adından şəhid ailəsi üzvləri Könül Vəliyeva, Qərib Təhməzov, Şəhla Mirzəyeva, eləcə də Vətən müharibəsi qazisi Asim Əliyev və digər iştirakçılar çıxış edərək Zəfər Gününün xalqımız üçün daşıdığı böyük mənəvi dəyərdən, şəhidlərimizin qəhrəmanlığından, qazilərimizin döyüş yolundan və dövlətimizin şəhid ailələrinə, qazilərə göstərdiyi diqqət və qayğıdan danışıblar. Şəhid övladlarının ifasında səsləndirilən vətənpərvərlik ruhlu şeirlər tədbirə xüsusi kövrək və mənəvi ovqat qatıb.
Təntənəli ziyafət tədbiri Beyləqan Rayon Mədəniyyət Mərkəzinin hazırladığı musiqili-konsert və bədii kompozisiya proqramı ilə davam edib. Səsləndirilən vətənpərvərlik ruhlu musiqilər və təqdim olunan kompozisiyalar iştirakçılara Zəfər sevincini bir daha yaşadıb, qəhrəman şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ehtiramın ifadəsinə çevrilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Cəlil Xəlilov Zəfər Günü münasibətilə veteranları təbrik edib
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilov 8 Noyabr – Zəfər Günü münasibətilə veteranları təbrik edib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, təbrikdə deyilir:
“Hərb tariximizin ən şanlı qalibiyyəti olan 8 Noyabr zəfərinin əldə edilməsində Azərbaycan Respublikasının Przidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında veteranlarımızın həlledici rol oynadığı, öz rəşadət və qəhrəmanlıqları ilə tarixi qələbəyə böyük töhfə verdiyi heç kimə sirr deyil. Cəmi 44 gün ərzində düşmənin 30 illik istehkamlarını yararaq işğalçı ordunu darmadağın edən veteranlarımız, bununla Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəyə qadir olduğunu bütün dünyaya sübut etdi. Veteranlarımız öz qəhrəmanlıqları ilə sübut etdi ki, onlar Müzəffər Ali Baş Komandanın hər bir tapşırığını böyük əzm və qətiyyətlə yerinə yetirməyə, istənilən tapşırığın öhdəsindən uğurla gəlməyə qadirdilər.
Bizim üçün qürurvericidir ki, 6 il öncə işğaldakı torpaqlarımızın azadlığını təmin edən veteranlarımız bu gün işğaldan azad edilən ərazilərimizdə Prezident İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi altında həyata keçirilən nəhəng quruculuq prosesində yaxından iştirak etməkdə, azad olunmuş ərazilərimizin dirçəlməsinə böyük töhfələr verməkdədir. Bu fakt veteranlarımızın hər zaman Prezidentimizin yanında olduğunu, onun hər bir çağırışını qətiyyətlə dəstəklədiyini göstərir.
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı olaraq bütün veteranlarımızı 8 Noyabr – Zəfər Günü münasibətilə təbrik edir, onların hər birinə ən xoş arzularımızı çatdırırıq. Əminik ki, veteranlarımız hər zaman olduğu kimi bundan sonra da müstəqilliyimizin və suverenliyimizin möhkəmlənməsində, milli maraqlarımızın bütün müstəvilərdə müdafiəsində, Prezidentimizin hər bir çağırışının dəstəklənməsində yaxından iştirak edəcək, xalqımıza və dövlətimizin yüksəlişinə töhfə verməkdə davam edəcəklər.
Bir daha veteranlarımızın Zəfər bayramını təbrik edir, onların hər birinə uğurlar arzulayırıq”.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
“Şanlı Zəfər Tariximiz" layihəsinin növbəti tədbiri
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi
Noyabrın 5-də Azərbaycan Texniki Universitetinə "Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə tarixi qələbəmizi 6-cı ildönümünə və şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr olunmuş "Şanlı Zəfər Tariximiz" adlı növbəti tədbiri keçirilib.
Tədbirdə Texniki Universitetin rektoru Vilayət Vəliyev, millət vəkili Ceyhun Məmmədov, Azərbaycan Yazıcılar Birliyinin uzvu, Prezident təqaudcusu, “Fire Land Group” rəhbəri Mircəlal Qurbanov, müəllim və tələbə kollektivi, şəhid ailələri, qazilər və müharibə iştirakçıları, media və ictimaiyyət numayəndələri iştirak edib.
Tədbirdən öncə Ulu öndərin büstü önünə və universitetin həyətində "Ana harayi" abidəsinin önünə güllər düzülüb.
Əvvəlcə Azərbaycanın Dövlət Himni səsləndirilib, Ulu öndər Heydər Əliyevin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü , suverenliyi uğrunda şəhadətə yüksəlmiş şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.
Tədbir çərçivəsində Vətən müharibəsində əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlıqlarını, xalqımızın birliyini və qələbəyə olan inamını əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilib.
Azərbaycan Qeyri-hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maddi dəstəyi və Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin təşəbbüsü ilə "BAYFİLM"MMC tərəfindən istehsal olunmuş "Missiya" qısametrajlı bədii film nümayiş olunub.
Film tədbir iştirakçıları tərəfindən yüksək dəyərləndirilib.
Millət vəkili Ceyhun Məmmədov, Texniki Universitetin rektoru Vilayət Vəliyev, "Şəhid Analarına Dəstək"İctimai Birliyinin sədri, şəhid Əbdülməcid Axundovun anası Ceyran Həsənova, şəhid Səbuhi Əsədovun anası Cahan Əsədova, şəhid mayor Vüsal Vəliyevin qardaşı Elyar İslamoğlu çıxış edərək qeyd ediblər ki, erməni işğalçıları üzərində qazanılan tarixi qələbənin altıncı ildönümü tamam olur. Bu möhtəşəm qələbə heç də asan əldə olunmamışdır, xalqımız 30 il ərzində minlərlə şəhid vermiş, minlərlə gəncimiz sağlamlığını itirmişdir. 2020-ci ilin sentyabrın 27-də başlayan və cəmi 44 günə başa çatan Tarixi Qələbə Azərbaycan xalqının 30 illik həsrətinə son qoydu. Bu müddətdə Azərbaycan xalqı əzmlə, səbrlə, durmadan çalışaraq, öz dövlətini gücləndirərək tarixi anın yetişməsini gözlədi. Xalqımız Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin ətrafında sıx birləşdi, birliyimiz hər gün daha da möhkəmləndi. Bu birlik bizi Qarabağa qaytardı və 8 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixinin şanlı səhifəsinə - Qələbə Günü kimi qızıl hərflərlə yazıldı.
Çıxış edənlər Vətən uğrunda mübarizə tarixinə qəhrəmanlıq səhifəsi kimi yazılan Vətən müharibəsində şəhid olanların xatirəsinin yaddaşlardan heç vaxt silinməyəcəyini qeyd edib, bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan quruculuq işlərindən danışıb, şəhid ailələrinə və qazilərə göstərilən diqqət və qayğıya görə, eyni zamanda şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr olunmuş tədbirin təşkil olunmasına minnətdarlıqlarını bildiriblər.
Gənc xanəndə Həbib Allahverdiyevin ifasında Vətən və Azərbaycan haqqında mahnılar ifa edilib.
Sonda xatirə şəkilləri çəkilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Almatıda keçirilən Beynəlxalq Əl-Farabi Konfransında çıxış edib
6 noyabr 2026-cı il tarixində Qazaxıstanın Almatı şəhərində İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının (ICESCO), Qazaxıstan Respublikasının Elm və Ali Təhsil Nazirliyinin və Əl-Fərabi adına Qazax Milli Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə “Fəlsəfə, Fəzilət, Gələcək” mövzusunda “Əl-Fərabi və onun bəşər tarixindəki töhfələri” adlı Beynəlxalq Konfrans keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondundan verilən məlumata görə, tədbirin açılış mərasimində Qazaxıstan Respublikasının Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin iştirakçılara ünvanladığı təbrik müraciəti ölkənin vitse-prezidenti Yerlan Karin tərəfindən səsləndirilib. Rəsmi sessiyanın moderatoru qismində Qazaxıstan Respublikasının Elm və Ali Təhsil naziri Sayasat Nurbek çıxış edib.
Konfransda müxtəlif ölkələri – Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkiyə, Rusiya, Mərakeş, Malayziya, Çin və s. təmsil edən dövlət və elm xadimləri, beynəlxalq qurum və universitet rəhbərləri, tanınmış alimlər və tədqiqatçılar iştirak ediblər.
Konfransın rəsmi açılışında fəxri qonaq qismində çıxış edən Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova Əbu Nəsr Əl-Fərabinin elmi-fəlsəfi irsinin Şərq və Qərb elmi düşüncəsinin inkişafındakı əhəmiyyətini vurğulayıb. O, böyük mütəfəkkirin irsinin müasir dövrün intellektual və mənəvi çağırışları kontekstində də aktuallığını qoruduğunu qeyd edib.
Çıxışında Fond tərəfindən türk xalqlarının ortaq tarixi-mədəni irsinin qorunması, tədqiqi və beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində həyata keçirilən təşəbbüslərdən, eləcə də bu sahədə elmi və mədəni əməkdaşlığın əhəmiyyətindən bəhs edib.
Konfransda ICESCO-nun Baş direktoru Salim M. Al-Malik , Əl-Fərabi adına Qazax Milli Universitetinin İdarə Heyətinin sədri və rektoru Janseyit Tüymebayev, Beynəlxalq İslam Universitetinin rektoru, professor Osman Bakar (Malayziya), Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının sədr müavini və Türk Dövlətləri ilə Əlaqələr Komitəsinin sədri Kürşad Zorlu, Moskva İslam İnstitutunun rektoru və Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin İslam Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru Damir V. Muxetdinov, eləcə də Çjençjou Universitetinin professoru Wei Chuxiong çıxışlar ediblər.
Konfrans Əl-Fərabinin zəngin elmi-fəlsəfi irsinin müasir dövrün intellektual və mənəvi çağırışları kontekstində yenidən dəyərləndirilməsi, eləcə də beynəlxalq elmi və mədəni əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm platforma rolunu oynayır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Günün ədəbiyyat adı – Alber Kamü
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Elə yazıçılarvarki, adları dünya ədəbiyyatınım qızıl fondunu təşkil edir. Onlardan biridir Alber Kamü (Albert Camus).
Dahi fransız yazıçısı, filosofu, jurnalisti, dramaturqu və esseistidir o. XX əsr dünya ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biri əsərlərində insanın həyatdakı məqsədi, azadlıq, ölüm, ədalət, mənəvi məsuliyyət, tənhalıq və həyatın mənası kimi mühüm mövzulara toxunub.
Bu gün Kamünün doğum günü, anadan olmasının 113-cü ildönümüdür.
Kamü xüsusilə absurd fəlsəfəsi ilə tanınır. Onun yaradıcılığında insanın mənalı həyat axtarışı ilə dünyanın bəzən mənasız və anlaşılmaz görünməsi arasındakı ziddiyyət mühüm yer tutur. Yazıçının əsərləri bu gün də dünyanın müxtəlif ölkələrində oxunur və öyrənilir.
Alber Kamü 7 noyabr 1913-cü ildə Fransanın o dövrdə müstəmləkəsi olan Əlcəzairdə, Mondovi (indiki Dréan) şəhərində anadan olub.
Atası Lüsien Kamü kənd təsərrüfatı işçisi idi. Birinci Dünya müharibəsi zamanı, 1914-cü ildə Marna döyüşündə həlak olub. Həmin vaxt Alberin cəmi bir yaşı var idi. Anası Ketrin Sintès-Kamü isə ispan əsilli, savadsız və eşitmə qabiliyyəti zəif olan bir qadın idi. Kamü uşaqlıq və gənclik illərini Əlcəzairdə, kasıb bir ailə mühitində keçirib. Ailəsinin maddi vəziyyəti ağır olsa da, o, təhsil almağa böyük maraq göstərib.
Məktəbdəki müəllimlərindən biri onun istedadını görərək təhsilini davam etdirməsinə kömək edib. Əlcəzair Universitetində fəlsəfə üzrə təhsil alıb. Lakin vərəm xəstəliyi onun təhsil və gələcək karyerasına müəyyən çətinliklər yaradıb. Kamü gənc yaşlarından ədəbiyyata, fəlsəfəyə və teatra maraq göstərib. Yazıçılıqla yanaşı, jurnalist kimi də fəaliyyət göstərib. 1930-cu illərdə teatrla məşğul olub, aktyor və rejissor kimi çalışıb.
Daha sonra jurnalistikaya başlayıb. Məqalələrində sosial bərabərsizlik, yoxsulluq, müstəmləkəçilik və insan hüquqları məsələlərini işıqlandırıb. İkinci Dünya müharibəsi illərində Fransada yaşayıb və faşizmə qarşı müqavimət hərəkatında iştirak edib. O, gizli nəşr olunan Combat qəzetində çalışaraq müharibə və siyasi hadisələr haqqında yazılar dərc etdirib.
Kamünün yaradıcılığı yalnız bədii ədəbiyyatla məhdudlaşmayıb. O, fəlsəfi esseləri və siyasi mövqeyi ilə də XX əsrin intellektual həyatında mühüm iz qoyub.
Ən məşhur əsərləri
1. Yad (L'Étranger, 1942)
Yazıçının ən məşhur romanıdır. Əsərin baş qəhrəmanı Merso adlı insandır. Roman insanın cəmiyyətlə münasibətlərini, laqeydliyi, ölümü və həyatın mənasını araşdırır.
2. Taun (La Peste, 1947)
Əsərdə Əlcəzairin Oran şəhərində yayılan taun epidemiyasından bəhs edilir. İnsanların qorxu, ölüm, fədakarlıq və həmrəylik qarşısında davranışları təsvir olunur.
3. Yıxılış (La Chute, 1956)
İnsan vicdanı, günah, məsuliyyət və özünüaldatma mövzularını əhatə edən fəlsəfi romandır.
4. Sizif haqqında mif (Le Mythe de Sisyphe, 1942)
Kamünün fəlsəfi düşüncələrinin əsasını təşkil edən əsərlərdən biridir. Burada həyatın mənası və absurd anlayışı araşdırılır.
5. Üsyankar insan (L'Homme révolté, 1951)
İnsan azadlığı, üsyan, inqilab, zorakılıq və ədalət məsələlərinə həsr olunub.
Digər tanınmış əsərləri:
- Kaligula (Caligula, 1944) – pyes.
- Anlaşılmazlıq (Le Malentendu, 1944) – pyes.
- Mühasirə vəziyyəti (L'État de siège, 1948) – pyes.
- Ədalətli qatillər (Les Justes, 1949) – pyes.
- Sürgün və səltənət (L'Exil et le Royaume, 1957) – hekayələr toplusu.
- İlk insan (Le Premier Homme, 1994) – yarımçıq qalmış avtobioqrafik roman.
Bu əsərlər Kamünün ədəbi irsinin əsas hissəsini təşkil edir. Alber Kamü 1957-ci ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Mükafat ona müasir dövrdə insan vicdanının problemlərini aydınlıq və ciddiyyətlə işıqlandıran ədəbi yaradıcılığına görə verilib. Həmin vaxt onun cəmi 44 yaşı olub. O, Nobel mükafatını alan ən gənc yazıçılardan biri olub.
Alber Kamü 4 yanvar 1960-cı ildə Fransanın Sens şəhəri yaxınlığında avtomobil qəzası nəticəsində həlak olub. Cəmi 46 yaşında dünyasını dəyişən yazıçının ölümündən sonra yarımçıq qalmış “İlk insan” romanı 1994-cü ildə nəşr edilib. Təkrar edirik, Alber Kamü XX əsr ədəbiyyatının ən mühüm simalarından biridir. \
Onun yaradıcılığı fəlsəfə ilə ədəbiyyatın vəhdətini nümayiş etdirir. Yazıçı insanın daxili dünyasını, mənəvi mübarizəsini, cəmiyyət qarşısındakı məsuliyyətini və azadlıq axtarışını özünəməxsus üslubda təsvir edib. Kamünün əsərləri bu gün də fəlsəfə, ədəbiyyat, sosiologiya və insan psixologiyası ilə maraqlanan oxucular üçün əhəmiyyətini qoruyur.
Azərbaycanda da Kamü yaradıcılığı çox sevilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Musiqi janrının dahisi – Tofiq Quliyev
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Bəli, musiqi janrında Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin ən görkəmli nümayəndəsidir Tofiq Quliyev. Gələn il 110 illiyini qeyd edəcəyimiz bəstəkarın bu gün doğum günüdür.
Tofiq Quliyev 1917-ci il noyabrın 7-də Bakı şəhərində mühəndis-iqtisadçı Ələkbər Quliyevin ailəsində anadan olub. 12 yaşında Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının yanındaki peşə məktəbinə, 1934-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına daxil olub. Həm İ. S. Aysberqin sinfində fortepiano, həm də S. Q. Ştrasserin sinfində dirijorluq dərsi alıb və 1936-cı ildə Konservatoriyanı bitirib.
1931-ci ildə Asəf Zeynallının məsləhəti ilə Mirzə Ələkbər Sabirin sözlərinə "Məktəbli" mahnısını bəstələyib. 1935-ci ildə Məşədi Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında dirijorluğa başlayıb. 1936-cı ildə bəstəkar Zakir Bağırovla birgə "Rast", "Segah", "Zabul", "Dügəh" muğamlarını fortepianoda hazırlayıb. Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskva Dövlət Konservatoriyasına göndərilib. Tezliklə orada A. Tfasmanın rəhbərlik etdiyi orkestrdə pianoçu işləməyə başlayıb.
1939-cu ildə Bakıya qayıdıb və 1941-ci ildə "Qırmızı ordu" ansamblını yaradıb. 402-ci diviziyanın tərkibində çalışan ansambl üçün müxtəlif vətənpərvər mahnılar yazıb. 1943-cü ildə iki yerə bölünən ansamblın "Qırmızı flot" hissəsinin rəhbəri olub.
Müharibədən sonra M. Əzizbəyov (dram), Səməd Vurğun (rus dram), M. Qorki (gənc tamaşaçılar) teatrları ilə əməkdaşlıq edib. XX əsrin 40-cı illərindən həm də kino sahəsində işləməyə başlayıb. 1948-ci ildə Moskva Dövlət Konservatoriyasında təhsilini davam etdirib. 1951-ci ildə aspiranturaya daxil olub və A. Qaukun rəhbərliyi altında elmi iş müdafiə edib. Həmin il "Azərbaycan xalq rəqsləri" toplusunu hazırlayanlardan biri olub.
1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs deməyə başlayıb. 1956–1958-ci illərdə bir neçə mahnısı "Azərbaycan mahnıları" musiqi cildinə salınıb. 1958-ci ildə Filarmoniyanın bədii rəhbəri, sonra direktoru olub. 1960–1970-ci illərdə bir çox beynəlxalq konfrans, festival, incəsənət günlərində iştirak edib.
XX əsrin 70-ci illərinin sonlarında bir çox uşaq və gənc musiqi müsabiqələrini, o cümlədən "Bakı payızı"nı yaradıb. 1969-cu ildən 1979-cu ilə qədər Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqına rəhbərlik edib. 1990-cı ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının idarə heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb.
Mahnıları
1. Şövkət Ələkbərova — Axşam mahnısı — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
2. Şövkət Ələkbərova — Laylay — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
3. Şövkət Ələkbərova — İlk bahar — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
4. Şövkət Ələkbərova — Sən mənimsən, mən sənin — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
5. Şövkət Ələkbərova — Axşam mahnısı — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
6. Şövkət Ələkbərova — İlk bahar — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
7. Şövkət Ələkbərova — Axşam mahnısı — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
8. Şövkət Ələkbərova & Mirzə Babayev — Qəmgin mahnı — sözlər: Zeynal Cabbarzadə
9. Şövkət Ələkbərova — Ağacda alma — sözlər: Ənvər Əlibəyli
10. Şövkət Ələkbərova — Rusiya mahnısı — sözlər: Ənvər Əlibəyli
Filmoqrafiya
1. İyirminci bahar
2. Səbuhi - bəstəkar
3. Qayğı
4. Bakı döyüşür
5. Qardaşlıq köməyi
6. Şəfa nəğməsi
7. Əbədi odlar ölkəsi
8. İran Azərbaycanının paytaxtında
Fəxri ad və mükafatları
1. "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 29 iyun 1964
2. "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 21 fevral 1959
3. Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1980
4. "İstiqlal" ordeni — 7 noyabr 1997
5. "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959; 4 noyabr 1977
6. "Xalqlar dostluğu" ordeni — 6 noyabr 1987
7. "Şərəf nişanı" ordeni — 2 iyul 1971
8. "Əmək igidliyinə görə" medalı — 6 mart 1950
9. Xəzər Universitetinin fəxri doktoru
Tofiq Quliyev 4 oktyabr 2000-ci ildə Bakı şəhərində dünyasını dəyişib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Üçrəngli bayrağın yolçuluğu: 30 illik həsrətin bitiş nöqtəsi
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Bugünkü yazım Zəfər Gününü quru tarixi xronologiya kimi deyil, otuz il bir otağın küncündə qatlanıb qalan bir bayrağın öz doğma eyvanına qayıdış hekayəsi kimi anladır. Bəzən böyük tarixi hadisələri rəqəmlərlə yox, sadə bir insan taleyinin, yarımçıq qalmış xatirələrin və bir əşyanın səssiz şahidliyi ilə dərk etmək daha təsirli olur.
Qaranlıq sandıqdakı səssiz gözlənti
1990-cı illərin əvvəllərində Şuşadan, Laçından, Kəlbəcərdən, Ağdamdan çıxan insanların əksəriyyəti özü ilə yalnız iki şey götürə bilmişdi: evlərinin paslanmış dəmir açarlarını və qatlanmış üçrəngli bayraqlarını. O bayraqlar otuz il boyunca Bakının, Sumqayıtın, Gəncənin darısqal yataqxana otaqlarında, şkafların ən üst rəfində səssizcə gözlədi. Hər il eyni tarixlərdə tozları alındı, amma heç vaxt eyvanlardan asılmadı. Çünki o bayraqların tək bir ünvanı var idi: Cıdır düzü, İsa bulağı, Xudafərin körpüsü...
O illərdə böyüyən uşaqlar üçün Qarabağ yalnız babalarının gecələr danışdığı nağıllarda, divardan asılmış saralmış fotoşəkillərdə və bir də evin ən hörmətli yerində saxlanılan o qatlanmış bayrağın qatlarında yaşayırdı. Hər kəs bilirdi ki, bu gözlənti müvəqqətidir, bir gün o sandıqlar mütləq açılacaq.
Sükutu pozan addımlar
2020-ci ilin sentyabrında o uzun sükut pozuldu. Bu dəfə yollara düşənlər məcburi köçkünlər deyil, o köçkünlərin böyüyüb boya-başa çatmış, qəlbi intiqam və Vətən sevgisi ilə döyünən övladları idi. Onlar heç vaxt görmədikləri, havasını udmadıqları, amma hər qarışını əzbər bildikləri doğma torpaqlara doğru irəliləyirdilər.
Müharibənin 44 günü boyunca ön cəbhədə döyüşən əsgərlərlə arxa cəbhədə nəfəsini tutub xəbər gözləyən milyonlarla insan tək bir yumruğa çevrildi. Hər azad edilən kənd, hər qaldırılan bayraq otuz illik nisgilin üzərinə çəkilən bir xətt idi.
Qayalara dırmanan ümid
Noyabrın 8-də Şuşanın sıldırım qayalarına dırmanan Azərbaycan əsgərinin çantasındakı ən ağır yük silahı deyil, məhz o qatlanmış bayraq idi. Çünki o parça bir millətin sınmayan qürurunu, şəhidlərin yarımçıq qalmış arzularını və anaların dualarını daşıyırdı. Dumanlı Şuşa səmasında güllə yağışı altında qala bürcünə sancılan o bayraqla birlikdə təkcə bir şəhər azad olunmadı — otuz illik "məğlub xalq" psixologiyası darmadağın edildi, bir nəslin yarımçıq qalmış uşaqlığı tamamlandı.
Qanla suvarılan zəfər və əbədi borc
O bayraq öz doğma ünvanına asanlıqla çatmadı. Onun yolunu öz canları ilə açan minlərlə igid oğul oldu. Onlar bayraq enməsin deyə torpağa düşdülər, Vətən yaşasın deyə ölümsüzlüyə qovuşdular. Bu gün Qarabağ səmasında dalğalanan hər bir bayrağın rəngində şəhidlərimizin fədakarlığı, qazilərimizin sarsılmaz iradəsi yaşayır. Zəfər Günü həm də o qəhrəmanların ruhu qarşısında baş əydiyimiz, onların əmanətinə sahib çıxdığımız müqəddəs gündür.
Açarların qapılara qovuşduğu yeni dövr
Zəfər Günü təkcə hərbi qələbə deyil, həm də yaddaşın və həyatın bərpasıdır. Bu gün Füzuliyə, Laçına, Zəngilana, Şuşaya qayıdan hər bir ailənin əlindəki o köhnə açarlar artıq kədərli xatirə əşyası deyil, yeni həyatın başlanğıcıdır. Dağıdılmış divarların yerində ucalan müasir evlərin eyvanlarında dalğalanan bayraqlar isə artıq həsrətin yox, əbədi sahibliyin və sülhün rəmzidir.
8 Noyabr — səssiz gözləntinin bitdiyi, qatlanmış bayraqların açıldığı və tarixin öz ədalətli axarına qayıtdığı gündür. Bu bayraq bir daha heç vaxt qatlanmayacaq!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.11.2026)
Səssizliyin pozulduğu an - ESSE
Ülviyyə Fərmayılqızı,
“Ədəbiyyat və incəsənət”
Bəzən bir tarix təqvimə yazılmır, bir xalqın ürəyinə həkk olunur.
Payızın sərt küləyi şəhərin küçələrindən keçəndə, sanki otuz ilin qələbəsini özü ilə gətirir, özü lə birgə, ağacların saralmış yarpaqları torpağa düşür, zaman öz axarı ilə irəliləyir. Hər kəsin yaddaşında eyni həsrət, eyni nisgil, eyni sevinc sanki o təqvimə gedir. Sanki xatirələr təzələnir.
Təqvimdə bir tarix — 8 Noyabr.
Bu, sadəcə bir gün deyildi. Bu, illərlə yarımçıq qalmış duaların göyə yüksəldiyi, anaların göz yaşlarının sevincə qarışdığı, babaların xatirələrinin yenidən canlandığı, bir xalqın öz doğma torpağına qovuşmaq arzusunun gerçəyə çevrildiyi gün idi.
Bəzən tarix tarix kitablarına, bəzən də eyni zamanda qəlblərə yazılır, bəzən qələmlə, bəzən də insanın qanı, göz yaşı və səssiz duası ilə...
8 Noyabr isə Azərbaycan xalqının yaddaşına həm qürurla, həm də ürək ağrısı ilə yazıldı.
Səssizliyin içində böyüyən həsrət
Otuz il...Bir insan ömründə nə qədər uzun zamandır bu?
Bir uşağın böyüyüb ata olduğu, bir ananın saçlarına dən düşdüyü, bir nəslin doğulub Qarabağı yalnız şəkillərdən tanıdığı qədər uzun...
Qarabağ bizim üçün heç vaxt xəritədəki bir ərazi olmadı. O, köhnə albomların saralmış şəkillərində yaşayan evimiz, nənələrimizin xatirələrində qalan kəndimiz, babalarımızın həsrətlə çəkdiyi yolumuz idi.
Anaların dualarında adını pıçıltı ilə çəkdiyi, mahnılarımızda yaşatdığımız, hər dəfə adı çəkiləndə ürəyimizdə qəribə bir sızıltı oyadan Vətən parçası idi. Mən Qarabağdan bir həqiqət öyrəndim: insan bəzən heç vaxt görmədiyi bir yer üçün də darıxa bilərmiş. Heç vaxt ayaq basmadığı torpağın həsrətini çəkə, tanımadığı küçələrin azadlığına sevinə, adını eşidəndə gözləri dolarmış.
Çünki bəzi yerlər insanın yaddaşında deyil, ruhunda yaşayır.
Dilimizdən uşaqlıqdan düşməyən mahnılarda səni çağırdıq:
Can Qarabağım!
Sənin uğrunda can verən oğulların qəhrəmanlığını dinlədik, ayrılığınla böyüdük, adını çəkəndə kövrəldik. Sən bizə yalnız bir torpaq parçası olmadığını, Vətənin bəzən bir insanın bütün ömrünə sığan həsrət olduğunu öyrətdin.İllər keçdi...
Həsrət keçmədi.
Əksinə, adın boyda böyüdü içimizdə. Elə böyüdü ki, yuxularımıza, arzularımıza, sabaha olan ümidimizə qədər yol tapdı.
Nənəm deyərdi ki, bir yuxunu tez-tez görürsənsə, deməli, o, qəlbinə hopub.
Mən düşünürəm ki, Qarabağ da bizim qəlbimizə hopmuşdu. Biz onu görməsək də, onunla böyümüşdük. Həsrətini yaşamış, sevincini xəyal etmişdik.
Zamanın qarşısında formalaşan güc
Hər kəs qələbə istəyirdi. Hər kəs doğma torpaqlarımızın azad olunmasını arzulayırdı. Amma böyük arzuların gerçəyə çevrilməsi yalnız istəklə mümkün olmur. Bunun üçün hazırlıq, iradə, düzgün qərarlar, fədakarlıq və xalqın birliyi lazımdır.
Azərbaycan illər ərzində öz dövlətçilik imkanlarını, iqtisadi gücünü və müdafiə qabiliyyətini möhkəmləndirməyə çalışdı. Cənab Prezidentimiz İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən siyasət, ordunun döyüş hazırlığının gücləndirilməsi və Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə öz mövqeyini müdafiə etməsi bu prosesin mühüm istiqamətləri oldu.2020-ci ildə tarixi məsuliyyət dövlət rəhbərliyinin, hərbi komandanlığın və bütövlükdə xalqın qarşısında dayanırdı. Prezident İlham Əliyev Ali Baş Komandan kimi qərarların məsuliyyətini daşıyır, Azərbaycan Ordusu qarşıya qoyulan vəzifələri yerinə yetirir, xalq isə cəbhənin arxasında bir yumruq kimi birləşirdi.
Zəfər bir nəfərin deyil, bütöv bir xalqın tarixidir. Bu tarixdə rəhbərliyin tarixi siyasi iradəsi də var, əsgərin cəsarəti , zabitin peşəkarlığı da, arxa cəbhədə gecə-gündüz dua edən ananın ürəyi və xalqın Ali baş Komandan ilham Əliyevin ətrafında olan dəmir yumruq misalı birləşməsi.
44 gün — bir xalqın ürək döyüntüsü
Qırx dörd gün ərzində Azərbaycanda minlərlə evin qapısı eyni ümidlə açıldı, eyni nigarançılıqla bağlandı.Xəbərlər diqqətlə dinlənildi. Hər gələn zəngdə bir ana oğlunun səsini axtardı, hər xəbərdə bir ailə öz əzizinin adını eşitməkdən qorxdu.
Bir ana telefonun səsini eşidən kimi diksindi.
Bir ata televizorun qarşısında susaraq xəbərləri izlədi.
Bir uşaq atasının nə vaxt gələcəyini soruşdu.
Bəlkə də həmin uşağa deyilmişdi: «Atan qayıdacaq, bala...»
Amma heç kim bilmirdi ki, bəzi atalar övladlarının əlindən tutmağa deyil, onların gələcəyini qorumağa gedirdilər.
Bəziləri evlərinə qayıtdı.
Bəziləri isə...
Bəziləri bir daha qapılarını açmadı.
Onların ayaq səsləri evlərində eşidilmədisəsləri telefonlardan gəlmədi, kölgələri həyətlərindən keçmədi.
Amma onlar tamam yox olmadılar.
Adları küçələrə yazıldı.
Şəkilləri evlərin ən əziz yerindən asıldı.
Xatirələri anaların dualarına, övladlarının böyüməyən xatirələrinə, bir xalqın yaddaşına köçdü.
Şəhidlər evlərinə qayıtmadılar, amma adları ilə hər evə qonaq oldular.
Onların bəzisi arxasında böyüməsini görə bilmədiyi övlad, bəzisi toyunda iştirak edə bilmədiyi bacı, bəzisi son dəfə qucaqlaya bilmədiyi ana qoydu.Torpaq qayıtdı, amma bəzi evlərdə gözləyənlər qaldı
Zəfərin ən kövrək tərəfi budur: torpaqlarımız azadlığa qovuşdu, amma torpaq qədər əziz oğullarımızın bir qismi evlərinə qayıtmadı.
Qapılar açıldı, amma bəzi evlərdə bir otaq həmişə səssiz qaldı.
O otağın divarında Azərbaycan bayrağı asıldı. Bir vaxtlar gülüş səsləri ilə dolan otaqda indi bir şəhidin şəkli, xatirələri və ailəsinin heç vaxt bitməyəcək həsrəti yaşayırdı.
Bəlkə də həmin otaqda hər şey öz yerində idi: kitabı, paltarı, bir küncdə qalan əşyaları...
Yalnız özü yox idi.
Hər şəhidin bir yarımçıq arzusu vardı.
Və hər yarımçıq arzunun arxasında bütöv bir ömrün ağrısı dayanırdı.
Buna görə də biz Zəfəri qeyd edəndə yalnız sevinmirik. Bir anlıq susur, ürəyimizdə onların adını çəkirik. Çünki bu günün sevincini anlamaq üçün onun hansı ağrıların içindən keçərək gəldiyini də bilməliyik.
Şuşam
Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyev Şuşanın azad edildiyini elan etdi: «Əziz Şuşa, sən azadsan!»
Bu sözlər yalnız bir şəhərin azadlığını bildirmirdi. Bu sözlər otuz ilin həsrətinə, qırılmış ümidlərə, gözləyən analara, doğma yurdunu xəyalında yaşadan insanlara ünvanlanmışdı.
Bəlkə də həmin an hər kəsin ürəyindən başqa bir səs keçirdi:
Şuşam, sənə qovuşduq!
Kiminin gözündən yaş süzüldü, kiminin dodağında dua titrədi, kiminin ürəyində illərlə gizlədiyi sevinc nəhayət, özünə yer tapdı.
Şuşa...
Nazlı Şuşam, gözəl Şuşam!
Sən yalnız dağların qoynunda yerləşən bir şəhər deyildin. Sən Xarıbülbülün ətri, muğamın nəfəsi, tarın simində titrəyən səs, şairin misralarında yaşayan ruh idin.
Sən mədəniyyətimizin yaddaşı, tariximizin incisi, qəlbimizin ən həssas yeri idin.Bəzi oğullar evə qayıtmadı ki, bir xalq öz doğma yurduna qayıda bilsin.Onlar torpağa düşdülər, torpaq ayağa qalxdı.
Onlar susdular, Vətən danışmağa başladı.
Onların ömrü yarımçıq qaldı, amma qoruduqları Vətənin sabahına ümid doğdu.
Zəfərdən sonra başlayan həyat
Zəfər döyüş meydanında qazanıldı, amma onun məsuliyyəti həmin gün bitmədi.
Azad olunmuş torpaqlarda həyatın yenidən qurulması, dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin bərpası, yolların çəkilməsi, məktəblərin və evlərin tikilməsi, insanların doğma yurdlarına qayıtması yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu.
Bir vaxtlar həsrətlə baxdığımız yollarda yenidən maşınlar hərəkət etməyə başladı.
Bir zamanlar səssiz qalan torpaqlarda uşaqların gülüşü eşidildi.
İllərlə yalnız xatirələrdə yaşayan yurd yerləri yenidən həyatla dolmağa başladı.
Hər tikilən ev bir ailənin ümidinə, hər açılan məktəb gələcəyə, hər salınan yol doğmalığa uzanan bir körpüyə çevrildi.
Torpaq geri qayıtdı.
Ümid geri qayıtdı.
Həyat öz yolunu yenidən tapmağa başladı.
Amma bir şeyi heç vaxt unutmamalıyıq: bu torpağın hər qarışında bir tarix, bir xatirə, bir şəhidin əmanəti, bir qazinin izi, bir ananın duası var.
Zəfəri qorumaq yalnız sərhədləri qorumaq deyil. Zəfəri qorumaq həm də yaddaşı qorumaq, birliyimizi yaşatmaq, gələcək nəsillərə bu tarixin həqiqətini çatdırmaq, düşmənimizə qarşı ayıq sayıq olmaqdır.Bu gün Zəfərdən danışarkən rəhbərliyiizin Ali baş komandamızın siyasi iradəsini də, ordumuzun qəhrəmanlığını da, xalqımızın dözümünü də, şəhidlərimizin misilsiz fədakarlığını da birlikdə xatırlamaq borcumuzdur.
8 Noyabr...
Səssizliyin pozulduğu gün.
Otuz ilin həsrətinin sevincə qarışdığı gün.
Göz yaşlarının bayrağın rənglərinə qarışdığı gün.
Bir xalqın başını dik tutduğu gün.
Və şəhidlərimizin yarımçıq qalan arzularının azad torpaqlar üzərində yaşayan bir gələcəyə çevrildiyi gün.
Bu tarix bizə həm qürurla yaşamağı, həm də unutmamağı əmanət etdi.
Zəfər Günü mübarək, Azərbaycan!
Şəhidlərimizin əziz xatirəsi qarşısında baş əyirəm.
Qazilərimizə ehtiramımı bildirirəm.
Bu Zəfərin sevincini ürəyində daşıyan bu yazını oxuyan hər bir insana sağlamlıq, doğma diyarımız Azərbaycanımıza əmin-amanlıq və firavanlıq arzulayıram.
Şəhidlərimizin adı yaddaşımızda, əmanəti gələcəyimizdə, üçrəngli bayrağımız isə daim başımızın üstündə dalğalansın.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(06.11.2026)


