Ülviyyə Əbülfəzqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

 “Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının media dəstəyi ilə Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun  Bakı Şəhəri Üzrə Təhsil İdarəsi ilə birgə keçirdiyi “Bir direktor, bir şagird” adlı layihəsinin məqsədi nümunəvi məktəblərimizi, istedadlı şagirdlərimizi üzə çıxarmaq, onların ədəbiyyata olan marağına diqqət yönəltməkdir.

Hazırda təqdimatda 276 nömrəli tam orta məktəbdir.

DİREKTOR :

Xoşqədəm Ələddin qızı Məmmədova 13.03.1985-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Azərbaycan Dövlət Müəllimlər İnstitutunun Gəncə filialının İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası fakültəsini bitirib. 26 fevral 2013-cü ildə Binəqədi rayonu 179 nömrəli tam orta məktəbə kimya fənni üzrə laborant təyin edilib. Həmin ildəMüəllimlərin İşə Qəbulu (MİQ) imtahanından keçərək ibtidai sinif müəllimi kimi fəaliyyətə başlayıb. 2015-ci ildə müəllimlərin Diaqnostik qiymətləndirməsində ixtisası üzrə 100 faizlik nəticə göstərib. Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən direktorların və dərs hissə müdirlərinin işə qəbulu ilə bağlı imtahandan müvəffəqiyyətlə keçərək 2 noyabr 2016-cı il tarixində Binəqədi rayon 179 nömrəli tam orta məktəbə təlim-tərbiyə işləri üzrə direktor müavini təyin edilib. 10 sentyabr 2017-ci ildə Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən təşkil olunan İdarəetmə kursu, "Potensial direktorlar" kursunu uğurla bitirərək 10 oktyabr 2018-ci il tarixindən Binəqədi rayonu 205 nömrəli tam orta məktəbətəlim tərbiyə işləri üzrə direktor müavini və direktor əvəzi vəzifəsinə təyin olunub. 6 dekabr 2021- ci il tarixində həmin məktəbə direktor vəzifəsinə təyin olunub. 2023-cü ildə "Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə VII qrant müsabiqəsi" nin qalibidir. İkinci təhsil olaraq hal-hazırda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanına Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil alır.

8.09.2025-ci il tarixindən Bakı şəhəri 276 nömrəli tam orta məktəbin direktor vəzifəsinə təyin olunub. 3 övladı var.

ŞAGİRD :

Həsənli Əsma Eyvaz qızı 2012-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Məktəbəqədər təhsilini başa vurduqdan sonra, 2018-ci ildə Xırdalan şəhəri, Abşeron rayonunda 1 nömrəli tam orta məktəbin 1-ci sinfinə qəbul olunmuşdur. Daha sonra 4-cü sinifdən Bakıdakı 276 nömrəli tam orta məktəbdə təhsilini davam etdirir. Hazırda 8-ci sinif şagirdidir. Dərslərə qarşı olan fəallığı, məsuliyyəti ilə seçilir. Eyni zamanda məktəbdə olan voleybol yarışlarında da fəal iştirak etmişdir. Azərbaycan dili, ədəbiyyat fənlərinə qarşı xüsusi marağı var. Və gələcəkdə hüquq sahəsində təhsil almağı hədəfləyir.

ESSE:

Fikrimcə xoşbəxtlik...

Xoşbəxtlik anlayışı hər kəs üçün fərqli ola bilər. Çünki hər insanın həyatdan gözləntiləri və arzuları müxtəlifdir. Çox insan sadəcə böyük hədəflərinə çatarkən bu hissi dada biləcəyini düşünür. Amma mənim fikirlərim buna əksdir. Çünki hər kəs kiçik şeylərlə, yəni hər zaman nail ola biləcəyi şeylərlə də bu hissi yaşaya bilər. Böyük hədəflərə gəldikdə isə hədəflərə, arzulara çatmağın, onları həyata keçirməyin ən böyük sirri xoşbəxtlikdir. Çünki insan, sadəcə, həqiqətən özünü xoşbəxt hiss etdikdə məqsədləri üçün irəli addım ata bilər, onlar üçün əziyyət çəkməyə razı ola bilər. Və ən əsası da xoşbəxtliyi hər şeydən öncə sevdiyimiz və bizə dəyər verən, hər zaman yanımızda olan insanlarda tapa bilərik. Burdan belə bir nəticə çıxartmaq mümkündür ki, sadəcə maddi uğurla xoşbəxt olmaq mümkünsüzdür. Əgər yanınızda həyatın nə qədər zövq alına bilinəcək yer olduğunu göstərəcək insanlar olmadığı surətdə, maddi uğurun belə çox önəmi qalmır.

Yazımı dahi Lev Tolstoyun fikri ilə tamamlayıram: "Xoşbəxtlik peşmanlığa gətirməyən həzzdir".

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi,

Beyləqan rayon Mədəniyyət Mərkəzinin rejissoru, "Gənclik" xalq teatrının rəhbəri, "Haberdili.com"un Azərbaycan nümayəndəsi.

Tənhalıq insan həyatının qaçılmaz və çoxqatlı hisslərindən biridir. O, yalnız fiziki olaraq tək qalmaqla ölçülən bir vəziyyət deyil; əksinə, insanın daxili dünyasında baş verən mürəkkəb emosional proseslərin nəticəsidir.

Bəzən insan izdihamın ortasında dayanarkən belə özünü sonsuz bir boşluğun içində hiss edir, bəzən isə tam təklikdə olarkən belə daxili bir doluluq və rahatlıq yaşayır. Bu baxımdan, “İnsan ən çox nə vaxt tək olur?” sualı sadə bir müşahidədən daha çox, insan psixologiyasının və varoluşunun dərin qatlarına enməyi tələb edən bir sualdır.

İlk baxışda tənhalıq fiziki ayrılıq kimi görünə bilər. İnsan ətrafında heç kim olmadıqda, səssizlik içində qaldıqda özünü tək hiss edə bilər. Lakin bu yalnız tənhalığın səthi formasıdır. Əsl tənhalıq çox vaxt insanların arasında, münasibətlərin içində və hətta sevgi adlandırılan bağların mərkəzində ortaya çıxır. Bu isə göstərir ki, tənhalıq təkcə kəmiyyətlə – yəni ətrafda neçə nəfərin olması ilə deyil, keyfiyyətlə – yəni həmin insanların insanın daxili dünyası ilə nə qədər əlaqə qura bilməsi ilə bağlıdır.

İnsan ən çox o zaman tək olur ki, anlaşılmadığını hiss edir. Anlaşılmaq insanın ən fundamental ehtiyaclarından biridir. Hər bir fərd öz hisslərinin, düşüncələrinin və daxili mübarizələrinin başqaları tərəfindən qəbul edilməsini və dərk olunmasını arzulayır. Lakin bu baş vermədikdə, insan özünü görünməz kimi hiss edir. Sanki danışır, amma səsi eşidilmir; hiss edir, amma bu hisslər heç kimə çatmır. Bu vəziyyət isə fiziki tənhalıqdan daha ağır bir emosional təcrid yaradır.

Tənhalığın ən dərin formalarından biri də insanın özünü ifadə edə bilmədiyi anlardır. Bəzən insan içində böyük bir duyğu yükü daşıyır, lakin onu sözlərə çevirə bilmir. Deyilməyən sözlər, ifadə olunmayan hisslər zamanla insanın daxilində toplanaraq ağır bir yükə çevrilir. Bu yük isə insanı tədricən öz daxilinə çəkir və onu ətraf aləmdən uzaqlaşdırır. Belə anlarda insan təkcə başqalarından deyil, özündən də uzaqlaşmağa başlayır.

Digər tərəfdən, insan ən çox itki yaşadığı zaman tək olur. Bu itki yalnız bir insanın fiziki yoxluğu ilə məhdudlaşmır; eyni zamanda bir münasibətin, bir inamın və ya bir xəyaldır. İtki, insanın həyatında boşluq yaradır və bu boşluq heç nə ilə tam doldurula bilmir. Xüsusilə emosional bağlılıq qurulan bir insanın yoxluğu, insanın iç dünyasında dərin bir sükut yaradır. Bu sükut isə çox vaxt sözlərlə ifadə edilə bilməyən bir tənhalıq hissinə çevrilir.

Tənhalıq həm də insanın özünü itirdiyi anlarda ortaya çıxır. Həyatın müxtəlif mərhələlərində insan öz kimliyini, məqsədlərini və dəyərlərini sorğulamağa başlayır. Bu sorğulama prosesi isə bəzən insanı daxili bir boşluğa sürükləyir. Özünü tanımamaq, nə istədiyini bilməmək və ya həyatın mənasını itirmək hissi insanı ən dərin tənhalığa aparır. Çünki bu zaman insan yalnız başqalarından deyil, öz varlığından da uzaqlaşır.

Müasir dövrdə tənhalığın forması daha da dəyişmişdir. Texnologiyanın inkişafı və sosial medianın yayılması insanların bir-biri ilə əlaqəsini artırsa da, bu əlaqələr çox vaxt səthi və qısaömürlü olur. İnsanlar virtual olaraq bir-birinə yaxınlaşsa da, emosional olaraq uzaqlaşır. Bu isə yeni bir tənhalıq növü yaradır – “rəqəmsal tənhalıq”. İnsan saatlarla sosial mediada vaxt keçirə bilər, lakin yenə də özünü dərin bir boşluq içində hiss edə bilər.

Eyni zamanda, insan ən çox özünü başqaları ilə müqayisə etdikdə tək olur. Sosial mühitdə və xüsusilə virtual platformalarda insanlar başqalarının həyatını idealizə olunmuş formada görür və öz həyatlarını bu obrazlarla müqayisə edir. Bu müqayisə isə çox vaxt özünü yetərsiz hiss etməyə, dəyərsizlik duyğusuna və nəticədə tənhalığa gətirib çıxarır. İnsan düşünür ki, onu heç kim anlamır, çünki o, başqaları kimi deyil.

Bununla yanaşı, insan ən çox güclü görünməyə məcbur olduğu zaman tək olur. Cəmiyyət çox vaxt insanlardan zəifliklərini gizlətməyi, güclü olmağı və hisslərini göstərməməyi tələb edir. Bu isə insanın öz həqiqi duyğularını bastırmasına səbəb olur. Nəticədə, insan içində böyük bir emosional yük daşıyır, lakin bunu heç kimlə paylaşa bilmir. Bu paylaşılmayan hisslər isə onu dərin bir tənhalığa sürükləyir.

Tənhalığın bir digər paradoksal tərəfi isə onun bəzən seçim olmasıdır. İnsan bəzən şüurlu şəkildə tənhalığı seçir. Bu seçim özünü qorumaq, düşünmək və ya daxili balansı tapmaq məqsədi daşıya bilər. Belə tənhalıq zərərli deyil; əksinə, insanın özünü daha yaxşı tanımasına və inkişaf etməsinə kömək edir. Lakin bu tənhalıq uzun müddət davam etdikdə və sosial əlaqələrdən tam uzaqlaşmağa səbəb olduqda, artıq problemə çevrilə bilər.

Beləliklə, tənhalıq yalnız bir vəziyyət deyil, həm də bir təcrübədir. O, insanın özünü və dünyanı necə dərk etməsi ilə sıx bağlıdır. İnsan ən çox o zaman tək olur ki, onun daxili dünyası ilə xarici aləm arasında əlaqə qırılır. Bu qırılma isə müxtəlif səbəblərdən – anlaşılmamaq, itki, qorxu, özünü itirmə və ya sosial təzyiqlərdən qaynaqlana bilər.

Nəticə olaraq demək olar ki, tənhalıq insanın zəifliyi deyil, onun hiss etmə qabiliyyətinin göstəricisidir. Hər bir insan həyatının müəyyən dövrlərində tənhalıq yaşayır və bu, onun inkişaf prosesinin bir hissəsidir. Əsas məsələ bu tənhalığı necə qəbul etdiyimiz və onunla necə yaşadığımızdır. Tənhalıqdan qaçmaq əvəzinə, onu anlamaq və onun bizə nə demək istədiyini dərk etmək daha önəmlidir.

Çünki bəzən insan ən çox tək olduğu anlarda özünü ən yaxşı tanıyır. Və bəlkə də, tənhalıq insanın özünə qayıtdığı yeganə məkandır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

Nigar Xanəliyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Türk xalqlarının mədəniyyəti birgə layihəsindəyik.  Bu dəfə Avrasiyada formalaşan tarixi və siyasi güc olan türklər barədə danışacağıq.

Türklər dünya tarixində yalnız bir etnos kimi deyil, geniş Avrasiya məkanında formalaşmış mürəkkəb etnolinqvistik və mədəni sistem kimi çıxış edir. Onların tarixi inkişafı, dövlətçilik ənənələri və dil strukturu müxtəlif elmi mənbələrdə sistemli şəkildə araşdırılmış və sübut olunmuşdur ki, türklər qədim dövrlərdən etibarən böyük coğrafiyada siyasi və mədəni təsir gücünə malik olmuşlar. İlk yazılı məlumatlara qədim Çin salnamələrində rast gəlinir; burada türklərin ulu əcdadları fərqli adlarla qeyd olunur və onların köçəri həyat tərzi, hərbi təşkilatlanması və sosial strukturu haqqında ilkin təsəvvür formalaşır. Daha konkret və elmi əsaslı sübut isə VII–VIII əsrlərə aid Orxon-Yenisey abidələri vasitəsilə əldə edilir ki, bu abidələr türklərin artıq formalaşmış dil, siyasi şüur və dövlətçilik ənənəsinə malik olduğunu göstərir.

Türklərin ilkin vətəni kimi Altay-Sibir və Orta Asiya regionu qəbul edilir və məhz bu ərazilərdən başlanan böyük miqrasiya dalğaları nəticəsində onlar geniş ərazilərə yayılmışlar. Bu yayılma prosesi təkcə coğrafi deyil, həm də mədəni transformasiya xarakteri daşıyırdı, belə ki türklər müxtəlif regionlarda yerli mədəniyyətlərlə qarşılıqlı təsirə girərək həm öz kimliklərini qorumuş, həm də yeni sintez formaları yaratmışlar. Bu baxımdan türkləri yalnız köçəri toplum kimi təqdim etmək elmi baxımdan natamam yanaşmadır, çünki onlar müxtəlif dövrlərdə yüksək səviyyəli şəhər mədəniyyəti və dövlət strukturları formalaşdırmışlar. Məsələn, Göytürk Xaqanlığı, Səlcuq İmperiyası və Osmanlı İmperiyası kimi siyasi qurumlar dünya tarixində mühüm rol oynamış və geniş ərazilərdə idarəetmə modeli yaratmışdır.

Dil baxımından türklər aqqlütinativ quruluşa malik olan türk dilləri ailəsinə daxildir və bu dillər struktur sabitliyi, şəkilçi sisteminin ardıcıllığı və semantik şəffaflığı ilə seçilir. Müasir dövrdə türkdilli xalqların sayı yüz milyonlarla ölçülür və onların coğrafiyası Şərqi Sibirdən Balkanlara qədər uzanır. Bu geniş yayılma arealı göstərir ki, türk kimliyi yalnız etnik deyil, həm də dil və mədəniyyət əsasında formalaşan dinamik sistemdir. Türk dillərinin qarşılıqlı oxşarlığı isə onların ortaq tarixi kökdən gəldiyini sübut edən əsas lingvistik faktorlardan biridir.

Türklərin mədəniyyəti isə yalnız folklor və adət-ənənələrlə məhdudlaşmır; bu mədəniyyət hüquq, dövlət idarəçiliyi, hərbi strategiya və ədəbiyyat kimi sahələrdə də özünü göstərir. Xüsusilə köçəri həyat tərzinin formalaşdırdığı sosial struktur çeviklik, təşkilatlanma və kollektiv məsuliyyət kimi xüsusiyyətləri ön plana çıxarmışdır. Bu keyfiyyətlər sonradan böyük imperiyaların qurulmasında əsas rol oynamışdır. Eyni zamanda türklər İslam sivilizasiyasına inteqrasiya etdikdən sonra yeni mədəni mərhələyə qədəm qoymuş, elmi və ədəbi fəaliyyətlərdə də aktiv iştirak etmişlər.

Nəticə etibarilə, türklər tarix boyunca yalnız bir xalq kimi deyil, geniş coğrafiyada mədəni, siyasi və dil baxımından iz qoymuş kompleks sivilizasiya daşıyıcısı kimi çıxış etmişdir. Müasir elmi yanaşmalar da təsdiq edir ki, onların tarixi inkişafı təkamül xarakterli olmuş, müxtəlif mərhələlərdə yeni xüsusiyyətlər qazanaraq bugünkü çoxşaxəli türk dünyasını formalaşdırmışdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

Nigar Xanəliyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

Aşıq Alı (1801–1911) XIX əsr Azərbaycan aşıq sənətinin Göyçə mühitində formalaşmış əsas nümayəndələrindən biri hesab olunur. Mövcud mənbələrin böyük əksəriyyətinə görə o, 1801-ci ildə Göyçə mahalının Qızılvəng kəndində anadan olmuşdur. Həmin dövrdə bu ərazi İrəvan xanlığının tərkibinə daxil idi və region həm etnik, həm də mədəni baxımdan qarışıq struktur nümayiş etdirirdi. Bu fakt sonradan onun mənşəyi ilə bağlı yaranan mübahisələrin də əsasını təşkil edir.

Aşıq Alının ailəsi və sosial mühiti haqqında məlumatlar məhduddur, lakin tədqiqatçılar onun kəndli mənşəli olduğunu və klassik aşıq ənənəsinə uyğun olaraq ustad–şagird sistemi daxilində yetişdiyini qeyd edirlər. O, təxminən 16–17 yaşlarından etibarən aşıqlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, qısa müddətdə regional səviyyədə tanınmışdır. Bu yüksəliş təsadüfi deyil, çünki Göyçə mühiti həmin dövrdə aşıq yaradıcılığının ən aktiv mərkəzlərindən biri idi və burada poetik ənənə nəsildən-nəslə ötürülürdü.

Onun yaradıcılıq və ictimai rolu daha çox ustad kimi fəaliyyəti ilə xarakterizə olunur. Aşıq Alı yalnız ifaçı deyil, həm də ənənənin daşıyıcısı və ötürücüsü olmuşdur. Bu baxımdan onun ən mühüm tarixi funksiyası şagird yetişdirməsi ilə bağlıdır. Xüsusilə Aşıq Ələsgərin onun şagirdi olması faktı elmi ədəbiyyatda geniş şəkildə qəbul edilir. Bu əlaqə sadəcə bioqrafik detal deyil, Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişaf zəncirində mühüm mərhələdir: Aşıq Alı ənənəni qoruyan və ötürən fiqur kimi çıxış edir, Aşıq Ələsgər isə bu ənənəni zirvəyə çatdıran sənətkar kimi qiymətləndirilir.

Aşıq Alı ilə bağlı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri onun etnik mənsubiyyətidir. Müxtəlif mənbələrdə onun kürd, ayrım və ya yerli göyçəli olduğu barədə fərqli fikirlər irəli sürülmüşdür. Bu ziddiyyətlər əsasən XIX əsr Qafqaz regionunun mürəkkəb etno-demoqrafik mənzərəsi və yazılı mənbələrin məhdudluğu ilə izah olunur. Müasir elmi yanaşmada isə bu tip iddialara ehtiyatla yanaşılır və daha çox onun mədəni-identik kontekstdə Azərbaycan aşıq mühitinə aid olduğu qəbul edilir. Yəni onun etnik mənşəyindən asılı olmayaraq, yaradıcılığı və fəaliyyəti Azərbaycan aşıq sənətinin daxilində formalaşmışdır.

Onun həyatına dair məlumatların bir hissəsi folklor xarakterlidir və bu da tədqiqat zamanı xüsusi diqqət tələb edir. Məsələn, Aşıq Ələsgərlə deyişmədə məğlub olması barədə rəvayətlər mövcuddur. Bəzi versiyalarda bu hadisə ustadın şagird qarşısında uduzması kimi təqdim edilir, digər versiyalarda isə bunun qəsdən edildiyi, yəni sazın şagirdə ötürülməsi üçün simvolik addım olduğu bildirilir. Elmi baxımdan bu məlumatlar tarixi fakt kimi deyil, aşıq ənənəsinin poetik və mifoloji təfəkkürünün məhsulu kimi qiymətləndirilir.

Nəticə etibarilə, Aşıq Alı haqqında məlumatlar həm yazılı mənbələrə, həm də şifahi ənənəyə əsaslanır və bu səbəbdən onun bioqrafiyası tam şəkildə rekonstruksiya olunmamışdır. Bununla belə, mövcud elmi konsensus onun Göyçə aşıq məktəbinin aparıcı nümayəndələrindən biri olduğunu, ustad–şagird sistemində mühüm rol oynadığını və Azərbaycan aşıq poeziyasının inkişafında keçid fiqur kimi çıxış etdiyini təsdiqləyir. Onun tarixi əhəmiyyəti konkret bioqrafik detallardan daha çox, mədəni ənənənin davamlılığını təmin etməsi ilə müəyyən olunur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Teatr elə bir sahədir ki, səni ya tam özünə çəkir, ya da ona biganə olursan. Orta mövqe sərgiləmək qeyri mümkündür. 200-dən artıq səhnə obrazı yaratmış, 10-a qədər filmdə komik və ciddi rollar ifa etmiş Ağahüseyn Cavadovu da teatr lap uşaqlığından heyran edibmiş...

Ağahüseyn Cavadov 22 aprel 1894-cü ildə Bakının yaxınlığındakı Xırdalan qəsəbəsində doğulub. Əvvəl mollaxanada təhsil alan Ağahüseyn 1919-cu ildə Səadət məktəbini bitirib, lakin daha sonra Ağahüseyn Cavadov maddi çətinliklər səbəbindən təhsilini davam etdirə bilməyib və ailəsini dolandırmaq üçün tacir yanında işləyib.

İşləməklə bərabərimkantapankmiteatrsəhnələrində göstəriləntamaşalarabaxmağagedənAğahüseynCavadovsevdiyiaktyorlarınifasınaheyranqalır. Nə zamansaonlarlabirgə səhnəyə çıxacağını arzuedir. 1920-ciildə AzərbaycanHərbiKomissarlığınınSiyasi İdarəsininyaratdığı teatrınAzərbaycanbölməsində aktyorkimifəaliyyətə başlayır.

Bölməyə SidqiRuhullarəhbərlikedir. AğahüseynCavadovhəminteatrdasəhnəyə qoyulan ƏbdürrəhimbəyHaqverdiyevin "Bəxtsizcavan", "Achəriflər", SoltanməcidQənizadənin "Xor-xor", "Dursunəlivə ballıbadı", MirmahmudKazımovskinin "MollaCəbi", "Daşım-daşım" pyesvə vodevillərinintamaşalarındaiştirakedir.

Sonra Tənqid-Təbliğ Teatrında işə başlayıb. "Çin tanrısı", "Fırtına", "Ovod", "Anamın kitabı", "Qanlı səhra", "Bəxtsiz cavan", "Paris Noterdam kilsəsi", "Romanovların son günləri", "Namus" tamaşalarında oynayıb. O, 1938-ci ildə yenicə təşkil edilən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına dəvət olunur.

Cavadov burada "Ər və arvad", "Əlli yaşında cavan", "Beş manatlıq gəlin", "Arşın mal alan", "Toy kimindir", "Evli ikən subay" tamaşalarında oynayıb. Onun "Bəxtiyar", "O olmasın, bu olsun", "Bir qalanın sirri", "Qızmar günəş altında", "Sehirli xalat", "İstintaq davam edir", "Şərikli çörək", "Əhməd haradadır?" filmlərində yaratdığı rolları kino tarixinin qiymətli obrazlarıdır.  Eyni zamanda Ağahüseyn Cavadov bədii əsərlərin bir çoxunun efirdə səsləndirib.

O, ömrünün 60 ildən çoxunu səhnəyə vermiş və 200-dən artıq səhnə obrazı yaradıb. Teatr sənətinə tələbəlik illərindən maraq göstərən, bəzi tamaşalarda sözsüz və epizod rollara çıxmış (müxtəlif truppalarda) Ağahüseyn Cavadov 1920-ci ilin iyunundan müəyyən fasilələrlə (arada 1942-ci ilə qədər Bakı Türk İşçi Teatrında və Musiqili Komediya Teatrında aktyorluq edib) Milli Dram Teatrında işləyib.

Filmoqrafiya

1. Bəxtiyar

2. Görüş

3. O olmasın, bu olsun

4. Qızmar günəş altında

5. Kölgələr sürünür

6. Bir qalanın sirri

7. Əhməd haradadır?

8. Sehrli xalat

9. İstintaq davam edir

10. İyirmialtılar

11. Əzim Əzimzadə

12. Mən ki gözəl deyildim

13. Bizim Cəbiş müəllim

14. Şərikli çörək

15. Hörmətli alim yoldaşlar

16. Ağasadıq Gəraybəyli

17. Bakıda küləklər əsir

18. Dörd bazar günü

19.  Qərib cinlər diyarında

Mükafatları

- "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı

- "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı

- "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

- 2 dəfə "Şərəf nişanı" ordeni

Aktyor müsahibələrinin birində öz yaradıcılığı haqqında deyir:

"İstedad anadangəlmə olur. Elə ilk dəfə səhnəyə çıxanda başa düşdüm ki, teatra həvəs göstərmək, istedad azdır. Sənətdə qalmaq üçün özünə qarşı yüksək tələbkarlıq və işdə inad göstərmək də vacibdir. Səhnədə mənim müəllimlərim Sidqi Ruhulla, Mirzağa Əliyev və Hacıağa Abbasov oldular. Onlar mənə rol üzərində işləməyi, bu sənətin ifadə vasitələrindən peşəkarcasına istifadə etməyi öyrətdilər".

Teatrşünas İlham Rəhimli "Səhnəsiz gülüş" kitabında olmuş bir əhvalat barədə yazır:

"Dram Teatrında rejissor Mehdi Məmmədovun quruluşunda Mehdi Hüseynin "Alov" pyesinin tamaşası oynanırmış. Fasilədə aktyorlar bufetdə çay içirlər. Tamaşadakı Bədəl rolunun ifaçısı, Xalq artisti Mustafa Mərdanov taxma bığ ona mane olduğu üçün çıxarıb yanına qoyur. İkinci pərdə başlayır. Gedəndə bığı götürməyi unudur. Xalq artisti Ağahüseyn Cavadov da onunla birgə süfrə arxasında oturubmuş. O, Mustafa Mərdanovun bığı yaddan çıxardığını görür, ancaq bir söz demir. Onlar səhnəyə çıxhaçıxda Ağahüseyn Cavadov istehza ilə gülərək deyir:

-Mustafa, bığın qaldı bufetdə. Mehdi müəllim səni bığsız görüb alnına yağlı töhmət yapışdıracaq.

Mustafa Mərdanov özünü itirmir. Baxır Ağahüseyn Cavadovun üzünə və qəfildən onun taxma bığını qoparıb tez yapışdırır özünün bığ yerinə. Cəld addımlarla səhnəyə gedir. Ağahüseyn Cavadov çaş-baş qalır. Əvvəlki, epizodlarda onu bığlı görmüş tamaşaçılarda gülüş doğuracağından qorxub səhnəyə də çıxmır. Səhəri gün teatrın bildiriş və elanlar lövhəsində "Alov" tamaşasının gedişində səhnə etikasını pozduğuna görə xalq artisti Ağahüseyn Cavadova şiddətli töhmət verilsin" elanı asılır".

Ağahüseyn Cavadov ailəsində də çox sadə və mehriban insan olub. Nəvəsi Rasim Cavadov babasını belə xatırlayır:

"Babam özü varlı olmasa da, dövlətli bir ailənin qızıyla evlənmişdi. Onun həyat yoldaşı Surat xanımın atasının Bakının Sabunçu kəndində və indiki Mirzağa Əliyev küçəsində çoxlu mülkləri var imiş. Onların hamısı müsadirə edilməmişdi. Nənəmlə babamın yeddi övladı - üç qızı və dörd oğlu olub. Qızlarından biri gənc yaşında vəfat edib. Mən həmin bibimi görmədim. Amma ailəmizdə bu nakam gənc qızın itkisini nənəmin və babamın bitməyən dərdində, kədərində hiss edirdim. Altı uşağı isə nənəmlə babam evləndirmiş, hamısını ev-eşik sahibi etmişdilər. Surat nənəm əlli yeddi yaşında dünyadan köçdü. Babam ondan sonra uzun illər yaşadı. Evlənmədi".

Ağahüseyn Cavadov sağlam adam olsa da, ömrünün son illərində şəkər xəstəliyinə mübtəla olur. 19 iyun 1981-ci ildə Bakıda vəfat edib. İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Sovet dövründə mədəniyyətin hər sahəsində əsas cərəyan sosisalist realizmi idi. Quruluşu tərifləməli, ideologiyanı təbliğ etməliydin. Güclü senzura vardı, azadfikirliliyi təqib edirdi.

Bundan yazıçılarla yanaşı, rəssamlar da əziyyət çəkirdilər...

Xalq rəssamı Rasim Babayevin bir sıra əsərləri sovetlər dövründə geniş işıqlandırılmayıb, hətta repressiv siyahıya düşənləri də olub. Həmin əsərlərlərə nümunə olaraq "Torpaq" (1963), "Sahil" (1965), "Yol" (1966), "Yaxın Şərq" (1967), "Ailə" (1971), "Səyyah" (1974), "Ordu" (1978), "Qapı" (1982), "Qadın" (1983), "Müharibə" (1983), "Novruz" (1983), "Qadın və div" (1986), "Faciə" (1987), "Adəm və Həvva" (1988), "Yüklü dəvə" (1992), "Bəla" (1997), "Gecə" (2003), "Divlər" (2004) və s. əsərləri qeyd etmək olar.

Rasim Babayev 31 dekabr 1927-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1945–1949-cu illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda təhsil alıb. Daha sonra təhsilini 1949–1956-cı illərdə V.İ.Surikov adına Moskva Rəssamlıq İnstitutunda davam etdirib.

Rasim Babayev Azərbaycan rəngkarlığının və qrafikasının inkişafında müstəsna xidmətləri olan rəssamdır. Müxtəlif janr və mövzularda, xüsusən boyakarlıq və dəzgah qrafikası janrlarında sahəsində yaratdığı rəsm əsərləri ilə tanınıb

Sənətkarın dəzgah qrafikasında yaratdığı linoqravür silsilələrinə və dəzgah rəsmlərinə "Sumqayıt", "Daşkəsən", "Abşeron", "Ağaclar", "Neft çənləri" (1958), "Neftin doldurulması" (1958), "Qız" (1958), "Qara şəhər" (1958), "Daşkəsən yollarında" (1961), "Fəhlənin portreti" (1962), "Almaniyada" (1963), "Qobustan" (1964), "Xınalıq" (1964), "Dəvələr" (1966), "Hamamlar" (1969), "Qaçaq Nəbi" (1969), "Köhnə Bakı" (1970), "Narlar" (1970), "Kənd" (1970), "Qədim qəbiristanlıq" (1970), "Rəssam Ə.Rzaquliyev" (1970) və başqa əsərlərini daxildir.

Habelə rəssam "Ölüm Düşərgəsi", "Qardaş Xatirəsi", "Dağlar", "Yer" və "Göy", "Mənim bağım" kimi boyakarlıq əsərlərinin və "Qız", "Rəssam S.Bəhlulzadə" portretlərinin müəllifidir. Rasim Babayev 1980-ci illərin sonu 1990-cı illərdə baş vermiş hadisələrlə bağlı tablolaların müəllifidir. O, 20 Yanvar faciəsini əks etdirən "Qanlı general" tablosunu yaratmışdır. Həmçinin "Müharibə olmasın", "Berlin-63", "Ölüm düşərgəsi", "Qardaş xatirəsi" və s. əsərləri də müharibə əleyhinə çəkilib.

Mükafatları

- "Azərbaycan SSR əməkdar rəssamı" fəxri adı (1964)

- "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı (7 may 1988)

- 1990-cı il üzrə Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı (1991) — 1988–1989-cu illərdə yaratdığı silsilə rəsm əsərlərinə görə

- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002

Rasim Babayev 22 aprel 2007-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Dostuvə həmkarı Şahmar Ələkbərovdünyasını dəyişəndə onunqəbri üstünə gedənaktyorməzarlıqdamöhkəmağlayıbdeyir: “darıxma, qardaşım, məndə tezliklə səninyanınagələcəm”. Buəhvalatdanikiilsonraisə Həsən Əblucrəhmətə gedir...

Həsən Əbluc 22 aprel 1942-ci ildə Təbrizdə anadan olub. Uşaq yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb. Ailədə 5 qardaş olublar. Həsən Əbluc hələ uşaq vaхtlarından aktyorluğa böyük həvəs göstərib. Orta məktəbi yaxşı oxuyan Həsən həm də uşaq yaşlarından yaşlı atasına kömək edirmiş. Atası onun aktyor olmasını istəməyib. Həsən atasının arzusunu nəzərə alıb Politeхnik İnstitutuna daхil olub.

Həsəngili II kursda oхuyanda zavoda aparırlar. Dəmir kəsməkdən Həsənin əlləri kəsik-kəsik olur. İki aydan sonra atası deyir ki, bala, hansı sənətə istəyirsən, get. Həsən II kursu başa vurandan sonra sənədlərini Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq və rejissorluq fakültəsinə verib, Rza Təhmasibin kursunda təhsil alıb.

Elə həmin il Dram Teatrında rumın yazıçı Sebastyanın "Adsız ulduz" tamaşasına quruluş verib.

Sonralar Gənc Tamaşaçılar Teatrında fəaliyyətini davam etdirib. Kinostudiyada film dublyajlarında iştirak edib. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində səhnə danışığından dərs deyib. Bədii qiraət ustası kimi Azərbaycanın klassik və çağdaş şairlərinin poeziya nümunələrini minlərlə tamaşaçıya və dinləyiciyə çatdırıb. Həsən Əbluc rejissorluq kursunu da bitirib. Müxtəlif dövrlərdə bir neçə teatr və televiziya tamaşasının quruluşçu rejissoru olub.

Filmoqrafiya

- Abbas Mirzə Şərifzadə

- Ağ atlı oğlan

- Alman klinikasına şəxsi səfər

- Arxadan vurulan zərbə

- Babək

- Bakıda küləklər əsir

- Bircəciyim

- Birisigün, gecəyarısı...

- Bizim küçənin oğlanları

- Dantenin yubileyi

- Dəli Kür

- Dənizə çıxmaq qorxuludur

- Doğma sahillər

Həsən Əbluc universitetdə səhnə danışığından dərs deyib. O, öz tələbəsinə aşiq olur, tələbəsindən öncə müsbət cavab almayan sənətkar başqa bir xanımla nişanlanır. Bir müddət keçəndən sonra nişanlısı ilə münasibəti alınmır. Belə olduğu halda öz tələbəsi Firəngizə evlənmə təklif edir. Və onlar ailə qururlar. Bu evlilikdən onların Elnaz adlı qız övladı doğulur.

Qızı Elnazı çox sevib. Onun rejissor olmasını arzulayıb. Qızını hər səhər özü yedirdib məktəbə yola salırmış. Elnaz Əbluc bir müsahibəsində atası haqqında deyir:

“Hər səhər məktəbə gedəndə elə ləzzətlə buterbrodlar düzəldirdi ki. Məni yedirirdi, sonra məktəbə yola salırdı. Mənə çoх vaхt deyirdilər ki, atan çoх ciddidir. Yəqin səni qoymaz istədiyini geyinməyə. Amma əksinə. O çoх müasir idi. Bir gün şalvar görmüşdüm. Çoххoşuma gəlmişdi. O vaхtlar da şalvarı çoх az qız adam geyinirdi. Atama dedim, mənimlə birlikdə gedib o şalvarı aldı. Evimiz elə də təmirli deyildi. Həmişə deyirdi ki, eybi yoх, işləyərəm, evi təmir elətdirərəm. Qızdırması olanda yun papağını başına qoyub uzanırdı. Amma o, heç vaхt хəstə olanda işdən qalmırdı”

O, “Dantenin yubileyi”, “Qanlı zəmi”, "Pəncərə" filmlərinə çəkilib. "Pəncərə" filmində Rövşənin atasının epizodik rolunu məharətlə oynayan Həsən bu rolu öz yaradıcılıq həyatının ən parlaq rolu hesab edib.

Həsən Əbluc martın 1994-cü il martın 13-də 51 yaşında ürək tutmasından dünyasını dəyişib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

"Həyatdagərək özhəyatının, taleyininmeneceriolasan. Adam var, nə istəyir onu da edir. Adam da var, istəyi ilə imkanları uyğun gəlmir. 

Bəzən görürsən, gözəl müğənnidir, amma şəraiti yoxdur. Müğənni də var, gözəl ifa edir, amma dünyanı gəzməyib, kitab oxumayıb. Mahnı oxumaqdan savayı heç nə etmir. Əgər yaxşı müğənnisənsə, ali savadın varsa, dünyanı gəzirsənsə... Bu, tamamlananda, olur, başqa şey. Bu da həyatdan asılıdır. Müğənnilərə deyirəm ki, imkanınız olduqca dünyanı gəzin, kitab oxuyun. Son zamanlar kitab oxumurlar, əllə yazmırlar. Çox şey unudulur".

Bu sözləri Əməkdar artist Ədalət Şükürov "Xəzər axşamı" proqramında deyib. Ədalət bir çox həmkarlarından fərqli olaraq ali savadlıdır, mütaliəni, səyahəti sevir, onun fikrincə, bunlar insanı mənəvi cəhətdən zənginləşdirir. Mədəniyyət əsgəri olan müğıninin də mənəviyyatı mütləq zəngin olmalıdır.

Bu gün Ədalət Şükürov barədə danışmağımın bir səbəbi var – onun ad günü, üstəlik, yubileyidir, 60 illiyidir.

Bəri başdan onu səmimi qəlbdən təbrik edirik.

Ədalət Şükürov 22 aprel 1966-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. Əslən Qazax rayonunun Kəmərli kəndindəndir. Orta məktəbi bitirdikdən sonra, hərbi xidmətə yollanıb. 3 il "Novaya Zemlya" adasında, sualtı qayıqda hərbi xidmətini çəkib. Hərbi xidməti bitirib, geri döndükdən sonra 1987-ci ildə Sankt-Peterburq Mədəniyyət Universitetinin "kütləvi tədbirlər rejissoru" fakültəsinə daxil olub

Ali təhsil aldıqdan sonra Ədalət Şükürov Sankt-Peterburqun 5-ci kanalında efirə gedən "Adamovo yabloko" verilişində rejissor işləyib. Bir müddət sonra o, Luqa şəhərinin baş rejissoru işləyib və kütləvi tədbirlər keçirib. "Salsa Viva" rəqs məktəbini bitirib. Baltik Turizm və Biznes Akademiyasında aspirantura oxuyub. Elmi işini Sankt-Peterburqda müdafiə edib. 2007-ci ildən İqtisad elmləri namizədidir.

Dizaynerliklə də məşğul olan Ədalət Şükürov, arabir rəssamlıq da edib. Azərbaycan, İngilis, İspan və Rus dillərini bilir. 1992-ci ildən mahnı bəstələməyə və şeirlər yazmağa başlayıb. Daha sonra musiqi və mətnləri aranjman edərək, ifa edib. Oxuduğu mahnılar xüsusilə Azərbaycanda çox sevildiyindən O, 2000-ci ildə yaşadığı Sankt-Peterburqdan Azərbaycana gəlib və fəaliyyətini burada davam etdirib. Həmin zamanlar Dağıstanda da çox sevilib və ora dəvətlər alıb.

2000-ci ildən etibarən mütəmadi olaraq Dağıstanın əhəmiyyətli tədbirlərində çıxış edib. Onların arasında "Dərbəndin ad günü", "Gənclər Günü", Respublika və konstitusiya günü və digərləri kimi əhəmiyyətli tədbirlər var. Ədalət Şükürova 16 may 2006-cı ildə Azərbaycan və Rusiya dövlətləri arasında Mədəniyyət münasibətlərinin təbliğatı və inkişafında aktiv iştirak etdiyinə görə Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adı verilib

22 aprel 2008-ci ildə Dağıstan Respublikasının prezidenti Muxu Əliyev tərəfindən Dağıstanın əməkdar artisti fəxri adı verilib. 22 iyun 2015-ci ildə Dağıstan Respublikasının prezidenti şəxsən Ramazan Abdulatipov tərəfindən böyük təqdimatla ona Dağıstanın xalq artisti fəxri adı verilib. Bundan başqa, ona "Dağıstanda xidmətlərinə görə" medalı da təqdim olunub.

Konsertlər

1. Yada sal məni, sevgilim

2. Solo konsert

3. İsti yay

4. Bokal vina

5. Açıq Hava Konserti

6. Nə yaxşı ki, yanımdasan sən

Albomlar

1. Əzizim

2. Demə - Demə

3. Qapı

4. Qoca çinar

5. İtirdim

6. Kiminsən?

7. Yada sal məni, sevgilim

Mükafatları

- Azerbaycanın En İyi Pop Sanatçısı

- Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti

- Dağıstan Respublikasının Əməkdar Artisti

- Dağıstan Respublikasının Xalq Artisti

Və mütləq bir xatırlatma edək. 60 illik yubileyi münasibətilə müğənni mayın 13-də Heydər Əliyev Sarayında “Bir yaz axşamı” adlı solo konsert verəcək. Hamınızı dəvət edirik. Bilet almağa tələsin. Biletlər məhdud sayda qalıb. Çox maraqlı olacaq.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

“Hüseyn Əliyevin Naxçıvan və Zəngəzurla bağlı analoqu olmayan əsərləri var. Xalq rəssamının böyük məharətlə yaratdığı “İlanlı dağ” tablosu, “Urud qalası” peyzajı rəssamın yaradıcılığında ən yaxşı və şah əsərlərindəndir. Doğma yurdun hər qarışını böyük məhəbbətlə öz duyğularından, təxəyyülündən yaradıcılıqla keçirən görkəmli rəssamın “Zəngəzur mənzərəsi”, “Zəngəzur dağları”, “Şəki şəlaləsi”, “Comərdli mənzərəsi”, “Meşədə qış”, “Payız”, “Qürub çağı” kimi əsərləri incə müşahidə qabiliyyətinin məhsulu idi.” – belə yazır ƏməkdarjournalistFloraXəlilzadə.

Əliyev Hüseyn Əlirza oğlu – Azərbaycanın Üemummilli lideri Heydər Əliyevin özündən böyük qardaşı 1911-ci il aprelin 22-də Qərbi Azərbaycanda - Comərdli kəndində Kərbəlayı Cəfər oğlu Əlirzanın və Narıngül xanımın ailəsində dünyaya göz açıb. Rəssam kimi ilk təbiət mənzərəsini çəkəndə onun 12 yaşı olub. Bakıda Rəssamlıq Texnikumunda oxuyub. 1922–1931-ci illərdə "Molla Nəsrəddin" jurnalı ilə əməkdaşlıq edib, onun bir sıra karikaturaları jurnalın səhifələrində çap olunub.

Hüseyn Əliyev Leninqrad Rəngkarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunu bitirdiyi ildən (1932–1935) təqaüdə çıxanadək "Xalq qəzeti"nin ("Kommunist") bədii tərtibat şöbəsində əvvəlcə baş rəssam, sonra da bədii tərtibat şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib (1935-ci il oktyabr ayının 4-dən). Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı olub.

"Qafqazın müdafiəsinə görə", "1941–1945-ci illərdə arxa cəbhədəki şərəfli əməyinə görə", "Böyük Vətən müharibəsinin 30 illiyi" medalları və "Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif olunub. Hüseyn Əliyev bacarıqlı rəssam kimi üç dəfə Azərbaycan, bir dəfə Ukrayna Ali Sovetinin fəxri fərmanlarına layiq görülüb. 1940-cı ildən Rəssamlar İttifaqının üzvü olan Hüseyn Əliyev 1977-ci ildə Əməkdar rəssam, 1982-ci ildə Xalq rəssamı fəxri adına layiq görülüb.

Azərbaycan xalq rəssamı Hüseyn Əliyevin müxtəlif sərgilərdə nümayiş etdirilən rəsm əsərləri arasında, onun Comərdli kəndində çəkdiyi "Yəhər Təpə" və "Mahmud bulağı" tabloları özünəməxsus yer tutur. Hüseyn Əliyevin "Göygöl mənzərələri" adlı çap edilən albomunda rəssamın 17 mənzərəsi verilib.

Mükafatları

- Ermənistan SSR əməkdar incəsənət xadimi

- Azərbaycan SSR əməkdar rəssamı

- Azərbaycan SSR xalq rəssamı

Əsasən qrafika ilə məşğul olmuş Hüseyn Əliyev həm də mənzərə ustası kimi məşhur idi. O, doğma vətənin füsunkar təbiətini seyr etməkdən xüsusi zövq alardı. Rəssamın duyğuları isə rənglərdən ibarət nəhəng bir çələngə çevrilərdi. 1960-1970-ci illərdə yaratdığı peyzajlar sənətin məhz bu janrına yeni nəfəs və ruh gətirmişdi.

Doğma yerlərin bənzərsiz təbiəti Hüseyn Əliyevin fırçası ilə kətan üzərində canlandıqca sanki yeni bir möcüzə ilə qarşılaşırdın. Rəssamın Göygölün təsvirinə həsr edilmiş silsilə əsərləri xüsusi diqqət cəlb edir. Gah dağların qoynunda məskən salmış Göygölün mavi sularını kətanda əks etdirir, gah da hər hansı təkrarolunmaz gözəlliyindən yeni mövzu tapırdı. Onun qurduğu kompozisiyalar, rəng ötürmələri, koloritlik öz bənzərsizliyi ilə seçilirdi.

FloraXəlilzadə yazərki, iki il ərzində Kəpəz dağının 25-dən artıq akvarel görünüşünü kətana naxışlayan Hüseyn Əliyev həqiqətən möcüzə yaradıb. Təəssüf ki, bu əsərlərin yalnız 13-ü əlimizdədir, 3 əsərinin slaydı, 1 əsəri isə fotoşəkil formasında qorunub saxlanılıb. Hüseyn Əliyevin «Göygöl mənzərələri» adlı çap edilən albomunda rəssamın 17 mənzərəsi verilib.

Hüseyn Əliyev portret çəkən rəssam kimi də çox böyük uğur və şöhrət qazanıb. O, əslində bu janrın ustadı idi. Çəkdiyi portretin hər biri insanın daxili dünyasını, sənətini əks etdirmək baxımından maraq doğurur. Məsələn, əlləri qoynunda dayanmış Hüseyn Cavidin portreti çox canlı və mənalıdır. Böyük şairin duruşu, baxışı, uzaqdan görünən Araz çayı, İlanlı dağ tamaşaçıya nələr söyləmir?! Eləcə də Nizami Gəncəvinin portreti düşündürücü təsir bağışlayır.

Hüseyn Əliyevdən bizə ərməğan qalan bir sıra portretlər var ki, tarixilik baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Unudulmaz rəssamın Azərbaycan təsviri sənətindəki xidmətlərindən çox danışmaq olar. Hüseyn Əliyevin yaradıcılıq sahəsi olduqca geniş idi. İstifadə etdiyi rənglərin çalarları al-əlvandır. 2004-cü ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabi şəhərində görkəmli rəssamın əsərlərindən ibarət sərgi təşkil edilib.

Mədəniyyət Nazirliyinin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən bu tədbir yüksək dəyərləndirilib. Xarici ölkə vətəndaşları azərbaycanlı rəssamın rənglərin musiqisini təbiətin rəngində tablolara əks etdirmək məharəti qarşısında məmnun qalıblar. Bu unudulmaz rəssamın yaradıcılığında mənzərələr, tablolar, portretlər, natürmortlarla bərabər, başqa janrlarda işlədiyi əsərlər də çoxdur.

 O, uzun müddət nəqqaşlıqla da məşğul olub, su boyaları ilə işləyib. Alleqorik əsərlərə müxtəlif məzmunlu karikaturalar, təsvirlər çəkib, kitablara illüstrasiyalar işləyib. Bütövlükdə Hüseyn Əliyev yaradıcılığının ətraflı öyrənilməsi, onun təsviri sənətimizdəki yeri haqqında mükəmməl tədqiqatların aparılması vacibdir. Əsl sənətkar və vətəndaş ömrü yaşayan Hüseyn Əliyev Azərbaycan təsviri sənətinin ən unudulmaz nümayəndələrindən biridir.

Görkəmli rəssam 21 may 1991-ci ildə vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)

Sərtyel,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Gülüş klubu gözətçisi

İndi şeir yazmaq dəbdir. Sosial media günümüzə daxil olandan sonra özün yaz, özün dərc elə, özün də like qoy. Dost-tanışları da tağ elə ki, haqqında dürlü-dürlü sözlər yazsınlar. Hər şey o qədər asanlaşıb ki.

Şeirlər də hamısı bir-birinin oxşarı. Əksəriyyət də klassiklərdən, məşhurlardan plagiat, yaxud onlara nəzirə. Amma mən sizə bir şairi təqdim edəcəyəm ki, onun məziyyətləri var, belə ki, o, digər şairlərdən tamamən fərqlənir.

Eldost Tamxeyil oğlu Sübhanverdiyevdən danışıram. Onunla geniş müsahibəni və şeirlərindən nümunələri sizə tezliklə təqdim edəcəyəm. İndi isə ilk tanışlıqda onun digərlərindən fərqini söyləyirəm: Eldost müəllimdəki qafiyələr ulu Nizamidən tutmuş hazırkı Ramiz Rövşənə qədər hələ heç kəsdə təkrarlanmayıb. Eldst müəllim əmindir ki, elə tək bu, onun adını ədəbiyyat tarixinə əbədi yazdıracaq bir detaldır.

İndi isə onun öz dostuna, metal alveri ilə məşğul  olan Səməndər Tusiyə yazdığı şeirini diqqətinizə çatdırıram.

Ay Səməndər, ay Səməndər

Uşaqlıq dostum Səməndər Tusinin 80 illik yubileyinə

Gəldi növbəti yubiley

Biz kosmosuq, sən Qaliley.

Alım sənə Moment kley,

Ay Səməndər, ay Səməndər.

Lion udar, yoxsa Soşo?

Yaxşı deyib hindus Oşo,

Həyat yaxşı, jizn xoroşo,

Ay Səməndər, ay Səməndər!

Baxmazsan heç vıruçkaya.

Hey gedərsən tolkuçkaya.

Sən bir dağsan, bizsə qaya,

Ay Səməndər, ay Səməndər!

Sənin işin metal, dəmir,

Pul qazan, kababdan gəmir,

Sənə heyrandır ves mir,

Ay Səməndər, ay Səməndər!

Eldost sənə hey deyər tost,

Feyzbukda hey yazar post.

Aramızda vardır bir most,

Ay Səməndər, ay Səməndər!

Göydə uçur ağappaq qu,

Yanıyca da uçur bir TU

Sənə həppi böz dey tu yu,

Ay Səməndər, ay Səməndər!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.04.2026)