Super User
Heç bir fəxri adı olmadı, izi qalmadı...
İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”
“Onun Musiqili Komediya Teatrında işlədiyi vaxt Şəmsi Bədəlbəylinin teatrdan getdiyi vaxta təsadüf elədi. Teatrda tənəzzül başlamışdı. Ofeliya qabiliyyətli olduğunu göstərə bildi, amma istedadını tam təqdim etmək imkanı düşmədi əlinə. Qabiliyyət istedada keçir, istedad kamilliyə. Bu pillə Həsənağa Turabovda, Səməndər Rzayevdə, Məlik Dadaşovda sürətlə çıxdı, amma Ofelya Aslanda yarımçıq qaldı. Maraqlı obrazlar oynadı, heç bir fəxri adı olmadı, izi qalmadı”. Teatrşünas İlham Rəhimli
Ofeliya Aslan 27 yanvar 1939-cu ildə Bakıda doğulub. Kiçik yaşlarından qəlbində səhnəyə məhəbbət bəsləyən Ofeliya Abbasqulu ağa Bakıxanov adına Quba Dövlət Dram Teatrında, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında işləyib. 1963-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının xorunda oxuyub.
1965–1968-ci illərdə isə Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərib. 1968-ci ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında aktrisa olub (qısa fasilələrlə).
Aktirsa Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) Musiqili komediya aktyorluğu fakültəsində qiyabi təhsil alıb. Son illər Ofeliya Aslan Əfqanlı kimi çıxış edib.
Ailə və sənət dostları olan aktyor Novruz Qartal Ofeliya Aslan haqqında danışır ki, Ofeliya onun həm iş yoldaşı, həm də ən yaxın dostu olub:
“Teatrda, bəlkə də yeganə aktrisa idi ki, heç vaxt onun kiminsə barəsində dedi-qodu etdiyini, qeybətləşdiyini görməzdik. Aktrisalar arasında hər zaman qalmaqallar, dedi-qodular olur, axı. O vaxtlar truppa müdiri idim və kimin hansı xasiyyətdə olduğunu gözəl bilirdim.
Ofeliya sakit, başıaşağı, öz işi ilə məşğul olan aktrisa idi. Dəfələrlə Ofeliya xanımla rayonlarda qastrol səfərlərdə olmuşduq. Rayon camaatı onu o qədər sevirdi ki, qaldığımız mehmanxananın qabağında növbə çəkirdilər.
O deyirdi, Ofeliya Aslanı evimə mən qonaq aparacam, bu deyirdi, mən qonaqlıq verəcəm. Özünü sevdirən qadın idi. Mən onunla ən gözəl tamaşalarda tərəf müqabili olmuşam. “Hicran” tamaşasında, o, Çarlistonu oynayırdı, mən də Balaəmini. Məni də elə o tamaşadan sonra “Balaşka” deyə çağırırdı”.
Aktrisa keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində qastrol səfərlərində olub. Moskvanın Operetta teatrında tamaşaya qoyulmuş R. Hacıyevin "Mama, ya jenyus" əsərində Bibixanım rolunda çıxış edib.
Azərbaycan televizyasının bir sıra teletamaşalarında yaddaqalan rollar oynayıb. Mozalan Satirik Kinojurnalının bir neçə nömrəsində çəkilib. Aktrisa 54 il teatrda çalışıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.
Əsas rolları
"Musiqili Komediya Teatrı"
- Ev bizim, sirr bizim (N. Gəncəli) — Aytən
- Durna (S. Rüstəm) — Lalə
- Seyindik qız axtarır (Ş. Qurbanov) — Sevər
- Olmadı belə oldu belə (Ş. Qurbanov) — Matan
- Həyətim mənim həyatım mənim (Cahangir Məmmədov və Əşrəf Abbasov) — Cenni
- Həmişəxanım (S. Qədirzadə) — Diləzbər
- Arşın mal alan (Ü. Hacıbəyli) — Telli
- Məmmədəli kurorta gedir (A. Zeynallı) — Şəfa
Filmoqrafiya
- Aktrisanın təbəssümü (film, 1974)
- Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976)
- Adı sənin, dadı mənim (film, 1980) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (Aztv)
- Yol əhvalatı (film, 1980)
- Evləri köndələn yar (film, 1982)
- Sevdagül və Şarlotta (film, 1986)
- Ayrılıq imiş (film, 2008)
Ofelya Aslan 18 may 2010-cu ildə 2-illik xəstəlikdən sonra 71 yaşında ürək tutmasından dünyasını dəyişib. Yasamal qəbiristanlığında dəfn olunub.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.01.2026)
Bu gün Dədə Ədalətin anadan olmasının 87-ci ildönümüdür
İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”
"Əgər Azərbaycan xalqının incəsənət aləmində heç bir nümayəndəsi olmasaydı, təkcə Ədalətin sazı ilə dünya mədəniyyəti meydanına çıxa bilərdik" – məncə, Xalq yazıçısı Mirzə İbrahimovun bu sözləri Aşıq Ədalət dühasını doğru-düzgün əks etdirir.
Yaxud, məşhur türk yazıçısı Əziz Nesinin bu kəlmələri: "Ədalətin ifası təkrarsız həyat kimidir. Onun üzü daim təzəliyədir, sonu gülüstanlara çıxan dağ çayına bənzəyir. Ələsgər aşiq, söz sənətində kimdirsə, Ədalət də saz sənətində odur".
Bu gün Türk dünyasının böyük sənətkarı, Əməkdar incəsənət xadimi aşıq Ədalət Nəsibovun anadan olmasının 87-ci ildönümü tamam olur.
Ədalət Nəsibov 27 yanvar 1939-cu ildə Qazaxda pinəçi ailəsində anadan olub. Saz çalmağı atasından öyrənib. Gənc yaşlarından fitri istedadı üzə çıxıb, məclislərə dəvət alıb. 11 yaşındaykən Kremlin Qurultaylar Sarayında saz çalıb. 1950-ci ildə Bakıya dəvət olunub.
Aşıq Ədalət sazı 50-dən çox ölkədə tanıdıb, saza yeniliklər gətirib. Xalq şairi Səməd Vurğun onun çalğısının vurğunu olub. UNESCO-da dünyanın nadir musiqi ifaçıları sırasında aşığın diski buraxılıb.
Saza 5 pərdə, o cümlədən 7 yarımpərdə, 6 sinə pərdəsi əlavə edib. O, "Qaytarma", "Baş sarıtel", "Ruhani", "Yanıq Kərəm" və başqa saz havalarının bənzərsiz ifaçısıdır.
El şairəsi Səadət Buta çıxışında bildirib ki, aşıq Ədalət Nəsibov bütün Turan dünyasınındır: ”Ədalət Türk dünyası aşıq sənətinin şahıdır. Ədalət sazı çalanda bəzən Koroğlu olurdu, bəzən aşıq Cunun olurdu. Ədalət haqqdan oxuyanda haqqı müdafiə edən hakimə çevrilirdi. Yunis Əmrə demişkən, Ədalət özündə deyildi, “bir mən vardı, məndə məndən içəri” fəlsəfəsi yaşayırdı ustadda.
Ədalətdə bir mən var idi özündən içəri. Min illərdir “Yanıq Kərəmi” çalınıb, hər ustad da onu bir cür çalıb, öz xalını, gülünü vurub, amma Ədalət bu havaya elə bir naxış vurdu, əsrlər keçsə də, o naxış pozulmayacaq.
Kimsə onun ifasına öz ifasını bənzədə bilər, amma o bu havanı Ədalət kimi çala bilməz. Ədalət Nəsibov adi bir adam deyildi, Allahın sevib seçdiyi və dərgahına qaldırdığı sənətkar idi. Ədalət ölməyib, Ədalətin sazı əbədi olaraq Türk dünyasında öz havasını çalacaq”.
Filmoqrafiya
- Yeddi oğul istərəm...
- Aşıq Ələsgər
- Ədalət
- Prima
- Tanrı payım, telli sazım
Mükafatları
- "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı
- Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü
- "Şərəf" ordeni
“Ədalət sağlığında dədə statusunu alan sənətkardır. Xoş bizim halımıza ki, biz aşıq Ədaləti görmüşük, onunla bir məclisdə oxumuşuq, ünsiyyətdə olmuşuq. Sənət yoldaşlarımın dediyi kimi, aşıq Ədalət sazın Ədaləti olduğu kimi, hər zaman ədalətli danışırdı. Heç vaxt heç kimə əyilmədi, həmişə düz danışdı. O, uşaqdan böyüyə, hər kəsin ürəyində iz salan sənətkardır. O, haqqın bizə bəxş etdiyi bir dahi idi”. Bu isə Əməkdar mədəniyyət işçisi Solmaz Kosayevanın sözləridir.
Aşıq Ədalət 14 sentyabr 2017-ci ildə 78 yaşında uzun sürən xəstəlikdən sonra Bakı şəhərində vəfat edib. 15 sentyabrda Qazax rayonunun Ağköynək qəbiristanlığında dəfn olunub.
“Qazax-xeyriyyə” İctimai Birliyinin təşəbbüsü və maliyyəsi ilə uyuduğu qəbristanlıqda abidəsi ucaldılıbdır.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.01.2026)
Daim maddi ehtiyac və mənəvi sıxıntı içərisində - Bu gün dahi Motsartın doğum günüdür
İmran Verdiyev,
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi. “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi
Bu gün onun doğum günüdür. Avropa klassik musiqisinin ən nüfuzlu nümayəndələrindən biri, Avstriya bəstəkarı Volfqanq Amadey Motsartın.
O, 27 yanvar 1756-cı il tarixdə o dövrlər Müqəddəs Roma imperiyasının tərkib hissəsi olan Avstriyanın Salzburq arxiyepiskopluğunun eyniadlı şəhərində Leopold və Anna Mariya Pertl Motsartların ailəsində dünyaya göz açmışdır.
Motsartın atası Leopold Motsart Salzburq arxiyepiskop sarayının karelmeyster müavini və bəstəkar idi. Bacısı sonralar söyləyirdi ki, dörd yaşında atamız əyləndirmək naminə ona klavişdə bir-iki parça ifa etməyi öyrədərdi. Körpə bir qədər sonra bu parçaları heç bir səhvə yol vermədən və böyük nəfislikə ifa edirdi. Beş yaşında isə o özü kiçik parçalar bəstələməyə başladı və atamız heyrət içində onları nota yazırdı.
Beş yaşlı fövqəladə musiqi istedadına malik Volfqanq Amadey Motsart haqqında söhbətlər bütün Avropaya yayılmışdı. Onun klavesində, skripkada, orqanda qeyri-adi ifaçılıq ustalığı, improvizasiya etmək (hazırlaşmadan musiqi bəstələmək və çalmaq) sahəsindəki fitri istedadı təkcə musiqi həvəskarlarını deyil, eləcə də məşhur bəstəkarları heyrətləndirirdi. Bir çoxları etiraf edirdilər ki, bu oğlan onların hamısını kölgədə qoyacaq. Motsart orijinal, valehedici musiqi melodiyalarını, demək olar ki, bir an içərisində yaradırdı. Olduqca ahəngdar, təsirli və sadə görünən bu melodiyalarda gah rəqslərə xas zəriflik, şuxluq, gah da mahnılara xas həzinlik, səmimilik, eləcə də duzlu bir məzəlilik güclü idi.
Motsartın uşaqlıq illərində ailəsi Avropa boyu bir neçə səyahətlər etmiş və Leopold Motsart bu səyahətlərdə uşaqlarının istedadını nümayiş etdirmişdir.
O, musiqinin bir çox janrlarında simfoniya, sonata, simli kvartet, serenada və ara-sıra opera əsərləri yazıb. Onun ilkin dövrdə yaratdığı əsərləri indi də ifa olunmaqdadır. K. 271 E bemol piano konserti, başlanğıcda solist tərəfindən orkestranın gözlənilməz fasiləsi ilə klassik musiqinin kəşfi sayılır
Motsart bəstəkarlıqla yanaşı, eyni zamanda mahir skripkaçı, orqan ifaçısı və dirijor da olmuşdur. Müasirlərinin dediyinə görə dahi bəstəkar qeyri-adi musiqi duyumu, eşitdiyi musiqiləri yadda saxlama və improvizə etmə kimi fenomenal qabiliyyətlərə malik olmuşdur.
Yaratdığı 600-dən çox əsəri simfonik, konsert, kamera, piano, xor kimi klassik musiqi janrlarının ən yüksək zirvələrində qərarlaşıb.
Onun əsərləri dünyanın ən nüfuzlu orkestrlərinin konsert repertuarlarının ayrılmaz parçasını təşkil edir.
Motsart Münhendə "La finta giardiniera" adlı operasının premyerasını böyük uğurla həyata keçirir.1781-ci ilin yanvarında Motsartın Idomeneo operası Münhendə böyük uğurla səhnəyə qoyulur. 1782-1785-ci illər ərzində Motsart piano üçün konsertlər seriyası yazır və bu konsertlərdə özü solo ifaçı kimi çıxış edir.
O, 26 yaşında ikən doğma Zalsburqu tərk edib, Vyanada müstəqil həyata başlayıb. Hər yerdə olduğu kimi, burada da hamı onun klavesində ifaçılıq məharətinə heyran qalırdı. Əsl musiqi həvəskarları Motsartın bəstələdiyi simfoniyalar və sonatalara, “Fiqaronun toyu”, “Don Juan”, “Sehrli fleyta” operalarına valeh idilər.
Lakin o vaxtlar Vyananın saray teatrlarında italyan bəstəkarları dəbdə olduğundan burada alman musiqisinə düşmən münasibət hökm sürürdü. Motsart öz vətəninin musiqisini yüksəklərə qaldırmaq arzusunda idi. Lakin onun rəqibləri Motsartın yaradıcılıq fəaliyyətini məhdudlaşdırmağa cəhd göstərirdilər. O, knyaz iqamətgahları və zadəgan saraylarında laqeydliklə qarşılanırdı.
1785-ci ilin sonlarına yaxın o piano konsertlərinə ara verir və "Lorenzo da Ponte" adlı librettosu ilə özünün opera fəaliyyətinə başlayır. 1786-ci ildə "Fiqaronun toyu" operası Vyanada uğurla səhnəyə qoyulur. Əsər Praqada da böyük uğur qazanır. Əsərin Praqa uğuru "Da Ponte" operasının sifarişi ilə nəticələnir və nəticədə "Don Ciovanni" operası yaranır.
Motsart 1791-ci ildə imperatorun Praqada tacqoyma mərasimi ilə bağlı şənliklərdə nümayiş etdirilən "La clemenze di Tito" operasının 6 sentyabr premyerasında bərk xəstələnir.
Əsərləri:
"La clemenze di Tito", "Exsulate jubilate", K. 165 solo kantatası, "Sehrli fleyta", sonuncu piano konseri (K. 595 B bemolda), Klarnet konserti (K. 622), simli kvartet seriyasından son kvarteti (E bemolda K. 614),Ave verum corpus kilsə nəğməsi (K. 618) və bitirə bimədiyi Rekviyemi (K. 626).
Daim maddi ehtiyac və mənəvi sıxıntı içərisində yaşaması, haqsız təhqirlərə məruz qalması onun səhhətini pozub və onun erkən ölümünə səbəb oldu.
Volfqanq Amadey Motsart 5 dekabr 1791-ci il tarxdə vəfat etmişdir.Ölümündən sonra bəstəkar haqqında bioqrafiyalar ərsəyə gəlmiş və müəlliflər onun yarımçıq qalmış əsərlərini tamamlamaq uğrundə rəqabətə girişmişlər.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.01.2026)
Film direktorları barədə nə bilirsiniz?
İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bəli, filmlərə baxanda bəlkə də heç subtitrlərdə filmin direktrunun adını oxumur. Rejissor, ssenari müəllifi, aktyorlrın adları, uzağı, bir də operator və bəstəkar… Direktor isə maraq doğurmur. Halbuki, bu adamın ərsəyə gələn hər filmdə gərgin əməyi olur. İndi sizə onlardan biri barədə danışacağam.
Azərbaycanın tanınan kino xadimi, uzun illər "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında film direktoru vəzifəsində çalışan Rimma Abdullayeva.
O, 24 oktyabr 1931-ci ildə Ağdamda anadan olub. 1953-cü ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu (indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini) bitirdikdən sonra "Mosfilm" kinostudiyasında film direktoru ixtisası üzrə ali kurslarda təhsil alıb.
"Bir cənub şəhərində", "Qətldən sonra yeddi gün", "Yol əhvalatı", "Qaladan tapılan mücrü", "Qəm pəncərəsi", "Avqust gələndə", Sahilsiz gecə və digər ekran əsərlərində film direktoru işləyib, Azərbaycanın görkəmli kino xadimləri ilə çiyin-çiyinə çalışıb, bu gün də sevilərək izlənilən filmlərin ərsəyə gəlməsində yaxından iştirak edib.
Filmoqrafiya
- Abşeron ritmləri — rol: direktor
- Avqust gələndə
- Bir axşam...
- Bir cənub şəhərində
- Dantenin yubileyi
- Ən vacib müsahibə
- İmtahan
- Qaladan tapılan mücrü
- Qəm pəncərəsi
- Qətldən yeddi gün sonra
- Ötən ilin son gecəsi
- Sahilsiz gecə
- Sumqayıtın əks-sədası
- Ürək... Ürək...
Baxın, sıralanmada çox məşhur filmlər var. Çəkiliş təmin etmək, pavilyom hazırlığı, nəqliyyat, aktyorların iştirakının təminatı, müəyyən çəkiliş icazələri, quraşdırılmış səhnələrin çəkilməsi öhtəliyi, hər bir xırdalıq, detal Rimma xanımın üzərinə düşüb. Və əgər o, işinin öhtəsindən layiqincə gəlməsəydi o məşhur filmlər də yaranmazdı.
Bəli, Rimma Abdullayeva "Azərbaycanfilm"də ekranlaşdırılan ən məşhur, yaddaqalan filmlərin direktoru olub.
O, 27 yanvar 2017-ci ildə vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.01.2026)
“1 şeir, 1 şair”də Şəhla Rəvan və “Kainata sığmayan qadın"
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının 1 şair, 1 şeir rubrikasında bu gün Şəhla Rəvanın "Kainata sığmayan qadın” adlı şeiri təqdim edilir.
Şəhla Rəvan Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 N-li ümumtəhsil tam orta məktəbnin direktoru, "Ziyadar" Mükafatı, "Həməşəra" və "Nizami Gəncəvi" Fəxri Diplomları laureatı, Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış nümayəndələrindən biri, ədəbiyyatçı, filoloq, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, şairdir.
Bu gün həm də Şəhla xanımın doğum günüdür. Onu bu münasibətlə səmimi qəlbdən təbrik edirik.
KAİNATA SIĞMAYAN QADIN
Sən sevib-sevilməyi çoxdan unutdun, qadın!
Sən bir ömür yaşadın, amma məmnun olmadın.
Dərdlərini bilmədi, nə qohumun, nə yadın,
Fikrin, düşüncən oldu tez böyüsün övladın.
Sən xoşbəxt yaşamağın dadını da bilmədin,
Təbəssümün az oldu, heç ürəkdən gülmədin.
Qəlbdə olan ağrını sən hamıdan gizlədin,
Artdı, anbaan artdı qəm yükün taleh dərdin.
Qəlbindəki həsrətin öz köksünə sığmadı,
Bulud kimi dolaraq yağıştəki çağladın.
Kədərini, qəmini gizli tutdun saxladın,
Dərdini pünhan edib, eşq qapısın bağladın.
Düz amalla yaşadın, ifrata da varmadın,
Gündüzləri ovunub, gecələri ağladın.
Duyğunla, hisslərinlə bu cahana sığmadın,
Dünya çox kiçik oldu, sənsə kainat, qadın!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.01.2026)
Состоялся первый официальный визит Президента Фонда тюркской культуры и наследия в Узбекистан
22–23 января 2026 года состоялся первый официальный визит Президента Фонда тюркской культуры и наследия госпожи Актоты Раимкуловой в Республику Узбекистан. Данный визит стал знаковым и историческим событием, ознаменовавшим начало выстраивания прочного и долгосрочного сотрудничества между Республикой Узбекистан и Фондом тюркской культуры и наследия. Он последовал за важным решением о вхождении Республики Узбекистан в состав Фонда в качестве полноправного члена, принятым по инициативе Президента Республики Узбекистан Его Превосходительства Шавката Мирзиёева 7 октября 2025 года в рамках Саммита Глав Государств Организации Тюркских Государств, состоявшегося в городе Габала (Азербайджан).
Ключевым событием визита стала официальная встреча Президента Фонда с Министром культуры Республики Узбекистан господином Озодбеком Назарбековым.
В ходе встречи госпожа Актоты Раимкулова выразила искреннюю благодарность господину Министру за тёплый и радушный приём, а также подчеркнула особую значимость вхождения Республики Узбекистан в состав Фонда. Отмечая богатый историко-культурный потенциал страны, Президент Фонда акцентировала внимание на масштабной, последовательной и системной деятельности Узбекистана в сфере сохранения, развития и популяризации культурного наследия. Кроме того, госпожа Актоты Раимкулова подробно ознакомила господина Министра с ключевыми результатами деятельности Фонда за 2024–2025 годы, а также представила приоритетные планы и направления работы на 2026–2027 годы, направленные на укрепление межгосударственного культурного сотрудничества и реализацию совместных проектов. Особое внимание в ходе беседы было уделено участию Фонда в 43-й Генеральной конференции ЮНЕСКО, состоявшейся 4 ноября 2025 года в Самарканде, которая стала важной международной платформой для представления деятельности Фонда мировому сообществу, укрепления институционального взаимодействия с ЮНЕСКО и продвижения тюркского культурного наследия на глобальном уровне.
В свою очередь господин Министр высоко оценил активную и плодотворную деятельность Фонда, выразив благодарность за реализуемые инициативы и значительный вклад в сохранение общего культурного наследия. Особо было подчеркнуто стратегическое значение реализации проекта по подготовке многотомного мультиязычного сборника «Наследие тюркского фольклора», инициированного Президентом Республики Узбекистан Шавкатом Мирзиёевым. Господин Озодбек Назарбеков также подтвердил полную готовность Республики Узбекистан к активному и всестороннему участию в деятельности Фонда, отметив заинтересованность в развитии долгосрочного, устойчивого и взаимовыгодного сотрудничества.
В рамках официального визита также состоялась встреча Президента Фонда с заместителем директора Агентства культурного наследия при Министерстве туризма и спорта Республики Узбекистан господином Турсунали Кузиевым.
В ходе встречи были обсуждены необходимость и перспективы развития прочного и долгосрочного сотрудничества между Фондом и Агентством в сфере сохранения, изучения и продвижения культурного наследия тюркского мира в условиях глобализации. Господин Турсунали Кузиев отметил особую значимость деятельности Фонда в деле сохранения богатейшего наследия наших предков и передачи его будущим поколениям, подчеркнув историческую важность текущих процессов и совместных инициатив в области защиты и популяризации культурного наследия.
Важнейшим событием официального визита также стала встреча Президента Фонда с представителями профильных научных, силовых, спортивных и медийных организаций Республики Узбекистан, включая Научно-исследовательский институт культурологии и нематериального культурного наследия при Министерстве культуры Республики Узбекистан, Национальную гвардию Республики Узбекистан, Федерацию поло Узбекистана, Федерацию коневодства и конного спорта Узбекистана, Научно-исследовательский институт развития животноводства и пастбищ, а также Национальную телерадиовещательную компанию Узбекистана.
В ходе данной встречи заместителем директора по науке и инновациям Института госпожой Иродой Дадажановой впервые был представлен стратегический международный проект «Карабайыр: код туранской цивилизации и всемирное наследие». Представленная научно обоснованная междисциплинарная концепция, сформированная на стыке иппологии, истории искусства и цифровой дипломатии, предусматривает комплексное изучение карабайырских лошадей не только как зоотехнической породы, но и как генетического и культурного кода тюркских народов. Особое внимание в рамках проекта уделяется центральному месту культа коня в системе духовных, исторических и культурных ценностей тюркской цивилизации.
Первый официальный визит Фонда тюркской культуры и наследия в Республику Узбекистан стал важной вехой в развитии двустороннего сотрудничества и подтвердил высокий уровень взаимопонимания и стратегического партнёрства сторон. Он заложил прочную основу для реализации совместных инициатив, расширения международного культурного диалога и консолидации усилий по сохранению, изучению и продвижению богатого тюркского наследия на региональном и глобальном уровнях.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.01.2026)
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Prezidenti Qırğız Respublikasının Milli Elmlər Akademiyasının Prezidenti ilə görüşüb
Qırğız Respublikasına rəsmi səfər çərçivəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti xanım Aktotı Raimkulova ilə Qırğız Respublikasının Prezidentiyə yanında Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti Kanatbek Abdrahmatov arasında görüş keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portaına Fonddan verilən məlumata görə, görüşdə, həmçinin Ç.T. Aytmatov adına Dil və Ədəbiyyat institutunun direktoru, akademik Abdıldajan Akmataliev, eləcə də İnstitutun baş elmi əməkdaşı, filologiya elmləri doktoru, manasşünas professor Jıldız Orozobekova iştirak ediblər.
Görüş zamanı Fondun Milli Elmlər Akademiyası ilə türk mədəniyyətinin qorunması, inkişafı və dünya miqyasında təşviqi sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Elmi sahədə qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsinə, akademik tərəfdaşlığın inkişafına və institusional əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilib.
Tərəflər birgə elmi araşdırmaların aparılmasının, alimlər arasında təcrübə və bilik mübadiləsinin genişləndirilməsinin, multidissiplinar layihələrin həyata keçirilməsinin, eləcə də türk tarixi və mədəni irsinin dərindən öyrənilməsi, elmi əsaslarla izah edilməsi və geniş ictimaiyyətə tanıdılması üçün səylərin birləşdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.
Fondun Prezidenti Milli Elmlər Akademiyasına 2025-ci ildə Fondun layihələrində fəal iştirakına görə təşəkkürünü bildirib, elmi əməkdaşlığın yüksək səviyyəsini və akademik qrupların türk irsinin inkişafı və təbliği istiqamətində həyata keçirilən təşəbbüslərə verdiyi əhəmiyyətli töhfəni qeyd edib. Xüsusilə Ç. T. Aytmatov adına Dil və Ədəbiyyat institutunun 2024-cü il noyabrın 6-da Bişkekdə (Qırğızıstan) Türk Dövlətləri Təşkilatının XI Zirvə Görüşündə Dövlət başçılarının tapşırığı əsasında həyata keçirilən çoxcildli və çoxdilli "Türk Folklor irsi" Antologiyasının hazırlanmasındakı peşəkar rolu yüksək qiymətləndirilib.
Görüşün davamında xanım Aktotı Raimkulova Milli Elmlər Akademiyasını Fondun 2026-cı ildə həyata keçirəcəyi, 1926-cı il Dünya Bakı Türkoloji Qurultayının 100 illiyinə həsr olunmuş layihələrində fəal iştirak etməyə dəvət edib. Vurğulanıb ki, Yubiley ilə bağlı təşəbbüslər Qurultayın tarixi əhəmiyyətini, müasir türkologiyanın formalaşmasındakı rolunu yenidən düşünməyə, eləcə dəTürk dünyası tədqiqatçılarını birləşdirən beynəlxalq elmi dialoqun inkişafına xidmət edəcəkdir.
Görüş Fond ilə Milli Elmlər Akademiyası arasında qarşılıqlı etimadın və strateji tərəfdaşlığın yüksək səviyyədə olduğunu təsdiqləyərək, elm, təhsil və humanitar sahələrdə gələcək əməkdaşlığın aydın istiqamətlərini müəyyənləşdirib. Əldə olunan razılaşmalar türk mədəni-tarixi irsinin qorunması, inkişafı və qlobal miqyasda təşviqinə yönəlmiş birgə beynəlxalq layihələrin həyata keçirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.01.2026)
2026-cı ilin yubilyarları Mədinə Gülgün və Cek Londona həsr olunmuş videoçarxlar hazırlanıb
Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemində həyata keçirilən “Yubileylər silsiləsi” tədbirləri çərçivəsində M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanada tanınmış şair, Əməkdar incəsənət xadimi Mədinə Gülgünün 100 və görkəmli Amerika yazıçısı Cek Londonun 150 illik yubileylərinə həsr olunmuş videoçarxlar və kitab sərgiləri hazırlanıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına kitabxanadan verilən məlumata görə, “Mən bu ömrü yaşadım” adlı videoçarxda ömrü boyu şair qəlbini, səmimiyyətini, insanlara sevgisini qoruyub saxlayan tanınmış şair Mədinə Gülgünün həyat və yaradıcılığı haqqında məlumat verilir. Videoçarxda M.Gülgünün bir neçə kitabı nümayiş olunur, görkəmli şəxsiyyətlərin Mədinə Gülgün haqqında fikirləri təqdim olunur. İzləyicilərə şairin təltifləri və haqqında çəkilmiş filmlər haqqında da məlumat verilir.
Videoçarx bəstəkar Cavanşir Quliyevin Mədinə Gülgünün sözlərinə bəstələdiyi “Məhəbbət olmayanda”, “Sən gəlməz oldun”, “Apar məni” mahnıları ilə müşayiət olunur.
Görkəmli Amerika yazıçısı, ictimai xadim, sərgüzəştlərlə dolu hekayə və romanların müəllifi olan Cek Londonun 150 illik yubileyinə həsr olunmuş videoçarxda yazıçının həyat və yaradıcılığı, əsərləri və onların motivləri əsasında çəkilmiş filmlər haqqında məlumat verilir. Qeyd olunur ki, yazıçı çox da uzun olmayan yazıçılıq həyatı boyunca 40 kitab ərsəyə gətirmişdi, onun hekayələri, məqalələri 70 dilə tərcümə edilmişdir. C.Londonun əsərlərinin motivləri əsasında 50-dən artıq film çəkilmişdir.
Videoçarxı “Ağ diş” və “Martin İden” filmlərinin musiqiləri müşayiət edir.
“Mədinə Gülgün – 100” və “Cek London – 150” kitab sərgilərində yubilyarların ən məşhur əsərləri oxuculara təqdim olunur.
Videoçarxlar kitabxananın YouTube kanalında aşağıdakı keçiddə verilib:
https://www.youtube.com/watch?v=xoerHL0EnIQ,
https://www.youtube.com/watch?v=2We8g0YNes4
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.01.2026)
Livanın türkman gəncləri 20 Yanvar faciəsi barədə məlumatlandırılıb
Livanın Akkar vilayətinin türkmanlar yaşayan Kavaşra kəndindəki Azərbaycan Evində 20 Yanvar – Ümumxalq Hüzn Gününə həsr olunan maarifləndirici tədbir keçirilib. Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən məlumat verilib.
Tədbirdə gənclərə 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet ordusunun Bakıda törətdiyi qanlı hadisələr, günahsız insanların qətlə yetirilməsi, xalqımızın müstəqillik uğrunda apardığı mübarizə barədə ətraflı məlumat verilib. Bu tarixin Azərbaycan xalqının yaddaşında təkcə faciə kimi deyil, eyni zamanda milli iradə, birlik və qəhrəmanlıq simvolu kimi qaldığı qeyd olunub.
Tədbir Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği, tariximizin türkman gənclərə öyrədilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyıb.
Qeyd edək ki, Kavaşra kəndində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Evi 2025-ci ilin may ayında fəaliyyətə başlayıb. Burada türkman gənclərə və uşaqlara Azərbaycan dili, tarixi, coğrafiyası, mədəniyyəti tədris olunur. Milli bayramlara və tarixi günlərə həsr edilən tədbirlər keçirilir. Eyni zamanda diasporla əlaqələrin gücləndirilməsi məqsədilə müxtəlif layihələr gerçəkləşdirilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.01.2026)
Sumqayıtda “Aldanmış ər” tamaşasının premyerası olub
Könül, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Gənclər şəhərinin öz teatrı var və onun qapıları həmişə açıqdır, teatr qonaqlı-qaralıdır. Buradakı hər premyera isə əsl toy-bayram xarakteri daşıyır.
Yanvarın 23-də Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında dünya dramaturgiyasının klassiki, fransız Jan Batist Molyerin “Jorj Danden, yaxud Aldanmış ər” əsəri əsasında hazırlanan “Aldanmış ər” tamaşasının premyerası baş tutdu.
Tamaşanın quruluşçu rəssamı Osman Salmanov, bəstəkarı Rəvan Alməmmədli, xoreoqrafı Kamil Ağazadə, rejissor assistenti Fazilə Rzayevadır. Əsər Azərbaycan dilinə görkəmli dramaturq, Xalq yazıçısı, mərhum Elçin tərəfindən tərcümə olunub.
Dövlət sifarişi ilə ərsəyə gətirilən səhnə əsərinin bədii rəhbəri Xalq artisti Firudin Məhərrəmov, quruluşçu rejissoru Ümüd Abbaszadədir.
Səhnə əsərində rolları Əməkdar artist Sədaqət Nuriyeva, Cəlal Məmmədov, aktyorlar Oktay Mehdiyev, Mətləb Səfərli, İlahə Səfərova, Aynur Hümbətova, Kamran Muradlı, Elmir Mehdiyev, Ramazan Xanlarov, Məryəm Hüseynli, Səbinə Abdullayeva, Emil Həmidov, Şəhriyar Aşkari və Məhbubə Qorbanı ifa edirdilər.
Premyera nümayişində Milli Məclisin deputatları, Abşeron-Xızı Regional Gənclər və İdman İdarəsinin nümayəndələri, Sumqayıt ictimaiyyəti, teatr xadimləri və sənətsevərlər iştirak edirdilər.
Yeni səhnə əsəri klassik komediyanın ruhunu qorumaqla yanaşı, müasir teatr estetikası, dinamik səhnə həlli və aktyor ifalarının vəhdəti ilə tamaşaçılara təqdim edilirdi. Tamaşada kəndli təbəqəsindən olan, lakin var-dövləti hesabına zadəgan ailəsinə kürəkən olmuş bir şəxsin faciəvi-komik həyat hekayəsi canlandırılır. Əsərdə sosial təbəqələrarası uyğunsuz evliliklərin doğurduğu fəsadlar, ailə və cəmiyyət münasibətləri incə satirik üslubda tənqid olunur.
Əlbət ki, günümüzdə bu mövzu hələ də aktualdır. Odur ki, yüz illər öncə fransız dramaturqun yazdıqları hələ də tərbiyələndirir, ibrət dərsi verir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.01.2026)
