Super User

Super User

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

ƏbdülMahmudovAzərbaycansənətində böyükizqoymuş, zəhmətkeş, vətənpərvər, istedadlı və vicdanlı birsənətadamıdır. Onunfəaliyyətiillərlə formalaşmış teatrvə kinomədəniyyətimizinəsasdayaqlarındanbirihesabedilir. O, sənətiilə xalqınaxidmətedib, gəncnəslə örnəkolub, özündənsonragələnlərə zənginbirirsburaxıb.

 

Onunyaratdığı rollar, quruluş verdiyitamaşalar, pedaqojifəaliyyətivə ictimaimövqeyibugündə özaktuallığını qoruyur. Mahmudovsənətinyalnıztexnikideyil, mənəvivə etiktərəflərinidə əhatə etdiyinigöstərməklə, onuəbədiyaşaredənamilləriaydın şəkildə ortayaqoyur. Busəbəbdən ƏbdülMahmudovtəkcə sənətkarkimideyil, həmdə şəxsiyyətkimiyaddaşlarahəkkolunub.

Əbdül Mahmudov 15 may 1944-cü ildə indiki Hacıqabul rayonunun Atbulaq kəndində anadan olub. Əslən Şamaxıdandır. Ana tərəfi Haşimi krallığından olduğu üçün, nəsilləri həşimxanlılar adlanırıb. Ata tərəfi isə Ərdəbildən olub.

1961-ci ildə orta məktəbi bitirib. Kinoya gəlişi uşaqlıq illərində çəkildiyi "Bir məhəllədən iki nəfər" və "Leyli və Məcnun" filmlərilə baş verib.

Daha sonra M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Adil İsgəndərovun kursunda aktyorluq ixtisasında (1962–1966), Moskvada isə Ali rejissorluq və ssenaristlər kursunun rejissor bölməsində Andrey Tarkovski, Leonid Trauberq, Vasili Şukşin və G. Daneliya kimi məşhur sənətkarlardan dərs alıb (1971–1973).

1966-cı ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında aktyor kimi işləyib. Bir ara kinostudiyanın nəzdindəki kinoaktyor teatrının bədii rəhbəri olub. Əbdül Mahmudovun ulu babası Hacı Şeyx Mürsəl ağa XVII əsrdə Ərdəbildə Şah İsmayıl Xətainin ulu babası olan Şeyx Səfiəddin Ərdəbilinin darülfünununda ilahiyyat elmi üzrə təhsil almışdır. Sonradan göndərişlə Şamaxı şəhərinə gəlib.

 

Aktyor kimi

 

- Bir məhəllədən iki nəfər

- Leyli və Məcnun

- Əhməd haradadır?  (rol: kənd sakini)

- Uşaqlığın son gecəsi (rol: milis işçisi)

- Şərikli çörək (rol: bazardakı alıcı)

- O qızı tapın (rol: mafioz qrupunun üzvü)

 

Rejissor assistenti kimi

Dağlarda döyüş

 

İkinci rejissor kimi

- Bizim Cəbiş müəllim

- Dəli Kür

- Oxuyur Müslüm Maqomayev

 

Rejissor kimi

- Qeyri-adi ov

- Firəngiz

- Alıcının sərgüzəşti

- Əcəmi Naxçıvani

 

Ssenari müəllifi kimi

- Ömür-gün sevdası

- Şəhərlərin dostluğu

- Gecə qatarında qətl

 

Mükafatları

1. "Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı"

2. "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı

3. "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı

4. Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının Milli Kino Mükafatı

5. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

 

Əbdül Mahmudov Azərbaycan mədəniyyətinin tanınmış simalarından biri, öz dövrünün həm teatr, həm də kino sahəsində müstəsna xidmətlər göstərmiş istedadlı sənətkarıdır. O, yalnız aktyor kimi deyil, həm də rejissor, pedaqoq və maarifçi kimi də özünü təsdiqləmiş bir şəxsiyyətdir. Onun uzun illərə dayanan yaradıcılıq yolu həm sənətkarlıq baxımından, həm də insan kimi sərgilədiyi davranışla ətrafına nümunə olmuşdur.

 Əbdül Mahmudov sənətə könül verən, səhnəni və kameranı müqəddəs sayan bir ziyalıdır. Azərbaycan teatrının inkişafında göstərdiyi xidmətlər, tələbə yetişdirmə fəaliyyəti və ümumilikdə mədəniyyətimizə verdiyi töhfələr onu xalq arasında sevilən və hörmət edilən bir insana çevirmişdir. Onun sənətə olan sevgisi təkcə oynadığı rollarda və quruluş verdiyi tamaşalarda deyil, eyni zamanda cəmiyyət qarşısında göstərdiyi intellektual və etik duruşda da öz əksini tapır.

Əbdül Mahmudov sənətə yanaşmasında olduğu kimi, şəxsi həyatında və ictimai münasibətlərində də dürüstlük və etika prinsiplərinə sadiq olub. Onun müdrik danışığı, təvazökarlığı, dərin zəkası və insanlara olan hörməti hər zaman təqdir olunub. Ətrafında olanlar onu istedadlı sənətkarla yanaşı, yüksək mənəviyyat sahibi, əsl ziyalı kimi tanıyır. Mahmudov sənətə bir missiya, cəmiyyətə isə vicdanla xidmət ediləcək bir varlıq kimi yanaşır.

Əbdül Mahmudov həyatının böyük bir hissəsini gənc aktyor və rejissorların yetişdirilməsinə həsr edib. O, uzun illər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərib. Onun tələbələri bu gün həm teatr, həm də kino sahəsində uğurla fəaliyyət göstərirlər.

 Mahmudov tədrisdə sadəcə nəzəri bilik verməklə kifayətlənmir, eyni zamanda tələbələrə sənətin fəlsəfəsini, onunla davranma mədəniyyətini, səhnəyə və kameraya münasibəti öyrədirdi. Onun dərslərində klassik sənət nümunələrindən istifadəsi, dünya teatr və kino məktəblərinə istinadları gənc nəsildə geniş baxış bucağı formalaşdırmağa kömək edib. O, həm də tələbələrinin insani keyfiyyətlərinə önəm verib və sənətə vicdanla yanaşmağın vacibliyini hər zaman vurğulayıb.

Sənətçi Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkir. Allah köməyi olsun.

 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

 

Rəqsanə Babayeva,

dəbiyyatvə İncəsənət" portalının Beyləqanİmişlitəmsilçisi,BeyləqanrayonMədəniyyətMərkəzininrejissoru, "Gənclik" xalqteatrınınrəhbəri,"Haberdili.com"unAzərbaycannümayəndəsi

 

XXI əsrin ən mühüm sosial və texnoloji fenomenlərindən biri sosial medianın sürətli inkişafıdır. İnternetin həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi ilə birlikdə sosial media platformaları fərdlər arasında ünsiyyətin əsas vasitələrindən birinə çevrilmişdir. Əgər əvvəllər insanlar arasında əlaqə qurmaq üçün fiziki yaxınlıq və ya ən azı telefon kimi məhdud vasitələr tələb olunurdusa, bu gün bir neçə saniyə ərzində dünyanın istənilən nöqtəsində olan insanla əlaqə saxlamaq mümkündür.

 

Bu reallıq sosial medianın insanları bir-birinə yaxınlaşdırdığı fikrini gücləndirir. Lakin eyni zamanda, sosial medianın insanları tənhalaşdırdığı, real münasibətləri zəiflətdiyi və emosional məsafəni artırdığı iddiaları da geniş yayılmışdır.

Bu esse sosial medianın insan münasibətlərinə təsirini kompleks şəkildə təhlil etməyi qarşıya məqsəd qoyur. Əsas sual isə belədir: sosial media insanları həqiqətən bir-birinə yaxınlaşdırır, yoxsa onları görünməz şəkildə bir-birindən uzaqlaşdırır? Bu sualın cavabı birmənalı deyil və müxtəlif aspektlərdən yanaşma tələb edir. Məsələyə həm texnoloji, həm psixoloji, həm də sosial baxımdan yanaşaraq bu fenomenin çoxqatlı təsirlərini araşdırmaq vacibdir.

 

Sosial medianın yaranması və inkişafı

Sosial medianın yaranması internetin inkişafı ilə paralel şəkildə baş vermişdir. İlk sosial şəbəkələr sadə ünsiyyət platformaları kimi fəaliyyət göstərsə də, zaman keçdikcə daha kompleks və çoxfunksiyalı sistemlərə çevrilmişdir. Bu platformalar yalnız mesajlaşma vasitəsi deyil, həm də informasiya paylaşımı, özünüifadə, sosial aktivlik və hətta iqtisadi fəaliyyət üçün mühüm alətə çevrilmişdir.

Müasir dövrdə sosial media artıq yalnız fərdi istifadəçilərin deyil, həm də təşkilatların, dövlətlərin və müxtəlif qrupların təsir vasitəsinə çevrilmişdir. Bu isə onun cəmiyyətə təsirini daha da gücləndirmişdir. Sosial medianın geniş yayılması nəticəsində insanlar arasında əlaqələrin qurulması daha asanlaşmış, lakin bu əlaqələrin keyfiyyəti ilə bağlı suallar ortaya çıxmışdır.

 

Sosial medianın insanları yaxınlaşdıran tərəfləri

Sosial medianın ən mühüm üstünlüklərindən biri coğrafi məsafələri aradan qaldırmasıdır. Dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan insanlar asanlıqla əlaqə saxlaya, fikir mübadiləsi apararaq münasibətlərini davam etdirə bilirlər. Bu xüsusilə miqrasiya edən ailələr, uzaqda yaşayan dostlar və beynəlxalq əlaqələr üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Sosial media həmçinin insanların yeni əlaqələr qurmasına imkan yaradır. Ortaq maraqlar ətrafında formalaşan qruplar və icmalar fərdlərin bir-birini tapmasını asanlaşdırır. Bu isə sosiallaşma imkanlarını genişləndirir və insanların özlərini daha az təcrid olunmuş hiss etməsinə kömək edir.

Bundan əlavə, sosial media sosial dəstək mexanizmi kimi də çıxış edə bilir. İnsanlar çətin vəziyyətlərdə başqalarından dəstək ala, öz problemlərini paylaşa və empatiya ilə qarşılaşa bilirlər. Bu xüsusilə psixoloji baxımdan mühüm rol oynayır.

Sosial medianın digər müsbət tərəfi informasiya mübadiləsinin sürətlənməsidir. İnsanlar hadisələrdən dərhal xəbər tutur, müxtəlif baxış bucaqları ilə tanış olur və daha məlumatlı qərarlar verə bilirlər. Bu isə onların sosial və vətəndaş fəallığını artırır.

 

Sosial medianın uzaqlaşdırıcı təsirləri

Sosial medianın bütün bu üstünlüklərinə baxmayaraq, onun insan münasibətlərinə mənfi təsirləri də az deyil. Ən böyük problemlərdən biri real ünsiyyətin azalmasıdır. İnsanlar getdikcə daha çox vaxtlarını virtual mühitdə keçirir və bu, üzbəüz münasibətlərin zəifləməsinə səbəb olur.

Virtual ünsiyyət real emosional təmasın yerini tam şəkildə tuta bilmir. Bədən dili, mimika və səs tonu kimi qeyri-verbal elementlər sosial medianın təqdim etdiyi ünsiyyət formasında ya yoxdur, ya da çox məhduddur. Bu isə ünsiyyətin dərinliyini azaldır və anlaşılmazlıqlara səbəb ola bilər.

Digər mühüm məsələ “səthi əlaqələr” fenomenidir. Sosial mediada insanlar çox sayda “dost” və ya “izləyici” toplaya bilər, lakin bu əlaqələrin əksəriyyəti dərin və mənalı olmur. Nəticədə fərd sosial cəhətdən aktiv görünsə də, daxildə tənhalıq hissi yaşayır.

Sosial medianın yaratdığı müqayisə mədəniyyəti də insanları psixoloji baxımdan uzaqlaşdırır. İnsanlar başqalarının “ideal” həyatlarını görərək öz həyatlarını onlarla müqayisə edir və bu, narazılıq və özünə inamsızlıq yaradır. Bu isə münasibətlərə mənfi təsir göstərir.

 

Psixoloji aspektlər

Sosial medianın insan psixologiyasına təsiri onun yaxınlaşdırıcı və uzaqlaşdırıcı xüsusiyyətlərini daha dərindən anlamağa imkan verir. Bir tərəfdən, sosial media insanlara özlərini ifadə etmək, tanınmaq və qəbul olunmaq imkanı verir. Bu, onların özünə inamını artıra bilər.

Digər tərəfdən isə sosial media asılılıq yarada bilər. İnsanlar davamlı olaraq bildirişləri yoxlamaq, paylaşımlarına gələn reaksiyaları izləmək ehtiyacı hiss edir. Bu isə diqqət dağınıqlığına, stressə və emosional yorğunluğa səbəb olur.

Sosial medianın yaratdığı “virtual kimlik” problemi də mühüm məsələlərdəndir. İnsanlar tez-tez özlərinin idealizə olunmuş versiyasını təqdim edir və bu, real şəxsiyyət ilə virtual obraz arasında fərq yaradır. Bu fərq isə daxili gərginlik və identiklik problemlərinə səbəb ola bilər.

 

Sosial münasibətlərin transformasiyası

Sosial media yalnız fərdi münasibətləri deyil, ümumilikdə sosial münasibətlər sistemini dəyişdirmişdir. Əvvəllər münasibətlər daha çox fiziki məkan və zaman çərçivəsində qurulurdusa, indi bu məhdudiyyətlər aradan qalxmışdır.

Bu dəyişiklik münasibətlərin daha çevik və dinamik olmasına səbəb olmuşdur. Lakin eyni zamanda, bu münasibətlər daha kövrək və davamlılıq baxımından zəif hala gəlmişdir. İnsanlar daha asan əlaqə qurur, lakin eyni dərəcədə asanlıqla bu əlaqələri kəsə bilirlər.

 

Nəsillərarası fərqlər

Sosial medianın təsiri nəsillər arasında fərqli şəkildə hiss olunur. Gənc nəsil bu texnologiyalarla böyüdüyü üçün onları daha təbii şəkildə qəbul edir. Onlar üçün sosial media ünsiyyətin normal bir hissəsidir.

Yaşlı nəsil isə sosial medianın təsirlərinə daha tənqidi yanaşır və onun mənfi tərəflərini daha çox vurğulayır. Bu isə nəsillər arasında dəyərlər və ünsiyyət formaları baxımından fərqlərə səbəb olur.

 

Sosial medianın insanları yaxınlaşdırıb-yaxınlaşdırmadığı sualına birmənalı cavab vermək mümkün deyil. Aparılan təhlil göstərir ki, sosial media həm yaxınlaşdırıcı, həm də uzaqlaşdırıcı təsirlərə malikdir. Bu təsirin istiqaməti isə əsasən istifadə formasından asılıdır.

Əgər sosial media məqsədli, şüurlu və balanslı şəkildə istifadə olunarsa, o, insanları bir-birinə yaxınlaşdıra, əlaqələri gücləndirə və sosial dəstəyi artıraraq müsbət rol oynaya bilər. Lakin həddindən artıq və nəzarətsiz istifadə real münasibətlərin zəifləməsinə, tənhalığın artmasına və psixoloji problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər.

Beləliklə, sosial media nə tamamilə yaxınlaşdırıcı, nə də tamamilə uzaqlaşdırıcıdır. O, bir vasitədir və bu vasitənin təsiri ondan necə istifadə etdiyimizdən asılıdır. Müasir cəmiyyət üçün əsas vəzifə bu alətdən düzgün istifadə etməyi öyrənmək və onun mənfi təsirlərini minimuma endirməkdir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

 

 

Cümə, 15 May 2026 08:32

Gənc Sənətkarlar Festivalı

İmran Verdiyev,

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi. “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi

 

“Şəhərsalma və Memarlıq ili” çərçivəsində Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti, Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsi və Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin birgə təşkilatçılığı ilə  Oğuz rayonunda “Gənc Sənətkarlar Festivalı” keçirilmişdir.

 

Festivalda Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov, Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin, Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin, YAP Oğuz rayon təşkilatının, Şəki Regional Turizm İdarəsinin rəhbərləri və mədəniyyət xadimləri, ictimaiyyət nümayəndələri, gənclər iştirak etmişdir.

Festival Azərbaycan Respublikasının dövlət gənclər siyasətinə uyğun olaraq, gənclərin yaradıcılıq potensialının üzə çıxarılması, onların istedadlarının dəstəklənməsi və milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliği məqsədilə təşkil olunmuşdur.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov çıxış edərək dövlət gənclər siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinin gənclərin hərtərəfli inkişafına şərait yaradılması olduğunu vurğulamış, yaradıcı və istedadlı gənclərə göstərilən diqqət və qayğının bundan sonra da davam etdiriləcəyini bildirmişdir.

Daha sonra Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin rəisi Ramiz Mahmudov və Şəki-Zaqatala Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Tural Kərimov çıxış edərək   gənclərimizin milli-mənəvi dəyərlərimizə sadiqliyini, onların müasir yaradıcılıq qabiliyyətlərini və cəmiyyətin inkişafındakı rolunu xüsusi qeyd etmişlər.

Festival iştirakşıları gənc istedadların əl işləri ilə yaxından tanış olmuşlar. Tədbir çərçivəsində əl işlərinin sərgisi və satış yarmarkası, canlı ustad dərsləri, bədii proqramlar, musiqi nömrələri, şeir təqdimatları və açıq mikrofon proqramı təşkil olunmuşdur.

Nümayiş olunan müxtəlif sənət nümunələri gənclərimizin zəngin yaradıcılıq potensialını, milli-mənəvi dəyərlərimizə bağlılığını və müasir sənətə marağını bir daha nümayiş etdirmişdir.

Tədbirin sonunda qeyd olunmuşdur ki, istedadlı gənclərin inkişafına yönəlmiş layihə və təşəbbüslər gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

 

 

 

Fatimə Məmmədova,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Bir vaxtlar gülən, danışan, hər şeyə ümidlə baxan biri vardı  Amma zaman keçdikcə, artıqəvvəlkikimiolabilmirdi. Nə baxışları, nə səsi, nə də insanlara münasibəti əvvəlki idi. Sanki həyatı sadəcə yaşamaq üçün yox, dözmək üçün yaşayırdı. Gəlirdi, gedirdi, danışırdı, susurdu.  Amma heç nə hiss etmirmiş kimi davranırdı...

 

Halbuki ən çox “heç nə olmamış kimi” davrananda insanın içində fırtına olur. Ən qəribəsi isə bu idi: arxasında onu həqiqətən düşünən biri vardı. Hər vəziyyətdə “mən yanındayam” deyəcək biri. Var idi. Sadəcə o bunu görmək istəmirdi. Bəzən insan yanında ən səmimi duran adamı görməzlikdən gəlir. Çünki onu itirməyəcəyindən əmin olur. Elə bilir, nə etsə də, nə desə də həmin şəxs yenə də yanında qalacaq.

O da belə edirdi.

Üzünə baxıb salam vermədiyi günlər olurdu. Soyuq davranırdı. Sözləri incidirdi. Hətta bəzən dost sandığın o cümlələri başqalarına da eyni şəkildə deyirdi. Adam  xüsusi olduğunu düşündüyü yerdə adi biri kimi davranıldığını görəndə içində nələrsə qırılır. Ən pisi də, acığı gözünün qarşısında verməsi idi. Sanki qarşısındakının hissləri yox idi. Sanki hər şey normal idi. Halbuki bəziləriəsəbiləşəndə yox, susanda yorulur.

Bəzən öz-özümə düşünürdüm: “Mənim yanımda yaxşı insanlar var. Onun kimi birinə ehtiyacım yoxdur”. Amma həyat adama qəribə şeylər öyrədir. Yanında çoxları ola bilər. Gülənlər, danışanlar, səninlə şəkil çəkdirənlər, hər gün yazanlar. Amma sənin pis günündə yanında qalanların sayı həmişə az olur. Çünki yaxşı gün dostluğu ilə pis gün dostluğu eyni deyil.

Bir gün eşitdim ki, dərdi var. İçində daşıdığı yük artıq ağırlaşıb. Danışmaq istəyir. Kiməsə içini açmaq istəyir. Amma yanında olduğunu düşündüyü kəslər onu yavaş-yavaş kənarlaşdırır. İnsan ən çox da danışmaq istəyəndə tək qalır. Mən isə düşündüm ki, bəlkə bu dəfə mənə danışar. Bəlkə susduğu hər şeyi bir cümlə ilə içindən çıxarar. Bəlkə “necəsən?” sualına ilk dəfə həqiqi cavab verər. Yazdım. Sadəcə yazdım və cavabımı aldım.

Anlayırsan ki, sən birinin yanında olmaq üçün nə qədər mübarizə aparsan da, o kəs  öz yaralarını sənə göstərmək istəmir.

Çünki bəziləri əsla kömək istəməzlər. Onlar sadəcə öz ağrılarında itib qalarlar.

İnsan qəribə məxluqdur. Ən çox sevgini onu həqiqətən düşünən şəxsdən gizlədir. Ən çox yarasını onu sağaldacaq şəxsdən qaçırır. Sonra isə yanlış adamların arasında anlayır kimin həqiqətən yanında olduğunu. Amma bəzi anlayışlar gec gəlir.

Çünki bəziləri yalnız itirdikdən sonra itirdiklərinin dəyərini anlayır. Və bəziləri isə...

Səni hər zaman yanında görməyə o qədər öyrəşər ki, bir gün həqiqətən getdiyini anlayanda artıq çox gec olar.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Bakıda Cənub QHT Platformasının (Global South NGO Platform – GSNP) ilk Baş Assambleyasında çıxış edib, QHT-lərin sülhün, ədalətin bərqərar olmasında oynaya biləcəyi rola diqqət çəkib.

 

Hikmət Hacıyev qeyd edib ki, QHT-lər diplomatik kanalların səylərini daha yaxından dəstəkləyə, cəmiyyət və icmaların səsinin qlobal səviyyədə daha yaxşı eşidilməsinə töhfə verə bilər.

Mövzu ilə bağlı “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına açıqlama verən Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri, polkovnik Cəlil Xəlilov Hikmət Hacıyevin məlum çıxışının QHT-lər, vətəndaş cəmiyyəti institutları qarşısında yeni vəzifələr qoyduğunu vurğulayıb:

“Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin Bakıda Cənub QHT Platformasının  ilk Baş Assambleyasındakı çıxışı, bu çıxış zamanı səsləndirdiyi fikirlər QHT-lərin gələcək fəaliyyət strategiyasının müəyyən edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. Hörmətli Hikmət müəllim öz çıxışında QHT-lərin xalqın və dövlətin həyatındakı rolunun daha səmərəli, daha optimal ola biləcəyi ilə bağlı fikrlər səsləndirib, diplomatiya ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının da sülh, əməkdaşlıq, qarşılıqlı anlaşma kimi məsələlərə böyük töhfə verə biləcəyini vurğulayıb. O, qeyd edib ki, QHT-lər diplomtik kanalalrın səylərini dəstəkləyə, bununla da ümumi işə daha çox fayda verə bilər.

Hesab edirəm ki, Hikmət Hacıyevin məlum açıqlaması Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının, eləcə də bütün digər QHT-lərin qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Bu vəzifələr sırasına dövlət siyasətini, ölkə diplomatiyasını daha sıx şəkildə dəstəkləmək, sülh və ədalətin təntənəsi üçün daha effektiv və koordinasiyalı fəaliyyət ortaya qoymaq, cəmiyyətin səsinin beynəlxalq müstəvidə daha aydın eşidilməsi üçün səy göstərmək və s. daxildir.

Digər mühüm məqam QHT-lərin koordinasiyalı şəkildə, birlik halında fəaliyyət göstərməsinin, strateji məsələlərdə öz səylərini birləşdirməsinin vacibliyi ilə bağlıdır. Bu cür ortaq fəaliyyət qarşıya qoyulan məqsədə daha tez çatmaq, daha fundamental nəticələr ortaya qoymaq baxımından önəmldir.

İnanıram ki, QHT-lərimiz Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin çağırışından gərəkli nəticə çıxaracaq və diplomatiyamızın fəaliyyətini daha yaxından dəstəkləyəcəklər. Dövlətimiz əmin ola bilər ki, bu məsələdə Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı xüsusi fəallıq göstərəcək, milli maraqlarımızın və bəşəri dəyərlərin müdafiəsində əlindən gələni əsirgəməyəcək”.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Mədəniyyət Konsepsiyasının icrası ilə əlaqədar həyata keçirilən “Kitablar səltənətinin inciləri” adlı mütaliə silsiləsindən izləyicilərə klassik Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, şair-filosof Əfzələddin Xaqaninin qəzəli təqdim olunur.

 

900 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycanın böyük şairi Əfzələddin Xaqani Şirvaninin növbəti qəzəllərindən birini təqdim edirik. Televiziya və radiolarda tez-tez səslənən “Bəxtəvər oldum” kimi təqdim olunan  Tofiq Quliyevin bəstəsi ilə sevilən mahnının sözləri Xaqanıyə aiddir. İlk ifaçısı  Bülbül olan bu mahnı bir çox xanəndə və opera müğənniləri tərəfindən ifa edilmişdir.

 

Getdikcə bu eşqin mərəzi pür xətər oldu

Dərman elədikcə ona,  döndü bətər oldu.

 

Eşqin odu yandırdı mənim canımı, eyvah

Bu vaqeədən cümlə cahan baxəbər oldu.

 

Xaqani eşq əlindən  inildəsə də, sonda

Xaqani, sevin indi, yarın rəhmət gəlibdir.

Bundan sonra könlün deyəsən, bəxtəvər oldu,

 – deyib özünə gözaydınlığı verir sanki. Bütün rübai, qəzəl və qəsidələrində dərin məna və fəlsəfə olan böyük Xaqanini oxumaq, yararlanmaq və yaşatmaq üçün mütaliə etmək lazımdır.

Yazıçı Şahzadə İldırımın hazırladığı və şair-qəzəlxan Ceyhun Möhübbinin səsləndirdiyi böyük şairin “Bəxtəvər oldum” qəzəli insanın eşq yolunda çəkdiyi əzabların və qovuşma anındakı böyük sevincin bədii-fəlsəfi tərənnümüdür. Qəzəl klassik Azərbaycan poeziyasının incilərindən biri hesab olunur. Videoçarxda mərhum müğənni Elçin Cəlilovun ifası da yer alır.

Qəzəl kitabxananın YouTube kanalında aşağıdakı keçiddə verilib: https://www.youtube.com/watch?v=4jD_wKJwPtU

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

 

ABŞ-nin İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində yerləşən Şimal-Qərb İllinoys Universitetində (“Northeastern İllinois University”) "Dialoqdan fəaliyyətə" (“From Dialogue to Action”) adlı 3-cü Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu keçirilib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, iki gün davam edən forum Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəmizin dəstəyi, Çikaqoda fəaliyyət göstərən Orta Qərb Ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin (ACMA) təşkilatçılığı və Amerika Azərbaycanlı Təşkilatları Alyansının təşkilati dəstəyi ilə baş tutub. Foruma ABŞ-nin “Corc Vaşinqton”, “Cənubi Florida”, “İllinoys”, “Kolumbiya”,  “Con Hopkins”, “Pensilvaniya”,  “Nyu York”, “Urbana Şampeyn İllinoys”, “Corc Meyson”, “Boston” kimi təhsil ocaqlarından olmaqla ümumilikdə 23 ştatdan 52 universitetin tələbələri, gənclər, təlimçilər, Azərbaycan icmasının üzvləri, komitə əməkdaşları, Azərbaycanın ABŞ-dəki səfirliyinin təmsilçisi, Türkiyənin Çikaqodakı Baş konsulu və Pakistanın Çikaqodakı Baş konsulunun müavini qatılıb.

Amerika Azərbaycanlı Gənclər Federasiyasının İdarə heyətinin üzvü Fərid Axundov və Kolumbiya Universitetinin tələbəsi Elnarə Hüseynovanın moderatorluğu ilə keçirilən forumda Azərbaycan və ABŞ-nin Dövlət himnləri səsləndirilib, Ulu Öndər Heydər Əliyevin və ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.

Diasporla İş üzrə Dövlət  Komitəsinin sədr müavini Elşad Əliyev çıxışında diaspor sahəsində gənclərin rolundan, Azərbaycan dövlətinin gənclər siyasətinə verdiyi önəmdən bəhs edib və forumun işinə uğurlar arzulayıb.

Azərbaycan Respublikasının ABŞ-dəki Səfirliyinin təmsilçisi Fatma Yolçuyeva, Türkiyə Respublikasının Çikaqoda Baş konsulu Tahir Bora Atatanır və Pakistanın Çikaqodakı Baş konsulunun müavini  Səid Əli (Saeed Ali)  forumun önəmini vurğulayıb, gənclərin təhsillə yanaşı, ictimai fəaliyyətdə iştirakının vacibliyini diqqətə çatdırıblar.

Tədbirin təşkilatçıları, Orta Qərb Ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin rəhbərləri Fərid və Mehriban Məmmədovlar, Təşkilat Komitəsinin üzvü  Rəşid Əzimov və Amerika Azərbaycanlı Təşkilatları Alyansının İdarə Heyətinin üzvü Samir Novruzov gəncləri özünüinkişafla yanaşı milli birliyə səsləyib, onları hər zaman xaricdə öz şəxsiyyətləri ilə bərabər Azərbaycanı təmsil etdiklərini unutmamalarını xatırladıblar. 

Forumda, həmçinin Kanadada fəaliyyət göstərən “Vətən” Azərbaycan İncəsənət və Mədəniyyət Mərkəzinin təşəbbüsü ilə “ElTV Production”ın hazırladığı Ümummilli Lider Heydər Əliyevə həsr olunan “Heydər Əliyev və Azərbaycan mədəniyyəti: Milli kimliyin qorunması və inkişafı strategiyası” (“Heydar Aliyev and Azerbaijani Culture: A Strategy for Preserving and Developing National Identity”) adlı filmin təqdimatı keçirilib.

Forum öz işinə panel müzakirələri, təlim və təqdimatlarla davam edib.

“Təcrübə və baxışlar: Gənclər üçün strateji yanaşmalar və inkişaf perspektivləri” və “Gənclərin strateji qərarvermə yanaşmaları və effektiv fəaliyyət istiqamətləri” mövzularında keçirilən panellərdə ABŞ-də təhsil alan, eləcə də müxtəlif sahələrdə uğur qazanan gənclər və diaspor nümayəndələri qatılıb. Panel iclasında uğura aparan yolda qazanılan təcrübələr iştirakçılarla bölüşülüb. Tədbir fikir mübadiləsi və sual-cavab sessiyası ilə davam edib.

Hökümə Kərimovanın “İntizam, təzyiq və baxış – öz həyatının baş qəhrəmanı olmaq” (“Discipline, Pressure & Vision-Becoming the Main Character of Your Life”) mövzusunda keçirdiyi təlim gənclərin marağı ilə qarşılanıb.

ABŞ-nin Corc Meyson Universitetində fəaliyyət göstərən Azərbaycanlı Tələbə Təşkilatının rəhbəri İlyas Vəliyev və Vaşinqton Universitetinin doktorantı Təhminə Mehtiyeva “Bizim şəbəkə” (“Bizim Circle”) adlı gənclər üçün vahid platforma təqdim ediblər. Bildirilib ki, platforma müxtəlif ştatlarda yaşayan gəncləri bir araya gətirməyi, onların bir-birinə daha yaxın olmasını təmin etməyi, həmçinin qarşılıqlı əlaqəni və məlumat mübadiləsinin əlçatanlığını hədəfləyir.

Forumda Kaliforniyada fəaliyyət göstərən “Stealth Startup”da (“ictimaiyyətə açıqlanmadan fəaliyyət göstərən startap”) Platforma və Təhlükəsizlik üzrə baş mühəndis və İT mütəxəssisi Şəhriyar Məmmədov gənclərə “Müasir dünyada süni intellekt”( “Aİ in the Modern World”) mövzusunda təqdimat keçirib. Təqdimat zamanı fəal olan iştirakçılar mükafatlandırılıb.

Bundan əlavə, Şimali Kaliforniya Azərbaycan Mədəniyyət Cəmiyyətinin prezidenti Nurlan Şükürovun və diaspor fəalı Ülvi Verdiyevin idarəçiliyi ilə breyn rinq keçirilib. Ölkəmizlə bağlı sualların üstünlük təşkil etdiyi yarışmada 6 müxtəlif komandada 30-dan çox gənc öz bilik və bacarıqlarını göstərib. Qalib komandaya hədiyyələr təqdim edilib.

Tədbirdə 2024 və 2025-ci illərdə keçirilən Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumlarından ibarət videoçarx, ABŞ-də gənclərin diaspor fəaliyyətinə dair təqdimat, eləcə də “Birlikdə”, “Tarix dərsi” videoçarxları nümayiş olunub.

Bədii hissədə gənclərin təqdimatında “Naz eləmə” rəqsi ifa olunub, milli musiqi alətlərində xalq musiqilərimiz səsləndirilib. Sonda “Yaşa mənim xalqım” mahnısı iştirakçılarla birlikdə ifa edilərək gənclərə unudulmaz anlar yaşadıb. Tədbir “Yallı” rəqsi ilə davam etdirilib.

Sonda iştirakçılara sertifikatlar verilib və xatirə fotosu çəkilib.

Məlumat üçün bildirək ki, 1-ci Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu 2024-cü ildə Vaşinqtonda, 2-ci Amerika Azərbaycanlı Gənclər Forumu 2025-ci ildə Virciniyada keçirilib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Cümə axşamı, 14 May 2026 10:44

Xalq yazıçısı oxucular arasında

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

 

Sumqayıt şəhərində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində adı çəkilən qurumun və Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Sumqayıt bölməsinin təşkilatçılığı ilə Xalq yazıçısı, AYB-nin katibi Çingiz Abdullayevlə oxucuların görüşü keçirilib. Tədbirdə şəhər ziyalıları, gənc yazarlar, tələbələr və ədəbiyyatsevərlər iştirak ediblər.

 

Görüş zamanı yazıçının yaradıcılığı, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatındakı yeri, detektiv janrının xüsusiyyətləri barədə geniş söhbət aparılıb. Çingiz Abdullayev oxucuların suallarını cavablandırıb, yaradıcılıq planlarından danışıb və gənclərə mütaliənin əhəmiyyətini tövsiyə edib.

Tədbirdə AYB Sumqayıt bölməsinin sədri Gülnarə Cəmaləddin, Abşeron-Xızı Regional Mədəniyyət İdarəsinin məsləhətçisi Bayram Cəfərli, filologiya elmləri doktoru, professor Rafiq Yusifoğlu, Əməkdar müəllim Ofelya Babayeva, yazıçı Hümbət Həsənoğlu, şair İbrahim İlyaslı və başqaları çıxış edərək yazıçının Azərbaycan ədəbiyyatının tanıdılmasında mühüm rol oynadığını qeyd edib, belə görüşlərin gənclərin ədəbiyyata marağının artırılmasına xidmət etdiyini bildiriblər.

Məlumat üçün bildirək ki, Çingiz Abdullayev 1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Hüquq təhsili alan yazıçı uzun illər hüquq-mühafizə orqanlarında çalışıb. O, əsasən siyasi-detektiv janrında qələmə aldığı əsərlərlə geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanıb. Yazıçının əsərləri bir çox xarici dillərə tərcümə olunub və dünyanın müxtəlif ölkələrində nəşr edilib. Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafına verdiyi töhfələrə görə ona “Xalq yazıçısı” fəxri adı verilib.

Tədbirin sonunda xatirə şəkilləri çəkdirilib və müəllif kitablarını oxucular üçün imzalayıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

 

 

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

 

Kino sahəsində aparıcı beynəlxalq nəşrlərdən olan “Screen İnternational” jurnalının may ayında dərc olunan buraxılışının üz qabığı Azərbaycana həsr olunub.

Jurnalın üz qabığına çıxarılan materialda Azərbaycanda kino istehsalı sahəsində aparılan islahatların nəticələrindən biri olan geri ödəniş (cash rebate) mexanizminin tətbiqindən danışılır.

 

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2025-ci il 4 iyul tarixli Qərarına əsasən, ölkə ərazisində film istehsalı üçün mal, iş və xidmətlərin alınmasına çəkilmiş xərclərin 25 faizi istehsalçıya geri qaytarılır. Bundan başqa, mədəniyyətimizin təbliği üçün müəyyən edilmiş meyarlarının azı üçünə cavab verdikdə, çəkilmiş xərclərin daha 15 faizi məbləğində vəsait istehsalçıya geri ödəniləcək. Beləliklə, istehsalçı şirkət xərclərinin 40%-ə qədərini geri ala biləcək. Bunu əsas götürərək, jurnal Azərbaycanın xarici film istehsalçılarının sevimli məkanına çevriləcəyini bəyan edir.

Jurnalın may buraxılışı Kannda keçirilən Beynəlxalq Kino Festivalına həsr edilib. Hazırda Azərbaycanın nümayəndə heyətinin Kannda milli stend ilə təmsil olunur.

Qeyd edim ki, Britaniyada dərc olunan “Screen International” jurnalının əsas auditoriyası kino biznesində çalışan peşəkar şəxslərdən ibarətdir. Jurnalın digər missiyası beynəlxalq kino festivallarını işıqlandırmaqdır. Əsası 1889-cu ildə qoyulan jurnal 1975-ci ildən indiki adı ilə nəşr olunur.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

Kənan Məmmədli,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

May ayı həm də dünyanın ən nüfuzlu musiqi yarışmalarından biri hesab olunan “Avroviziya” mahnı müsabiqəsinin keçirilmə tarixidir.  Hər il milyonlarla tamaşaçını bir araya gətirən, müxtəlif ölkələrin təmsilçilərinin səhnə performansları, fərqli musiqi üslubları və möhtəşəm şou proqramları ilə seçilən müsabiqə gənc ifaçılar üçün beynəlxalq arenaya açılan mühüm platforma hesab olunur. Zaman-zaman ölkəmiz bu müsabiqədə uğurlar da sıralayıbdır.

Bu gün növbəti müsabiqədə 2-ci yarımfinal baş tutacaq.

 

Azərbaycanın “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində qazandığı uğurlu nəticələrə toxunduq. Ölkəmiz ən böyük uğurunu 2011-ci ildə əldə edib. Almaniyanın Düsseldorf şəhərində keçirilən yarışmada Eldar Qasımov və Nigar Camal “Running Scared” mahnısı ilə Azərbaycanın tarixində ilk dəfə müsabiqənin qalibi olublar.

Azərbaycanın qələbəsindən sonra 2012-ci ildə “Avroviziya” müsabiqəsinə Bakı ev sahibliyi edib. Bakı Kristal Zalında keçirilən yarışmada Azərbaycanı Səbinə Babayeva “When the Music Dies” mahnısı ilə təmsil edib və dördüncü yeri tutub.

Bu dəfəki müsabiqədə Azərbaycanı Jiva səhnə adı ilə tanınan müğənni Cəmilə Həşimova təmsil edəcək. O, bu gün Vyanada sayca 70-ci “Avroviziya” mahnı müsabiqəsində 2 nömrə altında səhnəyə çıxacaq. Jiva müsabiqədə “Just Go” adlı mahnını səsləndirəcək. Mahnının söz və musiqisinin müəllifi azərbaycanlı və amerikalı bəstəkar Fuad Cavadovdur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın “Avroviziya 2026” müsabiqəsində iştirakı üçün keçirilən seçim mərhələsinə ümumilikdə 100 müraciət daxil olub və 186 mahnı təqdim edilib. Onlardan 107-si yerli müəllif və ifaçılar, 79-u isə xarici müəlliflər tərəfindən göndərilib. İlkin qiymətləndirmə mərhələsində müraciətlər peşəkar heyət tərəfindən nəzərdən keçirilib, 18 namizəd növbəti mərhələyə dəvət olunub. Namizədlərlə canlı dinləmələr və fərdi müsahibələr keçirilib, onların vokal imkanları, səhnə performansı və beynəlxalq auditoriya üçün potensialı qiymətləndirilib. Nəticədə üç nəfərlik qısa siyahı formalaşdırılıb və xüsusi fokus qrupunun yekun rəyinə əsasən Azərbaycanın builki təmsilçisi kimi Jiva seçilib.

Müğənninin yaradıcılıq yolu 2003-cü ildə keçirilən “Bakı Payızı” müsabiqəsində ikinci yer qazanması ilə başlayıb. O, 2007-ci ildə “Show Time” layihəsində iştirak edib, 2011-ci ildə isə “Avroviziya”nın milli seçim turunda ilk üçlüyə daxil olub.

Jiva sonrakı illərdə müxtəlif musiqi layihələrində uğurla çıxış edib. O, Xalq artisti Rəşad Haşımovun yaratdığı məşhur “RAST” ansamblı ilə səhnəyə çıxıb, həmçinin nüfuzlu “Montreux Jazz Festival”ında iştirak edib. Daha sonra “Hazz Band” qrupunun solisti kimi fəaliyyət göstərərək caz elementlərini müasir estrada üslubu ilə sintez edib. 2017-ci ildən etibarən solo fəaliyyətini davam etdirən müğənni pop, dance və R&B janrlarında Azərbaycan, rus və ingilis dillərində mahnılar ifa edir.

Xatırladaq ki, “Avroviziya 2026” beynəlxalq mahnı müsabiqəsi Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilir. Yarışmanın birinci yarımfinalı artıq başa çatıb, ikinci yarımfinal bu gün, böyük final isə mayın 16-da təşkil olunacaq.

Müsabiqədə ümumilikdə 35 ölkə iştirak edir. Bolqarıstan, Rumıniya və Moldova isə yenidən yarışmaya qayıdan ölkələr sırasında yer alır.

Qayıdaq ifaçımıza. Jiva “Just Go” oxuyacaq. Nə adında, nə mahnısında zəngin mədəniyyət artefaktları ilə tanınan Azərbaycanımıza aid heç nə yoxdur. Mahnı da qol-qabırğası qırıq ingiliscə səslənən alababat dappadurumdur.

Qabaqcadan öz proqnozumu verirəm. Belə bir repertuarla heç bir uğur qazanıla bilməz. Şahid olacaqsınız.

Avroviziya öz mədəniyyətini tanıtmaq üçündür. Jivaların “Just Go”ları isə əsla Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə hesablanmayıb. Bu tərzdə ingilis dilində - jüri anlayan dildə oxumaq da bir dividend gətirən deyil.

Elə isə, gözümüzü 71-ci müsabiqəyə dikək. Bəlkə o vaxta düzələrik.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.05.2026)

3 -dən səhifə 2886

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.