Aynur İsmayılova,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

Redaksiyanın poçtundan sizlərə təqdim edəcəyimiz növbəti məktub Gültac Əliyevadandır. O, “Loğmanım da var, dərmanım da” adlı essesini bizə ünvanlayıb. İlk baxışda nəzmə bənzəsə də bu, bir nəsr nümunəsidir, ğzündə də övlad sevgisini ehtiva edir.

Məncə, hər bir qadın öz övladlarını məhz bu cür sevməlidir.

Oğlumun gözləri loğmandır,

qızımın gülüşü dərman bu bəxtəvər canıma.

Mənimçün oğlumun gözlərində doğan günəş,

qızımın gülüşlərində şəfəq saçır.

Övladlarım — arzularımın cərəyanı,

mütləq həqiqətimdir.

Bir yaxınım dedi ki:

“Bəxtəvər cana nə loğman, nə dərman?”

Gülümsədim…

Dedim: “Elə loğmanım da, dərmanım da var deyə

bu bəxtəvərlikdir, əzizim.”

Mən o gözlərdə okeandan da dərin bir dünya gördüm.

O baxışlarda — bir ananın bütün yorğunluğunu unutduran

səssiz bir təsəlli vardı.

Zülmətdə yolumu işıqlandıran bir nur oldu o gözlər.

Ramiz Rövşən demişkən:

“Məni hər günahdan oğlum saxlayır...

Gözlərindən işıq düşür yoluma...”

Qızımın gülüşü ilə hüzur tapdı mənim kainatım.

Ruhum isindi —

o qəmzəli, o çılğın,

sevgi və xoşbəxtlik saçan gülüşlərlə.

Dünyamın ən gözəl səsinə çevrildi o gülüş.

Elə bir səs ki,

onun sədasında ruh da, can da qocalmaz.

Amma həyat yalnız bu anlardan ibarət deyil…

Mən bir anayam.

Hər kəsdə olduğu kimi, evin bütün mənəvi yükü çiyinlərimdədir.

Bəzən çox yoruluram…

Elə yoruluram ki,

olmaq istədiyim ana ilə

ola bildiyim ana arasında qalıram.

Qızımla kuklasının saçını daramağa,

ya da gizlənpaç oynamağa vaxtım olmur.

Deməsə də, hiss edirəm —

ürəyində qalan o balaca arzuları…

Bu isə məni ən çox incidən həqiqətdir.

Gecələr…

onlar yatanda səssizcə yaxınlaşıram.

Üzlərinə baxıram,

nəfəslərini dinləyirəm…

Qulağa dərman kimi gələn o sakit ahəng —

quş səsindən də, şəlalə şırıltısından da gözəl.

Ruhumun ən saf qidasıdır bu anlar.

Və o an…

çox fərqli duyğular yaşayıram…

özümü həm dünyanın ən güclü,

həm də ən zəif insanı kimi hiss edirəm.

Qorumaq istəyi mənə güc verir,

amma bir gün əlimin çatmayacağı anların olacağını düşünmək

içimdə səssiz bir qorxuya çevrilir.

Həmin an üz tuturam Yaradana…

Sözlərim olmur bəzən,

amma ürəyim danışır.

Ananın südü qədər saf, təmiz dualar keçir içimdən —

sanki yer də, göy də o sükutun içində dinləyir məni.

Və bütün bunların içində

yenə anlayıram:

mən bəxtəvərəm…

Çünki loğmanım da var,

dərmanım da.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(17.04.2026)

Habil Yaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Sizlərə qardaş Türkiyənin dəyərli saytlarından biri olan varyasyonkalemler.com saytında dərc olunmuş yeni müsahibəmi təqdim edirəm.

1.Habil bəy sizi bir az daha yaxından tanıya bilərikmi?

Salamlar. Mən Nəbiyev Habil Yaşaroğlu (Habil Yaşar), 26 fevral 1983-cü ildə (Xocalı soyqırımı səbəbindən doğum günümü qeyd etmirəm) Bakıda anadan olmuşam. 271 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil almışam.

“N” saylı hərbi hissədə xidmət etdikdən sonra bir neçə il Bakı Neft və Enerji Kollecində müəllim kimi çalışmışam. Müəllimliklə yanaşı, jurnalist, menecer, tərcüməçi və aparıcı kimi də fəaliyyət göstərmişəm.

Bir çox qurumun üzvüyəm. Eyni zamanda, bir sıra təşkilatların idarə heyətinə seçilmişəm. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi (2003), Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (Maliyyə Nəzarət Təftiş Komissiyasının sədri – 2013), Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurası (Maliyyə Nəzarət Təftiş Komissiyasının üzvü – 2009), Beynəlxalq İnsan Hüquqları (2007), Dünya Azərbaycanlılar Konqresi (2010), CASCFEN (MTK üzvü – 2012), Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurası (2014), Azərbaycan Ədəbiyyat Fondu (2023), Yazşader (Yazarlar və Şairlər Həmrəylik Dərnəyi) və s.

Ölkə daxilində və xaricdə (Türkiyə, İngiltərə, Qazaxıstan, Gürcüstan və s.) bir çox beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmişəm. 2009-cu ildə Prezident təqaüdünə və bir çox ədəbi mükafatlara layiq görülmüşəm. Əsərlərim ingilis, rus, türk və digər dillərə tərcümə edilərək kitab, qəzet, jurnal və internet saytlarında (Türkiyə, Rusiya, İngiltərə, Amerika Birləşmiş Ştatları, Hindistan və s.) yayımlanmışdır.

Nəşr olunan kitablarım:

1.       Səni Sevdim, Sevəcəyəm (2001, şeirlər)

2.       Məni Sevgi Yaratdı (2003, şeirlər)

3.       Yoxluğumun Varlığı (2012, şeir və hekayələr)

4.       Yeddinci Ayın Yeddisi (Roman)

5.       Yuxuya Bənzər Şəhər (Şeir, esse və hekayələr-İran)

Bəzi şeirlərim bəstələnərək mahnı halına salınmışdır.

“Xocalı” pyesi Azərbaycanın bir çox bölgələrində səhnələşdirilmişdir.

2. Həyatınızın dönüş nöqtələri, yazıçılığa yönəlməyinizdə təsirli olan hadisələr nələr idi?

Ədəbiyyata olan sevgim uşaqlıqdan başlayıb. İçimdəki yazmaq həvəsi heç vaxt tükənməyib. Yazıçı olmağın böyük zəhmət və fədakarlıq tələb etdiyini heç vaxt unutmadan bu yola çıxmışam; çünki ən böyük arzum hər zaman yazıçı olmaq idi.

Bəlkə də uşaqlığımda keçirdiyim kədərli günlər və məktəbəqədər dövrdə valideynlərimin mənə tez-tez ədəbi əsərlərdən, yazıçıların həyatından bəhs etməsi məndə ədəbiyyata qarşı dərin və davamlı bir maraq oyatmışdı.

3.Yazıçılıq yolunuzda qələmə aldığınız ilk əsər nə idi?

İlk şeirimi hələ yeddi yaşımda, birinci sinifdə oxuyarkən yazdım: “Kosmos”

4.Bu ilk addım sizə nə hiss etdirdi?

O qədər sevinc içində idim ki, sanki dünyalar mənə verilmişdi. Yaşadığım xoşbəxtlik və həyəcan hələ də yaddaşımda canlıdır. İlk oxucum hər zaman anam olub; şeirlərimi sevgi ilə dinləyər, məni sevindirərdi.

Allahın izni ilə, son nəfəsimə qədər yazmağa davam edəcəyəm.

5.Əsərlərinizdə təkrarlanan mövzular və ya sizi əks etdirən obrazlar varmı?

Şübhəsiz ki, belə mövzular və obrazlar vardır.

6.Yazdığınız obrazlarda özünüzü tapdığınız olurmu?

Əlbəttə ki, bəzi obrazlarda özümü tamamilə görürəm.

7. Nəşr olunmamış kitabınızdan qısa danışa bilərsinizmi?

Əlbəttə...

Pandemiya başda olmaqla, həm tarixin qaranlıq dövrlərinə səyahət edəcək, həm elm və tibbin sirlərinə kifayət qədər agah olacaq, həmçinin digər sivilizasiyalar haqqında mümkün qədər məlumatlandırılacaqsınız... Bitdimi? Əlbəttə ki, xeyr. Dinlər sizi yenidən xəbərdar edəcək, mistika ruhunuzu sarsacaq, süni zəka sanki sizinlə oyun oynayacaq, siyasət öz qalmaqalları ilə gündəmi zəbt edəcək... Bitdimi sandınız? Xeyr, hələ davam etməkdədir. Rənglər haqqında bilmədiyiniz xeyli məlumatlara sahib olacaq, intellektinizi daha da zənginləşdirərək içinizdəki ziddiyyətlərdən qurtulmağa çalışacaq, sənətin əsrarəngizliyinə heyrətlənəcəksiniz... Şübhəsiz, əsl sevgiylə də tanış olacaq, ailə-məişət qayğıları ilə də qarşılaşacaqsınız... Və daha nələr, nələr...

İnşallah!

8. Kitablar sizin üçün nə məna ifadə edir?

Kitablar mənim üçün həyat qədər dəyərlidir. Oxuduqca daxili olaraq zənginləşir, yazdıqca isə rahatlıq tapıram.

9. Yazarkən sizə ilham verən nədir?

Gözəl, fərqli və düşündürücü hər şey mənə ilham verə bilər. Sevgi, vətən, təbiət, elm, din, maraqlı dünya hadisələri… Həm yaşanmış, həm də yaşanacaq olanlardan yazılarımda bəhs etməyi sevirəm. Lakin ən çox sirli şeyləri kəşf etmək və onları qələmə almaq xoşuma gəlir. Fəlsəfə başda olmaqla kainata və rəqəmlərə xüsusi marağım var; bu marağım yazılarımda da əks olunur.

10. Bir fikri yazıya çevirməyə sizi sövq edən hiss və ya an nədir?

Bəzən özün belə gözləmədiyin bir hadisədən və ya səbəbdən təsirlənirsən. Bütün bunlar isə yazmaq üçün bir səbəb olur, içində bir qığılcım yaradır.

11. Bir yazıçı olaraq yaradıcılıq rutininiz necədir?

Az, lakin mümkün olduğu qədər daha keyfiyyətli yazmaq.

12. Yazmaq üçün müəyyən bir saatınız və ya xüsusi bir ritualınız varmı?

Mənim sabit bir yazma rejimim yoxdur. Günün istənilən saatında, istənilən məkanda yaza bilirəm. Lakin gecələr səmaya baxaraq düşünməyi və yazmağı daha çox sevirəm.

13. Yazma prosesində sizə ən çox çətinlik törədən nə olub?

Yazarkən bir çox çətinliklərlə qarşılaşdığım anlar olur. Xüsusilə dialoqları daha düzgün və keyfiyyətli şəkildə qurmaq buna bir nümunə ola bilər.

14. Heç imtina etmə nöqtəsinə gəldiyiniz olubmu?

Əlbəttə, olub. Amma heç vaxt imtina etməmişəm.

15.Əsərlərinizin əsas ideyaları və ya vermək istədiyiniz əsas mesajlar nələrdir?

İnsan olaraq haqqın yanında olmaq, doğruları qorxmadan müdafiə etmək, bəzi sirli şeyləri araşdırmaq və bilməyənlərə çatdırmaq, gözəl bir gələcək üçün yorulmadan mübarizə aparmaq mənim üçün önəmlidir.

16. Oxucunun mətnin sonunda zehnində nə ilə qalmasını istərdiniz?

Mətnlərim vasitəsilə gözəl düşüncələrlə xatırlanmaq hər yazıçının arzusudur.

17. Oxucular niyə sizin kitabınızı oxumalıdır?

Kitabım oxucunu həyat, sevgi, insan və kainat haqqında düşünməyə dəvət edir və onları öz həyat yollarında ilhamlandırır.

18. Sizi digər yazıçılardan ayıran nə ola bilər?

Çox dərin bir sualdır. Amma cavab vermək məcburiyyətindəyəm. Düşünürəm ki, məni digər yazıçılardan ayıran cəhət, yazılarımın oxucuda həm hiss, həm də düşüncə oyatmasıdır; hər əsər bir səyahət və ilham mənbəyidir. Əgər bunu bacarıramsa, bundan böyük bir xoşbəxtlik ola bilməz.

19. Son olaraq, ədəbiyyat yolculuğunda olan gənc yazıçılara və ya yazıçı namizədlərinə nə demək istərdiniz?

Yazmaqdan çox oxusunlar. Araşdırsınlar. Klassik ədəbiyyatı çox oxusunlar və müasir ədəbiyyatı da daim izləsinlər. Təkcə ədəbiyyatla kifayətlənməyib, elm, fəlsəfə və digər faydalı sahələrdə də dərin bilik sahibi olsunlar.

20. Yazmağa yeni başlayanlara tövsiyə məktubu yazmalı olsaydınız, ilk cümləsi nə olardı?

Qəlbinizdəki və ağlınızdakı hər şeyi sərhəd tanımadan yazın...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(17.04.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Bəzən bir söz bütün bir həyatı ifadə edir. “Bircəciyim” — həm nəvaziş, həm bağlılıq, həm də itirmək qorxusudur. 1986-cı ildə ekranlaşdırılan Bircəciyim məhz bu bir sözün içində gizlənən böyük duyğuların, insan münasibətlərinin və taleyin sınaqlarının hekayəsidir.

Filmin rejissoru Ənvər Əbluc bu ekran əsərində ailə münasibətlərini, sevgi və məsuliyyət anlayışını sadə, amma təsirli bədii dillə təqdim edir. Onun yanaşmasında pafosdan uzaq, həyatın özündən gələn bir səmimiyyət var.

“Bircəciyim” — bu söz filmdə sadəcə müraciət forması deyil. O, bir insanın digərinə olan ən saf hissinin ifadəsidir. Amma bu sevgi hər zaman asan olmur.

Filmdə hadisələr insanların bir-birinə bağlılığı, münasibətlərdəki incə çatlar və gündəlik həyatın gətirdiyi sınaqlar üzərində qurulub. Burada sevgi var, amma bu sevgi ideal deyil — o, həyatın içində yoğrulmuş, bəzən sınanmış, bəzən də yaralanmış sevgidir. Rejissor Ənvər Əbluc filmdə ailə münasibətlərini ön plana çəkir. Ailə — burada həm sığınacaq, həm də sınaq yeridir.

İnsanlar bir-birini sevir, amma eyni zamanda bir-birini incidir. Bəzən deyilməyən sözlər münasibətləri daha çox zədələyir. Bəzən isə sadə bir “bircəciyim” kəlməsi bütün inciklikləri aradan qaldıra bilir.

Film tamaşaçıya belə bir sual verir:

Sevgi yalnız hissdirmi, yoxsa məsuliyyət və fədakarlıq tələb edən bir yolmu? “Bircəciyim” filminin ən güclü tərəfi onun səmimiyyətidir. Burada hər şey həyatidir — dialoqlar, münasibətlər, hisslər.

Personajlar ideal deyil. Onlar səhv edir, tərəddüd edir, bəzən də gec anlayırlar. Amma məhz bu xüsusiyyətlər onları tamaşaçıya yaxın edir. "Bircəciyim" Azərbaycan kinosunda məişət-psixoloji dramın incə nümunələrindən biri kimi yadda qalır. Film böyük hadisələrdən çox, kiçik anların içində gizlənən böyük hissləri göstərir.

Bu ekran əsəri bizə tanış olan həyatı göstərir — bəzən sevincini, bəzən ağrısını. Bəzən insan ən çox sevdiyi insana “bircəciyim” deyir. Amma o sözün arxasında böyük bir məsuliyyət dayanır.

“Bircəciyim” bizə xatırladır:

Sevgi sadəcə demək deyil — onu qorumaq, yaşatmaq və bəzən də uğrunda mübarizə aparmaqdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(17.04.2026)

Habil Yaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

İstəkli oxucularımıza daha bir istedadlı gəncimizi tanıtmaq istəyirəm. Gənc şair Həsənov Rəhim İntiqam oğlu 1995-ci il noyabrın 15-də Bakı şəhəri, Yasamal rayonunda Alatavada  anadan olmuşdur. O, təhsilinə Yasamal rayonunda yerləşən 13 saylı tam orta məktəbdə başlamış və 9-cu sinifədək orada oxumuşdur. Daha sonra təhsilini Sumqayıt şəhərində yerləşən Soltan Hacıbəyov adına Musiqi Kollecində davam etdirmiş, burada xalq çalğı nəfəs alətləri ixtisası üzrə 4 il təhsil almışdır. Rahim qələmini əsasən qəzəl janrında sınayır.

Gedib

Getmisən, sabit olan qəlibimin aramı gedib,

Dilimin nitqi susub, könlümün ilhamı gedib.

Sən gedəndən bu könül süfrəmizin tamı gedib,

Gəlib əyyamı-zimistan, bahar əyyamı gedib.

Dedilər ki, biz olan şəhrə tərəf saqi gəlir,

Ürəyim ta ona sarı götürüb camı gedib.

Meyə mən bilmədiyimdən nə qatıbdır, saqi?

İndi əvvəlki qədər məst eləmir, tamı gedib.

Hər kimin namı qalıbdırsa, əgər başı gedib,

Hər kimin başı qalıbdırsa, əgər namı gedib.

Gün şüası ilə itib rəngi cahanın bu sabah,

Həqq özün faş eləyib, faniliyin famı gedib.

Rəhmi, bilməm nə danışdın, nə günah etdin ki,

Bircə sən getmədin, eşqin səfərin hamı gedib.

Qədrin bilmədin.

Könlümün, ey könlümün sultanı, qədrin bilmədin,

Canımın, ey canımın cananı, qədrin bilmədin.

Bir könül vardır ki, məndə dərd-hicran yandıran,

Bir gözəllik var ki, səndə, derlər, iman yandıran.

Canımı yandırdın, əfsus, olmadın can yandıran,

Mən sənin uğrunda verdim canı, qədrin bilmədin.

Harda səsləndim sənə, dad eylədim, əl tutmadın,

Hər nəfəs səndən dedim, yad eylədim, əl tutmadın.

Bir qəfəs küncündə fəryad eylədim, əl tutmadın,

Bildin, ey gül, çəkdiyim hicranı, qədrin bilmədin.

Dağ götürməz, daş götürməz, ah edəm, tufan edəm,

Sən neçin göz yummusan bəs? Naləvi əfğan edəm.

Mən gətirdim ki, bu canı şəninə qurban edəm,

Sən də oldun nəfsinin qurbanı, qədrin bilmədin.

Mən səninçün hər nə etdim, xeyrin amma güdmədim,

Hey əzildim, tapdalandım, mülki-dünya güdmədim.

Mən axı səndən, həbibim, bir təmənna güdmədim,

Keçsin Allah etdiyin nöqsanı, qədrin bilmədin.

Şükr ola Allaha, bu sevdanı yalnız seçmişəm,

Dönmərəm sadiqliyimdən, bir ömür and içmişəm.

Mən sənin nurundan ötrü gözlərimdən keçmişəm,

Ey sədaqət süfrəmin mehmanı, qədrin bilmədin.

Hacı Ələmdar Mahirin qəzəlinə təxmis

Bu aşiq kəslərin, ey kaş, olaydı hali halından,

Nigarım, binəsib etmə bizi feyzi-vüsalından.

Gülüm, gül çöhrəsin güllər nihan etməz halalından:

“Nola, ey şux, niqabın bir ataydın məh cəmalından,

Baxıb gedən də olsa, zövq alardıq xəttü xalından.”

Səni kim görmək istərsə, gərək məhrəm baxıb görsün,

Kimin hicrində yanmışdır, bəni-Adəm baxıb görsün.

Yığılsın cümlə aşiqlər, səni bahəm baxıb görsün:

“Cəlali-izzət ilə qoy qədəm, aləm baxıb görsün,

Nigarım, kim xəbərdir çoxları cahi-cəlalından.”

Həbibim, sən gedən yolda nə güllər əkdi aşiqlər,

Qalıb sən getdiyin yollarda, qəddin bükdü aşiqlər.

Gözün kim vəslin üçün yollarında dikdi aşiqlər:

“Üzün göstər, yetər ki, intizarın çəkdi aşiqlər,

Xilas eylə dili-üşşaqı dünyanın məlalından.”

Cəlali qeybə çevrilmiş vücudu-pakın, ey şahım,

Alıbdır ətri-pakın hər yerin, əflakın, ey şahım.

Qədəm qoy, nura qərq eylə cahanın xakın, ey şahım:

“Bütün arifləri lal eyləmiş idrakın, ey şahım,

Mənimçün çox çətindir söz açım əqli-kamalından.”

Məni şad eylə, bir yer ver məni naşadə eşqində,

Gətir vəslin şərabından, yanan var badə eşqində.

Tutub meyxanə küncün, ta düşüb üftadə eşqində:

“Fəda qıllam bu canı, ey peyəmbərzadə, eşqində,

Təriqi-eşqi öyrəndim bu səhranın Bilalından.”

Əlimdən dövləti-varı, bütün imkanı versəm də,

Gülüzlüm, dönmərəm səndən, əgər dövranı versəm də.

Bu canım verməsəm də, eşqinin qurbanı versəm də:

“Fəna mülkündə vəslin həsrətiylə canı versəm də,

Bəqa mülkündə də, yarım, ümid kəsməm müzəlindən.”

Səmada görsənib getsən, mübarək iz qalar səndən,

Üzün görsənsə gülşəndə, çiçəklər zövq alar səndən.

Düşünmə, Rəhmi, Mahir tək ona aşiq olar səndən:

“Düşüb səhrayi-eşqə, harda olsa, söz salar səndən,

Qəmindən ölsə də Mahir, adın çıxmaz xəyalından”

Neynim

Çıxdığım yollara daş düzdü rəqibim, neynim?

Olmadı dilbərim kuyi nəsibim, neynim?

Bu könül dəhrə sənin xalına xatir gəldi,

O da bir danəyə aldandı, həbibim, neynim?

Mən dedim, yarəmə əl çəksə, olar dərdə dəva,

Məndən əfsus, əlin çəkdi təbibim, neynim?

Həmdülillah, dəri-meyxanəni pünhan açdım,

Aşikar olmadı bu halı əcibim, neynim

Onu axtarmağa çıxmışdı xəyalında Rəhim,

Tapmadı, azdı uzaqlarda qəribim, neynim?

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(17.04.2026)

Aygül Bağırova,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Ömrünü elmə, Vətənə və Türk dünyasına həsr edən dəyərli bir ziyalının şərəfli həyat yoluna ehtiramla...

Torpağın yetişdirdiyi hər toxum o torpağın bərəkətinin, ruhunun, mənəvi gücünün nişanəsi olduğu kimi, bir xalqın yetirdiyi hər bir istedadlı, zəhmətkeş, əqidəli şəxsiyyət də həmin millətin dəyər ölçüsünü müəyyənləşdirən milli-mənəvi sərvətə çevrilir. Elə insanlar var ki, onların adı bir ömrün sərhədini aşaraq bir məktəbə, bir örnəyə, bir mənəvi dayaq nöqtəsinə çevrilir. Belə şəxsiyyətlər haqqında yazmaq artıq qəlbin ehtiyacına dönür. Çünki burada bir insanın həyatı ilə yanaşı, bir xalqın mənəvi gücü, tarixi yaddaşı, milli qüruru və gələcəyə uzanan ümidləri də görünür.

Bu gün bu torpaq üçün, bu millət üçün, bu məmləkət üçün gənc yaşlarından yorulmaz əməyi ilə dəyərli işlər görən, ölkəmizin siyasi, elmi, mədəni və ictimai həyatında mühüm qatqıları ilə seçilən, adını, soyadını, imzasını artıq Türk dünyasında bir dəyərə, bir nüfuza, bir brendə çevirən çox hörmətli professor Aygün Attar haqqında bu sətirləri yazmağı ürəyim mənə bir vəfa borcu kimi diqtə edir.

Ülkücülüyü yoluna, ədəbi düşüncəsi elminə zinət olan, müəllim pedaqogikasını, türk zehniyyətli nəsil yetişdirmək çabasını, zəhmətsevərliyini və annəliyini ayrıca bir sənət, ayrıca bir yaradıcılıq nümunəsi kimi dəyərləndirdiyim Aygün xanım kimi Azərbaycan qadınının varlığı Türk dünyasının əl birliyinə, dil birliyinə, düşüncə birliyinə güc verir. Onun timsalında Turan düşüncəsi, Turan birliyi və Türk dünyasının mənəvi bütövlüyü daha da işıqlanır, daha da mənalanır. Onun zəngin fəaliyyəti həm Azərbaycanda, həm də onun hüdudlarından kənarda böyük rəğbətlə qarşılanır. Çünki o, Azərbaycanın adını sevgi ilə daşıyan, Vətən yanğısını qürurla yaşadan, milli kimliyini uca tutan, mənsub olduğu xalqın mənəvi obrazını ləyaqətlə təmsil edən parlaq bir ziyalı xanımdır.

Qadın tarixin bütün dövrlərində mənsub olduğu nəslin, ailənin, elin, obanın yükünü çiyinlərində daşıyıb. Əməlləri, davranışları, mərdliyi, qayğıkeşliyi, ləyaqəti ilə həmişə ucalıqda dayanmağa çalışıb. Aygün xanım da bu uca qadınlıq missiyasını öz şəxsiyyətində böyük şərəflə yaşadan dəyərli Azərbaycan xanımıdır. Onun dilindən səslənən “Vətən namusdur, Vətən şərəfdir, Vətən qorunacaq tək hədəfdir” düşüncəsi bir ömür amalının ifadəsi kimi insanın yaddaşında yaşayır.

Aygün xanımın həyat yoluna nəzər salanda insan ilk növbədə onun köklərinin gücünü duyur. Ailəsinin bir tərəfi Zəngəzurdan, bir tərəfi Qarabağdan, Şuşadandır. Zadəgan Ağamirovlar nəslindən olan Aygün xanım Birinci Qarabağ müharibəsinin cəsur komandirlərindən biri, rəhmətlik Adil bəyin və döyüşçü Aqil bəyin bacısıdır. Bu ailənin taleyində mübarizlik, cəsarət, əqidə, ləyaqət və Vətən sevgisi bir soy yaddaşı kimi yaşayır. Elə buna görə də Aygün xanımın həyatına baxanda, onun şəxsiyyətində həmin soykökün nəcibliyini, iradəsini və milli ruhunu aydın görmək olur.

Onun böyük bacısı Sona xanım Həşimovanın adı da Azərbaycanın mübarizə tarixində xüsusi ehtiramla çəkilir. 20 Yanvar faciəsindən sonra Moskvada Qorbaçovun uzatdığı əli “bu əldə millətimin qanı var” deyərək tutmaqdan imtina etməsi qadın cəsarətinin, milli ləyaqətin və mənəvi bütövlüyün nadir təzahürü kimi xalqımızın yaddaşına həkk olunub. Qubadlı rayon partiya komitəsinin katibi olan Sona xanımın həmin cəsarətli davranışı Azərbaycanda böyük rəğbət doğurub, dillərdə dolaşıb, xalqın qəlbində dərin iz buraxıb. Belə bir ailənin mənəvi iqlimində böyüyən Aygün xanımın sonrakı həyat yolunda da eyni əqidənin, eyni mətinliyin, eyni milli duruşun yaşadığını görmək olur.

Aygün Attar Azərbaycanda anadan olub, lakin qardaş Türkiyədə seçki yolu ilə dövlət universitetinə rektor seçilən ilk azərbaycanlı kimi tarixə adını yazdırıb. Bu fakt özlüyündə böyük bir uğur olmaqla yanaşı, Azərbaycan qadınının zəkasına, idarəçilik qabiliyyətinə, elmə bağlılığına və yüksək təşkilatçılıq istedadına verilən böyük dəyərin ifadəsidir. O, qardaş ölkədə müxtəlif elm ocaqlarında dekan, prorektor və rektor vəzifələrində çalışıb, Türkiyə Respublikası Baş nazirinin müşaviri kimi mühüm dövlət məsuliyyəti daşıyıb. 2021-ci ildən etibarən Türkiyə Prezidenti cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərlik etdiyi Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Şurasının üzvü kimi də bu mühüm missiyanı böyük nailiyyətlə yerinə yetirib. Bu, etimadın, zəhmətin, intellektin və milli mövqeyin ali ifadəsidir.

Bütün ömrü və yaradıcılığı boyunca Azərbaycan başda olmaqla Türk dünyasına töhfələr verən Aygün Attarın dünyanın müxtəlif ölkələrindən aldığı çoxsaylı mükafat və təltiflər onun fəaliyyətinin miqyasını və mənəvi sanbalını dolğun şəkildə göstərir. İlham Əliyev tərəfindən “Vətənə xidmətə görə” ordeni və “Dostluq” ordeni ilə təltif olunması, müxtəlif ölkələrdən aldığı beynəlxalq mükafatlar onun fəaliyyətinə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Oksfordda “Sokrat” mükafatı, “İlin rektoru” adı, Türk dünyasına xidmət medalları – bunların hər biri bir ömrün zəhmət salnaməsidir. Bununla yanaşı, Qaradəniz Ölkələri Universitetlər Birliyi tərəfindən təqdim olunan “Üstün Başarı Mükafatı”, Kosova tərəfindən verilən “Xidmət Nişanı”, TÜRKSAV-ın “Türk Dünyasına Xidmət” medalı, Qazaxıstan dövləti tərəfindən təqdim olunan “Dövlət Medalı”, həmçinin diaspor fəaliyyətinə görə verilən yüksək nişanlar onun xidmətlərinin geniş coğrafiyada necə böyük rəğbətlə qarşılandığını bir daha təsdiqləyir.

Aygün xanımın bioqrafiyasına hər dəfə diqqətlə baxanda onun həyatının qəribə keçidləri, taleyinin güclü dönüşləri, elmi düşüncə ilə siyasi baxışın, milli mövqe ilə mənəvi bütövlüyün necə ahəng içində birləşdiyi insanı dərindən düşündürür. Səməd Vurğunun gözəl bir fikri var: “Cəsarət böyük yaradıcılıq məsələsidir”. Bu fikir Aygün xanımın şəxsiyyətinə xüsusi yaraşır. Çünki şəxsiyyətində bütövlük, tamlıq, əqidə saflığı olan insan öz yolunu inamla keçir, öz sözünü ləyaqətlə deyir, öz imzasını şərəflə daşıyır. Mən Aygün xanımın bütün yaradıcılığı boyunca onun cəsarətini, milli mövqeyinin sabitliyini, düşüncəsinin aydınlığını, duruşunun mətinliyini xüsusi vurğulayıram. Uzun illərdir onun mövqeyində titrəmə görünmür, səndələmə hiss olunmur, yön dəyişmə yaşanmır. Harada çalışmasından, hansı vəzifədə olmasından asılı olmayaraq, o, həm yaşadığı ölkənin, həm də doğma Vətəninin başını uca edən ziyalı Azərbaycan qadını obrazını ləyaqətlə yaşadıb.

Bəzən elə şəxsiyyətlər olur ki, onlara təşəkkür etmək üçün də, təbrik ünvanlamaq üçün də, ehtiramı ifadə etmək üçün də söz seçmək çətinləşir. Aygün xanım mənim üçün məhz belə şəxsiyyətlərdəndir. Etik və mənəvi dəyərləri həyat amalına çevirən, zəhmətkeşliyi, iradəsi, doğru bildiyi yolun arxasınca dönmədən getməsi, əqidəsinə sədaqəti, yorulmaz əməyi və ortaya qoyduğu bütün işlərdə peşəkarlığı ilə gəncliyə örnək olan bu dəyərli Azərbaycan xanımını mən uzun illərdir böyük diqqət və rəğbətlə izləyirəm. Onun fəaliyyətində elm adamının dəqiqliyi ilə yanaşı, böyük müəllim qəlbinin istiliyi, bir ana ruhunun həssaslığı, bir Vətən sevdalısının yanğısı duyulur.

Mənim Aygün xanımla tanışlığım 2021-ci ildə beynəlxalq jurnalistlərlə birlikdə Azərbaycana gəlişi zamanı olub. ADA Universitetində keçirilən beynəlxalq tədbirdə onun Azərbaycanı, onun tarixini, milli həqiqətlərimizi, Qarabağ gerçəyini beynəlxalq jurnalistlərə böyük sevgi ilə, inamla, qürurla anlatması məni dərin şəkildə təsirləndirib. Həmin gündən etibarən bu xanıma qarşı qəlbimdə böyük ehtiram yaşayıb. Azərbaycan adına danışan, Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya ağıl, bilik, dərinlik və mədəniyyətlə çatdıran belə bir qadının varlığı insanda böyük qürur oyadır.

Çox böyük qürur hissi ilə bildirirəm ki, bu gözəl xanım eyni zamanda mənim müəllifi olduğum “Qalib Sərkərdənin böyük qayıdışı” adlı üçüncü kitabımın rəyçisidir. Bu mənim üçün həm ədəbi taleyimdə, həm də şəxsi həyatımda unudulmaz və əlamətdar hadisədir. Ötən ilin dekabr ayında kitabımın Ankarada keçirilən təqdimatında Aygün xanım ailə üzvləri ilə birlikdə iştirak etdi və tribunadan çıxışında kitaba, Zəfər ruhuna, Azərbaycanın haqq savaşına və milli yaddaşımıza verdiyi yüksək dəyəri böyük səmimiyyətlə ifadə etdi. Həmin anlar mənim yaddaşıma qürur dolu, minnətdarlıq dolu, unudulmaz bir səhifə kimi yazılıb.

Zəfərin 5 illiyinə həsr etdiyim kitabım üçün Aygün xanımdan rəyçi olmasını xahiş edəndə, o, kitabı diqqətlə oxuyub, dəyər verib və bu xahişimi qəbul etdi.Bununla da kitabıma böyük şərəf qatdı. Daha sonra təqdimatın yüksək səviyyədə təşkil olunması üçün həmin gündən etibarən Azərbaycanın Türkiyədəki səfirliyi ilə birlikdə bu tədbirin ən yüksək səviyyədə ərsəyə gəlməsi üçün xüsusi hazırlıq apardı. Bu münasibət, bu həssaslıq, bu vəfa, bu dəstək qəlbimdə ona qarşı dərin minnətdarlıq duyğusunu o qədər böyüdüb ki... Vətən sevdalısı olan belə bir xanımın bir kitaba, bir müəllifə, bir milli ideyaya bu qədər ürəklə sahib çıxması onun nə qədər yüksək mənəvi keyfiyyətə sahib olduğunu bir daha aydın göstərdi.

Bu faktların, bu örnəklərin sayını daha da uzatmaq mümkündür. Onu tanıyan hər bir həmyerlimizin, tələbəsindən tutmuş, ona dərs verən müəllimlərinə, onunla çalışan həmkarlarına, fikirlərindən güc alan insanlara qədər çoxlarının bu sətirlərlə həmfikir olacağı qənaətindəyəm. Belə sevgi qazanmaq bir ömrün ən böyük mənəvi mükafatıdır. Gəncliyində kamilləşmək isə Ulu Yaradanın seçilmiş insanlara bəxş etdiyi ali mərtəbələrdən biridir.

Hörmətli Aygün xanım, Siz uğurlu elm insanı, güclü bir ziyalı, nüfuzlu bir idarəçi kimi qəlblərdə yer tutmaqla yanaşı, eyni zamanda Azərbaycanın səsini, Türk dünyasının ortaq vicdanını, millət sevgisini, tarix şüurunu və milli yaddaşını daşıyan çox dəyərli bir şəxsiyyətsiniz. Sizin əməyiniz, duruşunuz, sədaqətiniz, nəzakətiniz və yüksək xarakteriniz hər zaman təqdirlə anılır, adınızın varlığı həm Türkiyə, həm də Azərbaycan üçün böyük qürur mənbəyinə çevrilir.Ürəyimdə Sizə qarşı o qədər böyük minnətdarlıq var ki, bunu bir neçə cümləyə sığdırmaqda çətinlik çəkirəm. Mən Sizi tanıdığıma, Sizin kimi böyük ürək sahibi, dərin düşüncəli, vətənpərvər, ziyalı bir xanımın diqqətini və dəstəyini gördüyümə görə özümü xoşbəxt sayıram. Sizin Azərbaycanın adına etdiyiniz xidmətlər mənim qəlbimdə hər zaman ən ülvi duyğularla yaşayacaq.

Hörmətli Aygün xanım, ad gününüz münasibətilə Sizə qəlbimin ən səmimi duyğuları ilə təbriklərimi çatdırıram. Sizə möhkəm can sağlığı, uzun ömür, ailə səadəti, yeni-yeni uğurlar, elmi və ictimai fəaliyyətinizdə tükənməz enerji arzulayıram. Uca Tanrı Sizi qorusun, yolunuzu daim açıq etsin, qəlbinizə rahatlıq, ömrünüzə bərəkət versin.İmzanız daim ucalarda görünsün, sözünüz daim eşidilsin, xidmətləriniz hər zaman ehtiramla anılsın. Siz Azərbaycan qadınının zəkasını, ləyaqətini, mübarizliyini və mənəvi ucalığını öz şəxsiyyətinizdə yaşadan nadir simalardansınız.

Var olun, Aygün xanım, var olun ki, Azərbaycanın adı Sizin kimi dəyərli xanımların timsalında daha da ucalır, Türk dünyasının mənəvi birliyi Sizin kimi ziyalıların varlığı ilə daha da möhkəmlənir. Var olun ki, Vətən sevgisinin necə yaşandığını, əqidəyə sədaqətin necə qorunduğunu, ləyaqətin necə ucaldığını Sizin ömür yolunuzdan şahidlik edək. Var olun ki, Azərbaycan qadınının gücü, zəkası və Vətənə bağlılığı Sizin simanızda bir örnək, bir qürur, bir məktəb kimi yaşasın və gələcək nəsillərə yol göstərsin...

Sözlərin yetmədiyi bir dəyərin qarşısında...
Dərin hörmət və ehtiramla! 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.04.2026)

14 aprel 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti professor Aktotı Raimkulovanın Qazaxıstana rəsmi səfəri çərçivəsində Almatı İdarəetmə Universitetinin (AlmaU) rektoru Timur Buldıbayev ilə görüşü keçirilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Fonddan verilən məlumata görə, keçirilən görüş tərəflər arasındakı dialoqun ardıcıl xarakter aldığını nümayiş etdirib və gələcək əməkdaşlıq üçün ilkin zəminin formalaşdırılmasına xidmət edib. Söhbət zamanı təhsil, elm və mədəniyyət istiqamətlərində potensial tərəfdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib, xüsusilə türk dünyasının ortaq irsinin araşdırılması və tanıdılması sahəsində ali təhsil müəssisələri ilə mümkün birgə təşəbbüslər müzakirə olunub.

Danışıqlar zamanı professor Aktotı Raimkulova müasir təhsil yanaşmaları ilə mədəni irsin vəhdətinin əhəmiyyətini vurğulayıb. O qeyd edib ki, akademik mühit gənclərin türk dünyasının zəngin irsinə bağlılığının formalaşmasında mühüm rol oynayır və AlmaU kimi innovativ ali təhsil müəssisələri ilə əməkdaşlıq isə bu irsin dəyərləndirilməsinə yeni imkanlar yaradacaqdır.

Rektor Timur Buldıbayev isə çıxışında Fondun fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək, onun türk dövlətləri arasında mənəvi bağların möhkəmləndirilməsində oynadığı rolu xüsusi vurğulayıb. Universitet olaraq bu irsin elmi şəkildə araşdırılması və beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində əməkdaşlığa hazır olduqları bildirilib.

Qeyd olunub ki, bu cür görüşlər gələcəkdə birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi və davamlı tərəfdaşlığın qurulması baxımından etibarlı zəmin yaradır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.04.2026)

Varis,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Baş redaktoru

Dünən aldığımız bir ağır xəbər hamımızı sarsıtdı. Özbək gənci Cahangir Nomozov dünyasını dəyişib. O, Azərbaycan sevdalı şair, jurnalist və tərcüməçi idi. Onun ölüm xəbəri burada onu tanıyanlar üçün çox gözlənilməz oldu. Bizlərə Cahangir bir köynək daha yaxın idi, portalımızın Özbəkistan təmsilçisiydi...

Təsəvvür edin, şənbə günü mənə yazmışdı ki, Özbəkistanda yaradıcı gənclər üçün verilən mükafata namizədliyi irəli sürülüb, onun üçün xasiyyətnamə lazımdır. Mən xasiyyətnaməni yazıb dünən ona yolladım. Gördüm xətdə deyil. Az sonra da bu acı xəbəri eşitdik. Beləcə, məktub ona yetişmədi.

“ “Ədəbiyyat və İncəsənət” portalı adından böyük məmnuniyyətlə bildiririk ki, Cahangir Nomozov Furqat oğlu portalımızın Özbəkistan təmsilçisi kimi fəaliyyət göstərməklə yanaşı, çağdaş türk dünyası ədəbi əlaqələrinin inkişafında rol oynayan istedadlı şair, publisist, ədəbi təhlilçi və beynəlxalq ədəbi dialoq qurucularından biridir.

C. Nomozovun fəaliyyəti yalnız jurnalistik müşahidə və xəbərçiliklə məhdudlaşmır. O, Azərbaycan–Özbəkistan ədəbi münasibətlərinin daha da dərinləşdirilməsi, ortaq mənəvi dəyərlərin təbliği və türk xalqları arasında mədəni körpülərin möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl, yüksək peşəkarlıqla və böyük məsuliyyət hissi ilə xidmət göstərir.

Portalımızda onun müəllifi olduğu ədəbi-bədii müsahibələr, elmi-analitik məqalələr, poeziya təhlilləri, esse və publisistik yazılar mütəmadi olaraq geniş oxucu auditoriyasının diqqətinə təqdim olunur. Bu yazılar yalnız bədii dəyəri ilə deyil, həm də dərin fəlsəfi məzmunu, ədəbi düşüncə zənginliyi və mədəniyyətlərarası dialoqa xidmət edən ideya yükü ilə seçilir.

Xüsusilə onun dünya miqyasında tanınmış şair və yazıçılarla keçirdiyi ədəbi-bədii və elmi söhbətləri təqdirəlayiqdir.

Əminliklə qeyd edirik ki, Cahangir Nomozovun fəaliyyəti bundan sonra da türk dünyası ədəbi-mədəni inteqrasiyasına, Azərbaycan–Özbəkistan ədəbi əlaqələrinin daha da genişlənməsinə və beynəlxalq ədəbi dialoqun dərinləşməsinə mühüm töhfələr verəcəkdir...”

Belə bir Xasiyyətnamə idi, ünvanına çata bilmədi...

Həyatım boyu çox ölümlər görmüşəm. Ancaq onların cəmi iki bölgüsü var. Gözlənilənlər və qəfil olanlar. Ahıl insanların, ağır xəstəlik keçirənlərin ölüm xəbərləri səni təəccübləndirmir, buna hazırlıqlı olursan. Amma gənc, sağlam insanın ölüm xəbərini alanda donub qalırsan, “bu necə ola bilər” sualını verirsən. Sualın da iki cavabı olur, ya bədbəxt hadisə, ya intihar.

Bu qədər həyat eşqi ilə dolu, bol enerjili, yaradıcılıq fədaisi olan bir gənc bu gün səninlə sabahkı planlarından, böyük-böyük işlərdən danışır, amma sabah canına qıyır. Niyə, nə səbəbə, nəyə görə?! Həyat, niyə bunca acımasızsan? Niyə gəncləri bu cür yarı yolda qoyursan?

Qeyd etdim, Cahangir Azərbaycan sevdalısı idi. Ən böyük arzusu gəlib Bakını görmək idi. Fəqət, arzusu ürəyində qaldı. Baxdım, onun dərc növbəsini gözləyən bir şeirini gördüm, “Azərbaycana” adlanır, martın 30-da yazıb, dilimizə Aysel xanım Xanlarqızı uyğunlaşdırıb.

Qoy elə bu şeirin səslənməsi də bizim Cahangirlə vida mərasimimiz olsun.

Bu qədər ürəkdən sevmək olarmı,

Üzünü görmədən bir başqa yeri.

Adı çəkiləndə ruhum sevinir,

Odur ürəyimin xoşbəxtlik sirri.

Xəyalım dolaşır küçələrində,

Qayalar dil açır Qobustandakı…

Alov qüllələri boylanır, baxır,

Salam söyləyirəm, eşidir Bakı!

Dənizin nəfəsi, küləyin səsi

Hicran yanğısıtək toxtamaz bir an…

Laylası məst edər gözəlliyilə

Qoynuna çağırar əziz Abşeron.

Sən məğrur, əbədi, qədim tarixsən,

Müdrik gələcəkdən xəbərdar, agah…

Qədim qalaların, gözəl bağların,

Köksündə cəmlənib Gəncə və Qazax.

O çay kollarının ətrin duyuram,

Yaşıl yarpaqlayır duyğular hər an.

Astara səsləyir: gəl, qardaş, deyə,

Limonlu çay süzür mənə Lənkəran.

Mingəçevir- səntək hey işıq saçır,

Çoşur ilhamım da səndən başlayır.

Mənə çox doğmasan, elə əzizsən,

Çünki gül qoynunda dostum yaşayır!

Dünya dərdlərindən yorulur könül,

Rahatlıq və hüzur axtarır bu can.

“Şükr elə” deyərək səccadə sərib,

Əlimə bir təsbeh verir Naxçıvan.

Qırmızı almalar, yaşıl almalar,

Quba tərəflərdə gözüm qalıbdır.

Xaçmazın o geniş, xoş yaylaqları

Ürəyimə vətən eşqi salıbdır.

Şoran olsa belə, bərəkəti bol,

Nə qədər təmizdir, xoşdur həyatı.

Döyünən qəlbidir hər sətirimin

Şirvan və Salyanın şərəfli adı.

Sarsıtdı, çox yordu nisgil, iztirab,

Şəkillərdən sənə həsrət baxıram.

Səni hiss edərək qucaqlayıram,

Səninlə göylərə uçuram, Aran.

Azərbaycan, böyük sevgimsən mənim,

Kədərim, sevincim — sənə bağlıdır.

Özüm özbək oğlu, türk oğlu türkəm,

Amma duyğularım qarabağlıdır.

Ey mənim görmədən sevdiyim diyar,

İstəyim də sənsən, arzum da sənsən.

Hüsnünə dastanlar söyləsəm yetməz,

Sözüm aciz qalır, can Azərbaycan!

Elə bizim də sözlərimiz bu qəfil yoxluğun qarşısında acizdir, Cahangir.

Allah sənə rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.04.2026)