Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Heç vaxt çin olmayacağını bildiyi bir arzusu var-atasını bir daha görmək arzusu. Atasının vaxtsız vəfatını ömrünün ən böyük uğursuzluğu hesab edir və atasıyla belə tez vidalaşmağı, onu çox üzür! İnanclıdır. Allahın varlığına, qismətə, bəxtə, taleyə inanan adamdır. Bununla yanaşı, həyatda işığı və ya qaranlığı insanın özünün seçdiyinə də əmindir...

Deyir ki: - “Mənə görə fiziki anlamda uğurun bu həyatda ciddi anlamı yoxdur. Əslində, uğur deyə gördüklərimiz həyatda etməli olduqlarımızdır. Bəzən insanlar ali təhsili, uğurlu işi, bol qazancı ciddi nailiyyət kimi görür, belə deyil. Kainat və Allahla münasibətdə səmimi olub, daim müsbət enerji ilə çalışsaq, demək olar ki, hər addımımız uğurlu olar və əslində belə də olmalıdır. Lakin cəmiyyətin böyük bir qismi "Allahdan buyruq, ağzıma quyruq" prinsipi ilə yaşayır və çox zəngin olmaq istəyir”.

Sevgi dolu insandır. Necə deyərlər, dilinin şirinliyi içindəki insan sevgisindən qaynaqlanır. Hamıya qarşı diqqətlidir. Cümləsinin əvvəl sözü də “can”dır, son kəlməsi də. Çox zirəkdir, heç vaxt tənbəl olmaq lüksünü özünə layiq biıməyib. Bəlkə də bu onu uğura aparan ən yaxşı xüsusiyyətlərindən biridir. Həyatı dərindən dərk etməyi bacarır. Ən çətin vaxtlarda belə iradəsi və sevgi duyğularıyla mənfi enerjiyə qalib gəlir. Bütün ömrü boyu böyük sevgi ilə əhatə olunduğundan bu ruhda böyüyüb və o sevgini, ruhən və mənən almaq istəyən hər kəsə ötürürə bilir...

Bəli, haqqında söhbət açdığım məşhur teleaparıcı, çoxumuzun sevimlisi telejurnalist Günel Gözəlova belə bir xanımdır. O, 1982-ci ilin avqust ayının 6-da Bakıda dünyaya gəlib. Orta təhsilini 159 saylı məktəbdə başa vurub. BDU-nun Jurnalistika fakültəsinin 2003-cü ildə bakalavr dərəcəsinə, 2005-ci ildə isə magistr dərəcəsinə yiyələnib və bu ali təhsil ocağını qırmızı diplomla bitirib. 2000-ci ildən həyatını televiziyaya bağlayıb. Əvvəlcə AzTV-də müxtəlif redaksiyalarda jurnalist, redaktor, aparıcı kimi çalışsa da, sonradan “Lider” televiziyasında aparıcıdan, departament rəisinin müavini, “Ana Xəbər”in müdiri vəzifəsinədək yüksələ bilib. Bununla yanaşı, o, Azərbaycan Beynəlxalq Universitetində “Azərbaycan jurnalistkası” və “Beynəlxalq jurnalistika” fənlərini tədris də edib. Bir sözlə, Günel xanım əmək fəaliyyətində uzun yol keçib. Hazırda harada çalışdığından xəbərsizəm...

Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin mətbuat katibi də olub, 2 əslik tarixi olan “Azərpoçt”-da ilk dəfə İctimaiyyətlə Əlaqələr Şöbəsini yaradıb. Daha sonra Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin mətbuat xidmətinə rəhbərlik edib, nazirin sözçüsü kimi fəaliyyət göstərib. Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunda Mətbuat və Təhsil layihələri üzrə Vitse Prezidet olub. 2022-ci ildən “Jurnalist Sənətkarlığının İnkişafına Dəstək” İB-nin sədri, eləcə də “MTV Azərbaycan” kanalının baş redaktorudur...

Sədaqətli xanım, vəfalı, təəssübkeş ömür-gün yoldaşıdır. Ötən illərin söhbətidir, həkim səhlənkarlığı ucbatından həyat yoldaşı Anar Gözəlov sağlamlığını itirərək, hətta ailə üzvlərini belə tanımırdı. Günel xanım, ərinin hüquqları uğrunda mübarizə apararaq, onu bu vəziyyətə salan cərrahın cəzalandırılması uğrunda necə mübarizə apardığının çox adam şahidi olub. Öz aramızdır, bu vəziyyət çoxumuza tanışdır. O qədər bəzi başıbatmış həkimlərin səhvindən adamlar ölüb ki. Necə deyərlər, yaxınları da həkim nağıllarına uyaraq, buna göz yumub susublar. Qan da batıb, can da. Şükür Allaha, məhz Günel xanımın fədəkarlığı sayəsində uzun sürən müalicələrdən sonra Anarın əmək qabiliyyəti nisbətən də olsa bərpa olunub, II qrup əlildir...

Günel xanım çox iradəli, əzmkar insandır. Xüsusi bir hobbisi olmasa da, harada çalışırsa, nə işlə məşğul olursa həmin işi hobbisinə çevirir ki, ən mükəmməlinə nail ola bilsin. 

Avqustun 6-da 43 yaşını adlasa da, hələ də özünü gənc hesab edir və gənclərə tövsiyyə edir ki, zamanın, eləcə də sağlamlıqlarının qədrini bilsinlər...

“Dünyada ən baha satılan və sonradan geri dönüşü olmayan məhvumdur zaman"- söyləyir. 

Gileylənir ki, özü də zamana münasibətdə çox səxavətli olub, bunu ən böyük uğursuzluğu hesab edir. Ən böyük arzusu isə uzun və sağlam ömür sürməkdir...

Deyir ki: -“İnsan elə bir varlıqdır ki, onun arzuları bitib tükənmir, zaman-zaman dəyişir, hətta reallaşmasa da. Çünki belə olmasa insan kamilləşə və çox şeyin gözəl olmasına nail ola bilməz...”

Bəli, avqustun 6-da Günel Gözəlovanın növbəti ad günüydü. Onu təbrik edir, möhkəm can sağlığı, yaradıcılıq uğurları arzulayıram...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı ilə “Ulduz” jurnalının Biri ikisində layihəsində bu gün sizlərə Əminə Həbibinbir şeiri təqdim ediləcək.

Layihə ən gözəl ədəbi nümunələrin təbliğinə hesablanıb.

Əminə HƏBİB

***

Yeganə varlıqsan ki,

Hirsində bir istək var.

Zəhimli simanın da,

Altında bir sevmək var.

Çox vaxt sığal yerinə,

Əllərin göydə oynar.

Ayağıma daş dəysə,

Ürəyin başı yanar.

Axı anadır adın,

Sən xüsusi isimsən.

Ümumi isim kimi

Səni yaza bilmərəm...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

MeltemDemirkıran, Türkiyə.

Dilimizə uyğunlaşdıran: Rəqsanə Babayeva.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Bəzi rejissorlar hekayə danışır, bəziləri isə tamaşaçını həmin hekayənin içinə dəvət edir. Abbas Kiarostami ikinci qrupa aiddir. Onun kinosunda cavablardan daha çox suallar, hadisələrdən daha çox anlar, dialoqlardan daha çox isə sükut danışır. Elə buna görə də Kiarostamini yalnız rejissor kimi təqdim etmək kifayət etmir. O, eyni zamanda ssenarist, fotoqraf, şair və kinonun sərhədlərini yenidən düşünən çoxşaxəli bir sənətkardır.

Kiarostaminin filmlərində adi görünən hadisələr zaman keçdikcə poetik bir nəqlə çevrilir. Bir uşağın dəftərini sahibinə çatdırmaq cəhdi, avtomobildə keçən bir yolçuluq, bir gəncin ümidsiz sevgisi və ya küləyin müşayiət etdiyi səssiz gözlənti... Gündəlik həyatın kiçik detalları kimi görünən bu anlar, Kiarostaminin kamerasında insan ruhuna toxunan ümumbəşəri hekayələrə çevrilir. O, böyük dramlar yaratmaq əvəzinə, həyatın onsuz da içində mövcud olan duyğunu görünən edir.

Bu poetiklik təsadüfi deyil. Kiarostami xüsusilə klassik İran poeziyasından və müasir şairlərin misralarından ilham alan sənətkardır. Şeirin yaratdığı boşluqları kinoya daşıyır, hər şeyi izah etmək əvəzinə tamaşaçının təxəyyülünə geniş bir meydan açır. Buna görə də onun filmlərini izləyərkən yalnız görüntülərə deyil, görüntülərin arasındakı sükuta da qulaq vermək lazımdır. Onun kinosunda deyilməyənlər çox vaxt deyilənlərdən daha güclü təsir bağışlayır.

Kiarostaminin kamera dili də bu baxışın davamıdır. Uzun planlar, təbii işıq, peşəkar olmayan aktyorlar, sadə kadr quruluşu və real məkanlar sayəsində o, həyatın axarına müdaxilə etmir. Kamera həyatı idarə edən deyil, ona şahidlik edən bir göz kimidir. Bu yanaşma tamaşaçını passiv izləyici olmaqdan çıxarır, mənanı tamamlayan yol yoldaşına çevirir.

Onun əsərlərində təbiət sadəcə fon deyil. Yol, ağac, külək, torpaq və üfüq xətti obrazların duyğularını tamamlayan səssiz nəqlçilərdir. İnsanla təbiət arasındakı münasibət Kiarostami kinosunda sözlərdən daha qüvvətli bir bağ yaradır. Bəlkə də elə buna görə onun filmləri illər keçsə də köhnəlmir. Çünki o, insanın ən fundamental duyğularını sadə, lakin dərin bir dillə ifadə edir.

Abbas Kiarostaminin ən böyük uğuru kinonu təmtəraqlı texniki vasitələrdən uzaqlaşdıraraq onun mahiyyətinə qaytarmasıdır. O, sübut etdi ki, kino yalnız izlənilən bir sənət deyil, həm də hiss edilən, üzərində düşünülən və tamaşaçı tərəfindən tamamlanan bir təcrübədir. Bu gün dünyanın bir çox rejissoru onun estetik baxışından ilham almaqda davam edir. Lakin Kiarostaminin əsl irsi istifadə etdiyi kamera bucaqları və ya planlar deyil, həyatın ən adi anlarında belə poeziyanı görə bilmək cəsarətidir.

Bəlkə də elə buna görə Abbas Kiarostaminin filmləri başa çatanda hekayə də bitmir. Əsl film salonun işıqları yandıqdan sonra tamaşaçının düşüncəsində yenidən başlayır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycan kinematoqrafiyasında XX əsrin əvvəllərindəki inqilabi-azadlıq mübarizəsini, xalqın sosial ədalətsizliyə və çar məmurlarının özbaşınalığına qarşı müqavimətini əks etdirən dəyərli tarix-macəra filmlərindən biri də "Qara gölün cəngavərləri"dir. Rejissor Xanlar Bəylərovun 1984-cü ildə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında lentə aldığı bu ekran əsəri, yazıçı Süleyman Vəliyevin “Çor cüllütü”romanının motivləri əsasında çəkilmişdir.

İnqilabi fırtına və Qara göl sığınacağı

Filmdəki hadisələr 1905–1907-ci illər Rusiyada baş verən birinci inqilab dövründə Azərbaycanın dağlıq bölgələrində cərəyan edir. Çarizmin Yaxın Şərqdəki yerli nümayəndələri, amansız pristavlar və çar məmurları zəhmətkeş kəndli təbəqəsini ağır vergilər, haqsızlıqlar və zülmlə sıxışdırırlar.

Bu zülmə, zorakılığa dözməyən, öz ləyaqətini və torpağını qorumaq isteyen cəsur kəndlilər başda Məhmən və Qulu olmaqla dağlara çəkilir, silaha sarılaraq "Qara göl" ətrafında sığınacaq tapırlar. Onlar hakim dairələrin qorxulu kabusuna çevrilərək "Qara gölün cəngavərləri" kimi ad çıxarır, yoxsul kəndlilərin müdafiəçisinə çevrilirlər.

Aktyor heyəti və xarakterlərin toqquşması

Filmin güclü tərəflərindən biri dramaturji gərginliyin və obrazların xarakter bütövlüyünün doğru qurulmasıdır:

Məhmən və mübarizə yoldaşları: Zülmə baş əyməyən, xalqın azadlığı uğrunda canından keçməyə hazır olan xalq qəhrəmanlarının daxili aləmi, mərdliyi və sarsılmaz dostluğu ekranda böyük səmimiyyətlə canlandırılır.

Pristav və çar idarəçiliyi: Çar aparatının nümayəndələrinin xalqı istismar etmək üçün işlətdiyi hiylələr, acgözlük və qəddarlıq aktyor heyətinin peşəkar oyunu ilə tam çılpaqlığı ilə ifşa olunur.

Zəngəzur təbiəti və səhnə dinamikası

Süleyman Vəliyevin yaradıcılığına xas olan zəngin təbiət təsvirləri filmdə də öz kinematoqrafik əksini tapmışdır. Sərt dağ qayalıqları, dumanlı dərələr və mistik "Qara göl" manzaraları filmin macəra və gərginlik ruhunu tamamlayır. Döyüş, təqib və atışma səhnələri dövrün kino texnikası imkanları çərçivəsində dinamik şəkildə lentə alınmışdır.

İdeoloji pafosdan üstün olan insani dəyərlər

Hər nə qədər Sovet dövründə çəkildiyi üçün sinfi mübarizə və inqilabi ruh ideoloji fon kimi mövcud olsa da, filmin mərkəzində dayanan əsas ana xətt insan ləyaqəti, haqq-ədalət, xalqın azadlıq eşqi və sarsılmaz dostluqdur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Gürcü koloriti deyəndə mənim ağlıma Nodar Dumbadze yaradıcılığı, “Mimino” özəlliyi, qısametrajlı filmlərin rəngarəngliyi, “Suliko”, bir də gürcü süfrə mahnıları gəlir.

Və nə gözəl ki bu rəngarəngliyə bizim Gürcüstan əsilli yazıçımız İmir Məmmədlidə də rast gələ bilirik.

İmir Məmmədli 1957-ci il 17 avqustda Gürcüstanın Kaspi rayonununda anadan olub. Orta məktəbini bitirdikdən sonra Tbilisi Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirib. İmir Məmmədli 1980-ci illərdə Tbilisiyə köçüb və 1985-ci ildən 1990-cı ilədək Gürcüstan Dövlət Radio və Televiziya Şirkətində, Gürcüstan Yazıçılar İttifaqında, "Sovet Gürcüstanı" qəzeti redaksiyasında çalışıb.

1990-cı illərin axırlarında Gürcüstan dövlət başçısı aparatında məsləhətçi, müşavir, Gürcüstan Dövlət Dəftərxanasında millətlərarası münasibətlər üzrə referent olub, Gürcüstan Prezidenti Regional Siyasət və İdarəetmə Xidmətinin rəis müavini vəzifəsinə qədər yüksəlib. Gürcüstan Yazıçılar İttifaqı nəzdində Azərbaycan Yazıçılar Bölməsinin sədri olub.

Sonra yazıçının həyatında Azərbaycan dönəmi başlayıb.

2004-cü ildən 2019-cu ilədək İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətində radionun "Ədəbiyyat və İncəsənət" departamentinin direktoru vəzifəsində çalışıb. 2019-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nəzdində Dövlət Tərcümə Mərkəzində çalışıb.

Ədəbi fəaliyyətə orta məktəb illərindən başlayıb. Azərbaycan və gürcü dillərində yazıb yaradır. Yeddi orijinal, 10-dan çox tərcümə edilən kitab müəllifidir. Onun ssenariləri əsasında 9 bədii film çəkilib, bunlardan bir tammetrajlı bədii film və 5 serialı bədii film Dövlət sifarişi ilə, bir tammetrajlı film isə türk kinematoqrafçıları tərəfindən ekranlaşdırılıb, Dörd pyesi Azərbaycan teatrlarında səhnələşdirilib.

Şota Rustavelinin "Pələngdərili cəngavər" poemasını ilk dəfə orijinaldan Azərbaycan dilinə poetik tərcümə edib. Məhəmməd peyğəmbərin kəlamlarını, Yunus İmrənin şeirlər toplusunu, Aşıq Ələsgərin əsərlərini, Çağdaş Azərbaycan nəsrnin antologiyasını, İsa Muğannanın Povest və Yekayələr toplusunu və müasir Azərbaycan poeziyasından nümunələri gürcü dilinə çevirib.

Azərbaycan Ziyalılar Cəmiyyətinin Fəxri üzvü, Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin üzvü, Dünya Azərbaycanlılarının I qurultayında Dünya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Şurasının üzvü seçilib. Xidmətlərinə görə bir çox dövlət və ədəbi mükafatlara layiq görülüb.

Azərbaycan Respublikası Prezident mükafatçısı (2010), Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovun xatirəsinə həsr olunmuş müsabiqənin xüsusi mükafatçısı (2011), Gürcüstan Dövlət mükafatı laureatı (2001), "Maçabeli" mükafatı (1997), Tbilisi Sədaqət medalı (1999), "Şərəf" ordeni (2000), Yazıçılar Birliyinin "UGART" mükafatı laureatıdır (2005).

Kitabları

- İstəsəm də istəməsəm də

- Novellalar

- Kişilərə mesaj

- Qapı

- İmirə dediklərim

- Bir novella, bir pyes

- Qışda danışılan yay əhvalatları

Dramları

- Açar (komediya) – Gənclər teatrı

- İşıq tozu (psixoloji komediya) — İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı

- Çarə (dramma) — Bakı Uşaq Teatrı

- Oğru doğru (komediya) — İrəvan Dövlət Dram Teatrı

Tərcümələri

- Şota Rustaveli – Pələngdərili cəngavər

- Yunis İmrə — şeirləri

- Məhəmməd peyğəmbərin kəlamları

- Aşıq Ələsgər – şeirləri

- Vaqif Səmədoğlu şeirləri

- Nüsrət Kəsəmənli –şeirləri

- Şağdaş azərbaycan nəsr antologiyası

Filmoqrafiya

- Balqabaq (film, 2007)

- Azarkeş (film, 2008)

- Qovğalı kəndinin gecələri (film, 2008)

- Sovqat (film, 2009)

- Gəl təzədən evlənək (film, 2012)

- Köşk (film, 2018)

- Horoz bayram (film, 2018)

Gələn il 70 illik yubileyinizdə görüşənədək, dəyərli İmir müəllim.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Aytən Ağasıyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

-         Yoo, belə baxanda  o qədər də pis birinə oxşamırsan, məsumluq hələ də qalıb üzündə .

-         Sən özünü yaxşı insan hesab edirsən?

-         Bəli, kimə nə pisliyim toxunub ki?

-         Bir vaxtlar mən də elə düşünürdüm. Ama sonra fərqinə vardım ki, o qədər də yaxşı biri deyiləm.

Bu səs, bu söhbət külək təbiətin füsunkar gözəlliyini öpəndə də, gecə ayın gözəl siması ilə danışanda da, səhər günəşi qarşılayanda da, film izləyəndə də, kitab oxuyanda da, musiqiyə qulaq asanda da, ev işləri görəndə də məni tək buraxmırdı.

Son vaxtlar köklü dəyişiklik edirdim həyatımda.. sanki bu dəyişiklik bir alət olmuşdu əlimdə.. O alətlə birlikdə yol alırdım.. Çıxdığım yolda risk də edirdim, peşman da olurdum, düşürdüm, qalxırdım.. Son vaxtlar heç vaxtların içində hər zamanlar yaşayırdım.

İndiyə kimi inandığım nə varsa bütün hamısını bal arısı hesab etdiyim eşşək arıları dişləyib deşik deşik etmişdi sanki.

İnsanın ən böyük səhvi özünü olmadığı kimi görməsidir.

İnsan tanıyıram özünü quyudakı Yusif zənn edir. Ətrafındakı insanları həmişə ona pis niyyətlə yaxınlaşan ögey qardaşları kimi görür.

İnsan tanıyıram işi gücü yozmaqdır elə.. Danışırsan yozur, susursan yozur, seçimi ona buraxırsan yenə yozur..

İnsan tanıyıram qırxa yaxın yaşı var, reaksiyasız biridir, özünü mükəmməl hesab edir, istədiyi insanla istədiyi anda əlaqəni kəsir istədiyi anda davam edir. Özünü mərkəzə qoyub, həyatını yaşayır. Empati duyğusundan məhrumdu. Ama sosial şəbəkələrdə paylaşımlarına baxırsan , oxuyursan düşünürsən ki bundan dərin bundan anlayışlı insan yoxdu..

Bir sual düşündürür bu an məni: Görəsən sosial şəbəkələrdəki insanların yaratdığı öz həqiqətən də öz xarakterlərinin göstəricisi ola bilər? Sosial şəbəkə elə bir ölçüdür ki bir insanı tanıya biləsən?

İnsanlar xarakterlərini görəndə vizual olaraq heyran olacağımız koleydeskop şəklində göstərirlər bizə.. Bu göstərilən öz də bir özdü ama başqa ritmdə hərəkət edir.

Burda insanın özü ilə savaşı harda başlayır, döyüşü harda bitir? İnsan neqativ duyğularla dolu olan bir qəlblə, böyük qara dəliyi olan bir ruhla yaşaya bilərmi?

İnsanın niyyəti bəlkə də xarakterinə geyindirdiyi ən önəmli paltardı.

İnsanlar dəyişkən olduğu üçün onlar haqqındakı fikirlərim də dəyişkəndi. Bəlkə də illər sonra niyyətin o qədər də önəmli olmadığını düşünəcəm ama mənə görə indi niyyət çox vacibdi. Niyyət qarşındakı insanın sənə baxışı və yanaşmasıdı.

Niyyət oraq kimidir, illərin bağlılığını bir anda kəsib atar, qəbimizdəki xoş duyğuların, xatirələrin yerini boş buraxar. Birlikdə ağlayıb, dərdini böldüyün insanlar illər sonra sənin mesajına cavab verməyə bilər. Ya da təsadüfən hardasa görəndə bir “salam” qədər uzaq olarsan ona...

Düşünürəm ki həyatımıza daxil olan insanlar o ankı sən üçün “ideal”-dır. Necə ki nəfəs almamaq əlimizdə deyil, necə ki nəfəs aldığının fərqində olduğun zaman belə onun qarşısını ala bilmirsən ideallaşdırmağı da kənara ata bilmirsən.

Bəlkə də çərənçilik edirəm ama bu belədir. İdealımız da olduğun andakı sənə görə dəyişir. Bu gün başqa birini ideal olaraq görürsən, sabah başqasını. Dünənkinin sehri artıq dünəndə qalır. Çünki sən dəyişmisən.

Hər dəfə sonradan qarşımıza çıxan, həyatımıza daxil olan insanlar əlimizdən çıxıb gedən şeyləri xatırladan bir televizor olur. İzlədiyin zaman baş qəhrəman dəyişmir, həmişə özün olursan ama eyni qalmırsan.. Hər bölümdə özünü yaxşı insan hesab etmisən, haqlı hesab etmisən. Bəs görəsən izləyənə görə necə birisən? Ya da ətrafındakılara görə?

Sən də özünü yaxşı insan hesab edirsən?

Bir vaxtlar mən də elə düşünürdüm. Ama sonra fərqinə vardım ki o qədər də yaxşı biri deyiləm.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Fatimə Məmmədova,

 "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun İranla məsləhətləşmələri davam etdirdiyini və iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşacağına ümid etdiyini bəyan edib. Bu açıqlama ABŞ-İran münasibətlərinin gələcək istiqaməti ilə bağlı sualları yenidən aktuallaşdırıb. Trampın bəyanatı diplomatik nikbinliyin ifadəsi kimi dəyərləndirilsə də, prosesin real nəticələri ilə bağlı fərqli yanaşmalar mövcuddur.

Rusiyalı politoloq Boqdan Bezpalkonun"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalına özəl açıqlaması

Rusiyalı politoloq Vaşinqtonun hazırkı siyasətini təhlil edərək, ABŞ-nin  bu qarşıdurmadan çıxış yolu ilə bağlı ciddi çətinliklərlə üzləşdiyini bildirib. Onun  fikrincə,  Donald Tramp və ümumilikdə ABŞ hazırda İranla Fars körfəzi bölgəsindəki qarşıdurmada çıxılmaz vəziyyətə düşüb:

"Tramp daim müxtəlif kompromislər təklif edir, eyni zamanda öz verdiyi vədləri pozur, İrana qarşı güc metodlarına və hədələrə əl atır. Əslində isə ABŞ-nin hazırda bu münaqişədən necə çıxacağı ilə bağlı dəqiq təsəvvürü yoxdur. Çünki Vaşinqtonda heç kim bu qarşıdurmanın bu qədər uzun sürəcəyini və İranın belə ciddi müqavimət göstərəcəyini gözləmirdi. Buna görə də hazırda ABŞ administrasiyası hədələr səsləndirmək və zərbələr endirməklə İrana kompromis təklifləri vermək arasında tərəddüd edir. Lakin İran üçün məqbul şərtlərlə bu münaqişədən çıxış yolu tapılması dünya ictimaiyyəti tərəfindən ABŞ-nin məğlubiyyəti kimi qiymətləndiriləcək. Məhz buna görə də hər iki tərəf üçün qəbul edilə biləcək şərtlərin hazırlanması faktiki olaraq mümkün görünmür".

B. Bezpalkonun sözlərinə görə, İran üçün bu məsələ onun rəhbərliyi və ümumilikdə dövlət baxımından elə bir həddə çatıb ki, artıq itirəcək çox şeyi qalmayıb:

"ABŞ üçün isə əsas məsələ öz nüfuzunu qorumaq və İsrailin mövqeyini nəzərə almaqdır. Əslində, İsrail ABŞ rəhbərliyinə düşünüldüyündən daha güclü təsir göstərən amillərdən biridir. Trampın bu münaqişədən çıxmasına mane olan əsas amillərdən biri də məhz İsraildir. Nəzəri cəhətdən bu vəziyyət İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların yumşaldılmasına gətirib çıxara bilər. ABŞ nüfuzunu qorumaq məqsədilə sanksiyaları formal şəkildə saxlaya bilər. Bu sanksiyalar isə daha çox simvolik xarakter daşıyacaq və İranın hərbi potensialına, eləcə də iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərməyəcək".

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Ülviyyə Əbülfəzqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xüsusi Layihələr şöbəsi

Salam, dəyərli izləyicilərimiz. Poeziya ruha şəfadır.

Mənəvi ağrıları sözlə sağaltmaq, sözlə şəfalandırmaq olur. "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının bir-birindən rəngarəng rubrikaları bu işdə mahir loğman kimidir.

"Ruhun pıçıltısı" adlı rubrikamızın bu gün elə bir qonağı var ki, o əlləri ilə vücuda, sözləri ilə ruha şəfa verir.

Beləliklə, rubrikamızın həkim şair qonağı Nazilə Gültacın şeirlərini Sizə təqdim edirik.

HARDASAN

Arzularda min taxt quran

hardasan?

Uzaqlarda bir bəxt viran

hardasan?

Ürəyimin ürəyiydin, əzizim.

Gözlərimin bəbəyiydin,əzizim,

İzlərini öpə- öpə gəzdiyim, hardasan?

Ürəyini ürəyimdən al, götür

Goz yaşımı  kirpiyinlə sil, götür.

İstəmirəm bu sevgini gəl, götür.

Hardasan?

KÖLGƏ

Ay işığından oğurlanıb

qəlbimdə gizlənir

gecənin kölgəsi.

Ulduzlar sərinlənir, dincəlir

Baxışımın  kölgəsində.

Hər gecənin gözündə

bir sabah mürgüləyir.

Hər sabahın üzündə

bir günəş güzgülənir.

Həsrətim də gözəlləşir

Sevgimin kölgəsində.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Zirehli maşınla düşmənə dağ çəkən qəhrəman: Şəhid Gizir Səbuhi Əliyev

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Gizir Səbuhi Teyyub oğlu Əliyev, 44 günlük Vətən müharibəsində peşəkar top və zirehli döyüş maşını komandiri kimi rəşadət göstərmiş, düşmənin çox sayda canlı qüvvəsini və hərbi texnikasını məhv edərək şəhidlik zirvəsinə ucalmış Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziridir.

Erkən illəri və daxildə alışan qisas hissi

Səbuhi Əliyev 7 avqust 1983-cü ildə Beyləqan rayonunun Orta Əlinəzərli kəndində dünyaya göz açmışdır.

Təhsili: 1990-cı ildə K.Əliyev adına 2 nömrəli tam orta məktəbin birinci sinfinə daxil olmuş və 2000-ci ildə oranı bitirmişdir.

Uşaqlıq andı:  Səbuhinin qəlbində hərb sənətinə və qisas hissinə olan meyil hələ uşaq yaşlarından formalaşmışdı. Birinci Qarabağ müharibəsində iştirak edərək ağır yaralanan və hər iki qolunu itirən əmisi Zakirin hərbi vəziyyəti balaca Səbuhinin xarakterinə dərindən təsir etmişdi. O, hələ məktəb illərində dostlarına: "Mən mütləq hərbçi olub həm əmimin, həm də bütün şəhidlərimizin qisasını alacağam" — deyirdi.

13 illik şərəfli zabit-gizir yolu

Səbuhi Əliyev müddətli həqi hərbi xidmətini 2008-ci ildə uğurla başa vurduqdan sonra mülki həyata qayıtmadı. Uşaqlıq arzusunun ardınca gedərək Müdafiə Nazirliyinin Təlim-Tədris Mərkəzində xüsusi hazırlıq kursu keçdi və "gizir" rütbəsini qazanaraq peşəkar xidmətə başladı.

Hərbi ixtisası: 13 illik qüsursuz xidməti dövründə ordumuzda top və zirehli döyüş maşını komandiri kimi son dərəcə mühüm strateji vəzifələri icra etdi.

Ailəsi: 2006-cı ildə ailə həyatı qurmuş şəhidimizin vətənpərvər ruhda yetişdirdiyi övladları xalqımıza yadigar qaldı.

Vətən müharibəsi və dəqiq atəşlər

27 sentyabr 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi başlayan andan gizir Səbuhi Əliyev öz zirehli heyəti və ağır artilleriya topu ilə cəbhənin ön xəttində döyüşə atıldı. O, doğma rayonu olan Beyləqan, eləcə də Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının işğaldan azad edilməsi uğrunda gedən ən strateji əməliyyatların aktiv iştirakçısı oldu.

Komandiri olduğu döyüş maşını və idarə etdiyi artilleriya qurğusu ilə düşmən mövqelərinə sarsıdıcı zərbələr endirən Səbuhi, Ermənistan ordusuna məxsus çox sayda zirehli texnikanı, sığınacaqları və canlı qüvvəni dəqiq nöqtə atışları ilə tamamilə darmadağın edərək düşmənə böyük dağ çəkdi.

Qaraxanbəylidə gələn uca şəhadət

Döyüş meydanında bir addım belə geri çəkilməyən, cəsarəti ilə əsgərlərinə nümunə olan gizir Səbuhi Əliyev 7 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli kəndi istiqamətində gedən gərgin döyüşlər zamanı düşmən tərəfindən açılan ağır atəş nəticəsində çoxsaylı qəlpə yaraları və travma alaraq qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucaldı.

Nəşi doğulub boya-başa çatdığı Beyləqan rayonuna gətirilərək Beyləqan şəhər Şəhidlər Xiyabanında böyük el izdihamı və rəsmi hərbi ehtiram qaydaları ilə torpağa tapşırılmışdır.

Dövlət təltifləri

Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi və işğal altındakı torpaqların azad olunması uğrunda döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə gizir Səbuhi Əliyev ölümündən sonra aşağıdakı yüksək mükafatlara layiq görülmüşdür:

"Vətən uğrunda" medalı

"İgidliyə görə" medalı

"Füzulinin azad olunmasına görə" medalı

Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi

Gizir Səbuhi Əliyevin və digər qəhrəmanların əziz xatirəsini yaşatmaq məqsədilə doğulduğu Beyləqan rayonunun Orta Əlinəzərli kəndində “Dirimiz əsgərdir, ölümüz şəhid” adlı xatirə abidə-kompleksi inşa edilmişdir. Hər il 7 avqust doğum günü və 7 oktyabr şəhadət günü tarixlərində Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyəti rəsmiləri və kənd camaatı qəhrəman tankçı-artilleriyaçımızın ailəsini və məzarını ziyarət edirlər.

Öz canı, polad iradəsi və dəqiq atəşi ilə zəfər tariximizi yazan şəhidimiz. Ruhu şad olsun!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Yəqin ki futbolsevərlər  2021-ci il martin 27-də  Dünya çempionatının seçmə oyunu zamanı Serbiya-Portuqaliya oyununun son dəqiqələrində baş verənləri yaxşı xatırlayır. Həmin oyunda Portuqaliya yığmasının kapitanı Kriştiana Ronaldo oyunun son saniyələrində vurduğu təmiz qolu hakim Danni Makkeli hesaba almamışdı. Hisslərini cilovlaya bilməyən Ronaldo kapitan sarğısini qolundn çıxararaq,yerə tullamışdı. Onun bu hərəkətinə görə doğma ölkəsində də qınayanlar çox olmuşdu. Amma ən maraqlısı da bundan sonra baş vermişdi.

Oyundan sonra həmin gün stadionda növbətçi olan yanğınsöndürən Corce Vukiçeviç kapitan sarğısını götürmüş və onu xəstə uşaqların müalicəsi üçün ianə toplayan humanitar təşkilata vermişdir. Humanitar təşkilat da öz növbəsində kapitan sarğısını xeyriyyə hərracında 75 000 dollara satmışdır. Bu məbləğ isə ağır xəstə olan 6 aylıq Qavril Curceviçin həyatını xilas etmişdir.

Qeyd edək ki, həmin oyun 2:2 hesabı ilə başa çatmışdı.

Bax belə! Kiminçünsə gərəksiz olan parça qırığı kiminçünsə həyat dəyərində oldu.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.08.2026)