Super User
Musiqi ilə yazılan bir uğur hekayəsi
Arif Ərşad, yazıçı-publisist. “Ədəbiyyat və incəsənət”
Azərbaycan torpağı tarix boyu musiqi dahiləri yetişdirən müqəddəs bir mədəniyyət ocağı olub. Bu torpaq dünya musiqi xəzinəsinə böyük töhfələr vermiş dahi bəstəkarların və ifaçıların vətənidir. Bu ənənə bu gün də yaşayır, inkişaf edir və yeni nəsil istedadların sayəsində daha da zənginləşir.
Bu istedadlı gənclər arasında öz uğurları ilə diqqət çəkən və artıq beynəlxalq səhnələrdə Azərbaycan musiqi məktəbini layiqincə təmsil edən gənc pianoçulardan biri də Buta Maqsudovadır. Onun həyat yolu, qazandığı uğurlar və musiqiyə olan sonsuz sevgisi gənc nəslə ilham verən bir hekayədir.
2026-cı ilin 27 fevral – 2 mart tarixlərində Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində keçirilən “Astana Star” Beynəlxalq Musiqi Festivalı müxtəlif ölkələrdən gəlmiş gənc və istedadlı musiqiçiləri bir araya gətirdi. Festivalda Fransa, Almaniya, Rusiya, Azərbaycan, Qazaxıstan, Ermənistan və Gürcüstan kimi ölkələrin nümayəndələri iştirak edirdilər. Bu festival beynəlxalq musiqi mühitində gənc istedadların üzə çıxarılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Belə mötəbər bir səhnədə Azərbaycanı təmsil edən gənc pianoçu Buta Maqsudova öz parlaq çıxışı ilə münsiflər heyətinin və tamaşaçıların diqqətini cəlb etməyi bacardı. O, Azərbaycan musiqisinin incilərindən biri olan “Arşın mal alan” operettasından hazırlanmış improvizasiya əsərini ifa etdi. Bu əsər tanınmış bəstəkar və pianoçu, respublikanın Əməkdar artisti Emil Əfrasiyab tərəfindən hazırlanmışdır. Buta Maqsudovanın ifasında bu əsər yeni nəfəs qazandı. Onun pianoda yaratdığı emosional rənglər, musiqinin incə çalarlarını ustalıqla ifadə etməsi və səhnədəki inamlı çıxışı münsifləri heyran qoydu. Nəticədə gənc pianoçu festivalın ən ali mükafatı – “Qran-Pri” mükafatına layiq görüldü. Bu qələbə Azərbaycan musiqisinin növbəti beynəlxalq uğurlarından biri kimi yadda qaldı.
Buta Maqsudova 25 avqust 2007-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Lakin onun uşaqlıq və yeniyetməlik illəri Sumqayıt şəhərində keçmişdir. Sumqayıt Azərbaycanın gənc şəhərlərindən biri olsa da, burada mədəniyyət və incəsənət sahəsində böyük ənənələr formalaşıb. Məhz bu mühitdə böyüyən Buta hələ kiçik yaşlarından musiqiyə böyük maraq göstərməyə başlayıb. Onun pianoya olan sevgisi ailəsi tərəfindən dəstəklənmiş və beləliklə, Buta musiqi dünyasına ilk addımlarını atmışdır.
Buta Maqsudova musiqi təhsilinə Sumqayıt şəhər 2 nömrəli Bülbül adına Uşaq İncəsənət Məktəbində başlayıb. Bu məktəb Azərbaycan musiqi təhsilində xüsusi yeri olan sənət ocaqlarından biridir. Bir çox istedadlı musiqiçilər məhz bu məktəbdən yetişərək böyük səhnələrə çıxıblar. Buta burada təhsil aldığı illərdə böyük zəhmət və məsuliyyətlə çalışaraq müəllimlərinin diqqətini cəlb etmişdir. Onun musiqini hiss etmə qabiliyyəti, ritm duyumu və texniki bacarıqları qısa müddətdə inkişaf etmişdir. Nəticədə Buta Maqsudova bu məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Hər bir böyük uğurun arxasında zəhmət və fədakarlıq dayanır. Bu zəhmətin bir hissəsi isə müəllimlərin payına düşür. Buta Maqsudovanın musiqi yolunda onun ixtisas müəllimi Tamella Abdullayevanın xüsusi rolu olmuşdur. Tamella müəllim gənc pianoçunun istedadını erkən yaşlarında görmüş və onun inkişafı üçün böyük səylə çalışmışdır. Onun peşəkarlığı, tələbkarlığı və pedaqoji ustalığı Butanın formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
Buta Maqsudovanın ilk böyük uğuru hələ çox erkən yaşlarında əldə olunmuşdur. O, 7 yaşında olarkən Macarıstanda keçirilən beynəlxalq müsabiqədə iştirak edərək birinci yerə layiq görülmüşdür. Bu qələbə onun həyatında yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. Həmin uğurdan sonra Buta müxtəlif ölkələrdə keçirilən beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak etməyə başladı və ardıcıl qələbələr qazandı.
Buta Maqsudova musiqi təhsili aldığı illər ərzində müxtəlif respublika və beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak etmişdir. Bu müsabiqələr onun üçün böyük təcrübə məktəbi olmuşdur. Bu günə qədər Buta 30-dan çox fəxri fərman və diplom qazanmışdır. O, dəfələrlə keçirilən müsabiqələrdə laureat və diplomant adına layiq görülmüşdür.
2018-ci ildə Buta Maqsudova “İlin ən yaxşı şagirdi” adına layiq görülmüşdür. Həmin ildə o, “Crystal Star Prague” beynəlxalq müsabiqəsində iştirak edərək 1-ci yeri qazanmışdır. Bu qələbə onun beynəlxalq və respublika musiqi aləmində tanınmasına yeni imkanlar yaratmışdır. Belə ki, Buta Maqsudova Ümummilli lider Heydər Əliyevin 95 illik yubileyinə həsr olunmuş gənc ifaçıların III Respublika müsabiqəsində uğurla iştirak etmişdir. Bu müsabiqədə o, laureat adına və fəxri fərmana layiq görülmüşdür.
2019-cu il də də Buta Maqsudovanın uğurları davam edir. Buta Maqsudova Soltan və İsmayıl Hacıbəyovların adına keçirilən müsabiqədə də iştirak etmişdir. O, bu müsabiqədə də gənc pianoçu kimi laureat adına layiq görülmüşdür.
Buta Maqsudova gənc pianoçu kimi dünyanın müxtəlif ölkələrində Azərbaycanı şərəflə təmsil edir. O, Amerika, Çexiya, Gürcüstan, İtaliya və bir çox başqa ölkələrdə keçirilən beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak etmişdir. Bu müsabiqələrdə o, Azərbaycanı layiqincə təmsil etmiş və birinci yerlərə layiq görülmüşdür. Bu uğurlar Azərbaycan musiqisinin dünyada tanıdılmasına böyük töhfə verir.
Buta Maqsudovanın beynəlxalq uğurları arasında xüsusi yer tutan qələbələrdən biri də Tatarıstan Respublikasının Kazan şəhərində keçirilən “Kruqovorot Talantov” beynəlxalq müsabiqəsində qazandığı Qran-Pri mükafatıdır. Bu qələbə onun artıq beynəlxalq səviyyədə tanınan gənc ifaçılardan biri olduğunu göstərdi.
Hazırda Buta Maqsudova təhsilini Azərbaycan Milli Konservatoriyasının nəzdində fəaliyyət göstərən Sumqayıt Musiqi Kollecində davam etdirir. O, kollecin sonuncu kurs tələbəsidir. Bu illər ərzində o, həm təhsilini davam etdirir, həm də müxtəlif səhnələrdə çıxış edərək musiqi sənətini inkişaf etdirir. Onun qazandığı uğurlar artıq bir çox ölkələrin diqqətini cəlb etmişdir. Buta müxtəlif ölkələrdən təhsilini davam etdirmək üçün dəvətlər almışdır.
Buta Maqsudova öz istedadı və bacarığı ilə musiqi ifaçıları arasında Azərbaycanın gələcək musiqi ulduzu kimi tanınacağına böyük ümid yaradır. Bu gün Buta Maqsudova Azərbaycanın gənc pianoçuları arasında ən perspektivli ifaçılardan biri hesab olunur. Onun səhnə mədəniyyəti, texniki ustalığı və musiqini hiss etmə qabiliyyəti gələcəkdə daha böyük uğurlar qazanacağına inam yaradır.
Azərbaycan musiqi mədəniyyəti həmişə istedadlı gənclərə arxa durub və onları dünya səhnələrinə çıxarıb. Buta Maqsudova da bu ənənənin layiqli davamçılarından biridir.
Azərbaycan musiqisinin banisi sayılan böyük bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun adını daşıyan musiqi ocaqları ölkəmizin mədəni həyatında xüsusi yer tutur. Ümid edirik ki, istedadlı pianoçu Buta Maqsudova gələcəkdə təhsilini Üzeyir Hacıbəyov adına Konservatoriyada davam etdirəcək və Azərbaycan musiqi sənətinin inkişafına öz töhfəsini verəcəkdir. Biz gənc pianoçuya yeni yaradıcılıq uğurları, böyük səhnələr və alqışlarla dolu bir sənət yolu arzulayırıq. İnanırıq ki, Buta Maqsudovanın adı gələcəkdə Azərbaycan musiqi tarixində parlaq sənətkarlar sırasında qürurla çəkiləcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Respublika Uşaq Kitabxanasında işarət dili üzrə təlim keçirilib
F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının və "Səssiz Ünsiyyət-Jest Dilinin İnkişafına Dəstək" İctimai Birliyinin birgə əməkdaşlığı çərçivəsində “Nitq və eşitmə qabiliyyəti məhdud şəxslər üçün mütaliə və mədəniyyət platforması” adlı layihənin ilk işarət dili təlimi baş tutub.
“Ədəbiyyat və incəsənət” prtalına Kitabxanadan verilən məlumata görə, təlimi tərcüməçi və təlimçilər Şamil Sabirzadə və Könül Quliyeva aparıblar. Təlim zamanı iştirakçılara işarət dilinin yaranma tarixi, inkişaf mərhələləri və cəmiyyət üçün əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verilib. Təlimdə tələbə - gənclər, eləcə də kitabxana əməkdaşları iştirak ediblər.
Təlimçilər bildiriblər ki, işarət dili eşitmə məhdudiyyətli insanların əsas ünsiyyət vasitələrindən biri olmaqla yanaşı, özünəməxsus qrammatikası və strukturu olan müstəqil bir dildir. Həmçinin, qeyd olunub ki, işarət dili üç əsas hissədən ibarətdir: daktil (barmaq əlifbası), mimika və dodaq oxuma. Bu elementlərin birlikdə istifadəsi ünsiyyəti daha aydın və anlaşıqlı edir.
Təlim zamanı iştirakçılara işarət dilində bəzi əsas söz və ifadələr, gündəlik ünsiyyətdə istifadə olunan jestlər praktiki şəkildə nümayiş etdirilib. İştirakçılar təlimçilərin rəhbərliyi ilə müxtəlif söz və ifadələri işarə dili vasitəsilə ifadə etməyə çalışaraq praktiki məşğələlərdə iştirak ediblər.
Təlimin keçirilməsində məqsəd işarət dili haqqında məlumatlılığı artırmaq, eşitmə məhdudiyyətli şəxslərlə ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirmək və cəmiyyətdə inklüziv mühitin formalaşmasına töhfə vermək olub. Təlimdə iştirak edənlərə sertifikatlar təqdim edilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Amerika prezidenti ilə eyni gündə doğulan AĞALAR İDRİSOĞLU
Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bu gün – martın 16-da - “Dünyada Etdiyin Doğru Şeylərin Günü” kimi təqvimdə yer alan bir gündə dünyaya bir sıra tanınmış şəxlər gəlib. Ümumiyyətlə, bu tarixdə dünyaya gələn insanların arasında oxşar xüsusiyyətlər çoxdur. Bu gün sizə həmin tarixdə anadan olan iki insan haqqında söhbət açmaq istəyirəm:
Ceyms Medison- 1751-ci il martın 16-da ABŞ-ın Virciniya ştatının Port-Konuey yaşayış məntəqəsində varlı plantator ailəsində anadan olmuşdu. Boyu 1 m. 62 sm olan Ceyms Medison parlaq düşüncəli, dəmir iradəli, kübar bir şəxsiyyət idi. 1809-cu ildən 1817-ci ilədək Amerika Birləşmiş Ştatlarının 4-cü prezidenti olub...
Ağalar İdrisoğlu isə 1950-ci il mart ayının 16-da Masallı rayonunun Digah kəndində dünyaya gəlib. Boyu da ki, Ceymsin boyundan elə də fərqlənmir. Prezident olmasa da Azərbaycan yazıçısı, dramaturqu və rejissorudur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü, Əməkdar incəsənət xadimidir...
Yazıçı-publisist, jurnalist Rəna Təbəssüm onun haqqında deyir:- “Ömrünun altmış ilini bədii yaradıcılığa, jurnalistikaya, əlli ilini peşəkar teatr sənətinə həsr edən Ağalar İdrisoğlu səhnədə yaratdığı 40-dan artıq rolu və quruluş verdiyi 140 tamaşası, dünya xalqlarının on pyesinin dilimizə tərcüməsi və sairə ilə ədəbiyyat, jurnalistika, incəsənət və mədəniyyət xəzinəsinin sərvətini artırır. Ötən ilin sonlarında Qazax Dövlət Dram Teatrında uğurla səhnəyə qoyulan “İnan mənə” pyesi hələ 1985-ci ildə Ümumittifaq Gənc Dramaturqlar Müsabiqəsinin qalibi olub. Onun 10-dan artıq topluda hekayələri, pyesləri, tərcümə etdiyi əsərləri yer alıb. Quruluş verdiyi Akif Həsənoğlunun “Yanmış evin nağılı” tamaşası Osman Mirzəyev adına mükafata və özünün yazdığı “Şah İsmayıl” tamaşası “Qızıl Dərviş” mükafatına layiq görülüb.”
İti zəka, duyğusallıq, dərin təfəkkür, əzmkarlıq martın 16-da doğulan insanlara məxsus olan xüsusiyyətlərin sırasında olsa da, ən böyük keyfiyyətləri isə daim hərəkətdə olmaq, cəmiyyətə fayda verməkdən ibarətdir...
Nə isə, Ceyms Medison uzaq keçmişdə qalıb. Bu gün bizimlə eyni dünyada qərar tutan, yazıb yaradan Ağalar İdrisoğlunun müsbət cəhətlərini isə sadalamaqla bitməz. Heç sadalamaq istəmirəm də. Çünki dostları bu cəhətləri onda çoxdan kəşf ediblər. Onu məndən də yaxşı tanıyırlar...
Zarafat etmirəm, martın 16-sı gözəl günlərdən biridir. Elə ona görə də, bu tarixdə dünyaya gələnlər gözəl, necə deyərlər, kara gələn, gərəkli insanlar olurlar. İnanmırsınız? Onda buyurub araşdıra bilərsiniz...
Bəli, Ağalar İdrisoğlu bu gün qocalığın ahıllıq dövrünü yaşayır, 76 yaşı tamam olur. Bu münasibətlə onu təbrik edir, təqaüdünə bərəkət, ağrı-acısız günlər, dava-dərmansız həyat, əsasız hərəkət arzulayırıq…
Çox yaşasın!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Həbsxanada doğan şeirlər: Dörd divar arasındakı azadlıq
Nail Zeyniyev,
“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi
İnsan ruhu elə bir qüdrətdir ki, onu heç bir qıfıl, heç bir dəmir barmaqlıq, heç bir rütubətli zirzəmi zəncirləyə bilməz. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində "Zindan ədəbiyyatı" adlandırdığımız o ağrılı mərhələ, əslində insan iradəsinin zülm üzərindəki ən böyük qələbəsidir. Bu şeirlər rahat, işıqlı otaqlarda, yumşaq kreslolarda yox, soyuq betonların üzərində, siqaret kağızlarının küncündə, bəzən isə sadəcə yaddaşın ən dərin qatlarında yazılıb. Şair həbsə düşəndə onun əlindən hər şeyi ailəsini, vətənini, günəşini ala bilərlər, amma onun tək silahı və son qalası olan sözünü əsla!
Hüseyn Cavidin həbsxana və sürgün həyatı bu mövzunun ən uca və ən sarsıdıcı zirvəsidir. O böyük filosof şairi, o uca ruhlu sənətkarı 1937-ci ilin qanlı repressiya zamanı dörd divar arasına salanda elə bildilər ki, Cavid susacaq. Amma Cavid o dar hücrədə belə öz bəşəri kainatından qopmadı. Həbsxanada yazılan şeirlərdə bir "mütləq daxili azadlıq" və "ilahi dürüstlük" var. Çünki ölümün nəfəsini hər an ensiz pəncərədən gələn soyuq küləkdə hiss edən, hər gecə güllələnmə növbəsini gözləyən adam yalan danışa bilməz. Orada yazılan hər kəlmə şairin dünyaya son vəsiyyəti, son hayqırışıdır. Cavid o qaranlıq hücrələrdə də gözəlliyin və sevginin tanrısını axtarırdı:
Hər qulun cahanda bir pənahı var,
Hər əhli-halın bir qibləgahı var,
Hər kəsin bir eşqi, bir Allahı var,
Mənim Tanrım gözəllikdir, sevgidir.
Zindan şeirlərində bir "daralma" və "genişlənmə" təzadı var. Şairin fiziki məkanı dardır cəmi bir neçə addımlıq hücrə. Amma onun düşüncəsi sonsuzdur. O, o kiçik kamerada bütün dünyanı gəzir, uşaqlığının keçdiyi Naxçıvan dağlarına uçur, İstanbulun mavi sularını xatırlayır, sevdiyi insanların istisini duyur. Bu şeirlərdə təbiət təsvirləri o qədər canlı, o qədər rəngli olur ki, sanki şair pəncərədən yox, birbaşa kainatın ürəyindən baxır. Çünki o, azadlığı fiziki olaraq itirib və itirilmiş o "mənəvi cənnəti" misralarında yenidən, daha möhkəm qurmağa çalışır.
Azərbaycan şairi üçün həbsxana həm də bir saflaşma meydanı olub. Orada bəzəkli, süni, saray ədəbiyyatına xas təşbehlərə yer yoxdur. Sözlər ən çılpaq, ən kəskin və ən səmimi halı ilə üzə çıxır. Hücrənin soyuq divarlarına dırnaqla qazılan, yaxud digər məhbusların yaddaşına əmanət edilən o misralar bir millətin dirəniş simvoluna çevrilir. "Siz mənim bədənimi bu dar otağa həbs edə bilərsiniz, amma mənim fikrim sərhədləri aşır" deyən şair, əslində zindanı özü üçün bir azadlıq məbadına çevirirdi. Bu əsərlər bizim mənəvi tariximizin ən etibarlı sənədləridir. Onlar bizə öyrədir ki, insan hər hansı bir şəraitdə olursa-olsun, öz vicdanının səsini qoruya bilər. Həbsxanada doğan şeir, zülmə qarşı qalxmış ən kəsərli, ən sönməz məşəldir. O divarlar bir gün uçub getdi, o zindanların qapıları paslanıb töküldü, amma o qaranlıq hücrələrdə doğulan işıqlı misralar əbədi qaldı.
Biz bu gün Cavidin və digərlərinin zindan misralarını oxuyanda, dörd divarın necə uçurulduğunu və ruhun necə qanadlandığını iliklərimizə qədər hiss edirik.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Ürəyin böyüklüyü ilə ölçülən insan – “Onun böyük ürəyi”
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Bəzən bir insanın dəyəri onun vəzifəsi, gücü və ya qazandığı uğurlarla ölçülmür. Bəzən insanı böyük edən tək şey onun ürəyidir. Azərbaycan kinosunun 1958-ci ildə ekranlaşdırılan “Onun böyük ürəyi” filmi də məhz bu sadə, lakin dərin həqiqət üzərində qurulmuş ekran əsərlərindən biridir.
Filmin rejissoru Azərbaycan kino sənətinin tanınmış nümayəndələrindən biri olan Əjdər İbrahimovdir. O, bu ekran əsərində təkcə bir insanın həyat hekayəsini danışmır, həm də cəmiyyətin mənəvi dəyərlərini, insan münasibətlərinin mahiyyətini və vicdan anlayışını tamaşaçı qarşısında açmağa çalışır.
İnsanlıq imtahanı
Filmin mərkəzində dayanan əsas fikir çox sadə görünür: insan başqalarının taleyinə qarşı nə qədər məsuliyyət hiss edir?
Hadisələr gündəlik həyatın fonunda inkişaf edir. Burada qəhrəman nə böyük bir qəhrəmanlıq edir, nə də fövqəladə hadisələrin mərkəzinə düşür. Lakin onun davranışlarında bir keyfiyyət var ki, bu onu digərlərindən fərqləndirir — o, insanlara qarşı biganə deyil.
Filmdə göstərilən mühit əslində sovet dövrünün tipik sosial mənzərəsidir. İnsanlar eyni şəhərdə yaşayır, eyni problemlərlə üzləşir, lakin hər kəs bu problemlərə eyni münasibət göstərmir. Kimisi şəxsi rahatlığını düşünür, kimisi isə başqalarının dərdinə də şərik olmağı bacarır.
Məhz bu nöqtədə filmin qəhrəmanı fərqlənir. Onun böyüklüyü var-dövlətində və ya mövqeyində deyil. Onun böyüklüyü insanlara münasibətindədir.
Böyük ürək nə deməkdir?
Filmin adı təsadüfi seçilməyib. “Böyük ürək” burada fiziki deyil, mənəvi anlayışdır. Bu, başqasının ağrısını hiss etmək, ədalətsizliyə laqeyd qalmamaq və çətin məqamda insanlıq mövqeyini qorumaq deməkdir.
Rejissor Əjdər İbrahimov bu fikri tamaşaçıya pafoslu dialoqlarla deyil, sadə həyat səhnələri ilə çatdırır. Ekranda gördüyümüz hadisələr gündəlik həyatın adi epizodlarıdır. Lakin məhz bu sadəlik filmin təsir gücünü artırır.
Çünki həyatın özü də çox vaxt belədir: insanın kim olduğu böyük hadisələrdə deyil, kiçik seçimlərdə üzə çıxır.
Cəmiyyətin güzgüsü
Film eyni zamanda sosial məna daşıyır. O dövrdə çəkilən bir çox filmlər kimi bu ekran əsəri də insan və cəmiyyət münasibətlərinə toxunur.
Burada bir sual gizlənir:
cəmiyyət hansı insanlar üzərində qurulmalıdır?
Əgər insanlar yalnız öz rahatlığını düşünürsə, belə bir cəmiyyətin gələcəyi sual altında qalır. Lakin əgər həmin cəmiyyətdə başqalarının dərdinə şərik olan, vicdanını itirməyən insanlar varsa, o zaman ümid də var.
“Onun böyük ürəyi” bu baxımdan sadəcə bir kino hekayəsi deyil. Bu film insanın mənəvi məsuliyyəti haqqında düşünməyə vadar edən ekran əsəridir.
Kino tariximizdə yeri
1950-ci illər Azərbaycan kinosunda humanist ideyaların daha çox ön plana çıxdığı dövr kimi yadda qalıb. “Onun böyük ürəyi” də həmin dövrün bu istiqamətdə çəkilən filmlərindən biri hesab olunur.
Rejissor Əjdər İbrahimov bu ekran əsərində insan xarakterinin daxili qatlarını açmağa çalışmış, sadə bir hekayə vasitəsilə böyük bir mənəvi ideyanı tamaşaçıya çatdırmağı bacarmışdır.
Yekun
Bəzən tarix böyük sərkərdələri, siyasətçiləri və güclü insanları xatırlayır. Amma həyatın özü başqa bir həqiqəti göstərir:
cəmiyyətləri ayaqda saxlayanlar çox vaxt səssiz, adi görünən, amma böyük ürəyə sahib olan insanlardır.
“Onun böyük ürəyi” filmi də bizə məhz bunu xatırladır.
Çünki insanın həqiqi böyüklüyü onun adında yox, ürəyində gizlənir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Cəlilabadda kitab təqdimatı...
Nigar Həsənzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Bölgələrimizdə mədəni həyat davam edir, tədbirlər sıralanır. Bu sıralanmada kitab təqdimatları əsas yerlərdən birini tutur.
Cəlilabadda “Həməşəra” müstəqil, elmi, tarixi, mədəni və ictimai rüblük mətbu orqanın və Cəlilabad Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin birgə təşkilatçılığı ilə Cəlilabad şəhər Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemində (MKS) rayonunun təsviri incəsənət sahənin tanınmış və görkəmli xanım nümayəndəsi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, rəssam Laləzar xanım Sadıqovanın həyatı və yaradıcılığına həsr edilmiş “Bir ömrün tablosu” adlı kitabın təqdimat mərasimi keçirildi.
Vətən və dövlətçilik yolunda canını qurban vermiş əziz şəhidlərimizin xatirəsinə hörmət əlaməti olaraq bir dəqiqəlik sükutla başlayan tədbir rayonun bir qrup tanınmış ziyalı simaları, ictimaiyyət nümayəndələri, müəllimlər və Cəlilabad ədəbi mühitinin parlaq nümayəndələrinin iştirakı ilə yüksək səviyyədə, həm də mənəvi aurada keçirildi.
Tədbiri öz nitqi ilə açan kitabın müəllifi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, yazıçı-publisist İlqar İsmayılzadə Cəlilabad MKS-nin ziyalı direktoru Qənimət xanım İsrafilovaya yaratdığı şəraitə və ədəbi-mədəni tədbirlərə verdiyi səmimi və təmənnasız dəstəyə görə təşəkkürünü bildirdi.
O, öz giriş çıxışında Cəlilabad rayonu üzrə təsviri incəsənət sahəsinin yeganə xanım nümayəndəsi olmuş Laləzar müəlliməyə həsr etdiyi “Bir ömrün tablosu” adlı kitabı ilə bağlı qısa təqdimat verərək, Laləzar xanımın rəssamlıq üzrə heç bir orta ixtisas və ali təhsil almadan, həmçinin, 40 il öncə Cəlilabad rayonunda təsviri incəsənət sahəsi üçün lazım olan minimum ləvazimatın mövcud olmadığı bir zamanda sözün həqiqi mənasında əsil peşəkar rəssam kimi önə çıxaraq parlamasından, bu sahədə onlarla şagird yetişdirməsindən və beləliklə də adını qızıl hərflərlə Cəlilabad tarixinə yazmasından söz açdı, incəsənət sahəsi ilə ədəbiyyat sahəsinin eyni mənşəyə malik olduğu, həm ədəbiyyat, həm də incəsənət sahələrinin insanın daxili hissləri və yardıcılığından meydana gəldiyini bildirdi. Onun söylədiyinə görə, qələm əhli (şairlər, nasirlər və s.) öz ülvi hisləri və duyğularını qələmlə kağış üzərinə yazdıqları kimi, rəssamlar da öz ülvi hisləri və duyğunlarını fırça ilə kağız üzərinə çəkir və təqdim edilər. Bu da, ədəbiyyat və incəsənət sahələrinin ortaq dəyərli kimi təqdim edilə bilər.
İ.İsmayılzadə özünü Laləzar müəllimənin bir yetirməsi və şagirdi olaraq fəxarət hissi duyduğunu və həmişə rayonumuzun təsviri incəsənət sahəsi üzrə kraliçası kimi tanınan əziz müəlliməsinin adı və yaradıcılığını üstün tutacağını bildirdi. O, həm də müəllif olaraq “Bir ömrün tablosu” adlı kitabın Laləzar xanım Sadıqovanın həyatı, dəyərləri və yaradıcılığının yaşaması və növbəti nəsillərə ötürülməsi sahəsində dəyərli bir addım olduğuna təkid göstərdi.
Tədbirin davamında ziyalı şəxsiyyət, “Əmək zərbəçisi” və “Əmək veteranı”, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı Hacı Paşa müəllim Rüstəmov, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, veteran pedaqoq Dadaş müəllim Bayramov, rayonun Üçtəpə kəndindən olan din xadimi Zaman Qarayev, həmçinin, Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış nümayəndələrindən: AYB və AJB-nin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, yazıçı, şair-publisist Əfrahim Abbas, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, bədii qiraətçi, şair Mikayıl İnçəçaylı, AYB-nin üzvü, bədii qiraətçi, şair Əlövsət Tahirli, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şəhid qardaşı, yazıçı-şair Sakit Üçtəpəli, I Qarabağ Savaşının iştirakçısı, qazi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, yazıçı-şair Qurban Əhməd və Turan yazarlar Birliyinin üzvü, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Azər Mirzə, ədəbi mühitimizin xanım nümayəndələrindən isə: “Həməşəra” Fəxri Diplomu və “Qızıl Qələm” Media Mükafatı laureatı, şair Gülşən xanım Şahmuradlı, Cəlilabad MKS-nin əməkdaşı, bədii qiraətçi, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Müşahidə xanım Nərimanova, “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, şair Gülcahan xanım Xürrəm, Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları və “Ziyadar” Mükafatı laureatı, şair Sevinc xanım Şirvanlı və “Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyi”nin üzvü və Cəlilabad rayonu üzrə rəsmi təmsilçisi, “Həməşəra” Ədəbi Məclisinin yaradıcısı və rəhbəri, “Zərif kölgələr” ədəbi saytının idarə heyətinin üzvü, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları və “Ziyadar” Mükafatı laureatı, AYB və AJB-nin üzvü, şair, esseist-publisist Arzu xanım Əyyarqızı öz çıxışlarında İlqar İsmayılzadənin “Bir ömrün tablosu” kitabını yüksək dəyərləndirərək, bu kitabın Laləzar xanımın həyatı, xanımlıq və insani dəyərləri, habelə yaradıcılığının ədəbiləşməsi və təbliğinə gözəl töhfə verəcəyini bildirdilər, müəllifə və Laləzar xanıma xoş arzularını çatdırdılar. Tədbirdə çıxış edənlər tərəfindən Laləzar müəllimənin əl işləri və rəsm əsərlərindən ibarət xüsusi sərginin açılması təklifi də irəli sürüldü və iştirakçıların alqışı ilə qarşılandı.
Sonda “Həməşəra” Fəxri Diplomu laureatı, rəssam Laləzar xanım Sadıqova qısa çıxışında kitab müəllifi, həm də özünün mənəvi övladı adlandırdığı İlqar İsmayılzadəyə öz müəlliməsinə göstərdiyi qayğı və diqqətə, həmçinin, tədbirdə çıxış edən dəyərli ziyalı təbəqəsi və qələm əhlinə öz səmimi təşəkkürünü bildirib, hər kəsə ən gözəl arzularını çatdırdı. Tədbir xatirə şəkillərinin çəkilməsi ilə yekunlaşdı.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Bəzən insanın ən böyük arzusu özünə aid olmur…
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi
Türkiyədə bir məktəbdə gənc müəllimə ibtidai sinif şagirdlərinə boş vərəqlər paylayıb dedi:“Ən böyük arzunuzu yazın.”
Uşaqların çoxu oyuncaqlardan, telefonlardan, velosipedlərdən yazdı. Amma bir kağızda hamıdan fərqli, cəmi bir cümlə vardı: “Babamın dönər yeməyini istəyərdim.”
Müəllimə bu cümlənin arxasındakı hekayəni sonradan öyrəndi.
Hatay zəlzələsində 8 yaşlı bir uşaq atasını, anasını və qardaşını itirmişdi. Onun həyatda qalan yeganə yaxın insanı babası idi. Zəlzələdə evlərini də itirdikləri üçün baba və nəvə kirayə evdə yaşayır, bir-birindən başqa heç kimləri olmadan həyata davam edirdi.
Bir gün uşaq babasından dönər istəmişdi. Baba isə cibindəki pulun yalnız bir dönərə çatdığını bildiyi üçün onu nəvəsinə almış, özü isə yeməmişdi.
Balaca uşaq isə bunu unutmadı.
Müəllimənin verdiyi o vərəqdə o, öz arzusu yerinə sadəcə bir cümlə yazdı:“Babamın dönər yeməyini istəyərdim.”
Bəzən insanın ürəyi belə kiçik bir cümləyə sığır.
Amma biz…
Biz isə çox vaxt sahib olduqlarımızın fərqinə varmırıq. Hər gün şikayət etdiyimiz şeylərin bir çoxu, əslində başqaları üçün əlçatmaz bir nemətdir. Evimiz var deyə narazıyıq, işi olanlar işindən şikayət edir, süfrəsi dolu olanlar yenə də narazıdır.
Bəlkə də problem həyatın bizə az verməsi deyil. Bəlkə də problem bizim çox şeyə öyrəşib şükür etməyi unutmağımızdır.
Bəzən isə bir uşağın yazdığı tək bir cümlə insanın bütün şikayətlərini susdurmağa kifayət edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Bahar anam
Aygün Bayramlı,
“Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Baharın gəlişi lap uşaqlıqdan qəlbimdə qəribə, adını verə bilmədiyim hisslər yaradıb. Uşaqlıqdan rayonda böyümüşəm. Həyət evində yaşadığımız üçün ağaclarımız, güllərimiz, böyük, yaraşıqlı həyətimiz olub. Atamın səliqəsi, anamın təmizliyi həyətimizi həmişə sahmanda saxlayıb.
Bahar yaxınlaşanda bağımız bağçamız daha gözəl olurdu. Yamyaşıl otların içində körpə uşaq kimi boylanan çiçəklər, anamın böyütdüyü güllər cənnətə döndərirdi həyətimizi. Sonra anam bahar təmizliyi edərdi. Hər pəncərələri təmizlədikcə, hər küçəmizi suladıqca bahar qoxusu bir az da yaxınlaşırdı. Bayrama az qalmış ovcunda isidib, sevgisi, nazlaması ilə böyütdüyü buğdalar əlçim-əlçim çəmənliyə dönüşürdü. Belinə bağladığı qırmızı lentlər onu ən gözəl gəlinə bənzədirdi. Ürəyim fərəhdən böyüyürdü, böyüyürdü, dünya boyda olurdu.
Sonralar böyüdükcə başa düşdüm ki, ən gözəl bayram anamın özünün var olmağıdır. Çünki anam var deyə bütün baharlar gəlir, özü ilə bayram gətirir. Başa düşdüm ki, baharı da, bayramı da gözləmək lazım deyilmiş. Anam, atam evdədirsə, əzizlərimiz yanımızdadırsa, demək ən gözəl bayram elə budur! Elə bu hisslərlə yazdığım “Bahar anamın əllərində imiş” şeirimi sizə təqdim edir və doğmalarımızla neçə bayramlar qarşılamağı arzu edirəm.
Bahar bayramımız mübarək!
Əvvəl anamın isti ovcundan başladı bahar...
Bir ovuc sevgi ilə gəldi evimizə
Bir ovuc buğdadan bir əlçim çəmənlik bitdi
Anamın ovcundan, ovcunun istisindən bitdi...
Sonra bahar evimizdə böyüdü,
Anamın sığalıyla böyüdü.
Böyüdü bahar,
Böyüyüb anamın ovcu boyda oldu,
Böyüdü, böyüyüb gəlin oldu.
Sonra eyvanımıza gəldi, pəncərəmizə,
Küçəmizə gəldı bahar.
Küçəmizə qaranquşlar xəbər verdi,
Sonra xəbər anamın ürəyilə əkdiyi çiçəklərə çatdı,
Çiçəklər açdı.
Anamın isti ovucları günəşi də isitdi,
Günəşə də bahar çatdı.
Demək dünya anamın əllərində imiş,
Demək bahar, anam var deyə evimizə gəlibmiş.
Mən illərdi gözləyəndə zamanı
Bilməmişəm, sən demə
Bahar uzaqda deyil,
Bahar evimizdəymiş...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Musiqiyə bağlı ömür
Mehparə Bəkirova,
Oğuz Rayon Mərkəzi Kitabxanasınıninformasiya resurs şöbəsinin müdiri. “Ədəbiyyat və incəsənət”
Azərbaycan musiqi sənətinin zəngin xəzinəsində muğamla yanaşı bəstəkar və xalq mahnıları da xüsusi yer tutur. Bu incə və duyğulu musiqiləri dinləyicilərə sevdirən isə istedadlı ifaçılardır.
Mirməhəmməd də onlardan biridir. Onun şirin və məlahətli səsi, kamil ifaçı kimi yetişməsi həm öz zəhməti, həm də nəsildən gələn musiqi qabiliyyəti ilə bağlıdır. Mirməhəmmədin atasının, əmisinin və bacı-qardaşlarının da gözəl səsi olmuş, bu musiqi irsi nəsildən-nəslə ötürülüb.
Oğuzun yetişdirdiyi ifaçılardan biri olan Mirməhəmməd Malıyev təkcə muğam ifaçılığı ilə deyil, həm də bəstəkar və xalq mahnılarını öz şirin, məlahətli səsi ilə ifa etməsi, onlara xüsusi rəng və ruh qatması ilə tanınır. Onun ifaları dinləyicilərdə həmişə xoş təəssürat oyadıb.
Malıyev Mirməhəmməd Məhəmməd oğlu 5 mart 1961-ci ildə Oğuz rayonunun Dəymədərə kəndində anadan olub. Gözəl səsi və musiqiyə olan həvəsi onu orta məktəbi bitirdikdən sonra mədəniyyət sahəsində çalışmağa sövq edib. 1978-ci ildə rayon Mədəniyyət Evində avtoklub müdiri kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.
1979-cu ildə hərbi xidmətə çağrılıb. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra, 1981-ci ildə Şəki Musiqi Texnikumunun muğam şöbəsinə daxil olub.
1983-cü ildə Xankəndidə keçirilən respublika “Muğam” festivalının laureatı olub. Həmin festivalda qazandığı uğur onun sənət yolunda mühüm mərhələ sayılır. O dövrdə festivalı izləyən Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının direktoru, görkəmli dirijor maestro Niyazinin dəvəti ilə festival laureatları Filarmoniyanın səhnəsində konsert proqramı ilə çıxış ediblər.
O, sonralar Şəki İpək Kombinatının klubunda bədii rəhbər kimi fəaliyyət göstərib. 1984-cü ildə Şəki Musiqi Texnikumunu bitirib. Daha sonra Şəki şəhər Müəllimlər Evində və Səhiyyə Maarifi Evinin klubunda bədii rəhbər vəzifəsində çalışıb. 1981–1991-ci illərdə eyni zamanda Şəki Şəhər Mədəniyyət Evində keçirilən tədbirlərdə fəal iştirak edib.
Mirməhəmməd Malıyev 1990-cı ildən Oğuz rayonunda fəaliyyət göstərib. Burada əvvəlcə avtoklub müdiri, bədii rəhbər, daha sonra isə rayon Mədəniyyət Evinin direktoru vəzifəsində çalışıb. Sonra isə həmin müəssisədə rejissor kimi fəaliyyətini davam etdirib.
Mart ayında Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzində istedadlı müğənni Mirməhəmməd Malıyevin “Oğuzum mənim” klipinin təqdimatı keçirilib. Təqdimatda rayon ictimaiyyəti və musiqi kollektivləri iştirak edib. Klip "Niyaz Retro Production" studiyası tərəfindən çəkilib. Videoda musiqi fonunda Oğuzun dağları, gözəl mənzərələri və şəhərin tarixi tikililəri əks olunub.
Sözləri oğuzlu, tanınmış hüquqşünas Ənvər Seyidovun, musiqisi Nailə Mirməmmədlinin olan “Oğuzum mənim” mahnısı səsləndikcə rayonun təbii gözəllikləri – başı qarlı dağlar, Əlican çayı və Xalxal çayları, şəhərin yuxarı başındakı su hövzəsi, yeni salınmış parklar, “Afra” otel-turizm mərkəzi, körpələr evi-uşaq bağçaları və digər məkanlar göz önündə canlanır. Klip həm rayonumuzun infrastruktur və quruculuq işlərini, həm də tarixi-mədəni irsimizi təqdim edir.
“Oğuzum mənim” klipi internetdə yerləşdirilib və insanlar tərəfindən böyük maraqla izlənilir. Bu klip həm rayonumuzun gözəlliklərini tanıtmaq, həm də turizmi inkişaf etdirmək üçün dəyərli bir töhfədir.
Mirməhəmməd Malıyev ailəlidir. Həyat yoldaşı Oğuz şəhər 3 saylı körpələr evi–uşaq bağçasında tibb bacısı işləyir. Onların bir oğlu və bir qızı var.
Mirməhəmməd Malıyevin ənənələrini oğlu davam etdirir. Oğlu Hikmət Oğuz şəhərindəki 7 illik Uşaq Musiqi Məktəbinin xanəndəlik şöbəsində müəllim işləyir. İfaları rayon musiqisevərləri tərəfindən böyük maraqla qarşılanır və sevilir. Hikmət Şəki Musiqi Texnikumunun muğam şöbəsini bitirib və rayon tədbirlərində, el şənliklərində gözəl ifaları ilə tamaşaçıları məftun edir. Beləcə, atası Mirməhəmməd Malıyevin sənət yolunu uğurla davam etdirir.
Sənətə olan sevgisi, zəhməti və səmimi ifası ilə Mirməhəmməd Malıyev uzun illərdir ki, rayonumuzun mədəni həyatında özünəməxsus yer tutub. Onun ifaları musiqisevərlərin yaddaşında xoş xatirə kimi yaşayır və milli musiqimizin yaşadılmasına dəyərli töhfə olur.
Bu günlərdə Mirməhəmməd Malıyevin 65 yaşı Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzində böyük təntənə ilə qeyd edildi. Tədbir Mirməhəmməd sevərlərin onun sənətinə olan sevgi və məhəbbətlərinin nümayişinə çevrildi. Bu yubiley tədbirini həm də Mirməhəmməd Malıyevin Oğuzun musiqi həyatında tutduğu əhəmiyyətli yerin təsdiqi kimi dəyərləndirmək olar.
İnanırıq ki, onun yüksək ifaçılıq mədəniyyəti gələcək nəsillər üçün güclü stimul olacaqdır. Hörmətli sənətkarımıza gələcək həyatında sağlıq və yeni sənət uğurları arzulayırıq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
Oğuzda "Novruz – Azərbaycan xalqının milli bayramıdır" adlı tədbir keçirilib
İmran Verdiyev,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.
Oğuz rayon MKS-nin 6 nömrəli Bayan kənd kitabxana filialında Novruz bayramı münasibətilə “Novruz – Azərbaycan xalqının milli bayramıdır” başlıqlı ədəbi-bədii gecə keçirilib.
Tədbirdə müxtəlif yaş qrupundan olan kitabxananın fəal oxucuları iştirak ediblər.
Kitabxanaçı tədbirin məqsədi haqqında məlumat verib və “Novruz – Azərbaycan xalqının milli bayramıdır” mövzusu ilə bağlı çıxış edib.
Çıxışda qeyd olunub ki, Novruz Azərbaycan xalqının zəngin maddi və mənəvi dəyərlərini özündə əks etdirən böyük mədəniyyət hadisəsidir. Müasir dövrdə Novruz milli bayram kimi qeyd olunur. Tarixi inkişaf baxımından bu bayramın qədim mədəni köklərə və mənəvi qaynaqlara bağlı olduğu vurğulanıb. Bildirilib ki, keçmişdə olduğu kimi, bu gün də Novruz Azərbaycanda, digər türk dövlətlərində və bir çox qonşu ölkələrdə baharın gəlişinin rəmzi kimi qeyd olunur.
Tədbirə qonaq qismində dəvət olunan Salamova Xəyalə müəllimə də çıxış edərək Novruz bayramının tarixindən, onun zəngin adət-ənənələrindən danışıb.
Daha sonra söz oxuculara verilib. Onlar Novruz mövzusunda məruzələrlə çıxış edib, bayrama həsr olunmuş şeirlər səsləndiriblər.
Tədbirin sonunda Novruz tonqalı ətrafında yallı gedilib, mahnılar oxunub və müxtəlif oyunlar oynanılıb.
Sonda qeyd olunub ki, belə tədbirlərin keçirilməsi gənc nəslə milli-mənəvi dəyərlərimizin, adət-ənənələrimizin aşılanması, onların Novruz bayramının tarixi və mahiyyəti haqqında daha geniş məlumat əldə etməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu cür tədbirlər həm də oxucuların kitaba və mütaliəyə marağının artırılmasına xidmət edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.03.2026)
