Əkbər Qoşalı, “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının redaktoru

Onu tanıyanların, sevənlərin, yol yoldaşı olmuş insanların qəlbində bu gün – bir təqvim tarixi olmaqdan irəli – anıların və vəfanın yenidən dilləndiyi gündür.

Qənirə xanım haqqında danışarkən insanın yaddaşı təkcə anılarla deyil, həm də ruhla danışmağa başlayır. Çünki o, bu dünyadan köçsə də, gördüyü işlər, insanlara xeyirxahlıqla toxunan əməlləri ilə sanki həyatın içində qalmaqda davam edir.

Bu gün Qənirə xanımın məzarı başında anılar bölüşüldü, duyğulu anlar yaşandı. Əlbəttə, mənim də çoxsaylı xatirələrim var; amma mən bu yazıda onunla birgə yaşadığımız hadisələrdən deyil, o, haqq dünyasına qovuşduqdan sonra yaşadığım və mənə xüsusi mənəvi işarə kimi görünən iki hadisədən söz açmaq istəyirəm.

Birincisi, onun vəfatından az sonra – “qırx”ı ərəfəsi gördüyüm yuxudur.

Qənirə xanım sağlığında könül dostları ilə birlikdə ata-ana qayğısından uzaq qalmış uşaqların bəsləndiyi bir uşaq evinə davamlı mənəvi dəstək göstərərdi. Onun vəfatından sonra biz – könül dostları həmin diqqət-qayğını davam etdirmək istədik. Dostlar sağ olsun – uşaq evinin kollektivi ilə danışdılar, uşaqların ehtiyacları öyrənildi, müəyyən vəsait toplandı, bəzi şeylər aldıq və sabah ziyarətə gediləcəyi razılaşdırıldı. Artıq hər şey hazır idi – uşaqlar da, müəllimlər də, tərbiyəçilər də Qənirə xanımın dostlarını gözləyirdi.

Bax, həmin gecə Qənirə xanım yuxuma gəldi. – Çox şad idi, çox işıqlı idi. Sanki həyatının ən gözəl çağında olduğu kimi…

Üzündə o tanış sevinc, o doğma təbəssüm vardı.

O yuxudan ayılanda mən bir şeyi çox aydın hiss etdim: xeyirxah əməllərin davam etməsi Qənirə xanımın ruhunu sevindirir. O, bu işlərin yaşamasına sevinirdi və həmin sevinc bir işarə kimi mənim yuxuma da gəlmişdi.

İkinci hadisə isə onun vəfatından sonrakı ilk doğum günü ilə bağlıdır.

Yenə könül dostlarının təşəbbüsü ilə “Sənət unutmur” adlı bir tədbir təşkil olunmuşdu. Dekorativ-tətbiqi sənət örnəklərinin və rəsm əsərlərinin sərgisi idi. Əslində, bu sərgi Qənirə xanımın ideyası əsasında formalaşmışdı, amma sağlığında onu həyata keçirmək qismət olmamışdı. Tədbirin aparıcısı da mən idim.

O gün çox gözəl bir atmosfer vardı. Sənət əsərləri danışırdı, insanlar xatirələr söyləyirdi, yaddaşlar susmurdu... Bir daha gördük ki, doğrudan da sənət unutmur...

Həmin gecə Qənirə xanım yenə yuxuma gəldi.

Yenə çox xoş ovqatda idi.

Sanki “yaxşılıq yaşayır, xeyirxahlıq yaşayır” deyir kimiydi.

Bir daha agah oldum ki, insan bu dünyadan köçə bilər, amma gördüyü işlər köçmür. Xeyirxah gedir, xeyirxahlıq qalır. Yaxşı əməllər yaşayır və həmin əməllər bəzən alxış kimi, bəzən anı kimi, bəzən də yuxu kimi insanın qarşısına çıxır...

Qənirə xanım bu dünyada gördüyü işləri böyük ürəklə görmüşdü.

Və bu gün o işlərin davam etməsi onun ruhunu sevindirir.

Onun həyat fəlsəfəsi, əslində, çox sadə idi:

insanlara fayda vermək, ümid olmaq, xeyirxahlığı yaşatmaq və yaymaq.

“Ölüm sevinməsin qoy, ömrünü vermir bada

El qədrini canından daha əziz bilənlər.

Şirin bir xatirətək qalacaqdır dünyada

Sevərək yaşayanlar, sevilərək ölənlər”…

– Səməd Vurğun Üzeyir bəy Hacıbəyli haqq dünyasına uğurlanarkən belə yazmışdı… – Həmin şeir Qənirə xanımın diləzbəriydi.

Ruhu şad olsun!

Qardaş sevgi-sayğısı ilə,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

Rəqsanə Babayeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan təmsilçisi

Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə Beyləqan rayonu “Şəms” şadlıq sarayında 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Gününə həsr olunmuş təntənəli tədbir keçirilib.

Tədbirdə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov, YAP Beyləqan rayon təşkilatının rəhbərliyi, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, idarə, müəssisə və təşkilatlarda çalışan qadınlar, şəhid ailələri, ziyalılar və ictimaiyyət nümayəndələri olmaqla 500 nəfər iştirak edib.

Əvvəlcə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib, Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Tədbirdə çıxış edən Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov Azərbaycan qadınlarının cəmiyyətin bütün sahələrində fəal rol oynadığını, ölkəmizin ictimai-siyasi, sosial və mədəni həyatında mühüm xidmətlər göstərdiyini vurğulayıb. Bildirilib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu dövlət siyasətində qadınların rolu xüsusi önəm daşıyır. Rayon rəhbəri eyni zamanda Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti, humanitar təşəbbüsləri və xeyriyyəçilik missiyasından bəhs edərək qeyd edib ki, onun fəaliyyəti Azərbaycan qadınının yüksək mənəvi keyfiyyətlərini, humanist dəyərlərini və cəmiyyət həyatındakı nüfuzunu bir daha aydın şəkildə nümayiş etdirir.

Tədbirdə rayonun ictimai həyatında fərqlənən bir qrup qadına Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Fəxri Fərmanları və hədiyyələr təqdim olunub. Eyni zamanda Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən tədbirdə iştirak edən bütün şəhid analarına və şəhid xanımlarına gül dəstələri və xatirə hədiyyələri təntənəli şəkildə təqdim edilib.

Daha sonra çıxış edən Beyləqan rayon Məhkəməsinin sədri Ramiz Nurullayev və Beyləqan rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Etibar İmanov Azərbaycan qadınlarının cəmiyyət həyatında, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında və sağlam ailə institutunun formalaşmasında mühüm rol oynadıqlarını qeyd ediblər.

Tədbirdə çıxış edən Dünyamalılar kənd 2 nömrəli tam orta məktəbin Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi Xoşbəxt İsmayılzadə və Vətən müharibəsində şücaəti ilə seçilmiş, çoxsaylı medallarla təltif olunmuş və post-münaqişə dövründə həlak olmuş hərbi qulluqçu Tural Əhlimanlının anası Nəzakət Əhlimanlı isə Azərbaycan qadınının və analarının vətənpərvərlik ruhunun formalaşmasında xüsusi rol oynadığını vurğulayıblar.

Eyni zamanda tədbirdə iştirak edən çoxsaylı şəhid anaları və şəhid ailələrinin üzvləri də çıxış edərək onlara göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını bildiriblər. Onlar dövlət tərəfindən şəhid ailələrinə göstərilən yüksək diqqət və qayğının hər zaman hiss olunduğunu qeyd ediblər.

Tədbirin rəsmi hissəsi başa çatdıqdan sonra Beyləqan rayon Mədəniyyət nümayəndəliyinin hazırladığı zəngin konsert proqramı təqdim olunub və bayram tədbiri yüksək əhval-ruhiyyə ilə davam etdirilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Beyləqan-İmişli təmsilçisi,

Beyləqan rayon Mədəniyyət Mərkəzinin rejissoru,"Gənclik" xalq teatrının rəhbəri, 

"Haberdili.com" saytının Azərbaycan nümayəndəsi

Tarix bəzən səsli olur – müharibələrin, inqilabların, tribunaların gurultusu ilə. Bəzən isə səssizdir – evlərin içində, məktəb siniflərində, xəstəxana dəhlizlərində, kənd yollarında addımlayan qadınların addım səsləri kimi. 8 Mart – International Women's Day – məhz bu səssizliyin içində gizlənən böyük gücün adıdır. Bu gün təkcə təqvimdə bir tarix deyil; bu gün zamanın yaddaşına həkk olunmuş bir iradənin, bir zəhmətin, bir inamın xatırladılmasıdır.

Qadın – həyatın özüdür demək klişe kimi görünə bilər. Amma həyatın doğuluşundan tutmuş onun qorunmasına, tərbiyəsinə və davamına qədər bütün mərhələlərində qadının izi danılmazdır. O, ana olaraq bir insan yetişdirir; müəllim olaraq bir nəsil formalaşdırır; həkim olaraq həyat xilas edir; sənətkar olaraq ruhu oyadır; alim olaraq düşüncə sərhədlərini genişləndirir; dövlət qulluqçusu olaraq ictimai məsuliyyət daşıyır. Bu rolların hər biri ayrılıqda böyükdür, lakin qadın bunları çox zaman eyni anda və səssiz bir təmkinlə icra edir.

Tarixin qadın yaddaşı

8 Martın tarixi XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində sənaye cəmiyyətində qadın əməyinin görünürlük qazanması ilə bağlıdır. ABŞ-da tekstil işçisi qadınların etirazları, daha sonra 1910-cu ildə Clara Zetkin tərəfindən irəli sürülən təşəbbüs və nəhayət 1977-ci ildə United Nations tərəfindən rəsmi şəkildə tanınması bu günün beynəlxalq statusunu möhkəmləndirdi.

Lakin hər ölkənin 8 Mart hekayəsi öz milli yaddaşı ilə yazılır. Azərbaycanın tarixi də qadın məsələsində Şərq coğrafiyasında öncül səhifələr açmışdır. 1918-ci ildə qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qadınlara seçmək və seçilmək hüququ verməklə bir çox Avropa ölkələrini belə qabaqlamışdı. Bu fakt təkcə hüquqi sənəd deyil, həm də milli düşüncənin inkişaf səviyyəsinin göstəricisidir.

Bu ənənə sonrakı dövrlərdə də davam etmiş, qadınların elmə, təhsilə, səhiyyəyə, mədəniyyətə və dövlət idarəçiliyinə inteqrasiyası genişlənmişdir. Bu gün Azərbaycan qadını həm ailə institutunun dayağı, həm də cəmiyyətin aktiv iştirakçısıdır. Onun fəaliyyəti bir tərəfdən milli-mənəvi dəyərləri qoruyur, digər tərəfdən müasir dünyanın çağırışlarına cavab verir.

Qadın və zamanın estetikası

Qadın mövzusu ədəbiyyatda, kinoda, rəssamlıqda hər zaman xüsusi yer tutmuşdur. Çünki qadın obrazı yalnız fərdi taleyi deyil, bütöv bir dövrün estetik və etik mənzərəsini əks etdirir. Azərbaycan ədəbiyyatında qadın obrazları fədakarlığın, sədaqətin, bəzən də daxili üsyanın simvolu kimi təqdim olunmuşdur.

Müasir dövrdə isə qadın obrazı daha çox çoxqatlıdır: o, həm ənənəni daşıyır, həm də yeniliyin müəllifidir. O, həm ana dilinin qoruyucusudur, həm də qlobal dünyada söz sahibidir. Onun səsi nə qışqırıqdır, nə də pıçıltı – bu səs tarazlıqdır.

Kino dili ilə desək, qadın həyatın əsas planıdır; digər bütün hadisələr onun fonunda baş verir. Ssenari dəyişə bilər, dekorasiya dəyişə bilər, lakin qadının mərkəzi rolu dəyişmir. O, ailə səhnəsində də, ictimai tribunada da, laboratoriyada da öz yerini tapır.

Səssiz gücün fəlsəfəsi

Qadın gücü çox zaman fiziki güclə ölçülmür. Bu güc səbrdə, empatiyada, davamlılıqda, mənəvi dayanıqlılıqdadır. Bir ana övladının gələcəyi üçün gecəni oyaq qalanda, bir müəllim şagirdinin potensialına inananda, bir tibb bacısı xəstənin əlini sıxanda – bu səssiz güc işləyir.

Cəmiyyətin inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür; onun mədəni və mənəvi səviyyəsi qadına verdiyi dəyər ilə də müəyyən olunur. Qadının təhsil imkanları, əmək bazarındakı iştirakı, sosial müdafiəsi və hüquqi təminatı inkişaf indikatorlarıdır.

Bu baxımdan 8 Mart yalnız təbrik və gül təqdim etmək günü deyil. Bu gün həm də düşünmək, qiymətləndirmək və gələcək üçün daha ədalətli mühit qurmaq niyyətini yeniləmək günüdür. Qadın hüquqlarının qorunması cəmiyyətin özünə hörmətinin göstəricisidir.

Ana dilindən ana qucağına

Qadın ailədə ilk müəllimdir. Uşaq ilk sözü anadan eşidir. Ana dili məhz ana ilə başlayır. Dilin düzgün tələffüzü, milli dəyərlərin ötürülməsi, mədəni kodların qorunması çox zaman qadının üzərinə düşür.

Qloballaşan dünyada informasiya axını sürətlidir. Gənclər yeni dillər öyrənir, fərqli mədəniyyətlərlə təmasda olur. Bu zənginlikdir. Lakin öz kökünü qorumaq da bir o qədər vacibdir. Qadın – xüsusilə ana və müəllim olaraq – bu tarazlığın qoruyucusudur.

O, evdə sadəcə yemək bişirmir; o, yaddaş bişirir. O, sadəcə övlad böyütmür; o, vətəndaş yetişdirir.

Müasir Azərbaycan qadını: Keçmişdən gələcəyə

Bu gün Azərbaycan qadını elm konfranslarında çıxış edir, beynəlxalq layihələrdə iştirak edir, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olur, incəsənətdə yeni üslublar yaradır. Eyni zamanda ailə institutunun dayağı olaraq qalır. Bu paralellik onun çoxşaxəli kimliyini göstərir.

8 Mart münasibətilə qadınlara ünvanlanan söz yalnız tərif deyil, həm də təşəkkürdür. Səbrinə görə təşəkkür. Əməyinə görə təşəkkür. Görünməyən zəhmətinə görə təşəkkür.

Qadınlar çox zaman qəhrəman elan olunmur. Onlar orden və medallarla deyil, övladlarının uğuru, cəmiyyətin inkişafı ilə mükafatlanırlar. Onların adı bəzən tarix kitablarında yazılmır, amma tarix onların əməyinin üzərində qurulur.

8 Martın daxili səsi

8 Mart bizə xatırladır ki, qadına hörmət bir günlə məhdudlaşmamalıdır. Bu hörmət gündəlik davranışda, sosial siyasətdə, təhsil imkanlarında, əmək münasibətlərində əksini tapmalıdır.

Qadın cəmiyyətin vicdanıdır. O, həm mərhəmət, həm intizam, həm də iradədir. Onun varlığı həyatın poetikasını yaradır.

Bu gün bütün qadınlara – analara, bacılara, qızlara, müəllimlərə, həkimlərə, sənətkarlara, dövlət qulluqçularına – bir söz demək istəyirəm:

Siz sadəcə həyatın bir hissəsi deyilsiniz. Siz həyatın öz ritmisiniz.

8 Martınız mübarək.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

Flora Abuşova, yazar. “Ədəbiyyat və incəsənət”

Uzun illər səhiyyə və təhsil sahəsində çalışmış bir insan kimi həyatın mənə öyrətdiyi ən böyük həqiqətlərdən birini hər zaman ürəyimdə daşımışam: qadın cəmiyyətin dayağıdır, onun ürəyidir, nəfəsidir.

Qadın yalnız ailənin deyil, bütöv bir toplumun formalaşmasında mühüm rol oynayır. Ana kimi o, gələcəyin vətəndaşını yetişdirir. Müəllim kimi o, cəmiyyətin düşüncəsini formalaşdırır. Həkim, əczaçı, alim, mühəndis kimi o, sağlamlığın, inkişafın və tərəqqinin keşiyində dayanır. Mən öz fəaliyyətimdə - istər aptekdə, istər auditoriyada bunun canlı şahidi olmuşam. Bir qadının savadı, səbr və mərhəməti bəzən ən çətin anlarda insanlara ümid olur.

Azərbaycan qadını tarix boyu həm mübariz, həm də mərhəmətli olub. Bizim milli-mənəvi dəyərlərimizdə qadına hörmət xüsusi yer tutur. Bu gün dövlət səviyyəsində də qadınların cəmiyyətdə fəallığı dəstəklənir, onların təhsildə, elmdə, siyasətdə, ictimai həyatda iştirakı genişlənir. Bu, sevindirici və qürurverici bir haldır.

Qadının həm güclü, həm də zərif məxluqdur. O, eyni anda həm ana, həm peşəkar, həm də ictimai fəal ola bilir. Qadın yorulsa da, sınmır; kövrəlsə də, güc tapıb ayağa qalxır. Onun sevgisi ailəni birləşdirir, onun biliyi cəmiyyətə işıq tutur.

Uzun illər təhsil ocağında çalışarkən gənc qızlarımızın gözlərində böyük arzular görmüşəm. Onlara hər zaman demişəm: savadlı olun, özünüzü inkişaf etdirin, amma eyni zamanda insanlığınızı, mərhəmətinizi qoruyun. Çünki cəmiyyətə təkcə bilikli deyil, həm də vicdanlı qadınlar lazımdır.

Qadınların bir-birinə dəstəyi də çox önəmlidir. Biz bir-birimizin uğuruna sevinməyi, çətinlikdə yanında olmağı bacarmalıyıq. Bir qadının uğuru digər qadın üçün yol açır. Əl-ələ verəndə isə daha böyük işlər görə bilirik.

Bu gün geriyə baxanda həm ana, həm müəllim, həm də ictimai fəaliyyətlə məşğul olmuş bir qadın kimi deyə bilərəm: qadının cəmiyyətdə rolu ölçüyəgəlməzdir. O, ailənin təməlidir, cəmiyyətin mənəvi kompasıdır, gələcəyin qurucusudur.

Arzum budur ki, qadınlarımız hər zaman öz dəyərlərini bilsin, öz güclərinə inansın və cəmiyyətin inkişafında fəal mövqe tutsunlar. Çünki güclü qadın - güclü ailə, güclü ailə isə güclü dövlət deməkdir.

Bu il mənim üçün xüsusi bir mərhələdir. Ömrümün müdriklik çağını qeyd etdiyim yubiley ilimdir. Hər ötən ilin mənə qazandırdığı təcrübəyə, qazandığım insanlara, yetişdirdiyim tələbələrə, qurduğum ailəyə görə Allaha şükür edirəm. Mənim üçün ən böyük mükafat tutduğum yolun insanlara fayda verməsi, xatırlananda xoş sözlərlə yad olunmaqdır.

 Əgər geridə qalan illərimdə bir ürəyə toxuna bilmişəmsə, bir gəncin yoluna işıq sala bilmişəmsə, deməli ömrüm hədər keçməyib. Qarşıdakı illərdə də eyni sevgi, eyni inam və eyni məsuliyyətlə cəmiyyətə faydalı olmağa davam etmək ən böyük arzumdur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

İmran Verdiyev,

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi. “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi

Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzində 8 Mart-Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə tədbir keçirilib. Tədbirdə Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov, YAP Oğuz Rayon Təşkilatının sədri, rayonun idarə və müəssisə rəhbərləri, şəhid anaları və xanımları, rayonun idarə və müəssisələrində fəaliyyət göstərən qadınlar iştirak ediblər.

Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayan tədbirdə Ulu Öndər Heydər Əliyevin və torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov çıxışında şəhid anaları başda olmaqla bütün qadınları 8 Mart-Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə təbrik edib, əsası Ulu Öndər tərəfindən qoyulan dövlət qadın siyasətinin bu gün cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdiyini qeyd edərək, Azərbaycan tarixində qadına verilən dəyər və hörmət ənənələrindən bəhs edib, qayğıkeş ana, mehriban həyat yoldaşı olan Azərbaycan qadınının bütün sahələrlə yanaşı dövlət idarəçiliyində mühüm rəhbər vəzifələr tutduğunu vurğulayıb. Dövlətin inkişafı və azad vətəndaş cəmiyyətinin yaradılması üçün qadınların daha fəal olmasını, xalqımızın gələcək inkişafı üçün öz töhfələrini verməsini diqqətə çatdıran Cavid Əbdul-Qədirov bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Birinci xanımı Mehriban Əliyevanın humanizm, mərhəmət və nəciblik kimi ali mənəvi keyfiyyətlərindən irəli gələn əzmkar və çoxşaxəli fəaliyyətinin hər bir Azərbaycan qadını üçün nümunə olduğunu bildirmişdir.

Digər çıxış edənlər YAP Oğuz Rayon Təşkilatının sədri Saleh Məhərrəmov, Mərkəzi Rayon Xəstəxanasının direktoru Anar Əzizov bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkədə uğurlu dövlət qadın siyasətinin həyata keçirildiyini, qadın hüquqlarının müdafiəsi və onlar üçün yaradılan bütün imkanların daha da genişləndirilməsinin dövlət siyasətində əsas istiqamətə çevrildiyini bildirmişdir.

Şəhid Cüməzadə Təbrizin atası İldırım Əbdürrəhimov çıxışında gənc nəslin vətənpərvər ruhda böyüməsi və vətənə layiqli övlad yetişdirilməsində Azərbaycan qadının böyük rolu olduğunu qeyd edərək, şəhid və qazi ailələrinə dövlət tərəfindən göstərilən diqqət və qayğıdan ətraflı məlumat verərək, minnətdarlığını bildirmişdir.

Çıxışlardan sonra Vətən uğrunda canından keçmiş qəhrəman şəhidlərimizin əziz xatirəsinə göstərilən yüksək ehtiramın ifadəsi olaraq, Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısı tərəfindən şəhid ailə üzvlərinə hədiyyələr təqdim edilmiş və rayonun ictimai - siyasi həyatında fəal iştirak edən bir qrup qadın Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Fəxri Fərman və təşəkkürnamələri ilə təltif olunublar.

Tədbir rəsmi hissədən sonra bədii hissə ilə davam edib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Desəm ki, əsərlərini oxumuşam, yalan olar. Heç özüylə də heç zaman görüşməmişik, tanış deyilik. Amma axtarıb, arayıb haqqında xeyli məlumat toplaya bilmişəm. Yəqin ki, bu məlumatlar onun portretini yaratmağa bəs edər...

Filoloq-alim Elşad Səfərli onun barəsində söyləyir: “Qafar Cəfərli imzasının məsuliyyətində orijinal üslublu, zəngin dilli və obrazlarının psixolojisində "davranan" bir yazıçının ədəbi hisslərini duydum. Mən hər yeni ədəbiyyat cəbhəsinə ayaq basan şairə, yazıçıya sadəlövh yanaşmağı xoşlamıram; üstəgəl, uzaq bölgələrdə, o cümlədən Lənkəranda yaşayıb-yaradan bir istedadlı qələm sahibi olsun.”

Ədəbiyyatşünas-tənqidçi Allahverdi Eminov isə deyir ki;- “Qafar Cəfərlinin "Saatın 61-ci dəqiqəsi" hekayələr və povestlər kitabını əlyazma halında oxuyanda, nə gizlədim, püxtələşmiş bir yazıçının nəsr dünyagörüşünü duyub yaşadım. Mən onun hekayələrində xarakterlərin davranışını, müəllifin süjet qurmaq fərdiliyini, yaxud avtobioqrafik xüsusiyyətini müşahidə etdim. Və mənə elə gəldi ki, yazıçılıq psixologiyasına xas keçirilən hisslərin hamısını özündə ehtiva edir.”

Bəli, bu günkü söhbətimin qəhrəmanı AYB-nin Lənkəran Bölməsinin sədri, yazıçı, publisist Qafar Cəfərlidir. Onu sizə kəşf edib tanıdığım kimi, təqdim etmək istəyirəm. Ola bilsin ki, haradasa zəndim məni aldadar, amma əminəm ki, onun obrazını olduğu kimi təsvir etməyə gücüm çatacaq...

 Müdrik adamdır, söylədikləri düşüncələrindən qaynaqlanır. Necə deyərlər, boğazdan yuxarı danışmır, fikirlərini yazıçılara xas ardıcıllıqla ifadə edir, sanki süjet xətti qurur. Rəsmiyyətə meyillidir, amma bunun arxasında sadə bir insanın gizləndiyi aydın nəzərə çarpır. Xarakteri güclüdür, adama köhnə kişiləri xatırladır. Qürurlu və məğrurdur. Heç vaxt müvazinətini itirmir. Videolentlərdəki çıxışlarını izlədikcə jestləri, “bədən dili” onun xeyirxah insan olduğundan xəbər verir...

Deyir ki:- “Lənkəran şəhəri orta əsrlərdən üzü bu yana həmişə bölgənin mədəniyyət mərkəzi olub. Təbii iqlim şəraitinin gözəlliyi və sərvətlərinin bolluğu şəhərin iqtisadi və mədəni inkişafında başlıca rol oynayıb. Təsadüfi deyil ki, buradan elmin müxtəlif sahələrində çalışan görkəmli alimlər, dövlət xadimləri ilə yanaşı, ciddi ədəbi fəaliyyətlə məşğul olan adamlar da çıxıb. Mənbələrdən məlum olur ki, hələ Xl-Xll əsrlərdə Lənkəranda məktəb və mədrəsələr, sufi ocaqları, təkyələri fəaliyyət göstərib. Məzarları müqəddəs ziyarətgaha çevrilən Şeyx Camaləddin və onun şagirdi, bütün Şərqdə məşhur olan Şeyx Zahid Gilaninin sufi məktəbləri buranın güclü elm mərkəzi olduğundan xəbər verir. Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərindən elm öyrənmək üçün buraya gələnlərin arasında Şah İsmayıl Xətainin ulu babası Şeyx Səfiəddin də olub. Onlar təkcə təriqət başçıları olmayıb, eyni zamanda bədii yaradıcılıqla məşğul olmaqla, öz irfani fikirlərini şeirlə xalqa çatdırıblar. Əsərlərinin çox kiçik bir hissəsi bizə çatan bu böyük şəxsiyyətlərin yaradıcılığı bölgə ədəbiyyatının ilkin nümunələri kimi səslənir. Sonrakı əsrlərdə bu missiya davam etsə də, bir-birini əvəz edən feodal müharibələri zamanı kitabxanalar kütləvi şəkildə yandırıldığı üçün bizə gəlib çatmayıb...”

Söylədiklərində pafos axtarmağa dəyməz, nə də ki, yazıçı təxəyyülünün ifadəsi kimi yanaşmaq da olmaz. O, yerlibazlıqdan çox uzaqdır. Bəziləri kimi- mənim elim bütün ellərdən yaxşıdır- deyə düşünmür də. Hadisələrə obyektiv dəyər verməyi bacarır...

Filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli onun haqqında söyləyir:- “Öncə onu deyim ki, Qafar Cəfərli yaxşı yazıçı-publisistdir. Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə yanaşı, hal-hazırda detektiv janrda əsərlər yazan qələm sahibləri arasında seçilir, fərqlənir. "Günahsız mələk", "Namus yarası", "Gecənin lal fəryadı" və s. povestləri, hekayələri ilə oxucular yaxşı tanışdırlar. O, Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı olub, "Tanrının göz yaşları" romanı da bir müharibə veteranının müşahidələrini əks etdirir. "Ömür yolu" avtobioqrafik romanı bir insan və yazıçının xatirələr dünyasını gözlərimiz qarşısında canlandırır və açığını deyim ki, onun keçirdiyi hisslər, başına gələn hadisələr, iyirmi ildən artıq hüquq-mühafizə sistemində fəaliyyəti zamanı çətin və mürəkkəb olaylarla, cinayət hadisələri ilə üz-üzə gəlməsi, ancaq bütün bunlarla yanaşı, ədəbiyyata sevgisi bir an belə səngiməyən bir insanın həmin o xatirələr dünyasının acılı-şirinli hekayətləridir.”

Ciddi görkəmi var. Bəlkə də, bu ciddilik uzun müddət çalışdığı sahənin xarakterindən vücuduna hopub, deyə bilmərəm, amma çox işgüzar adamdır. O, AYB-nin Lənkəran Bölməsinə sədr təyin olunandan bəri, bir sıra uğurlara imza atıb. Şəhərin yaradıcı adamları ilə mehriban münasibət qura bilib. Tez-tez ədəbi-bədii tədbirlər keçirib gənclərin maariflənməsinə töhfə verməyə çalışır. Professor Vaqif Yusifli fikirlərini belə yekunlaşdırır: “Qafar Cəfərli iki bədii filmə də çəkilib və maraqlı rollarla yadda qalıb. Amma o, həyatda öz rolunu- yazıçı Qafar Cəfərli obrazını mükəmməl icra edir.”

Bəli, güman edirəm ki, onun haqqında öyrənib bildiklərimi sizinlə bölüşə bildim. Bu gün - martın 7-si Qafar Cəfərlinin doğum günüdür, bu dəfə 69 yaşı tamam olur. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı və yaradıcılıq uğurları arzulayırıq...

“Ədəbiyyat və incəsənət!”

(07.03.2026)

Sumqayıt şəhərində 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə bayram tədbiri keçirilib

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

Gənclik və gözəllik şəhəri Sumqayıtda 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə bayram tədbiri keçirilib. Əvvəlcə şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Azərbaycan Respublikasının dövlət himni səsləndirilib.

Bayram tədbirində Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov, millət vəkilləri, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, idarə və müəssisələrin nümayəndələri, şəhid anaları, qazilər, həmçinin şəhərin müxtəlif sahələrində çalışan qadınlar iştirak ediblər.

Tədbirdə çıxış edən Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov Azərbaycan qadınlarını 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edərək onlara möhkəm cansağlığı, ailə səadəti və fəaliyyətlərində yeni uğurlar arzulayıb. Şəhər rəhbəri bildirib ki, Azərbaycan qadını tarix boyu öz müdrikliyi, zəngin mənəvi dünyası, fədakarlığı və yüksək vətəndaşlıq mövqeyi ilə cəmiyyətimizin inkişafında mühüm rol oynayıb. O vurğulayıb ki, qadınlar yalnız ailə dəyərlərinin qoruyucusu kimi deyil, həm də ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və mədəni həyatın bütün sahələrində fəal iştirak edərək ölkəmizin tərəqqisinə dəyərli töhfələr verirlər.

Zakir Fərəcov qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü dövlət siyasəti nəticəsində qadınların cəmiyyətin bütün sahələrində fəal iştirakı üçün geniş imkanlar yaradılıb. Bu siyasətin əsası Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş və hazırda uğurla davam etdirilir. Dövlətimizin həyata keçirdiyi sosial və iqtisadi islahatlar qadınların bilik və bacarıqlarını reallaşdırması, onların liderlik keyfiyyətlərinin üzə çıxması üçün əlverişli mühit formalaşdırıb.

Çıxış zamanı bildirilib ki, Azərbaycan qadınları tarixən milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasında, mədəni irsimizin yaşadılmasında və gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında mühüm rol oynayıblar. Bu gün də onlar elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, iqtisadiyyat və digər sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərərək ölkəmizin inkişafına öz töhfələrini verməkdə davam edirlər.

Vurğulanıb ki, Sumqayıt şəhərinin sosial-iqtisadi inkişafında, elmi və mədəni həyatında qadınların xüsusi xidmətləri vardır. Şəhərdə çalışan qadınlar müxtəlif sahələrdə peşəkarlıq nümayiş etdirərək, ictimai fəallıqları ilə şəhərin tərəqqisinə və dinamik inkişafına mühüm töhfələr verirlər.

Tədbirdə həmçinin qeyd olunub ki, Azərbaycan qadınının yüksək nüfuzu və ictimai fəallığı ölkəmizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın çoxşaxəli fəaliyyəti ilə daha da güclənir. Onun həyata keçirdiyi sosial, humanitar və mədəni layihələr cəmiyyətimizdə humanizm və mərhəmət dəyərlərinin təbliğinə, milli-mədəni irsimizin qorunmasına və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm töhfə verir.

Sonda şəhərin ictimai həyatında fəal iştirak edən, müxtəlif sahələrdə uğurları ilə seçilən bir qrup qadına Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin fəxri fərmanları təqdim olunub.

Rəsmi hissədən sonra tanınmış müğənnilərin iştirakı ilə konsert proqramı təqdim edilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Yaradıcılığının əsas mərhələsi Gəncə Dövlət Dram Teatrı ilə bağlı olub Əşrəf Əmrah oğlu Yusifzadənin.

5 dekabr 1906-cı ildə Şərur rayonunun Sərxanlı kəndində doğulan Əşrəf Yusifzadə fitri istedada malik olub. On dörd yaşına kimi kənddə yaşayıb. Şərurdakı birinci dərəcəli məktəbdə oxuyub. Ədəbiyyata, dramaturgiyaya coşğun həvəs göstərən Əşrəf məktəbdəki dram dərnəyinin fəallarından olub.

Beşillik təhsilini uğurla başa vuraraq müəllimlərinin tövsiyəsi ilə İrəvana gəlib. Burada iyirminci illərdə bütün SSRİ-də dəbdə olan "Rabfaka" (fəhlə fakültəsinə) daxil olub. Təhsilinə davamiyyətli şəkildə yiyələnən Əşrəf Yusifzadə eyni zamanda İrəvanda Azərbaycan teatrının canlı klassiklərindən olan Yunis Nurinin dram dərnəyinə gedib.

 Burada epizodik rollar oynayıb, kütləvi səhnələrdə iştirak edib. Fəhlə fakültəsini iki ilə başa vuran Əşrəf Yusifzadə Yunis Nurinin zəmanəti ilə İrəvandam Azərbaycan teatr dəstəsinin aktyor heyətinə qəbul olunub. 1928-ci ildə bu kollektivin əsasında İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı yaranıb və kollektiv Jan Batist Molyerin "Zorən təbib" komediyası ilə fəaliyyətə başlayıb.

Aktyor bu tamaşada nökər rolunu ifa edib. Əşrəf Yusifzadə dram truppasında və Dövlət Teatrında hazırlanmış Cəfər Cabbarlının "Aydın" (Dövlət bəy), Qabriel Sundukyanın "Pepo" (Pepo) əsərlərinin tamaşalarında əsas rollarda oynayıb. 1930-cu ildə Əşrəf Yusifzadə teatr sənətindən ayrılaraq Bakıya ali təhsil almağa gəlib. Burada Politexnik İnstitutunun kənd təsərrüfatı fakültəsinə daxil olub.

Məşhur aktyor Rza Təhmasiblə, şair-dramaturq Hüseyn Cavidlə dostluğu onu yenidən teatr sənətinə bağlayıb. 1932-ci ilin oktyabrında Bakı Türk İşçi Teatrının truppasına aktyor götürülüb. Kollektivlə birgə 1933-cü ildə Gəncəyə gəlib və ömrünün sonun qədər Gəncə Dövlət Dram Teatrında aktyorluq edib.

1936-cı ildən müstəqil binada fəaliyyət göstərən Gəncə DDT-nin repertuarının əsas ağırlığını cəsarətlə çəkən, demək olar, bütün qəhrəman və əsas rolları oynayan barınaqla sayılacaq aparıcı aktyorlardan biri də Əşrəf Yusifzadə idi. O, Gəncə tamaşaçılarının rəğbət və məhəbbətini, ehtiram və hörmətini qazanmışdı, kollektivin populyar aktyoru kimi sevilirdi.

Teatrda tamaşalar hazırlamış rejissorlardan Həbib İsmayılovun, Mehdi Məmmədovun, Həsən Ağayevin, Yusif Yulduzun, Hüseyn Sultanovun, Tofiq Kazımovun, Nəsir Sadıqzadənin, Yusif Bağırovun, Vaqif Şərifovun, Əşrəf Quliyevin bədii cəhətdən daha kamil quruluşlarında əsas rolları Əşrəf Yusifzadə ifa edib. Məşhur aktyorun zəngin və əlvan yaradıcılıq xəzinəsinin aydın və parlaq mənzərəsi belədir:

Mirzə Rəhim ("Özgə uşaqları", Vasili Şkvarkin), Balarza, Atakişi, Mirzə Rza, Aqşin, Generalqubernator, Dövlət bəy ("Almaz", "Sevil", "Nəsrəddin şah", "Od gəlini", "1905-ci ildə" və "Aydın", Cəfər Cabbarlı), Məktəb naçalniki ("Üzləşdirmə", Tur qardaşları və Lev Şeynin), Frans Moor ("Qaçaqlar", Fridrix Şiller), Vaqif və Qacar, Xosrov ("Vaqif" və "Fərhad və Şirin", Səməd Vurğun), Dəmirçi Musa, Mirzə Qərənfil, Gülümov, Qasım ("Toy", "Xoşbəxtlər", "Aşnalar" və "Nişanlı qız", Sabit Rəhman)

Yaqo ("Otello", Uilyam Şekspir), Veysəl və Qaya ("Bahar", Məmmədhüseyn Təhmasib), Hacı Fərəc ("Hacı Fərəc", Nəcəf bəy Vəzirov), Nizami ("Nizami", Mehdi Hüseyn), Tofiq ("İntizar", İlyas Əfəndiyev və Mehdi Hüseyn), Əhmədi Biqəm, Məşədi Hüseyn ("Məhəbbət" və "Həyat", Mirzə İbrahimov), Hacı Qara ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadə), Xosrov Atayev, Nəcəf ("Atayevlər ailəsi" və "Bahar suları", İlyas Əfəndiyev)

Con Rayt ("Qərq edilmiş daşlar", İlo Mosaşvili), Şeyx Nəsrulla ("Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə), Vilyams ("Kəllə", Nazim Hikmət), Qurban ("Pəri cadu", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Los və Muradov ("Böyük ürək", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli), Sultan Zöhrabov ("Vicdan", Bəxtiyar Vahabzadə), Şeyx Sənan və Özdəmir, Keykavus ("Şeyx Sənan" və "Səyavuş", Hüseyn Cavid), Ezop ("Tülkü və üzüm", Gilerma Fiqeyredu), Səməd Vurğun ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun)

Əşrəf Yusifzadənin parlaq istedadının pərəstişkarları Gəncədən başqa Şəmkirdə, Qazaxda, Tovuzda, Yevlaxda, Şəkidə, Lənkəranda, İrəvanda, Ağdamda, Şuşada, Füzulidə, Laçında… da çox idi. Çünki teatr bu rayonlarda uğurla qastrol tamaşaları göstərib. Romantik aktyor, cəfakeş teatr xadimi, gənclərin qayğıkeş hamisi Əşrəf Yusifzadə 17 iyun 1943-cü ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti və 30 aprel 1955-ci ildə xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub. 1963-cü il mart ayının 7-də Gəncə şəhərində vəfat edib və buradakı qədim Səvzəkar (Sərdabəli) qəbiristanlığında dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Qarşıdan 8 mart gəlir. Mən həmişə qadınlara böyük hörmət və ehtiram bəsləyən, təmsil olunduğu sahədə qadınlarla xoş ünsiyyəti ilə seçilən bir şəxs barədə danışmaq istəyirəm. Bakının unudulmaz "Elman dayısı" barədə.

Fevral ayı Azərbaycanın mədəni mühiti, xüsusilə kitabdavranlar üçün kədərli bir xatirəni özündə daşıyır. 2019-cu ilin 13 fevralında ömrünü vərəqlər və sətirlər arasında tamamlayan, Bakının ən məşhur kitabçısı Elman müəllim dünyasını dəyişdi. O, sadəcə bir satıcı deyil, şəhərin intellektual yaddaşının canlı bir parçası idi.

İzdihamlı mağazalardan İçərişəhərin sakitliyinə

Elman müəllimin ömür yolu Azərbaycanın kitab mədəniyyətinin qızıl dövrü ilə sıx bağlıdır. SSRİ illərində Bakının ən böyük kitab mağazasının müdiri işləyən Elman dayının xatirələri o dövrün oxu mədəniyyətindən xəbər verirdi:

Mağazada o qədər böyük izdiham olurdu ki, müdir hər səhər qapıları polis müşayiəti ilə açmalı olurdu.

 Onun mağazasından çemodanlarla kitab alanlar arasında dünya şöhrətli şahmatçı Qarri Kasparov kimi simalar var idi.

Son illərində İçərişəhərin dar küçələrindəki kiçik, amma ruhu olan mağazasında fəaliyyət göstərən Elman müəllim, oraya gələn hər kəs üçün bir müsahib idi. O mağazanın özünəməxsus kağız qoxusu, Elman dayının sakit danışığı və ayaqlarını sürüyərək rəflər arasında gəzişməsi onu tanıyanların yaddaşına əbədi həkk olunub.

"Onun mağazası sadəcə ticarət obyekti deyil, bir mədəniyyət ocağı idi. Hətta mağazasını kafeyə çevirmək istəyənlərin təzyiqlərinə rəğmən, o, son nəfəsinə qədər kitablara sadiq qaldı."

Elman müəllim cəmiyyətə səssiz, lakin dərindən xidmət edən fədakar insanlardan idi. Onu biz məhz indi, martın 7-si günü xatırladıq, amma gəlin onu hər ilin fevral ayında xatırlayaq, bu xatırlama onun işıqlı xatirəsini gələcək nəsillərə ötürmək hər bir kitabsevərin mənəvi borcudur.

Ruhun şad olsun, Bakının böyük Kitabçısı!

Sənin yaddaşlarda qalmağın, kitaba olan sevginin yaşaması deməkdir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.02.2026)

Fatimə Məmmədova, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Son günlər sosial şəbəkələrdə baş verən bir hadisə Azərbaycan cəmiyyətini ciddi şəkildə düşündürməlidir. Belə ki, Bakı Dövlət Universiteti-nin Hüquq fakültəsinin tələbələri bir neçə gün əvvəl şantaj və təhqir kampaniyasının qurbanına çevrilib. Məlumata əsasən, həmin fakültəyə qəbul ola bilməyən 25-26 yaşlı bir şəxs süni intellekt texnologiyalarından istifadə edərək tələbələrin şəkillərini montaj edib, onları təhqiramiz formada sosial şəbəkələrdə yaymağa başlayıb.

Bu artıq sadəcə bir “internet zarafatı” deyil. Bu, açıq şəkildə kibercinayət, şantaj və psixoloji terrordur. Gənclərin şəxsi həyatı ilə oynamaq, onların nüfuzuna zərbə vurmaq və sosial şəbəkələrdə linç mühiti yaratmaq cəmiyyət üçün ciddi təhlükədir.

Məlumata görə, həmin şəxs saxlanılıb. Lakin məsələ bununla bitməyib. Görünən odur ki, bu çirkin kampaniya tək bir nəfərin işi deyilmiş.

Qeyd edək ki, onun davamçıları müxtəlif saxta hesablarla eyni üsulu davam etdirir və artıq hədəf dairəsini genişləndirərək Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin tələbələrinə qarşı da oxşar təzyiq üsullarına əl atırlar.

Ən narahatedici məqam isə budur ki, texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı insanlıq dəyərləri geriyə gedir. Süni intellekt elmi inkişaf üçün yaradılıb, lakin bəzi xəstə təfəkkürlü insanlar onu gənclərin şərəf və ləyaqətini tapdalamaq üçün alətə çevirirlər. Bu isə artıq təkcə hüquqi məsələ deyil,  bu, cəmiyyətin mənəvi deqradasiyasıdır.

Mövzu ilə bağlı Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin tələbəsi Dilşad Məmmədəliyevaya müraciət etdik. O, baş verənlərlə bağlı Ədəbiyyat və İncəsənət portalına açıqlamasında belə deyib:

“Mən jurnalist və publikatram. Mən də bu mövzu ilə bağlı danışıb paylaşmaq istəyirdim. Lakin kibercinayətkarın saxlanıldığı xəbəri yayılandan sonra düşündüm ki, məsələ artıq həllini tapıb və buna görə paylaşım etmədim. Ancaq sonradan tələbələrin yenidən şantaj olunduğunu gördükdə mövzuya laqeyd qala bilmədim və şəxsi hesabımda bu barədə fikirlərimi paylaşdım. Hiss edirdim ki, onlar belə bir şey edəcəklər. Hazırda bu işi davam edənlər isə özü kimi olan dostlarıdır. Səhifələri spam etsək də müxtəlif adlarda nə qədər hesablar açırlar. Bu həqiqətən də psixoloji təzyiqdir. Kibercinayətkarlığın qurbanı olanların yanında olub onları müdafiə edərkən öz başımda çatladı məsələ”.

Bu sözlər əslində problemin miqyasını açıq şəkildə göstərir. Bir qrup insan sosial şəbəkələrdə gizlənərək gənclərə qarşı rəqəmsal zorakılıq həyata keçirir. Onlar anonimlikdən istifadə edib insanların həyatını kabusa çevirirlər.

Sual isə açıq qalır: Bir nəfər saxlanıldısa, niyə bu çirkin kampaniya hələ də davam edir? Süni intellekt texnologiyasından istifadə edərək insanları təhqir etmək və şantaj etmək yalnız bir nəfərin məsuliyyəti deyil. Bu, təşkilatlanmış kibertəzyiq şəbəkəsinə çevrilirsə, artıq daha ciddi tədbirlər görülməlidir.

Çünki bu gün hədəf tələbələrdir. Sabah isə eyni üsul istənilən insanın həyatını məhv etmək üçün istifadə oluna bilər.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.03.2026)