Super User
Təmiz bakılı, ata-babadan nardaranlı Adil Rüstəmov
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Bakı kəndlərinin koloriti bir ayrıdır. Xəzər, qumlu sahil, günəş – bunlar bitkin bir kompzisiya təşkil edirlər. Buranın rəng çaları da isti rənglərdən frmalaşır adətən. Odur ki, buralardan tanınmış rəssamlar çıxmaqdadır. Ötən dəfə Əmircandan Səttar Bəhlulzadə, Buzovnadan Mirnadir Zeynalov barədə danışmışdıq. Bu gün növbə Nardarandan Adil Rüstəmovundur.
Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı, professor Adil Rüstəmov 11 mart 1943-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1965-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1973-cü ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Universitetini bitirib. 1975-ci ildə Rəssamlar İttifaqına qəbul edilib. 1981-ci ildə 3 qrafik rəssam ilə birgə sərgi keçirib. 1985-ci ildə Arktika adlı fərdi sərgisini, 1991-ci ildə Lirika və Poeziya adlı fərdi sərgisini keçirib.
1993-cü ildə Məmməd Araz adına müsabiqənin laureatı adına layiq görülüb. 1994-cü ildə "Əliağa Vahid — 100" adlı fərdi sərgisini, 1996-cı ildə "Füzuli — 500" adlı fərdi sərgisini keçirib. 1996-cı ildə Novosibirsk şəhərində BİENAL-qrafika 99 Beynəlxalq Sərgisində iştirak edib. 2000-ci ildə Azərbaycanda və Türkiyədə fərdi sərgiləri təşkil edilib. Rəssamlıq Akademiyasında müəllim kimi çalışıb.
2010-cu ildə Xocalı soyqırımının ildönümü münasibətilə Rəssamlar İttifaqının Vəcihə Səmədova adına sərgi salonunda Adil Rüstəmovun "Qarabağ şikəstəsi" adlı fərdi sərgisi keçirilib. Sərgidə 40 qrafika nümunəsi nümayiş etdirilib. 1993-cü ildə Məmməd Araz adına müsabiqənin laureatı olub. 1997-ci ildə "Humay" mükafatına, 30 may 2002-ci ildə isə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adına layiq görülüb.
Əməkdar rəssam ömrünün son günlərini Fransada yaşayıb. Müsahibələrindən birinə nəzər saldıqda, onun xarakterinə də bələd luruq, yaradıcılıq sirlərinə də.
-Oxucuya özünüzü necə təqdim edərdiniz?
-Mən təmiz bakılı, ata-babadan nardaranlı, 1943-cü ildə Bakının yuxarı məhəllələrində doğulub, boya-başa çatmış, 71 yaşlı əməkdar rəssam, professor, hal-hazırda bir neçə xəstəliyimlə əlaqədar təqaüddə olan rəssam. Füzuli demişkən:
Ömrüm nə mənasız, nə hədər keçdi,
Sənətdən hələ çox bixəbər keçdi,
Ömrüm keçdisə də "əfsus" demirəm,
Əfsus o ömrə ki, bisəmər keçdi.
-Vətəndən uzaq olan sənətkar, yəqin ki, yaradıcılıqdan uzaq deyil...
-Böyük türk şairi Nəcib Fazil Qısakürəyin aforizmi var: "Könlüm uçmaq dilərkən səmavi ölkələrə, ayaqlarım takılıyor yerdəki kölgələrə". Mən xəstəxanada, hətta əməliyyatdan çıxandan sonra da, infarktdan yatanda da əlim karandaşa, fırçaya "takılıb". Yanıma gələnlərə zarafatca deyirəm ki, hər biri çox vaxt ölüm ilə nəticələnə biləcək xəstəliklərdən çıxmağıma səbəb sənətim olub. Əzrayıl hər gələndə görür ki, əlimdə işim var, deyir, işini qurtarsın, sonra aparım. Tərslikdən, iş də qurtarmır.
-Avropada yaşayırsız və yəqin ki, avropa təsirli, Azərbaycan ruhlu yeni işləriniz olur. Bəs o işlərinizdən ibarət sərgi düşünmüsünüzmü?
-İstər-istəməz həmişə yaradıcılığında axtarışda olan, yeni ab-havasız yaşaya bilməyən, daim işləyən sənətkar sənətdə heç vaxt bir yerdə dayanmır, dayanırsa, deməli, tükənib. F.Qoca "Şairlər cavan qalmağın sirrini bilir, şairlər çox gec qocalır, Bəlkə də heç qocalmır, cavan olur" deyib. Rəssamlar və bütün yerində təpik vurmayan yaradıcı insanlar daim axtarışda olurlar. Mən deyərdim, insanlar ağır xəstəliklərə də düçar olsalar, zaman və məkana uyğun əsərlər yaradırlar. Bir də sənət aləmində başlıca meyar nə gənclikdir, nə də qocalıq. İstedad və idrakdır.
-Hal-hazırda ürəyinizdən nə keçir?
-Zər qədrini bilən zərgərlərlə bir yerdə olmaq, görüşmək, ikincisi, Abşeronun, Xəzərin sahilləri, üçüncüsü Rəssamlıq Akademiyasındakı tələbələrimi, müəllim kollektivini görmək. Hamısından yüksək hörmət görmüşəm, yerim xüsusi idi. Bir maraqlı insan kimi, söhbətcil insan kimi, dostların ev qonaqlıqlarında çox dadlı yeməklər bişirən kimi, toy mərasimlərində, ad günlərində hamıdan fərqli sağlıq deyən kimi, ən əsas rəssam kimi öz millətimin məni sevənlərinin yanında olmaq ürəyimdən keçir.”
Rəssam 22 mart 2018-ci ildə vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
1220-ci il Buxara yürüşü və Kalan minarəsinin taleyi
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
TürkMədəniyyətivə İrsiFonduilə “Ədəbiyyatvə incəsənət” portalının birgə layihəsində Türk dünyasının tarixi mövzusuna txunacağıq.
Tarixvə rəvayətarasında
1220-ci ildə Çingiz xan rəhbərliyindəki monqol ordusu Orta Asiyanın ən mühüm şəhərlərindən biri olan Buxaraya daxil olub. Bu yürüş təkcə hərbi qələbə deyildi. O, bölgənin siyasi, dini və mədəni həyatında dərin iz buraxan dönüş nöqtəsi idi. Şəhər müqavimət göstərsə də qısa müddətdə ələ keçirilib və ağır dağıntılara məruz qalıb.
Lakin bu dağıntılar fonunda bir memarlıq abidəsi xüsusi diqqət çəkir. Bu memarlıq abidəsi Kalon minarəsidir.
Tarixi kontekst
Monqolların Mərkəzi Asiyaya yürüşü Xarəzmşahlar dövləti ilə münaqişədən sonra başlayıb. 1219-1221-ci illər arasında Səmərqənd, Buxara, Ürgənc kimi şəhərlər ard-arda işğal edilib. Tarixi mənbələr xüsusilə Cüveyni və Rəşidəddin kimi müəlliflərin əsərləri Buxaranın tutulmasını geniş təsvir edir. Şəhərin müdafiəsi yarılıb, əhalinin bir hissəsi qətlə yetirilib, bir hissəsi əsir aparılıb, tikililərin əksəriyyəti dağıdılıb.
Bu dağıntılar zamanı Buxaranın əsas cümə məscidi olan Kalon məscidi ciddi ziyan görüb. Lakin onun yaxınlığında yerləşən və 1127-ci ildə Qarakitay hökmdarı Arslan xanın inşa etdirdiyi Kalon minarəsi salamat qalıb.
Memarlıq xüsusiyyətləri və strateji məqam
Kalon minarəsi təxminən 45-47 metr hündürlüyündədir və XII əsr Mərkəzi Asiya memarlığının şah əsərlərindən hesab olunur. Silindrik forması, bişmiş kərpicdən hörülmüş mürəkkəb ornamentləri və konstruktiv möhkəmliyi onu həm estetik, həm də texniki baxımdan nadir abidəyə çevirir.
Bəzi tədqiqatçılar minarənin dağıdılmamasını onun memarlıq möhkəmliyi ilə əlaqələndirirlər. Bu ölçüdə və bu konstruksiyada tikilini qısa müddətdə dağıtmaq çətin idi. Digər ehtimal isə onun hərbi müşahidə nöqtəsi kimi istifadəyə yararlı olmasıdır. Monqollar praktik düşüncəyə malik idilər və strateji baxımdan faydalı tikililəri saxlayırdılar.
Rəvayət: əyilən ordu və qorunan minarə
Xalq yaddaşında isə hadisə daha simvolik formada yaşayır. Rəvayətə görə, Çingiz xan minarənin əzəmətinə baxarkən başındakı qalpaq yerə düşür. O, qalpağını götürmək üçün əyiləndə arxasındakı əsgərlər bunu hökmdarın baş əyməsi kimi qəbul edib birlikdə əyilirlər. Çingiz xan ayağa qalxanda ordusunun baş əydiyini görür və belə dediyi söylənilir: “Mənim ordumun başını əydirən bu tikilini dağıtmaq olmaz". Bundan sonra minarənin qorunmasını əmr edir.
Bu epizod klassik tarixi mənbələrdə sənədləşdirilən fakt kimi deyil, daha çox sonrakı dövrlərin ədəbi və şifahi ənənələrində qorunan motiv kimi qiymətləndirilir. Lakin onun yayılması təsadüfi deyil. Bu hekayə iki mühüm ideyanı simvolizə edir: hakimiyyətin gücünü və memarlığın heyranedici təsirini.
Tarixi reallıq
Mənbələr göstərir ki, Buxara şəhəri ciddi şəkildə dağıdılıb və dini mərkəzlər belə toxunulmaz deyildi. Çingiz xanın Buxara məscidində çıxış etdiyi və şəhər əhaləsinə sərt mesaj verdiyi barədə məlumatlar mövcuddur. Bu kontekstdə minarənin salamat qalması ya təsadüfi, ya texniki, ya da strateji səbəblərlə izah oluna bilər.
Ancaq bir fakt dəyişmir: XIII əsrdən bu günə qədər Kalon minarəsi ayaqdadır. O, monqol istilasından, siyasi dəyişikliklərdən və zamanın sınaqlarından keçərək Buxaranın simvoluna çevrilib.
Nəticə olaraq qeyd edək ki,
1220-ci ilin faciəli hadisələri Buxaranın tarixində silinməz iz buraxıb. Lakin Kalon minarəsinin salamat qalması tarixçilər üçün araşdırma mövzusu, xalq üçün isə qürur və rəmz mənbəyidir. Rəvayət fakt olmasa belə, o, bir həqiqəti ifadə edir: bəzən memarlıq və mədəniyyət öz əzəməti ilə zorakılığın qarşısında belə dayanmağı bacarır.
Tarix sənədlərlə yazılır, yaddaş isə hekayələrlə yaşayır. Kalon minarəsi isə hər ikisinin kəsişdiyi nöqtədə dayanır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Aşıq Ələsgərin vəfatının 100-cü ildönümünə həsr olunmuş anım gecəsi keçirilib
“Dədə Ələsgər Ocağı” İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Rəşid Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında söz-saz sənətinin böyük ustadı Aşıq Ələsgərin vəfatının 100-cü ildönümü münasibətilə anım gecəsi keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına İctimai Birlikdən verilən məlumata görə, tədbiri giriş sözü ilə aparıcı, şair-publisist Əkbər Qoşalı açaraq, bu görüşün saz-söz mədəniyyətimizin ən böyük nümayəndələrindən biri olan Aşıq Ələsgər irsinə ehtiramın ifadəsi olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, ustad sənətkarın yaradıcılığı xalqın mənəvi yaddaşını, dilini və dünyagörüşünü yaşadan zəngin və qiymətli mədəni xəzinədir.
“Dədə Ələsgər Ocağı” İctimai Birliyinin sədri Xətai Ələsgərli sənətkarın həyat və yaradıcılığı haqqında danışıb. O, Aşıq Ələsgərin şeirlərindən örnəklər səsləndirərək böyük ozanın saz-söz sənətində tutduğu mövqedən söz açıb.
Bildirilib ki, Aşıq Ələsgər öz yaradıcılığı ilə sözünün hikmətini, sazın qüdrətini - aşıq sənətini xalqın mənəvi yaddaşında əbədi yaşadan nadir sənətkarlardan biri kimi mədəniyyət tariximizdə silinməz iz qoyub.
Tədbirdə çıxış edən millət vəkili, professor Hikmət Babaoğlu, Aşıq Ələsgərin yaradıcılığının milli-mənəvi dəyərlərimizin formalaşmasında önəmli rol oynadığını vurğulayıb. O, sənətkarın söz dünyasını Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşını, mənəvi düşüncəsini və həyat fəlsəfəsini özündə əks etdirən böyük bir irs olaraq xarakterizə edib.
Konsert proqramında Azərbaycan aşıq və muğam sənətinin tanınmış nümayəndələri çıxış edib. Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçiləri, ustad aşıqlar - Ədalət Dəlidağlı, Bəhmən Göyçəli, Əməkdar artist Rəhilə Bəndəliyeva, Beynəlxalq müsabiqələr laureatı, Xəzər Universitetinin müəllimi Aşıq Ramin Qarayev, eləcə də yeni nəsil aşıqları - Nəbi Nağıyev, Dərya Mərdanzadə, Məhsəti Cabbarova, İlqar Qələmçəli Dədə Ələsgər irsinə həsr olunmuş saz havaları ifa edib, ustadın söz xəzinəsinə müract ediblər.
Aşıqların ifalarını ustad balabançı Ələkbər Ələkbərov müşayiət edib.
Tədbirdə həmçinin dombra və kumuz ifaçısı Adnan Əmirli, müğənni Talıb Taleh, Təbrizli bəstəkar-müğənni Arif Mehmandost, xanəndələr - Mehranə Vəliqızı, Rəvanə Vəliyeva və Rəşad İdrisoğlu çıxış edərək zəngin musiqi proqramı təqdim ediblər.
Tədbirdə həmçinin Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Quba bölməsinin sədri, tanınmış şair-publisist Ramiz Qusarçaylı və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin katibi, “Ozan dünyası" jurnalının baş redaktoru Musa Nəbioğlu çıxış edərək Aşıq Ələsgərin poeziyasının və aşıq sənətinin Azərbaycan mədəniyyətində tutduğu mühüm yerdən danışıblar.
Sazın sədası və ustad sənətə ehtiram ruhunda keçən anım gecəsi tamaşaçılar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb. Tədbir bir daha göstərib ki, Aşıq Ələsgərin zəngin irsi Azərbaycan xalqının mənəvi yaddaşında yaşayır və bu irs gələcək nəsillərə uğurla ötürülməkdə davam edir.
Anım gecəsi Azərbaycan aşıq sənətinin yaşadılması, milli mədəniyyətimizin təbliği və böyük ozanın xatirəsinin ehtiramla yad edilməsi baxımından əlamətdar hadisə olub.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
CƏLİL XƏLİLOV: “İrana yardım İlham Əliyevin humanist siyasətinin növbəti təzahürüdür”
“İrana qida və dərman yardımı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin humanist siyasətinin növbəti təzahürüdür”. - Bunu “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına açıqlamasında Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının sədri polkovnik Cəlil Xəlilov bildirib.
Polkovnik qeyd edib ki, bu, Azərbaycanın qonşu dövlət olan İrana ənənəvi dostluq münasibətinin göstəricisidir:
“Azərbaycan hər zaman bütün qonşu dövlətlərə, eləcə də İrana dostluq münasibəti bəsləyib, mehriban qonşuluq siyasəti yürüdüb. ABŞ-İsrail koalisiyası ilə müharibədə olan İrana Azərbaycanın göstərdiyi humanitar yardım, dövlətimizin dostluq siyasətinin əməli davamıdır. Bu addım bir daha sübut edir ki, Azərbaycan heç bir halda qonşu dövlətlərdə yaşanan humanitar fəlakətlərə biganə qalmır, onları daim diqqət mərkəzində saxlayır. Bu baxımdan, dövlətimizin İrana 30 tona yaxın humanitar yardım göstərməsi bəşəri-insani dəyərlər baxımından da təqdirəlayiqdir”.
Polkovnik qeyd edib ki, İran Azərbaycanın humanist münasibətinə eyni səmimiyyətlə cavab verməli, ölkəmizə qarşı təxribatlara son qoymalıdır:
“Azərbaycan bu addımı ilə bir daha sübut etdi ki, onun İrana olan münasibəti səmimidir və beynəlxalq hüquqa, mehriban qonşuluq siyasətinə, dostluq münasibətlərinə söykənir. Odur ki, İranın da Azərbaycanın səmimi münasibətinə eyni səmimiyyətlə cavab verməsi, ölkəmizə yönəlik təxribatlara son qoyması zəruridir. Yalnız bu halda ikitərəfli münasibətləri dostluq və mehriban qonşuluq siyasəti çərçivəsində davam etdirmək mümkündür.
İnanırıq ki, İran Azərbaycan dövlətinin, Azərbaycan Prezidentinin bu davranışından lazımi nəticə çıxaracaq və biz yaxın gələcəkdə İranın ölkəmizə münasibətində lazımi həssaslığa şahid olacağıq”.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Güneydən Məryəm Gözəlinin “Heç işin gəlmədi xoşuma dünya” şeiri
Əli Çağla,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan təmsilçisi
Güney Azərbaycan Poeziyası Antologiyası layihəsində təqdim etdiyimiz şair Təbrizdə yaşayan Məryəm Gözəlidir.
Məryəm Gözəli
Təbriz
HEÇ İŞİN GƏLMƏDİ XOŞUMA DÜNYA
Xəyalında sitəm, ürəyində kin,
Unutdun şərəfi, arını yedin,
Həyatın ağ günün, qəlbin sevincin,
Ömrümdən, günümdən daşıma dünya;
Heç işin gəlmədi xoşuma dünya.
Göz etdin gözünə yaman gözlünü,
Xalqa hakim etdin acı sözlünü,
Üzünə, üz tutdun hər min üzlünü,
Üzümdən arımı qaşıma dünya;
Heç işin gəlmədi xoşuma dünya.
Haq söz boyaxlanıb satıldı əldə,
Qananlar boğuldu gözündə seldə,
Elin ağır yükü yer saldı beldə,
Yığdın nə dərd varsa başıma dünya;
Heç işin gəlmədi xoşuma dünya.
Üzün min üz görüb, hər işin oyun,
Nə zatın bəllidir, nə də ki, soyun
Yasa qərq eyledin çox igid toyun,
Ağını caladın aşıma dünya;
Heç işin gəlmədi xoşuma dünya.
Dilim həsrət qaldı dadlı dadlara,
Varlığım alışdı, yandı odlara,
Vətən oğulların əydin yadlara,
Baxmadın gözümdə yaşıma dünya;
Heç işin gəlmədi xoşuma dünya.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
Rəsm qalereyası: Heyzel Martin, “Ledi Laverinin portreti”
Amerika rəssamı Heyzel Martinin “Ledi Laverinin portreti” rəsmi onun erkən işlərindən biri olsa da, həm də ən məşhur rəsmlərindəndir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
Günün fotosu: İtaliya Kiprə hərbi gəmi göndərdi
İranın Kiprə dron zərbəsi endirməsi bir neçə Avropa ölkəsini Kiprlə həmrəylik nümayişi olaraq ora hərbi gəmilərini göndərməsinə sövq edib.
O cümlədən İtaliya da bazar günü öz hərbi freqatını Kipr sahillərində yerləşdirib.
İtaliyanın hökumət başçısı Corc Meloni açıqlaylb ki, bu, heç də o demək deyil ki, İtaliya da konfliktə qoşulur.
Mənbə: Euronews
Foto: AP
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
Sabir Məmmədov: Teatr sahəsində yeni təşəbbüslər və yaradıcı fəaliyyət mühüm rol oynayır
Azərbaycan teatr sənəti qədim və zəngin tarixə malikdir. Onun inkişafı məsələsi daim aktualdır və qarşımızda mühüm vəzifələr dayanır. Məlum olduğu kimi, “Azərbaycan mədəniyyəti – 2040” Konsepsiyasında teatr sənətinin inkişafı ilə bağlı strateji hədəflər müəyyən edilib. İnanıram ki, həmin hədəflər teatr sahəsində yeni imkanlar yaradacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, bunu AzərTAC-a açıqlamasında Xalq artisti, aktyor Sabir Məmmədov deyib.
O bildirib ki, teatr canlı sənətdir və daim inkişaf etməlidir, bu inkişaf prosesində gənclərin rolu xüsusilə böyükdür.
“Yeni teatr təşəbbüslərinin, akademik və peşəkar teatrların fəaliyyəti, eləcə də istedadlı aktyorların yaradıcılığı bu sahənin inkişafına mühüm töhfə verir. Opera teatrı, akademik teatrlar və digər səhnə ocaqları da teatr sənətinin təbliğində xüsusi rol oynayır. Əminəm ki, bütün bu proseslər gələcəkdə Azərbaycan teatrının inkişafına daha böyük töhfələr verəcək”, – deyə o vurğulayıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
Niyə bizi ən çox kədərləndirən hekayələri sevirik?
Fatimə Məmmədova,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Sizcə, baxdığımız filmlər, oxuduğumuz əsərlər bizi niyə bu qədər özünə çəkir? Niyə bir kitabın ilk səhifəsini açdıqdan sonra onu bağlamaq istəmirik? Niyə bir filmi bitirəndə içimizdə qəribə bir boşluq qalır?
Bəlkə də ən sadə cavab budur: insan özünü həmin hekayələrin içində tapır.
Ən maraqlısı isə budur ki, bizi ən çox təsirləndirən əsərlər çox vaxt bizi kədərləndirən əsərlər olur. Gözlərimizi yaşardan filmlər, ürəyimizi sıxan ayrılıq səhnələri yaddaşımızda daha çox qalır. Bəzən bir filmi ona görə yenidən izləyirik ki, həmin ağrını yenidən hiss edək. Çünki orada ayrılıq da gözəldir, qovuşmaq da.
İllər öncə, hələ uşaq yaşlarımda bir kitab almışdım. Kitab sevgidən bəhs edirdi. O zaman bunu anlamırdım. Öz-özümə sual verirdim: niyə hər şey sevgidən yazılır? Axı mən hara, sevgi hara? Sevgi olmayan kitab yoxdurmu?
O yaşda mənə elə gəlirdi ki, dünya daha böyük mövzularla doludur. Dostluq var, həyat var, mübarizə var, arzular var. Bəs niyə hər şey yenə gəlib sevgiyə çıxır?
Zaman keçdikcə anladım ki, insanın həyatında baş verən demək olar ki, hər şeyin kökündə sevgi dayanır. Dostluq da bir növ sevgidir, ailə də sevgidir, vətən sevgisi də sevgidir. İnsan bəzən bunun fərqinə varmır, amma bütün hisslərin mərkəzində yenə sevgi dayanır. Böyüdükcə başa düşdüm ki, əgər bir əsərdə sevgi yoxdursa, o əsər sanki ruhsuz qalır. Əsərlərdəki ayrılıqlar, bədbəxt həyat hekayələri, yarımçıq qalan sevgilər o qədər canlı yazılır ki, oxucu özünü həmin insanların yerində hiss edir.
Filmlərdə də eyni hal baş verir. Bir ayrılıq səhnəsində sanki biz də o hekayənin içində yaşayırıq. Bəlkə də insanlar buna görə belə əsərləri daha çox sevirlər. Çünki o hekayələr onların içində gizlənən hissləri oyadır. Amma mənə görə əsərlərdəki o möhtəşəm sevgilər daha çox əsərlərin içində qalır. Gerçək həyatda isə biz onların yalnız kölgəsini görə bilirik. Canını fəda edən sevgili, hər şeydən keçən bir insan, ürəyini bütövlükdə bağışlayan həyat yoldaşı... Bunlar əsərlərdə çox gözəl görünür. Hətta bəzən o qədər möhtəşəm təsvir edilir ki, insan düşünür: kaş belə sevgi gerçək həyatda da bu qədər saf və bu qədər güclü olardı.
Amma həyat çox vaxt əsərlər kimi olmur.
Həyatda insanlar daha çox qorxur, tərəddüd edir, bəzən də yarı yolda qalırlar. Buna görə də bəlkə də biz o ideal sevgini daha çox filmlərdə və kitablarda axtarırıq.Və biz nə yaşamaq istəyiriksə, onun həvəsli izləyicisinə çevrilirik.
Filmlərdə, romanlarda, şeirlərdə gördüyümüz o böyük sevgilər bəlkə də içimizdə yaşatmaq istədiyimiz arzuların bir əksidir.
Bəzən düşünürəm: niyə şairlər daha çox ayrılıqdan yazırlar?
Demək olar ki, hər şairin yaradıcılığında ayrılıq mövzusu var. Bəzən bir deyil, bir neçə şeir ayrılıqdan bəhs edir. Sanki şairlər ayrılıq hissini daha yaxşı ifadə edə bilirlər.
Bunun səbəbi bəlkə də budur ki, ayrılıq insanın içində ən çox iz buraxan hisslərdən biridir. Sevgi insanı xoşbəxt edə bilər, amma ayrılıq insanı düşündürür. İnsan ayrılıq yaşayanda daha çox düşünür, daha çox yazmaq istəyir. Ürəyində yığılan sözlər kağıza tökülmək istəyir. Mən şair olsaydım, yəqin ki, mənim də əsərlərimin çoxu ayrılıqdan bəhs edərdi.
Çünki bəzən insanın ürəyindən gələn sözlər əvvəl əlinə, sonra qələminə, qələmindən isə ağ səhifələrə köçür. Və o sözlər çox vaxt insanın içində qalan hisslərin səsinə çevrilir. Filmlərdə də ayrılıq olanda onları daha çox izləmək istəyirik. Bir sevgi hekayəsi asanlıqla bitəndə o qədər də təsirli olmur. Amma ayrılıq, mübarizə, qovuşa bilməmək – bütün bunlar hekayəni daha canlı edir. İnsan həmin hekayənin sonunu görmək istəyir.
Bəlkə də buna görə eşqsiz və ayrılıqsız film bir az dadsız görünür.
Çünki insan hisssiz hekayəni sevmir. Hiss olmayan yerdə həyat da sanki solğun görünür.
Eşqin olmadığı həyat və ayrılığı tanımayan insan...
Bəlkə də bu ikisi mümkün deyil. Çünki sevgi varsa, bir gün ayrılıq ehtimalı da var. İnsan bu iki hissin arasında yaşayır.
Məncə bizi kitablara, filmlərə və şeirlərə cəlb edən də elə budur.
Biz o hekayələrdə öz hisslərimizi görürük. Bəzən yaşamadığımız bir sevgini, bəzən itirdiyimiz bir insanı, bəzən isə sadəcə xəyal etdiyimiz bir həyatı.
Və bəlkə də buna görə ayrılıq da gözəldir...
Çünki o, sevginin var olduğunu bizə xatırladır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
Oğuzun tanınmış müğənnisinin yubiley tədbiri keçirilib
İmran Verdiyev,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.
Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzində Oğuzun sevilən, tanınan müğənnisi Mirməhəmməd Malıyevin 65 illik yubileyi münasibətilə "Müğənni Mirməhəmməd Malıyevin 65 illik ömür yolu" adlı yubileyi gecəsi təşkil olunub.
Oncə ümummilli Lider Heydər Əliyevin, müstəqilliyimiz, vətənin azadlığı uğrunda Şəhid olmuş oğullarımızın əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.
Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə təşkil olunan tədbirdə Oğuz rayon İcra Hakimiyyətini humanitar-siyasi şöbəsinin müdiri Ayaz Ağayev, Yeni Azərbaycan Partiyasının Oğuz rayon təşkilatının sədri Saleh Məhərrəmov, Oğuz rayon Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Anar Hüseyinov, Oğuz rayonunundakı idarə və təşkilatların əməkdaşları, mədəniyyət işçiləri, ziyalılar, Oğuzun tanınan yazıçı və şairləri, şəhər sakinləri, müğənillər iştirak ediblər.
Çıxış edənlər uzun müddət Oğuz rayonunda mədəniyyət sahəsində müxtəlif vəzifədə çalışmış, müntəzəm olaraq el şənliklərində iştirak edən müğənninin həyat və yaradıcılığından, səsi ilə hər zaman onu dinləyən oğuzluların sevimli müğənnisi olan Mirməhəmməd Malıyevin milli musiqimizin qorunub yaşadılmasında böyük zəhmətindən söz açdılar. Onu 65 illik yubileyi münasibətilə təbrik etdilər
Müğənni M.Malıyevin həyat və yaradıcılıq yolunu işıqlandıran videoçarx izləndikdən sonra Oğuzun tanınmış müğənniləri mahnılar ifa etdilər.
Tədbirin sonunda Oğuz rayon İcra Hakimiyyətinin humanitar-siyasi şöbənin müdiri Ayaz Ağayev Oğuz rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı cənab Cavid Əbdul-Qədirovun müğənni M.Malıyevə hədiyyə və təşəkkürnaməsini təqdim etdi. Daha sonra Yeni Azərbaycan Partiyasının Oğuz rayon Təşkilatının sədri Saleh Məhərrəmov hədiyyə və təşəkkürnamə təqdim etdi. Tamaşaçılar tərəfindən gülllər, hədiyyələr təqdim olundu.
Tədbirdə Mədəniyyət İşçilləri Həmlkarlar İttifaqının Oğuz rayon Komitəsinin sədri Anar Hüseyinov çıxış edərək, Oğuz rayon mədəniyyət işçiləri adından, müğənni Mirməhhəməd Malıyevi təbrik etdi, hədiyyə və fəxri fərmanı müğənniyə təqdim etdi.
Tədbirin sonunda müğənni M.Malıyev tamaşaçılara yubiley gecəsində iştirak etdikləri üçün öz təşəkkürünü bildirdi, oğlu müğənni Hikmət Malıyevlə birlikdə onların qarşısında mahnılar ifa etdi.
Tədbirin sonunda xatirə şəkilləri çəkildi.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.03.2026)
