Super User
Mirzə Qədim İrəvaninin yubileyinə həsr olunmuş videoçarx hazırlanıb
Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında həyata keçirilən “Yubileylər silsiləsi” tədbirləri çərçivəsində tanınmış rəssam, Azərbaycan dəzgah boyakarlığının banisi, ornament və portret rəssamı Mirzə Qədim İrəvaninin 200 illik yubileyinə həsr olunmuş videoçarx hazırlanıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına kitabxanadan verilən məlumata görə, videoçarxda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Mirzə Qədim İrəvaninin 200 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamı, rəssamın həyat və yaradıcılığı haqqında qısa məlumat verilir, onun əsərləri nümayiş olunur. Bildirilir ki, Mirzə Qədim xalq sənətini dərindən bilən, əsərlərindən bu tükənməz sərvətin gözəl ənənələrindən gen-bol və bacarıqla istifadə edən mahir ornamentalist rəssam olmuşdur. Rəssam 1875-ci ildə vəfat etmişdir.
Rəssamın vəfatından sonra ailə arxivində onun 100-dən çox əsəri qalmışdı. M.Q.İrəvaninin yalnız 20-i əsəri Bakıya gətirilmişdir və 1939-cu ildə R.Mustafayev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi (h/h Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi) tərəfindən alınmışdır. Bu rəsmlər ermənilərin 1918-ci ildə İrəvanda yaşayan azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qırğınlardan xilas olmağa çalışan ailə üzvlərinin özləri ilə götürə bildikləri nümunələrdir.
Mirzə Qədim İrəvaninin yaradıcılığı ilə Azərbaycan təsviri incəsənətində şərti dekorativ üslubdan yeni keyfiyyətli realist sənətə keçid başlanır. İzləyicilərə rəssamın ilk işi olan yeniyetmə dövründə güzgü üzərində boya ilə çəkdiyi “Qadın” portreti, şüşə üzərində işlənilən “Rəqqasə” və “Dərviş” əsərləri, yaradıcılığının erkən dövrünə aid olan portretlər arasında “Döyüşçü”, “Molla” və s. əsərləri təqdim olunur.
Videoçarxda bildirilir ki, M.Q.İrəvaninin 200 illik yubileyi ölkəmizdə geniş qeyd olundu. Yubileylə əlaqədar rəssamın Gürcüstan Dövlət İncəsənət Muzeyində saxlanılan əsərləri Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin ekspozisiyasında nümayiş olundu.
İzləyicilərə Mirzə Qədim İrəvaninin anadan olmasının 200 illiyinə həsr olunmuş, həyat və yaradıcılığından, qədim İrəvan şəhərinin tarixi və mədəni irsindən bəhs edən “Cənnət yuxusu” bədii-sənədli filmindən qısa fraqment də təqdim olunur.
Videoçarx kitabxananın YouTube kanalında yerləşdirilib:https://www.youtube.com/watch?v=3rhUVAU0pTQ
”Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
İstanbulda “Azərbaycan Diaspor Gəncləri: Birlik və İnkişaf Forumu” keçirilir
Türkiyə Respublikasının İstanbul şəhərində 2 Fevral – Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunan “Azərbaycan Diaspor Gəncləri: Birlik və İnkişaf Forumu” keçirilir.
Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi və Türkiyə Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyasının (TADEF) birgə tərəfdaşlığı çərçivəsində baş tutan forum iki gün davam edəcək. Foruma 28 ölkədən 29 azərbaycanlı, eləcə də Azərbaycana dost xalqları təmsil edən gənc diaspor fəalları qatılıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, forumun məqsədi Azərbaycan Diaspor Gənclərinin (ADG) gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyən edilməsi, xaricdə yaşayan və təhsil alan azərbaycanlı gənclərin şəbəkələşməsi, onların diaspor fəaliyyətinə cəlb olunmasıdır.
Açılış mərasimində Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədrinin birinci müavini Valeh Hacıyev, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) deputatı, Türkiyə Azərbaycan Parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbəri Şamil Ayrım, İstanbul şəhərinin Bağcılar rayonunun kaymakamı Abdullah Uçqun, TADEF-in rəhbəri Ədalət Turan və təşkilatın idarə heyətinin üzvləri, İstanbulda fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarının rəhbərləri, Xalq artisti Əlixan Səmədov, Əməkdar artist Məlahət Abbasova, Əməkdar incəsənət xadimi Rəşad Zeynalov və Əməkdar rəssam Teymur Rzayev iştirak edir.
Forum çərçivəsində “Müasir diaspor gəncliyi: təşkilatlanma, şəbəkələşmə və liderlik”, “Diaspor və lobbiçilik”, “Diaspor gənclərinin media və rəqəmsal aktivliyi” mövzularında təlimlər keçiriləcək. Eyni zamanda “Azərbaycan dilinin qorunması və təbliği”, “Azərbaycanın xarici siyasəti: Gənclərin ictimai diplomatiyada iştirakı”, “Gələcək əməkdaşlıq imkanları və ortaq layihələr” mövzularında panel müzakirələri təşkil olunacaq.
Bununla yanaşı, Azərbaycan Diaspor Gənclərinin (ADG) 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planının müzakirəsi, yeni koordinatorların təqdimatı və mədəni proqramların keçirilməsi nəzərdə tutulur.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
"Bizi Birləşdirən Mədəniyyət" İctimai Birliyi "Bu günün rəssamı" layihəsini təqdim edib
"Bizi Birləşdirən Mədəniyyət" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə "Bu günün rəssamı" layihəsi çərçivəsində Nizami Kino Mərkəzində 2 fevral - Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunmuş gənc rəssamların sərgisi keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına İctimai Birlikdən verilən məlumata görə, tədbiri giriş sözü ilə açan "Bizi Birləşdirən Mədəniyyət" İctimai Birliyinin sədri, Əməkdar artist Ramil Qasımov vurğulayıb ki, Gənclər Günü 1997-ci ildən etibarən ölkəmizdə gənclər siyasətinə verilmiş yüksək dəyərin təzahürü olaraq, təntənəli şəkildə qeyd edilir. O, Ulu Öndər Heydər Əliyevin imzaladığı müvafiq Sərəncamla ölkəmizdə gənclər üçün xüsusi bir gün təsis olunduğunu qeyd edib. Əməkdar artist gənc rəssamları təbrik edərək, onlara yaradıcılıq uğurları arzulayıb.
Xalq rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının katibi Ağaəli İbrahimov çıxış edərək layihənin gənc və istedadlı rəssamların təbliği və üzə çıxarılmasında böyük rol oynadığını bildirib. O, bu cür sərgilərin keçirilməsini yüksək qiymətləndirib.
Gənc və istedadlı rəssam Nərgiz Quliyeva sərgidə iştirak edən rəssamları tamaşaçılara təqdim edərək, sərginin təşkilatçılarına xüsusi təşəkkürünü bildirib.
Sərgidə Nərgiz Quliyeva, Röya Həsən, Daniela Arxangelskaya, Leyla Qurbanova, Nailə Məhərrəmova, Leyla Ağazadə, Nazilə Fərzullayevə, Nailə Aslanova, Nərmin Nəsib, Mehriban Şəmsəddinskaya, Ülviyyə Xeyrullazadə, Məryəm Qiblayeva, Kama Musa, Leyla Babayeva, Aliya Əsədullayevanın əsərləri nümayiş etdirilib.
Sonda "Bizi Birləşdirən Mədəniyyət" İctimai Birliyi adından iştirakçılara sertifikatlar təqdim olunub.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
Gülər Nizamiqızı ilə “Blits-müsahibə”
Habil Yaşar, “Ədəbiyyat və incəsənət”
“Blits-müsahibə” rubrikasında bugünkü müsahibimiz gənc yazar Gülər Nizamiqızıdır.
-Salam Gülər xanım. İlk olaraq özünüz haqqında qısa məlumat verməyinizi xahiş edərdik.
-Salam. Mən Gülər Nizamiqızı …, “Sevgi sağaldır” və “Sənsizlik” kitablarının müəllifiyəm. Yaradıcılığımda insanın daxili dünyası, sevgi, itki və ruhun sağalması əsas mövzulardır. Yazmaq mənim üçün sadəcə sənət deyil, eyni zamanda daxili bir ehtiyacdır.
-Yazıçılığa başlamağınıza nə səbəb oldu?
Yazıçılığa məni həyatın özü gətirdi. Yaşadıqlarım, gördüklərim və susa bilmədiyim hisslər məni yazmağa vadar etdi. Bəzən insan danışa bilmədiyini yazmaqla ifadə edir.
-İlk yazdığınız əsəri xatırlayırsınızmı və o əsər sizin üçün nə ifadə edir?
-Bəli, xatırlayıram. İlk yazım mənim üçün çox özəl idi. O əsər mənim sözlə özümü tapmağımın başlanğıcı oldu və yazı yolunda ilk cəsarətim idi.
-Sizi yazmağa ən çox ruhlandıran mövzular hansılardır?
-Sevgi, ayrılıq, insanın içindəki boşluq və həmin boşluğun zamanla sağalması məni ən çox ruhlandıran mövzulardır. Mən daha çox hiss olunan, amma dillə deyilə bilməyən duyğuları yazıram.
-Yazı prosesiniz necədir: planlı yoxsa ilhamla yazırsınız?
-Əsasən ilhamla yazıram. Yazılarım çox vaxt ani bir hissin, bir cümlənin arxasınca gəlir. Məcburi yazı mənim ruhuma uyğun deyil.
-Personajlarınızı real insanlardanmı, yoxsa tamamilə xəyalınızdan yaradırsınız?
-Personajlarım bəzən real həyatdan izlər daşıyır, bəzən isə tamamilə xəyalımın məhsuludur. Amma hər birində bir az insan həqiqəti var.
-Əsərlərinizdə oxucuya vermək istədiyiniz əsas mesaj nədir?
-Əsas mesajım budur: insan nə qədər yaralansa da, sevgi onu sağalda bilər. Heç bir sənsizlik əbədi deyil və hər qaranlığın sonunda işıq var.
-Oxucu rəyləri içində sizi ən çox hansı rəy təsirləndirib?
-“Kitabınızı oxuyandan sonra tək olmadığımı anladım” deyən oxucu rəyləri məni çox təsirləndirib. Yazdıqlarımın kiməsə toxunduğunu bilmək mənim üçün ən böyük uğurdur.
-Sizcə, müasir ədəbiyyatımızın cəmiyyətə təsir gücü necədir və mütaliə sizi qane edirmi?
-Müasir ədəbiyyatın təsir gücü böyükdür, amma mütaliə hələ istədiyimiz səviyyədə deyil. İnsanların kitabla münasibətinin daha da dərinləşməsini istərdim.
-Hazırda üzərində işlədiyiniz yeni layihə varmı?
-Bəli, hazırda yeni bir kitab üzərində işləyirəm. Yenə də insan ruhuna, səssiz ağrılara və sağalma mövzusuna toxunur.
-Ən çox sevdiyiniz yazıçılar və əsərlər hansılardır?
-İnsan psixologiyasını dərindən verən, oxucunu düşündürən yazıçıları sevirəm. Klassik və müasir ədəbiyyatdan ilham aldığım çox müəllif var.
-Oxucularınıza nə demək istərdiniz?
-Oxucularıma təşəkkür edirəm. Yazdıqlarımı dəyərli edən onların hiss etməsidir. Unutmasınlar ki, sevgi həqiqətən sağaldır və heç bir sənsizlik insanı məhv etməməlidir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
“Like”lə ölçülən dostluq, maddiyyatla seçilən sevgi
Fatimə Məmmədova, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bu gün bir “like” dostluğun taleyini həll edir, bir xərclə sevginin dəyəri ölçülür. Salam vermədi-pisdir, pul xərcləmədi- lazımsızdır. Münasibətlərin bu qədər ucuzlaşdığı dövrdə gənclik tək qaldığını hələ anlamır.
Təxmin edirəm ki, bir vaxtlar gənclik deyəndə kitab qoxusu, teatr bileti, müzakirə masaları, düşünən baxışlar yada düşürdü. Bu gün isə eyni söz daha çox telefon ekranına əyilmiş başları, barmaqları ilə yaşayan, amma düşünməyi yavaş-yavaş unudan bir nəsli xatırladır. Məsələ gənclərin “pis” olmasında deyil. Məsələ onlara təqdim edilən dünyanın dəyərsizləşdirilməsindədir.
Bu gün gənclik informasiya bolluğu içində mədəni aclıq yaşayır. Hər şey var, amma məna azdır. Hər kəs danışır, amma az adam dinləyir. Oxumaq çətin, düşünmək yorucu, anlamaq isə artıq lüks sayılır. Sosial şəbəkələrdə saniyələrlə ölçülən diqqət, real həyatda münasibətləri də eyni qədər dayazlaşdırıb.
İndi hamı dostluğu bir “like”a sığışdırır. Paylaşımı bəyəndinsə, deməli dostsan, bəyənmədinsə artıq arada məsafə yaranır, deməli sən "qısqanırmışsan". Ünsiyyət üz-üzə deyil, ekran vasitəsilə qurulur. Kimsə bu gün səninlə görüşmək istəmədisə, dərhal hökm verilir: “O artıq mənim dostum deyil”. Sabah salam vermədisə, bir addım da irəli gedilir: “O pis biridir”. Heç kim düşünmür ki, bəlkə onun problemi var, bəlkə yorğundur, bəlkə sadəcə danışmaq istəmir. Çünki anlamaq səbr tələb edir, səbr isə bu dövrün ən çatışmayan xüsusiyyətidir.
Yenə də təxmin edirəm ki, əvvəllər münasibətlər zamanla möhkəmlənirdi, indi isə ani emosiyalarla dağıdılır. Bir cavabsız mesaj illərin dostluğunu silir. Bir anlaşılmazlıq bütün keçmişi ləğv edir. Danışmaq yerinə susuruq, soruşmaq yerinə ittiham edirik. Üz-üzə söhbət çətin gəlir, amma klaviatura arxasında hökm çıxarmaq çox asandır. Necə deyirdilər? "Klaviaturada şirə dönən kəslər"...
İndi isə daha təhlükəli bir mərhələyə keçmişik. Deyirlər: “Mən bununla danışmıramsa, sən də danışmamalısan”. Dostluq artıq fərdi seçim yox, kollektiv diktəyə çevrilib. Kim kiminlə salamlaşacaq, kim kiminlə ünsiyyətdə olacaq- bunlar şəxsi düşüncə ilə yox, qrupun yazılmamış qanunları ilə müəyyənləşir. Bir insanın kimləsə problemi varsa, hamı avtomatik o problemin tərəfinə çevrilməlidir. Sanki hər kəsin öz ağlı, öz münasibət haqqı əlindən alınıb.
Bu yanaşma düşünməyən, amma tərəf tutan bir gənclik formalaşdırır.
Səbəbini bilmədən nifrət edən, faktı araşdırmadan hökm verən bir kütlə yaranır. “Mən onu sevmirəm” cümləsi kifayətdir ki, qarşı tərəf avtomatik “pis” elan edilsin. Niyə? Heç kim bilmir. Soruşan da yoxdur. Çünki soruşmaq mədəniyyət tələb edir.
Daha acınacaqlısı isə münasibətlərin maddiyyat üzərindən ölçülməsidir. İndi dostlar bir-birinin əlinə baxır. Kim nə verdi, kim nə aldı, kim nə qədər xərclədi- bunlar dostluğun ölçü vahidinə çevrilib.
Açıq-aşkar deyilir: “Pulsuz dost neylərəm?” “Pulsuz sevgili nə işimə yarayar?” Bu cümlələr artıq utanılacaq sözləri belə keçib, “realist baxış” kimi təqdim olunur.
Amma sual açıq qalır: pulun üzərində qurulan münasibətin ömrü nə qədərdir? Marağın olduğu yerdə səmimiyyət qalarmı? Çətin gündə yanında olmayacaq, səni yalnız faydan qədər sevən insan dost adlana bilərmi?
Qeyd edim ki, bu dostluq yox, sadəcə qarşılıqlı istifadədir.
Bir vaxtlar dostluq dar gündə bilinirdi. İndi isə gənclik rahat günlərin dostluğunu seçir.
Darıxanda yoxa çıxan, işi düşəndə ortaya çıxan münasibətlər adi hal alıb. Və ən təhlükəlisi odur ki, buna etiraz edənlər “köhnə düşüncəli”, “geri qalmış”, “dövrlə ayaqlaşmayan” adlandırılır.
Biz gənclərə empatiya yox, şərtli sevgi öyrədilib. “Mənim tərəfimdəsənsə, varsan, deyilsənsə, yoxsan”. Bu düşüncə tərzi təkcə münasibətləri yox, cəmiyyəti də içdən parçalayır. Fərqli düşünən düşmənə çevrilir, səssiz qalan satqın sayılır, müstəqil fikir isə təhlükə kimi qəbul olunur.
Mədəniyyət təkcə kitab oxumaq, teatr izləmək deyil. Mədəniyyət insanı dinləməkdir, anlamağa çalışmaqdır, hökm verməzdən əvvəl düşünməkdir. Mədəniyyətdən uzaq gənclik səssiz təhlükədir. Səs salmır, amma cəmiyyəti yavaş-yavaş boşaldır. Düşünməyən gənclik sual vermir, sual verməyən gənclik isə dəyişiklik yaratmır.
Bu yazı aynadır. Bəlkə də o aynaya baxmaq xoş deyil. Amma baxmasaq, sabah daha ağır bir reallıqla üzləşəcəyik. Dostluğu “like”lə , münasibəti maraqla, sevgilini maddiyyatla ölçən gənclik sabah tək qalanda təəccüblənməsin.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
Türk dillərinin təsnifatı
Nigar Xanəliyeva, “Ədəbiyyat və İncəsənət”
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun “Ədəbiyyat və incəsənət” portalında yayımlanan Türk dünyası haqqında olan layihəsində bügünkü söhbətimiz Türk dillərinin təsnifatı barədədir.
Türk dilləri Altay dil ailəsinə daxil olan, quruluşca aqqlütinativ olan və geniş coğrafiyada yayılmış dillər qrupudur. Bu dillər fonetik, leksik, qrammatik və tarixi xüsusiyyətlərinə görə təsnif edilir. Türk dillərinin təsnifatı dilçilikdə mürəkkəb və mübahisəli məsələlərdən biri sayılır və müxtəlif alimlər tərəfindən fərqli prinsiplər əsasında aparılmışdır. Təsnifatın əsas meyarları fonetik xüsusiyyətlər, leksik tərkib, qrammatik quruluş, tarixi inkişaf və coğrafi yayılmadır.
Türk dillərinin ən geniş yayılmış təsnifatı genealogik (tarixi-qohumluq) prinsipə əsaslanır. Bu təsnifata görə türk dilləri bir neçə əsas qrupa bölünür. Oğuz qrupu Azərbaycan, türk (Türkiyə türkcəsi), türkmən və qaqauz dillərini əhatə edir. Bu dillər fonetik və leksik yaxınlığı, həmçinin oxşar qrammatik quruluşu ilə seçilir. Qıpçaq qrupu qazax, qırğız, tatar, başqırd, noqay, qaraçay-balkar və kumık dillərini əhatə edir. Bu qrupda səs dəyişmələri və leksik xüsusiyyətlər oğuz dillərindən fərqlənir. Karluk qrupu özbək və uyğur dillərini əhatə edir və tarixi baxımdan Orta Asiya türk dillərinin əsas qolunu təşkil edir. Sibir qrupu altay, xakas, tuva və şor dillərindən ibarətdir. Bu dillər fonetik və leksik baxımdan qədim türk dilinə yaxın xüsusiyyətlər saxlamışdır. Bulqar (lir) qrupu çuvaş dilini əhatə edir və digər türk dillərindən fərqli fonetik xüsusiyyətləri ilə seçilir. Yakut (saxa) və dolqan dilləri isə ayrıca qol kimi qiymətləndirilir və arxaik xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir.
Türk dillərinin təsnifatında fonetik prinsip də mühüm yer tutur. Bu prinsipə görə dillər əsasən “z” və “r” dilləri kimi qruplaşdırılır. Əksər türk dilləri “z” tipinə aid edilir, çuvaş dili isə “r” tipinə daxil edilir. Bundan əlavə, bəzi dillərdə “ş/s”, “d/y”, “b/p” kimi səs uyğunluqları təsnifat üçün əsas meyar kimi istifadə olunur.
Coğrafi prinsipə əsaslanan təsnifatda türk dilləri yayılma ərazilərinə görə qruplaşdırılır. Bu baxımdan türk dilləri Şərqi, Qərbi, Şimal və Cənubi türk dilləri kimi təsnif edilir. Bu təsnifat daha çox praktik və təsviri xarakter daşıyır, lakin genealogik təsnifat qədər elmi əsaslı hesab edilmir.
Nəticə etibarilə, türk dillərinin təsnifatı həm tarixi-qohumluq, həm fonetik, həm də coğrafi prinsiplər əsasında aparılır. Müasir dilçilikdə ən geniş qəbul edilən təsnifat genealogik təsnifatdır. Bu təsnifat türk dillərinin tarixi inkişafını, qarşılıqlı əlaqələrini və struktur xüsusiyyətlərini daha aydın şəkildə izah etməyə imkan verir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
Qərbi Azərbaycan ziyalıları: Zərbəli Qurbanov
Nigar Xanəliyeva, “Ədəbiyyat və İncəsənət”
Erməni millətçiliyi nə qədər tüğyan etsə də ermənilər böyük nüfuza malik həmyerlilərimizlə hesablaşmağa məcbur qalır, onların vəzife iearxiyasında irəliləmələrinə mane ola bilmirdilər.
Zərbəli Qasım oğlu Qurbanov (1934, Qərbi Azərbaycan, Basarkeçər rayonu, Nərimanlı kəndi – 2003, Bakı) ali partiya təhsili almış, müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmış ictimai-siyasi xadim və jurnalist idi. O, Vardenis (Basarkeçər) rayon Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1981–1984-cü illərdə isə Amasiya rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifələrini icra etmişdir.
Zərbəli Qurbanovun redaktorluq fəaliyyəti “yenidənqurma” və “aşkarlıq” siyasəti fonunda Ermənistan ərazisində erməni şovinist meyllərinin yenidən gücləndiyi mürəkkəb tarixi mərhələyə təsadüf etmişdir. O, 1985–1988-ci illərdə “Sovet Ermənistanı” qəzetinin baş redaktoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1987-ci ilin sonlarından başlayaraq qəzet redaksiyası yalnız öz əməkdaşlarının təhlükəsizliyini təmin etmək deyil, eyni zamanda Ermənistan ərazisində hüquqları kobud şəkildə pozulan, təzyiq və təqiblərə məruz qalan azərbaycanlıların müdafiəsini həyata keçirmək məcburiyyətində qalmışdı. Qəzetin baş redaktoru kimi Zərbəli Qurbanovun imzası ilə Ermənistan və SSRİ rəhbər strukturlarına müraciətlər göndərilir, azərbaycanlılara qarşı zorakılıq faktları barədə məlumat verilir və onların təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün konkret tədbirlərin görülməsi tələb edilirdi.
Lakin “türksüz Ermənistan” ideyasını həyata keçirməyə çalışan respublika rəhbərliyi ciddi tədbirlər görmək əvəzinə, azərbaycanlıların ölkəni tərk etməsinə yönəlmiş erməni silahlı dəstələrinin qanunsuz fəaliyyətlərinə göz yumurdu.
1988-ci ilin sonuna doğru “Sovet Ermənistanı” qəzetinin əməkdaşlarının əksəriyyəti Azərbaycana köçməyə məcbur olmuşdu. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini, həmçinin Ermənistan KP MK-nın, Ali Sovetin və Nazirlər Sovetinin rəsmi orqanı olan qəzetin redaktoru kimi, Zərbəli Qurbanov 1989-cu ilin yanvarında Bakıya gələrək Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Əbdürrəhman Vəzirovla görüşmüş, Ermənistanda yaşayan azərbaycanlılara qarşı törədilən zorakılıqlar barədə məlumat vermiş və etnik təmizləmə siyasətinin dövlət səviyyəsində həyata keçirildiyini vurğulamışdır.
Bununla belə, Azərbaycan rəhbərliyinin soydaşlarının taleyinə lazımi diqqət göstərməməsi erməni tərəfinə etnik təmizləmə siyasətini qısa müddətdə başa çatdırmaq imkanı yaratmışdı. İrəvandakı Opera teatrının qarşısında keçirilən mitinqlərdən birində “Sovet Ermənistanı” qəzeti ilə “hesablaşmaq” çağırışı səsləndirilmiş, mitinq iştirakçıları redaksiya binasını mühasirəyə almışdılar. Xüsusi təyinatlı dəstələrin müdaxiləsi nəticəsində redaksiyanın təxminən iyirmi əməkdaşı girov vəziyyətindən xilas edilmişdi.
Bir müddət sonra Zərbəli Qurbanov və redaksiyanın bir neçə əməkdaşı İrəvanı birdəfəlik tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
Onlar Xocalı faciəsi barədə dünyanı məlumatlandırırlar
Bildiyiniz kimi, fevral Xocalı ayıdır, bu səbəbdən də o məşum faciə ilə bağlı hər bir xəbər aktualdır.
3 fevral tarixində "Xocalı Soyqırımını Tanıtma" İctimai Birliyinin fəal üzvlərinə birliyin sədri, jurnalist Şamil Sabiroğlu üzvlük vəsiqələrini təqdim etdi.
İctimai Birlikdən “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına verilən məlumata görə, tədbiri ictimai birliyin sədri Şamil Sabiroğlu açıq elan etdi. O xatırlatdı ki, "Xocalı Soyqırımını Tanıtma" İctimai Birliyi 2007-ci il noyabrın 16-da Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınıb. İctimai Birliyin əsas məqsədi məlum soyqırımın tanıdılmasında Azərbaycan dövlətinə və xalqına yardımçı olmaqdan ibarətdir.
Daha sonra sədr birliyin gələcək planları haqqında məlumat verdi. Təqdimat zamanı üzvlər çıxış edib birliyə gələcək fəaliyyətində uğurlar dilədilər.
Sonda xatirə şəkilləri ilə təqdimat yekunlaşdı.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
“Bir direktor və bir şagird” layihəsində Elman Həşimov və Mətin Məmmədov
Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının media dəstəyi ilə Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun Bakı Şəhəri Üzrə Təhsil İdarəsi ilə birgə keçirdiyi “ Bir direktor və bir şagird” adlı layihəsinin məqsədi nümunəvi məktəblərimizi, istedadlı şagirdlərimizi üzə çıxarmaq, onların ədəbiyyata olan marağına diqqət yönəltməkdir.
Hazırda təqdimatda Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 246 nömrəli məktəb-liseydir.
Layihəni təqdim edir: Ülviyyə Əbülfəzqızı
DİREKTOR:
Həşimov Elmar Həşim oğlu 03.02.1971-ci ildə Zaqatala rayonu Qımır kəndində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 246 nömrəli məktəb-liseyin birinci sinfinə qəbul olmuş, 1987-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir.
1987-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuş, 1992-ci ildə ali təhsilini başa vurmuşdur. 1992-ci ildə Azərbaycan Texniki Universitetinin nəqliyyat fakültəsinə qəbul olmuş, 1996-cı ildə həmin universiteti bitirmişdir.
31.08.1996-cı il tarixindən 15.11.1996-cı il tarixinədək Bakı şəhəri Binəqədi rayonu R.İmanov adına 205 nömrəli tam orta məktəbdə fizika və riyaziyyat müəllimi vəzifəsində çalışmışdır.
02.11.1996-cı il tarixindən 20.06.1998-ci il tarixinədək Azərbaycan Respublikası DİN-in Daxili qoşunlarının 99713 saylı hərbi hissəsində siyasi və sosial işlər üzrə bölmədə şəxsi heyətlə iş üzrə təlimatçı vəzifəsində xidmət etmişdir.
31.08.1998-ci il tarixindən 01.11.2004-cü il tarixinədək Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 205 nömrəli tam orta məktəbdə hərbi rəhbər və riyaziyyat müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
04.11.2004-cü il tarixindən 02.05.2005-ci il tarixinədək Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 83 nömrəli məktəb-liseydə riyaziyyat müəllimi, eyni zamanda tərbiyə işləri üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır. Pedaqoji fəaliyyəti dövründə bir neçə seminar, təlim və konfranslarda iştirak etmişdir.
02.05.2005-ci il tarixindən 20.11.2007-ci il tarixinədək Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 135 nömrəli tam orta məktəbdə ali təhsilli riyaziyyat müəllimi və tərbiyə işləri üzrə direktor müavini vəzifəsində işləmişdir.
20.11.2007-ci il tarixindən 17.10.2022-ci il tarixinədək Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 143 nömrəli tam orta məktəbin direktor vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.
17.10.2022-ci il tarixindən etibarən Bakı şəhəri Binəqədi rayonu 246 nömrəli məktəb-liseyində direktor vəzifəsində çalışır.
ŞAGİRD:
Mən, Məmmədov Mətin Vüqar oğlu, 29 avqust 2014-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşam. Hal-hazırda 246 saylı məktəb liseyinin 6-cı sinfində təhsil alıram. Keçirilən dərslərə diqqət və məsuliyyətlə yanaşıram. Texniki, humanitar və təbiət fənlərinə xüsusi maraq göstərirəm. Respublika fənn müsabiqələrinin fənn mərhələlərində iştirak etmişəm. Müxtəlif kurslar tərəfindən təşkil olunmuş bilik yarışlarında fəxri fərmanlar qazanmışam.
Dərslərdən əlavə idmanla məşğul oluram. 5 ildir futbola gedirəm. Respublika və regional səviyyəli bir çox turnirlərdə iştirak etmişəm.
Boş vaxtlarımda kitab oxuyur, oyunlar oynayıram.
ESSE:
Heyvanlar aləmi.
Heyvanlar Yer üzündə yaşayan ən maraqlı canlılardandır. Onlar təbiətin ayrılmaz bir hissəsidir və insanların həyatı üçün çox vacibdir. Heyvanlar həm təbiətin qorunmasında, həm də insanların gündəlik həyatında mühüm rol oynayır.
Heyvanlar müxtəlif növlərə bölünür. Bəzi heyvanlar meşələrdə, dağlarda və səhralarda yaşayır. Bunlara vəhşi heyvanlar deyilir. Aslan, pələng, ayı, canavar və s. vəhşi heyvanlara nümunədir. Digər heyvanlar isə insanlar tərəfindən saxlanılır və bunlara ev heyvanları deyilir. İt, pişik, inək, qoyun və s. bu heyvanlara nümunə ola bilər. Ev heyvanları insanlara çox fayda verir. Onlar süd, ət, yun verir, bəziləri isə insanlara işlərində kömək edir.
Heyvanların hər biri yaşadığı mühitə uyğun xüsusiyyətlərə malikdir. Quşların qanadları var və onlar uça bilir. Balıqlar suda yaşayır və üzə bilir. Bəzi heyvanlar sürətlə qaçır, bəziləri isə sürünür. Bu xüsusiyyətlər heyvanların həyatda qalmasına kömək edir.
Heyvanlar insanlara sevinc də bəxş edir. Bir çox insanlar evdə it və pişik saxlayır və onlara dost kimi yanaşır. Heyvanlar insanlarda mərhəmət və sevgi hissini artırır.
İnsanlar heyvanları qorumalı və onlara yaxşı davranmalıdır. Heyvanları incitmək, onlara zərər vermək düzgün deyil. Təbiəti və heyvanları qorumaq gələcək nəsillər üçün çox vacibdir. Çünki heyvanlar olmadan həyat çox kasıb və maraqsız olardı.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)
Həqiqətən də çox maraqlı insan idi…
Elman Eldaroğlu, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Şair yaxşı söyləyib: “Dünya sənin, dünya mənim, dünya heç kimin”. Artıq əbədiyyətə qovuşan Gülhüseyn Kazımovu yaxşı tanıyırdım. İçi dolu, məzmunlu və dəyərli dostlarımdan biri idi.
Kim deyibsə düz deyib, həqiqətən də insanlar işdə, vəzifədə, fəaliyyətdə bir-birini əvəz edə bilsələr də, amma həyatda heç kim əvəz olunmur. Barmaq izləri bir-birini təkrarlamadığı kimi, insanlar da bir-birini təkirarlamırlar, fərqli-fərqli təyinatları icra edirlər. Onun da öz təyinatı vardı, varlığına biçilən, taleyinə yazılan İlahi təyinat…
1950-ci il fevralın 4-də Cəbrayıl rayonunun Kavdar kəndində dünyaya gəlmişdi. Dörd ali təhsili vardı. Muzey işçisi də olmuşdu, redaktor da işləmişdi, dövlət qulluğunda da çalışmışdı. Üstəlik dövri mətbuatda xeyli elmi-publisistik yazıları da çap olunmuşdu. Filologiya elmləri namizədi idi…
Deyirdi ki,- “Hara getsəm də filologiya, jurnalistika sahəsində qazandığım təcrübə həmişə əlimdən tutub. 10 il Nazirlər Kabinetinin redaktə qrupunun rəhbəri işlədim, hökumət sənədlərinin dil-üslubuna, orfoqrafiyasına baxırdıq. Bir neçə il Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Aparat rəhbəri işlədim, orada da təxminən bu işlərlə məşğul idim, sənədlərin tərtibatı, sənəd dövriyyəsi, ərizə və şikayətlərə baxılması, kollegiyaların keçirilməsi və s.. Reyestr Xidmətində işlədiyim müddətdə mülkiyyət hüquqlarının qediyyatı haqqında qanunvericiliyi, torpaq qanunvericiliyini mənimsədim, bizim qanunvericiliyə görə əmlak üzərində olduğu torpaq sahəsi ilə birlikdə vahid əmlak kimi qediyyata alınır, bunları öyrənməsəydim, nə işçilərlə, nə də müraciət edən şəxslərlə işləyə bilərdim. Xidmətdə çalışdığım müddətdə Azərbaycanda mülkiyyət hüquqlarının qeydiyyatı tarixi ilə bağlı da müəyyən araşdırmalar aparmışam. Milli arxivimizdə bu sahədə xeyli bəlgələr var. Gözəl bir doktorluq işinin mövzusudur, həvəs göstərib yazan olsa, kömək etməyə hazıram. Mülkiyyət hüquqlarının tarixi xalqımızın ümumi tarixinin ayrılmaz tərkib hissəsidir. Bu sahənin tədqiqinə çox ciddi ehtiyac var.
Ümumiyyətlə, mən təbliğatçı olmuşam, təbliğatçı qulluq etdiyi dövrün, zamanın ideologiyasını təbliğ etməlidir. Təbliğatçı bir günə yetişmir, nəyisə təbliğ etməyin özü də böyük bir istedaddır. Təbliğ edən təbliğ olunanı inandıra bilmirsə demək təbliğatçı deyil. Ona görə işlədiyim illərdə çalışmışam ki, təbliğatı elə aparım ki, insanlığa yönəlmiş təbliğat olsun”…
Şair, yazıçı, ictimai xadim Gülhüseyn Kazımov çox işgüzar adam idi. Yaşı yetmiş dördü keçsə də bir yerdə dayanmağı xoşlamırdı, necə deyərlər, civə kimi qaynayırdı.
Son illər özünü Azərbaycan musiqisinin şahı - muğama həsr etmişdi. Tez-tez korifey muğam ustalarının həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş tədbirlər təşkil edirdi. Doğrudur, bu tədbirləri Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin “Unudulmayanlar” layihəsi çərçivəsində icra edirdi, amma böyük ürəklə, xüsusi həvəslə həyata keçirirdi. İndiyədək Bülbülcanın, Seyid Şuşinskinin, Hacıbaba Hüseynovun, Şövkət Ələkbərovanın, Həqiqət Rzayevanın, məşhur qarmon ifaçıları Kor Əhədin, Teyyub Dəmirovun və s. sənətkarların həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş musiqili gecələr təşkil etmişdi. Onların arasından Kor Əhəd və Bülbülcan haqqında iki kitab da ərsəyə gətirmişdi...
1978-ci ildən üzü bəri ona yaxın həm nəsr və həm də nəzm kitabı işıq üzü görmüşdü. Şeirlərinə Şəfiqə Axundova, Oqtay Rəcəbov, Nəriman Məmmədov, Azər Rzayev kimi bəstəkarlar mahnılar da bəstələmişdi. Bu mahnıları İlhamə Quliyeva, Təranə Vəlizadə, Baba Mahmudoğlu, Flora Kərimova və başqa tanınmış sənətçilər ifa etmişdilər…
Marqlı insan idi. Səyahət etməyi xoşlayırdı. Ömrü boyu otuza yaxın Avropa, Amerika, Asiya ölkələrində səfərdə olmuşdu. Klassiklərin əsərlərini mütaliə etməkdən zövq alırdı. Muğamın vurğunu idi. Dinlədikcə vəcdə gəlir, gözləri yaşarırdı. “Muğam mənim yaralı yerimdir”- söyləyirdi.
Arzuları çox idi. İstəyirdi ki, ata-baba yurdu Cəbrayıla rahat gedib gələ bilsin...
Deyirdi ki:- “Mən qarabağlıyam. O torpaqlar mənə çox əzizdir. Babalarımın ruhları orada toxtaqlıq tapıb. Kaş biləydiniz, dogma Cəbrayılım üçün nə qədər darıxıram. Ömrümün bir hissəsi orada qalıb. İnanın ki, Cəbrayıl, eləcə də doğma kəndim Kavdar məndən ötrü Məkkə-Mədinə qədər müqəddəsdir...”
Bəli, hər kəs öz varlığına biçilən taleyi yaşayır. Gülhüseyn Kazımov da öz taleyini yaşayıb, sonda əbədiyyətə qovuşdu. Yaşasaydı bu gün - fevralın 4-də 76 yaşını qeyd edəcəkdik...
Heyf ki, ondan bir də olmayacaq. Yeri behişt olsun! Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(04.02.2026)


