Super User
“Ölməyi əmr edən adam: Çanaqqalada doğulan bir liderin hekayəsi”
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Tarix bəzən bir döyüş meydanında yazılır, bəzən isə bir insanın iradəsində. 1915-ci ilin qanlı və taleyüklü günlərində, Çanaqqala Zəfəri yalnız bir cəbhə deyildi — bu, bir millətin varlıq savaşı idi. Və həmin savaşın içində elə bir ad vardı ki, sonradan bütöv bir dövlətin taleyini dəyişəcəkdi: Mustafa Kamal Atatürk.
Bir zabitin taleyi millətin taleyinə çevriləndə
Çanaqqala cəbhəsində hər şey tükənmək üzrə idi. Düşmən qüvvələri texniki və say üstünlüyünə malik idi. Osmanlı ordusu isə yoxsulluq, silah çatışmazlığı və yorğunluq içindəydi. Amma məhz belə anlarda tarix səhnəyə fərqli insanları çıxarır.
Mustafa Kamal paşa sıradan bir komandan deyildi. O, əsgərlərinə sadəcə döyüşməyi yox, ölümü belə qəbul etməyi öyrədən bir lider idi. Onun dillərə düşən əmri – “Mən sizə hücum etməyi deyil, ölməyi əmr edirəm” – bir taktiki qərardan çox, bir ruh çağırışı idi.
Bu sözlərdən sonra əsgərlər artıq geri çəkilməyi düşünmürdü. Onlar bilirdilər ki, arxalarında qoruyacaqları bir vətən, qarşılarında isə yazacaqları bir tarix var.
Güllələrin dayanmadığı, iradənin sarsılmadığı an
Çanaqqalada bəzən bir güllə bir taleyi dəyişirdi. Deyilənə görə, Mustafa Kamalın cibindəki saat onu ölümün bir addımlığından xilas etmişdi. Amma bəlkə də onu qoruyan saat yox, tarix idi. Çünki o, hələ görəcəyi böyük işlər üçün yaşayacaqdı.
Onun rəhbərliyi altında aparılan müdafiə, düşmənin planlarını alt-üst etdi. Antanta qüvvələri geri çəkildi. “Keçilməz” deyilən Çanaqqala, həqiqətən də keçilməz oldu.
Çanaqqaladan doğan lider
Bu savaş təkcə bir qələbə deyildi. Bu, bir liderin doğuluşu idi. Mustafa Kamal paşa artıq sadəcə bir zabit yox, millətin ümidinə çevrilmişdi. İllər sonra o, bu ruhu qoruyaraq yeni bir dövlət quracaqdı.
Çanaqqalada qazandığı təcrübə, onun gələcəkdə atacağı addımların bünövrəsi oldu. O, yalnız silahla deyil, düşüncə ilə də mübarizə aparmağı öyrənmişdi.
Bir millətin yaddaşı
Bu gün Çanaqqala sadəcə bir tarix deyil. Bu, yaddaşdır. Bu, dərsdir. Bu, bir millətin necə ayaqda qala bildiyinin sübutudur.
Və o yaddaşın içində bir siluet var — səngərin kənarında dayanıb əsgərlərinə baxan bir komandanın silueti.
Onun adı tarixdə silinməz şəkildə yazılıb:
Mustafa Kamal paşa.
Çanaqqala keçilməz!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Redaksiyanın poçtundan - Sevil Ülvinin essesi
(gerçək həyatdan)
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının “Redaksiyanın poçtundan” rubrikasında bu gün sizlərə Sevil Ülvinin essesi təqdim ediləcək. Esse belə adlanır: “Analar da yorulur”.
Uşaqlığımı xatırlayıram...
Dünya kirlərinin qəlbimə dəymədiyi günləri...
Yaşadıgımız binada su saatla gəldiyinə görə anam hər gün tezdən "bir azdan su kəsiləcək, durun, vedrələri doldurun"- deyə bizi oyatmağa çalışardı.
Yuxudan oyananda isə bütün vedrələrin dolduğunu, qazın üstündə isə artıq nahar yeməyinin ətinin qaynadığını görərdik.
Biz üç bacı idik. Atam Sumqayıtda zavodda işləyirdi.
Mən atamı heç xatırlamıram. Çünkü atam dünyasını dəyişəndə böyük bacımın üç, mənim iki yaşımız vardı, balaca bacım isə səkkiz aylıq idi.
Anamın bizə anlatdıqlarından bilirəm ki, atamı işlədiyi zavodda əlinin içindən elektrik vurmuşdu. Sol əli olduğundan elektrikin şiddəti ürəyini partladaraq, parça-parça etmişdi. Atamı itirəndə anamın iyirmi bir yaşı var idi.
Atamı dəfn etmək üçün doğulduğu səhərə - Naxçıvana apardılar. Anam gənc yaşında üç qız uşağı ilə dul qalmışdı.
Çətin günlərimiz atamı Naxçıvanda torpağa tapşırıb, Sumqayıta qayıtdıqdan sonra başladı. Bir neçə ildən sonra anam bizi uşaq baxçasına qoyub, işləməyə başladı.
Biz evimizi də dəyişməli olduq. Atamdan qalan evi satıb, anam bizim baxçamıza və iş yerinə yaxın ərazidə iki otaqlı ev aldı.
Ən çox yadımda qalan isə buydu - atamın iki köynəyini anam həmişə paltar yuyarkən təmiz suda işladıb, sıxardı.
Birinci zivədən həmişə atamın qolu uzun köynəkləri sallanardı. O vaxtlar anamın nə üçün belə etdiyini başa düşməmişdim. Çox sonralar anladım ki, anam atamın o köynəklərini ətrafa guya evdə kişi var görüntüsü yaratmaq üçün asırmış.
Anamın istirahət günlərində ev işlərindən başqa heç bir məşğuliyyəti olmurdu. Hətta onun rəfiqəsi belə yox idi.
Nədənsə uşaqkən Anamın ən yaxın rəfiqəsinin Allah olduğunu düşünərdim. Çünki Anamın Ondan başqa kiminləsə dərdini bölüşdüyünü görməmişdim. Və Allahın da ən yaxın rəfiqəsinin anam olduğunu sanardım.
Nə zaman anam ondan sıxıntılarının azalmasını diləsəydi, səhərisi gün Allaha "məni eşitdiyini bilirdim", deyib şükür edərdi.
Ümidsiz insanlar ağır xəstələrə bənzərlər, həyata hər zaman daha qüvvətlə sarılırlar. Anam bütün ümidini Allaha təslim etmişdi.
Çünkü nə olur olsun, Allahın onu darda qoymayacağından əmin idi.
Bilmirəm nədənsə uşaqkən həmişə düşünürdim ki, anamın sehr gücü var. Və elə bilirdim ki, o bunu bizdən gizlədir.
Nə çətinliklərlə qarşılaşırdıqsa qarşılaşaq, o hər zaman çıxış yolu tapırdı. Anamın sehirli gücü var idi. Və onun gücü adında idi.
Hər dəfə yeməyimizi yeyib süfrədən qalxarkən, anamın "doydunuzmu?" sualı, bizim isə "doyduq" cavabımız anamın ürəyindəki bütün dərdlərinə su səpirdi.
Sanki qarnımız tox olunca bizim başqa dərdimiz olmayacaq.
Bir gün babagil bizə gəldi. Gözlərində kədər vardı, sanki gözlərimizə baxsalar bu baxışlar şimşək olub bizi zədələyə bilərdi deyə gözlərini bizdən gizlədirdilər. Əslində, gizlətdikləri göz yaşları idi, bizi qorumaq deyildi .
Həmin gün...anamın öləcəyini bildiyimiz gündü...
Dünyada insan gücünün yetmədiyi nəsnələrin olduğunu həmin gün anladım. Allah yoxsa Anam?..
Anam yoxsa Allah?..
Anam sağ olarkən bu sual mənə verilsəydi heç tərəddüd etmədən Anam, deyərdim. Bilirdim ki, o məni Allahın sevdiyi kimi sevir, Allahın qoruyacağı kimi qoruyur.
Anam dünyasını dəyişərkən bizi ən yaxın rəfiqəsinə tapşırdı.
Çünkü Anam bilirdi ki, O bizi onun sevdiyi kimi sevəcək, onun qoruyacağı kimi qoruyacaq.
Anam xəstə olarkən anladım ki, onun heç bir sehirli gücü yox imiş. İllərdir övladlarına xərclədiyi gücü artıq tükənmişdi.
Daha ən yaxın rəfiqəsi olan Allahdan belə kömək istəmirdi.
Bütün gün heç bir şey bilmədən, anlamadan yatırdı, amma nəfəsi vardı.
Hər gecə saat neçə olur olsun, otağına girər, yanına oturub, qaranlıqda nəfəsini dinlərdim
Anamın nəfəsi içimi isidərdi.
O halı ilə belə mənə güc verirdi.
O nəfəs getdi, gücüm qüvvətim getdi. Mənim anam getdi...
Mən Anam ölərkən anladım. Analar da yorulur..
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Oğuzda iftar süfrəsi təşkil olunub
İmran Verdiyev,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.
Müqəddəs Ramazan ayı münasibətilə Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə iftar süfrəsi təşkil olunub.
Tədbirdə Oğuz Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri, şəhid ailələri, qazilər və digər qonaqlar iştirak ediblər.
İftar süfrəsi Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb. Daha sonra Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Vətənimizin azadlığı uğrunda canlarını fəda etmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Tədbirdə çıxış edən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Cavid Əbdul-Qədirov Ramazan ayının insanları xeyirxahlığa, mərhəmətə, qarşılıqlı hörmətə və yardımlaşmaya səsləyən müqəddəs ay olduğunu vurğulayaraq, bildirib ki, bu mübarək ay cəmiyyətimizdə birlik və həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir.
Tədbirdə digər çıxış edənlər Şəki-Oğuz bölgə qazisi Kamran Məmmədov, Yeni Azərbaycan Partiyasının Oğuz rayon təşkilatının sədri Saleh Məhərrəmov və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Şəki-Zaqatala regional bölməsinin Oğuz rayon nümayəndəsi Samir Salehov çıxış edərək Ramazan ayının əhəmiyyətindən, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasından və şəhid ailələri ilə qazilərə göstərilən diqqət və qayğıdan danışıblar. Vətən uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin əziz xatirəsi dərin ehtiramla yad edilib, onların ailələrinə minnətdarlıq ifadə olunub.
Tədbirdə şəhid anası Gülər Cəfərova çıxış edərək şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıya görə Prezident İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya minnətdarlıqlarını bildirdilər.
Daha sonra din xadimi tərəfindən dualar oxunub, tutulan orucların və edilən ibadətlərin qəbul olunması dilənib.
Sonda bildirilib ki, belə tədbirlər cəmiyyətdə birlik və həmrəyliyin gücləndirilməsinə, milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılmasına xidmət edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Sibirdə Hüseyn Cavidlə eyni kamerada yatırdı...
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
“Uzaq Sibirə sürgün olunmağımın bircə xoşbəxtliyi vardı. Böyük Hüseyn Cavid mənimlə eyni kamerada yatırdı. Şeirlərini bizə oxuyandan sonra sobada yandırırdı. O, əvəzsiz şəxsiyyət, görkəmli mütəfəkkir mənim qollarım arasında gözlərini yumdu”.
Bunlar Ələkbər Seyfinin sürgün həyatı haqqında xatırələridir.
Azərbaycan SSR xalq artisti Ələkbər Seyfi 19 mart 1901-ci ildə Tiflisdə anadan olub. Ailəsinin imkanı olmadığı üçün müəyyən imtiyazlar əsasında təşkil olunan və fars dilində tədris olunan "İttifaq" məktəbinə verilib. Mustafa Mərdanov ilə yaxın yaşayan Ələkbər Seyfi həvəskar tamaşaları izləyərək teatrla tanış olub. Səhnəyə isə ilk dəfə 13 yaşında, 1914-cü ilin əvvəllərində Tiflisə qastrola gələn Hüseyn Ərəblinski və Əbülfət Vəlinin də iştirakı ilə səhnəyə qoyulan Şəmsəddin Saminin "Dəmirçi Gavə" tamaşasında Bəhram rolunda çıxıb.
1918-ci ilədək səhnə fəaliyyəti dram dərnəklərində çıxış etməkdən ibarət olan Ələkbər Seyfi Tiflisdə "İbrət" dram cəmiyyətinin yaradılmasında yaxından iştirak edib, oranın həvəskar aktyoru kimi komik rollarda çıxış edib. "İttihad" və "İbrət" cəmiyyətlərinin birləşməsindən sonra yeni truppada idarə heyətinə Əlimirzə Nərimanov, İsmayıl Həqqi və Ələkbər Seyfi daxil ediliblər. 1921-ci ildə Gürcüstanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Tiflis Dövlət Türk Dram Teatrı açılıb.
Bu teatrın tərkibinə daxil edilərək 1922-ci ildə Türkiyədə, 1926-cı ildə isə Orta Asiyada qastrol səfərlərində olub. Ələkbər Seyfi aktyorluqla yanaşı, 1922–1929-cu illərdə Tiflis Teatrında müdir müavini də işləyib, "Yeni fikir" qəzetində həm şöbə müdiri, həm də tərcüməçi, "Dan ulduzu" jurnalında isə tərcüməçi vəzifələrində çalışıb, 1928-ci ildə yeni Azərbaycan əlifbası komitəsinə üzv seçilib və bu səbəbdən bir neçə aylıq teatrdan ayrılıb.
1929-cu ilin əvvəllərində Məmmədsadıq Əfəndiyev və Mustafa Quliyev tərəfindən Bakı Türk İşçi Teatrına dəvət edilib. Ələkbər Seyfi həmin ilin iyununda Bakıya köçərək aktyor kimi işə başlayıb, bir ay sonra ədəbi hissə müdiri, bir neçə ay sonra isə bədii hissə üzrə direktor müavini olub. 1930–1931-ci il mövsümündən başlayaraq o, teatrın direktoru vəzifəsini icra edib. 1932-ci ildə Bakı İşçi Teatrı Gəncəyə köçürüldükdə Ələkbər Seyfi də truppa ilə birlikdə ora gedərək yaradıcılığını davam etdirib.
1938-ci ilin fevralınadək bu teatrın direktoru olub. Ələkbər Seyfi 1938-ci ilin fevral ayında həbs edilərək Sibirə sürgün edilib, 1956-cı ildə bəraət alaraq yenidən Gəncə Dövlət Dram Teatrına qayıdıb. O, burada 1956–1962-ci illərdə aktyor, 1962–1965-ci illərdə isə direktor kimi fəaliyyət göstərib. Ələkbər Seyfi aktyorluqla yanaşı, teatr üçün bir sıra tərcümələrin müəllifi olub.
O, Rabindranat Taqorun "Fəlakət" romanı üzrə səhnələşdirilən "Qanq qızı", Lope de Veqanın "Kələkbaz sevgili", Gilyerme Fiqeyredonun "Tülkü və üzüm", Fridrix Şillerin "Qaçaqlar" və "Məkr və məhəbbət", Aleksandr Yujinin "Qızıl quş və qarğa", Vasili Şkvarkinin "Özgə uşağı", Arkadi Vasilyevin "Uzadılmış ezamiyyət", Hüseyn Muxtarovun "Şeytan nəsli", Viktor Rozovun "Sabahın xeyir", Bertolt Brextin "Üç qəpiklik opera", Georgi Mdivaninin "Konsulu oğurlayırlar" və başqa pyesləri Azərbaycan dilinə tərcümə edib və həmin əsərlər səhnəyə qoyulub.
Teatr fəaliyyəti ilə tanınan aktyor bir neçə ekran obrazları da ifa edib. O, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında "Səhər" (mürəttib), "Qanun naminə" (qoca kəndli), "Uşaqlığın son gecəsi" (İsmayıl dayı), "Mən ki gözəl deyildim" (hesabdar) filmlərində çəkilib. 8 dekabr 1977-ci ildə Kirovabadda (hazırkı Gəncə) vəfat edib. Gəncənin Bağbanlar məhəlləsindəki fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Ələkbər Seyfinin teatr fəaliyyəti ərzində ifa etdiyi əsas rollar:
Tiflis teatrında
- "Hacı Qəmbər", Nəcəf bəy Vəzirov — Əşrəf bəy
- "Müsibəti-Fəxrəddin", Nəcəf bəy Vəzirov — Mahmud bəy
- "Məşədi İbad", Üzeyir Hacıbəyov — Hambal
- "Qaçaq Kərəm", Vano Mçedaşvili — Feyzulla
- "Nadir şah", Nəriman Nərimanov — Rzaqulu xan
- "Dəmirçi Gavə", Şəmsəddin Sami — Bəhram
- "Topal Teymur", Hüseyn Cavid — Cücə
- "Şeyx Sənan", Hüseyn Cavid — Şeyx Abuzər
- "Maral", Hüseyn Cavid — Cəmil bəy
- "Müfəttiş", Nikolay Qoqol — Pyotr İvanoviç
- "Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundov — Kərəməli
- "Sevil", Cəfər Cabbarlı — Əbdüləli bəy
Gəncə teatrında
1. "Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundov — Naçalnik
2. "Şeyx Sənan", Hüseyn Cavid — Şeyx Kəbir
3. "Səyavuş", Hüseyn Cavid — Piran
4. "Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə — Şeyx Əhməd
5. "Bəxtsiz cavan", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev — Mirzə Qoşunəli
6. "Almaz", Cəfər Cabbarlı — Ocaqqulu
7. "Nəsrəddin şah", Cəfər Cabbarlı — Mirzə Sadıq xan
8. "Həmyerlilər", Altay Məmmədov — Dəllək Yaqub
9. "Qaçaq Nəbi", Süleyman Rüstəm — Alı kişi
10. "Mirzə Fətəli", Şəfaət Mehdiyev — Həsən bəy Zərdabi
11. "Kələkbaz sevgili", Lope de Veqa — Kapitan Bernardo
Sürgündən gələn kimi, Hüseyn Cavidin Sibirdəki məzarının koordinatlarını Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsinə məhz Ələkbər Seyfi təqdim edib. Deməli, İrkutsk vilayəti Tayşet rayonunun Şevçenko kəndində torpağa tapşırılan Hüseyn Cavidin cənazəsinin qalıqlarının 1982-ci ildə Azərbaycana gətirilməsində Ələkbər Seyfinin də əvəzsiz xidməti olub
Teatrşünas Anar Ərtoğrul Burcəliyev maraqlı bir araşdırma aparıb. O yazər ki, Sibirdə kamera qonşusu olanların həyatında 59 və 19 rəqəmləri dəfələrlə təkrarlanıb. Dahi şair və dramatur Cvidin başının ölçüsü 59 olub və o, 59 yaşında vəfat edib, ölümü 59 nömrəli aktla sənədləşdirilib. Bakıdakı 59 nömrəli evindən zorla ayrı salınan şair Sibirdə 59 nömrəli qəbirdə dəfn olunub və 59 ildən sonra ailəsi ilə görüşüb. Ələkbər Seyfi isə 19 mart 1901-ci ildə dünyaya gəlib, 19 il sürgün həyatı yaşayıb, sürgündən sonra qaldığı mənzilində də cəmi 19 il yaşaya bilib...
Onun arxiv materiallarının içərisində görkəmli teatr xadimləri ilə olan yazışmaları da var. Professor Əziz Şərif, Xalq artisti Aleksandr Tuqanov və digərlərinin məktubları diqqət çəkir. Bir məktubunda Əziz Şərif Ələkbər Seyfiyə yazırdı:
“Əzizim Seyfi, heç biləsən, kağızın məni nə qədər çox sevindirdi. Bəlkə daha çox ona görə ki, bu son iki ayın ərzində səni tez-tez xatırlayırdım. Bu vaxt mən Ə.Haqverdiyev haqqında müfəssəl xatirat yazır, onun mənə yazdığı məktublarını çapa hazırlayırdım. Bu ərəfədə gah Haqverdiyevin məktublarında, gah müxtəlif sənədlərdə, gah da öz gündəliyimdə hey sənin adına rast gəlirdim.
Səni könlüm çox istəyirdi. Axı o vaxtdan sağ qalan bizik, bir də Rza Təhmasib. Qalanları Allahın rəhmətinə gedib, bizim yolumuzu gözləyirlər. Biz də üzü yamanlıq edib getmək istəmirik. İnşaallah, hələ çox gözləməli olacaqlar. Seyfi can, özünü qıvraq saxla, məni də unutma”.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Erməni terroru və bir musiqi səhifəsinin qapanması
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
1994-cü il martın 19-da erməni ekstremistlərinin təşkil etdiyi metro stansiyasındakı terror hadisəsi nəticəsində həlak olanların arasında o da var idi, istedadlı musiqiçiRafiq Babayev.
Beləcə, musiqi tariximizin bir səhifəsi qapandı...
Rafiq Babayev 1936-cı il martın 31-də Bakı şəhərində partiya orqanlarında işləyən Fərzi Babayevin ailəsində anadan olub. 1937-ci ildə XDİK (Xalq Daxili İşlər Komissarlığı) həbsxanasına salınan Fərzi Babayev güllələnmə cəzasına məhkum edilib (1956-cı ildə o, bəraət qazanaraq azadlığa buraxılır). Rafiqin anası Şahbəyim xanım 6 övladını – Mərziyə, Vəsilə, Emilya, Oqtay, Rafiq, Armanusa-nı hədsiz çətin şəraitdə tərbiyə etməyə məcbur olub.
Sonradan bu uşaqların hamısı peşəkar musiqiçi kimi tanınıb. 1943-cü ildə 160 nömrəli musiqi məktəbinə daxil olan Rafiq ilk caz kvartetini də məhz bu məktəbdə yaradıb. 1950-ci ildə həmin məktəbi bitərək, A. Zeynallı adına musiqi məktəbinin fortepiano sinfinə daxil olub, R. S. Levinanın sinfində təhsil alıb. Bu məktəbdə təhsil almaqla yanaşı, Xalq Çalğı Alətləri Ansamblının musiqi rəhbəri vəzifəsində işləyib.
O, caz musiqisi ilə də maraqlanıb və improvizasiya ustalığını təkmilləşdirib. 1954-cü ildə buraxılış imtahanında onun ifa etdiyi proqrama klassik əsərlərlə yanaşı, amerikalı caz pianoçusu Bill Evensin kompozisiyası da daxil edilib. Sonradan özünü bütünlüklə caz musiqisinə həsr edən Rafiq Babayev 1959-cu ildə Bakı Konservatoriyasını bitirdikdən sonra həmin qrupun musiqi rəhbəri kimi, Sovet İttifaqının müxtəlif şəhərlərinə uzunmüddətli qastrol səfərlərinə çıxıb.
Rafiq Babayev Bakıya qayıdandan sonra görkəmli müğənni Rəşid Behbudovla tanış olub. 1967-ci ildə Rəşid Behbudov Mahnı Teatrını yaradanda Rafiq Babayev bu teatrın musiqi rəhbəri vəzifəsinə dəvət edilib. R. Babayev və R. Behbudov teatrlaşdırılan böyük konsert proqramı hazırlamağa başlayıblar. Rafiq bu tamaşanın səhnəyə qoyulması üçün çox böyük işlər görüb. Bütün bu illər ərzində Rafiq caz musiqisi sahəsində yaradıcı işini də davam etdirib.
1967-ci ildə Tallin şəhərində keçirilən Beynəlxalq Caz Festifalında Rafiq Babayevin ansamblı laureat olub. Onun "Bayatı-kürd" ladında ifa edilən kompozisiyası xüsusi qeyd edilib.
Müxtəlif illərdə bu kollektivin heyətində Gennadi Stepanişşev (fleyta, saksofon), Rauf Sultanov (bas-gitara), Ələsgər Abbasov (gitara), Səyavuş Kərimi (ud, klavişli alətlər), Cəmil Əmirov (klavişli alətlər), Tofiq Cabbarov (zərb alətləri), Firuz İsmayılov (sintezator), Ramin Sultanov (zərb alətləri), Emil Həsənov (bas-gitara), Vaqif Əliyev (zərb alətləri), Emil K. Həsənov (bas-gitara) və başqa peşəkar musiqiçilər fəaliyyət göstəriblər.
Həmin illərdə Rafiq Babayev ictimai işlərlə də məşğul olub, müxtəlif musabiqələr, baxış və festivallar təşkil edib. Onun bütün yaradıcılıq fəaliyyəti gənc instrumental musiqiçi və vokalçılarla pedaqoji işlə həmişə bağlı olub. 1991-ci ildə Rafiq Babayev "Cəngi" folklor-caz kollektivini təşkil edib və musiqi layihələrinin həyata keçirilməsinə kömək edən Səsyazma Studiyası yaradıb.
O, folklor çalğı alətlərindən istifadə etməklə, onları qeyri-adi harmoniya ilə zənginləşdirərək, dünyanın ilk baxışda bir-birinə zidd cəhətlərinə – Qərbə və Şərqə xas olan musiqini melodik tərzdə birləşdirərək gözəl kompozisiyalar yaradıb. 1993-cü ildə Rafiq Babayevə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti adı verilib.
Filmoqrafiya
1. Anlamaq istəyirəm
2. Baharla birgə
3. Basatın igidliyi
4. Bir axşam
5. Çalışan adam
6. Çörək
7. Bircəciyim
8. Fəryad
9. İmtahan
10. Kişi sözü
11. Qara leylək
12. Qobustan
13. Əzablı yollar
14. Padarçöl
15. Su niyə yoxdur?
16. Suvenir
17. Təhminə
18. Tələ
19. Tilsim
20. Ömür urası
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Yarım əsr səhnədə
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Az tanınmışlar rubrikasından daha bir sənətkar – aktyor Sadıq Bağırov. Yarım əsr səhnədə olmaqla rekord sayda obraz yaradan bu şəxs, halbuki, daha çox tanınmağa layiqdir.
Sadıq Saleh Xəlil oğlu Bağırov 19 mart 1907-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Üçsinifli şəhər, sonra üç il 9 saylı, 1920–1922-ci illərdə sovet fəhlə məktəblərində təhsil alıb. 1926-cı ildə Əbilov adına klubun dram dərnəyinə üzv olub. Həmçinin Qaraşəhər, Metallist, Həkimlər klublarının dram dərnəklərində həvəskar aktyorluq edib. 1929–1932-ci illərdə Mirzə Fətəli Axundzadə adına Bakı Teatr Məktəbində aktyorluq təhsili alıb.
Tələbə vaxtı Akademik Milli Dram Teatrının yardım heyətinə götürülüb. Təhsilini başa çatdırdıqdan sonra isə bu truppaya götürülüb. Sadıq Saleh sənətə 1925-ci ildə gəlib. Teatra məhəbbət Sadıq Salehdə çox gənc yaşlarında yaranıb. O, "Əbilov" adına, "Şvars" adına və başqa klublarda həvəskar kollektivlərin fəal iştirakçısı olub. Burada, klub səhnəsində özünün aktyor məharətini göstərib, həyatını incəsənətə həsr etməyi qərara alıb.
1929-cu il, sənətə yenicə qədəm qoymuş aktyor üçün fərəhli olub. Onu Azərbaycan Dram Teatrı truppasına qəbul ediblər. Teatrda işləməklə bərabər Sadıq Saleh Azərbaycan Dövlət Teatr məktəbində təhsil alıb. Tələbə ikən xarakter rolları daha yaxşı oynamaqla Sadıq Saleh diqqəti cəlb edib. 1932-ci ildə həmin məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirib. A. A. Tuqanov, A. M. Mudrov, H. Cavid, M. Kirmanşahlı və başqa görkəmli müəllimlərin məşğələləri peşəkar aktyor ustalığına yiyələnməkdə ona kömək edib.
O, səhnədə keçirdiyi yarım əsrlik bir dövrdə istər öz dramaturqlarımızın, istərsə də başqa dramaturqların əsərlərindəki onlarca obraza öz aktyorluq bacarığı ilə yeni ruh, yeni təravət gətirib. O, oynadığı rolun böyük və ya kiçikliyindən, mənfi və ya müsbət olmasından asılı olmayaraq ən kiçik detallarına belə diqqət yetirib. Obrazın daxili aləmini tamaşaçılara bacarıqla çatdırıb.
M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrı səhnəsində oynadıgı müxtəlif planlı, müxtəlif xarakterli rolların sayı yüzdən çoxdur. O, klassik və müasir pyeslərdə müsbət və mənfi personajlar oynayıb. Onun milli əsərlərdən oynadıgı obrazlar xüsusilə müvəffəqiyyətli alınıb.
C. Cabarlının "Od gəlini"ndə Qorxmaz, "Almaz"ında Barat və Balarza, M. F. Axundovun "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah"ında Şahbaz bəy, M. F. Axundovun "Xırs quldurbasan"ında Koxa, C. Məmmədquluzadənin "Ölülər"ində Hacı Kazim, Ə. Haqverdiyevin "Dagılan tifaq"ında Süleyman bəy, S. Vurgunun "Vaqif" pyesində Əlibəy və Təlxək, S. Vurgunun "Xanlar"ında İvan Fialetov, "Şeyx Sənan" pyesində Şeyx Hadi, "1905-ci ildə" əsərində Volodin obrazları Sadıq Salehin yadda qalan rollarındandır.
Sadıq Saleh filmlərdə, dublajlarda, habelə televiziya və radio verilişlərində də çıxış edib. Böyük bəstəkarımız Ü. Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" musiqili komediyası üzrə çəkilmiş eyniadlı bədii filmdə Sadıq Saleh Mirzə Ələkbər Sabirin obrazını yaradıb. Bundan əlavə Nəsimi filmində də epizodik rolda iştirak edib
1959-cu ildə Sadıq Saleh Bağırov Moskvada keçirilən "Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənəti Ongünlüyündə" iştirak edib və həmin il, iyunun 10-da "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" adına layiq görülüb. Sadıq Saleh Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı və bir sıra medallarla təltif edilib
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
ASAN TV-nin 2 yaşı tamam oldu
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Düzü, son vaxtlar məhz ASAN medianın məhsullarını izləyənlər daha çox rastıma şıxır və elə bu da məndə əminlik yaradır ki, həm ASAN Radio, həm də ASAN TV populyardır, bu populyarlıq da durmadan artır.
Prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə yaradılan ASAN Radionun bazasında 2 il əvvəl ASAN TV fəaliyyətə başlayıb. Dövlət xidmətləri sahəsində ixtisaslaşan ilk onlayn televiziya bu istiqamətdə işini uğurla davam etdirir.
Azərbaycanın ASAN brendinin bir sıra ölkələrə ixracı, “ASAN xidmət”in həm ölkəmizdə, həm xaricdə keçirilən mötəbər beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı, bir sıra layihələrin reallaşdırılması haqqında məlumatlar ASAN TV-də geniş işıqlandırılır.
Bundan əlavə, əsas məqsəd faydalı, maraqlı mövzuların, maliyyə, media savadlılığı və digər istiqamətlərdə məzmunun asan dildə izləyicilərə çatdırılmasıdır.
ASAN TV-nin “YouTube”, “Instagram”, “TikTok” və digər sosial media hesablarında paylaşılan müxtəlif mövzular, istiqamətlər böyük auditoriya toplaya bilib. Səhifələrdə sosial, iqtisadi, mədəni, idman və s. mövzularda qısa, faydalı məlumatlar təqdim olunur.
Paylaşımlar 2 il ərzində bütün sosial media hesabları üzrə ümumilikdə 230 milyona yaxın baxış toplayıb.
Həm ASAN Radio, həm də ASAN TV süni intellektin inkişafına xüsusi diqqət yetirir. Elə yerli media məkanında ilk süni intellekt əsasında yaradılan aparıcı məhz ASAN TV-nin “əməkdaşı” ASANİYƏdir. O, innovasiya sahəsində yenilikləri izləyicilərə böyük maraqla çatdırır.
ASAN TV və “Ədibin Evi”nin Vətən müharibəsində qazanılmış qələbəmizin 5 illiyi münasibətilə çəkdiyi “Zəfər rəqsi” bədii filmi böyük maraqla izlənib.
ASAN TV bir sıra irimiqyaslı yarışların, tədbirlərin, sərgilərin eksklüziv media tərəfdaşıdır. Dövlət qurumları, beynəlxalq təşkilatlar və aparıcı şirkətlərlə əməkdaşlıq məmnunluqla davam etdirilir.
Qurumun rəhbəri Emin Musəvi daim axtarışda olduqlarını, qurub yaratmaq əzmlərini dilə gətirərək həm televiziya, həm radio izləyicilərini bundan sonra da həm maarifləndirmək, həm asudə vaxtlarını dəyərləndirmək potensialında olduqlarını söyləyir. Onlar sevilirlər, çünki ən ASAN yolla tamaşaçı və dinləyicinin diqqətini cəlb edə, qəlbinə yol tapa bilirlər.
Uğurlar, ASAN-çılar!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
101 il əvvəl bugünkü gündə müəmmalı şəkildə vəfat edən Nəriman Nərimanov
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
"Lenindən sonra Şərqin ən böyük ikinci itkisi" – o vəfat edəndə görkəmli inqilabçı Lev Trotski belə demişdi.
"Partiyamızın Şərqdəki ən böyük nümayəndəsi." – bunu isə digər görkəmli inqilabçı Serqo Orconikidze deyib.
Bunlar Sovetlərdə bir azərbaycanlının – Nəriman Nərimanovun necə böyük nüfuz yiyəsi olduğuna işarədir. Amma bizimçünsə Nərimanovun sovetlərə xidməti deyil, sovet bayrağı altında Azərbaycan üçün elədikləri önəm kəsb edir.
Nəriman Nərimanov 14 aprel 1870-ci ildə Tiflis şəhərində anadan olub. Onun ata tərəfdən babası indiki İranın Urmiya şəhərindəndir. 1890-cı ildə Qori seminariyasını, 1908-ci ildə İmperator Novorosiysk (Odessa) Universitetinin Tibb fakültəsini bitirib. 1905-ci ildə Sosial-Demokrat "Hümmət" təşkilatınnın rəhbərliyinə daxil olub, Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə (bolşeviklər) Partiyasının (RSDF(b)P) məramnaməsini Azərbaycan dilinə çevirib.
1909-cu ildə həbs olunaraq Həştərxan şəhərinə sürgün edilib. 1913-cü ildə Bakıya qayıdan Nərimanov fəhlələr arasında təbliğatla məşğul olub. Artıq 1917-ci ildə Nəriman Nərimanov "Hümmət" Təşkilatı Mərkəzi Komitəsinin sədri və RSDF(b)P Bakı Komitəsinin üzvü, "Hümmət" qəzetinin baş redaktoru olub.
Nəriman 1919-cu ildə Moskvaya çağırılaraq RSFSR Xalq Xarici İşlər Komissarlığında (XİN) Şərq məsələləri üzrə Xalq komissarının müavini vəzifəsinə təyin edilib. 28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bolşevik işğalından sonra süqut etdikdən və Azərbaycan SSR elan edildikdən sonra Nərimanov Azərbaycan SSR Müvəqqəti İnqilabı Komitəsinin Sədri və Xalq Komissarları Sovetinin Sədri vəzifəsini tutub.
1890-cı ildə Qori müəllimlər seminariyasını bitirən 20 yaşlı Nərimanov pedoqoji fəaliyyətinə Tiflis quberniyası Borçalı qəzasının Qızılhacılı kənd ibtidai məktəbində bir rus dili müəllimi kimi öz pedaqoji fəaliyyətinə başlayıb. Lakin gələcək ədib və dövlət xadiminə yalnız bir tədris ili işləmək müyəssər olub. Maddi imkan ucbatından məktəb bağlanıb. Bakıya getməli olub.
O zamankı Azərbaycan kəndinə məxsus olan cəhətlər- savadsızlıq və fanatizm, hüquqsuzluq və dözülməz istismar məhz bu kənddə bütün dəhşəti ilə Nərimanovun gözü qarşısında canlanıb və çox sonralar özünün yazdığı kimi "bəşəriyyətin geridə qalmış hissəsinə qüvvəsi çatdığı qədər kömək etmək" fikri onda ilk dəfə həmin kənddə yaranıb. Qızılhacılıda dərs dediyi müddət "Nadanlıq" əsərini qələmə almağa başlayıb.
Bir il sonra yeni məktəb açmaq niyyəti ilə Bakıya köçən Nərimanov çox genişmiqyaslı ictimai-pedoqoji fəaliyyətə başlayıb. Məktəb açmaq ona müyəssər olmayıb və Nəriman S. M. Qənizadənin köməyi ilə A. İ. Pobedonostsevin 6 sinifli progimnaziyasının hazırlıq sinfinin aşağı şöbəsinə müəllim qəbul edilib. Bu məktəb xüsusi məktəb olduğundan orada işləyənlər dövlət qulluqçusu hesab edilməyiblər.
Onlar dövlət məktəblərində çalışan müəllimlər üçün ayrılmış imtiyazlardan istifadə etmək hüququndan məhrum olublar. Maddi vəziyyətin ağır keçməsinə baxmayaraq, o, bu məktəbdə 5 il fəaliyyət göstərib, azərbaycanlı balalarının təhsilə cəlb edilməsinə, şagirdlərin sayının artmasına çalışıb. Bakı şəhər pedoqoji ictimaiyyətinin və əhalinin dərin hörmətini qazanan Nərimanov Bakı realnı məktəbinin direktoru tərəfindən 1896-cı ilin əvvəllərində həmin məktəbə Azərbaycan dili müəllimi və sinif mürəbbilərinin köməkçisi vəzifəsinə dəvət edilir.
Az sonra, 1896-cı il sentyabrın 1-də Bakı şəhər dumasının qərarı ilə Probedonostsevin progimnaziyasının bazasında Bakı oğlan klassik gimnaziyası təşkil edilib və artıq dövlət qulluqçusu vəzifəsinə təsdiq edildiyindən həmin gimnaziyada eyni vəzifəyə dəyişilib. O, burada fasiləsiz olaraq 1902-ci ilədək çalışır və özünü işguzar, nümunəvi müəllim kimi göstərib. Yüksəksəviyyəli pedaqoji xidmətlərinə görə əvvəlcə medalla, daha sonra üçüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeniilə təltif edilib.
Onun pedaqoji fəaliyyəti təkcə müəllimliklə məhdudlaşmayıb. O həm də ictimai xadim kimi Azərbaycanda maarif və mədəniyyətin yayılmasına ciddi təsir göstərib. Həmin dövrdə Bakı şəhərinin müxtəlif tədris müəssisələri nəzdində fəaliyyət göstərən bazar günü məktəbləri və axşam kurslarında da pulsuz olaraq dərs deyib, dövrünün digər mütərəqqi ziyalıları ilə birlikdə yaşlı əhaliyə savad öyrədir, mütərəqqi fikirlər yayıb, bu məktəb və kursların xeyrinə teatr tamaşalarının göstərilməsində iştirak edib.
O, ruspərəst şovinistlərin mövqeyinə qarşı öz mövqeyini də izah edərək deyirdi:
"Türk (azərbaycanlı) uşaqları tək Puşkini deyil, həm də Şekspiri, Şilleri bilməlidir. Ancaq türk (azərbaycanlı) uşağı özünə doğma olan əsl proletar şairi Sabirin odlu-alovlu şeirlərini, xalq şairləri Vaqifin, Zakirin, Vidadinin şeirlərini biləndən sonra bunları bilməlidir".
Onun tövsiyəsi bu idi ki, "türk (Azərbaycan) dilinin tədrisini azaltmaq təklifini irəli sürənlər özləri bu dili öyrənsinlər ki, Sabiri anlasınlar".
Xalqımızın milli dirçəlişi naminə gördüyü işlərin sayı olduqca çoxdur. Bu yolda onun qətiyyətini sübut edən daha bir fakt:
1924-cü il martın 20-də Moskvada partiyanın siyasi bürosunda N. Nərimanovun təklifi ilə məsələ müzakirə olunub. O, F. Dzerjinskinin fikrinin əleyhinə gedərək neftdən gələn gəlirin böyük hissəsinin Azərbaycanda maarifin və səhiyyənin inkişafında xərclənməsi məsələsini qoyub. N. Nərimanov buna nail olub və öz tövsiyələrini XKS sədri Q. Musabəyova yazıb.
Nərimanov 1902-ci ildə 32 yaşında Odessadakı Novorossiysk İmperator Universitetinin tibb fakültəsinə qəbul olub, 1908-ci ildə buranı bitirib.
4-cü kursda oxuyarkən "Tibb və İslam" əsərini yazıb. Həştərxanda sürgündə olarkən ictimai-siyasi fəaliyyətlə yanaşı həkimliklə də məşğul olub. Həştərxan "Xalq Universitetləri Cəmiyyəti"nin sədri olan Nərimanov Həştərxan quberniyası həkimlərinin II qurultayında "Şurayi — İslam" cəmiyyəti adından çıxış edib. 1918-ci ildə Nərimanov Bakı şəhər təsərrüfatı komissarı kimi şəhərin sanitar vəziyyəti, eləcə də xəstəxanaların vəziyyəti ilə bağlı bir çox lazımi tədbirlər görüb.
1914-cü ildən Nərimanov Bakının Qara şəhər rayonunda pulsuz müalicəxanasında işləyib, neft mədənlərində işləyən xəstə fəhlələri və xəstəxanaya yaxın kəndlərin camaatını müalicə edib. O, öz mənzilində də xəstələri pulsuz müalicə edib. 1909-cu ildən 1918-ci ilə qədər N. Nərimanov Həştərxanda və Bakıda "Xolera-vəba", "Şaxotka-vərəm", "Traxom", "Qadınlar aləmi", "Tibb və İslam", "Əyyaşlıq" və başqa bu kimi faydalı elmi-publisistik mövzularda mühazirələr oxumuş, məqalələr və kitabçalar çap etdirib.
Nərimanov hər mühazirədən sonra "Tibb və islam" kitabçasını yoxsul fəhlələr arasında yaymaq üçün pulsuz paylayıb. (Bax: həmin illərdə Həştərxanda nəşr olunan "Burhani-tərəqqi", "İdel", "Astraxanskiy kray" və s. eləcə də Bakıda nəşr olunan "İqbal", "Baku", "Sədayi-həqq" və s qəzetlər) Bu elmi-kütləvi mühazirələr ən çox yayılan vəba, çiçək, traxoma, malyariya, revmatizm, mədə-bağırsaq xəstəliklərinə qarşı təcili profilaktik tədbirlərin görülməsində böyük rol oynayıb.
Nərimanov çıxışlarının birində deyirdi:
"Həkimlərin xəstələrin qəbuluna vaxtı çox az qalır. Hər bir xəstəyə orta hesabla 2 dəqiqədən 3,5 dəqiqəyədək vaxt sərf edə bilirlər"
Fəaliyyətində milli təmayül və millətin mənafelərini qorumaq üstünlük təşkil edib, o, Azərbaycanda baş verən inqilabi proseslərə digər bolşeviklərdən fərqli münasibət bəsləyib, yerli xüsusiyyətləri nəzərə alıb və milli birliyə xüsusi diqqət yetirib. Beləliklə, N. Nərimanovun ictimai, siyasi, dövlətçilik fəaliyyətində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə başlıca yerlərdən birini tutub.
Onun bu mövqeyi Bakı, Zəngəzur, Naxçıvan, Dağlıq Qarabağ və Zaqatala məsələlərinin həlli zamanı özünü göstərib. Azərbaycanın ərazi problemləri N. Nərimanovun zamanında deyil, ondan əvvəl meydana çıxıb. Bu problemlər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə də xarici siyasətin ən ağrılı və mürəkkəb məsələləri olaraq qalmış və həll edilməyib
Əsərləri
1. Nadanlıq
2. Şamdan bəy
3. Bahadır və Sona
4. Nadir şah
5. Tibb və İslam
6. Vərəm
7. Traxom
8. Bir kəndin sərgüzəşti
Nəriman Nərimanov 1925-ci ilin 19 mart tarixində müəmmalı şəkildə ölüb və Moskvada Kremlin divarları yaxınlığında dəfn edilib.
Rəsmiməlumatlaragörə, o, ürəktutmasından- infarktdandünyasını dəyişib. Amma mübahisəli məqamlar çoxdur. Onun ölümünün qəfil olması şübhələr doğurub. Bəzi araşdırmaçılar bu ölümün siyasi səbəblərlə əlaqəli ola biləcəyini ehtimal edir. Sovet rəhbərliyi daxilində onun fikir ayrılıqları yaşadığı da məlumdur. Azərbaycanlıların, müsəlmanların keşiyində duran şəxs kimi digərləri üçün o, arzuolunmaz birisi idi.
Bakı şəhərində Nəriman Nərimanovun adını daşıyan metrostansiya, rayon, məktəb, küçə, prospekt, kinoteatr, Xatirə Muzeyi, park mövcuddur. Lənkəran rayonunun Liman şəhərində Nəriman Nərimanovun adını daşıyan park və küçə mövcuddur.
Lənkəran, Şəmkir, Goranboy, Biləsuvar, Qobustan, Gədəbəy və Sabirabad şəhərlərində Nəriman Nərimanov adına kənd və qəsəbələr mövcuddur. Füzulinin Horadiz şəhərində Nəriman Nərimanov adına küçə mövcuddur.
Şuşa, Gəncə, Şirvan şəhərində Nəriman Nərimanov adına park və küçə, Neftçala şəhərində Nəriman Nərimanov Stadionu, Gürcüstanın paytaxtı Tblisi şəhərində Nəriman Nərimanovun Ev Muzeyi açılıb. Sumqaytın ən böyük mədəniyyət evlərindən biri onun adını daşıyır.
Belarusiyanın Qomel şəhərindəki bir kənd, Qazaxıstanın Kostanay şəhərindəki Kostanay Hava Limanı, Rusiyanın Həştərxan şəhərində rayon, Zimovnikovski şəhərində qəsəbə, Nurlatski şəhərində yaşayış məntəqəsi, Tümen şəhərində kənd, Şaturadakı mədəniyyət mərkəzi, Moskva Volqoqrad, Çernyanka və Belqorod şəhərlərindəki küçələr Nəriman Nərimanovun adını daşıyır.
"Bolşevik Nərimanov" gəmisi 1957-ci ildə düzəldilərək istifadəyə verilib, 1982-ci ildə isə istifadə müddəti bitib. Gəmi istismardan çıxarıldıqdan sonra Sumqayıt sahilində saxlanılıb, iaşə obyekti kimi istifadə olunub.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Oğuzda Novruz bayramına həsr olunmuş tədbir keçirilib
İmran Verdiyev,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.
Oğuz rayon Mərkəzi Kitabxanasının, Oğuz rayon Gənclər və İdman İdarəsinin, Oğuz rayon Tarix Diyarşünaslıq Muzeyinin birgə təşkilatçılığı, Oğuz şəhər Emin Abdullayev adına 2 nömrəli Texniki - Təbiət Təmayüllü Liseyin şagird və müəllim kollektivinin iştirakı ilə qədim adət-ənənələrimizi özündə əks etdirən, baharın gəlişi ilə əlamətdar olan Novruz bayramına həsr olunmuş “Novruz milli irsimizin təcəssümüdür” adlı tədbir keçirilib.
Tədbirdə xalqımızın milli, qədim dövrlərdən xalq arasında çox sevilərək qeyd olunan Novruz bayramı ilə bağlı çıxışlar səslənib.
Qeyd olunub ki, tarixi çox qədim olan Novruz bayramı hər il xalqımız tərəfindən böyük təntənə ilə qeyd olunur. Novruz bayramı əslində baharın gəlişi, təbiətin canlanması, torpağın oyanması ilə xarakterik olan bayramdır. Bu bayram insanlar arasında birliyin və mehribanlığın möhkəmləndirilməsi, onların bir-birinə mərhəmət və diqqət göstərməsi kimi sağlam bir təməl yaratmışdır. Novruz bayramı sağlamlığın, firavanlığın başlanğıcıdır. Novruz xeyir bərəkət, gözəl əhval ruhiyyə, oyanış, əmək coşqunluğu, torpağa, insana məhəbbət bayramıdır.
Tədbirdə şagirdlərin təqimatında şeirlər səsləndirilib, baharın gəlişinə və Novruza aid mahnılar ifa olunub.Tədbirin sonunda Novruz tonqalı ətrafında yallı gedilib və müxtəlif oyunlar oynanılıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
Sumqayıt bulvarında Novruz bayramı münasibətilə ümumşəhər bayramı
İlhamə Məhəmmədqızı,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi
Xalqımızın zəngin milli-mənəvi dəyərlərini, bolluq və bərəkəti, xeyirxahlıq və birlik ənənələrini özündə ehtiva edən Novruz bayramı Sumqayıt şəhərində bu il də böyük coşqu və yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd olunub.
Baharın gəlişi münasibətilə Sumqayıt Bulvarı ərazisində ümumşəhər bayram tədbiri təşkil edilib. Tədbirdə Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatları, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, idarə, müəssisə və təşkilatların nümayəndələri, şəhid ailələri, qazilər, şəhər ictimaiyyəti və minlərlə sakin iştirak edib.
Tədbir çərçivəsində şəhər rəhbəri Zakir Fərəcov sakinləri Novruz bayramı münasibətilə səmimi-qəlbdən təbrik edərək, bayram tonqalını alovlandırıb. O, çıxışında Novruzun xalqımızın qədim tarixi köklərə malik milli bayramı olduğunu vurğulayaraq, bu əziz günlərin ölkəmizə sülh, əmin-amanlıq, firavanlıq və yeni uğurlar gətirməsini arzulayıb.
Qeyd olunub ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz mühüm nailiyyətlər əldə edib, ərazi bütövlüyümüz bərpa olunub və bu gün Novruz bayramı işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda da böyük qürur hissi ilə qeyd edilir.
Bayram proqramı zəngin və rəngarəngliyi ilə seçilib. Tədbirdə Dədə Qorqud və Bahar qızı iştirakçılara xeyir-dualarını çatdıraraq, xalqımıza ruzi-bərəkət, firavanlıq və uğurlar arzulayıblar. Milli geyimli uşaqların ifasında təqdim olunan rəqslər, Kosa və Keçəlin şən çıxışları, eləcə də qədim xalq oyunları tamaşaçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Eyni zamanda, tədbir məkanında qurulan milli üslublu guşələrdə Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsi nümayiş etdirilib. Burada milli geyimlər, qədim el sənətləri, xalq yaradıcılığı nümunələri, eləcə də zəngin milli mətbəximizin müxtəlif təamları sərgilənərək iştirakçılara təqdim olunub.
Hər müəssisə öz guşəsini yaradıb. Üstəlik, bölgələrimizin də guşələri qurulub. Qarabağ, Zəngəzur, Şərqi Zəngəzur, Şəki, Quba, Naxçıvan, Çorat guşələri rəngarəngliyi ilə, çal-çalğısı ilə daha çox seçilib.
Bir tərəfdə aşıqlar saz çalıb, bir tərəfdə idmançılar öz məharətlərini göstəriblər, bu biri tərəfdə Xalq artisti Brilyant Dadaşova çıxış edib. Guşələrdə qonaqlara bayram nemətlərindən dadmaq təklif olunub, uşaqlar rəsm əsərlərini, tətbiqi sənət işlərini nümayiş etdiriblər. Eyni zamanda şəhərin sənaye potensialına aid nümunələri, yeni tikiləcək mikrorayonların maketlərinə, illüzionçunun çıxışı də maraq doğurub.
Bayram tədbiri sakinlərə yüksək əhval-ruhiyyə bəxş edib, şəhərdə Novruzun ruhuna uyğun xüsusi bayram ab-havası yaradıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.03.2026)
