Aynur İsmayılova, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Duyğuların ən gözəli, ən təmizi, qəlbin dərinliklərində ən saf olanı bir zamanlar sevgi idi. Hər kəs xoşbəxt idi. İnsanlar bir-birinə sevgi ilə yanaşar, qəm, kədər, acı hiss etməzdilər. Sevgi sadəcə bir duyğu deyil, həyatları mənalandıran bir qüvvə idi. O zamana qədər ki, kədər sevgini qısqanmağa başladı...

Sevginin hər kəsin sevimli hissi olması, kədərin bu sevgini insanlardan almağa çalışmasına səbəb oldu. Ən sevilən duyğu kədər olsun istədi. Və o gündən sevgi ilə kədərin mübarizəsi başladı. Dünyanı sevgi, xoşbəxtlik, birlik xilas edəcəyini düşünən sevgi var gücü ilə mübarizə aparırdı. Bu mübarizədə çox zaman qalib gəlsə də, bəzən məğlub olurdu. Zamanla bəzi insanlar kədərə meyil etməyə başladı. Kədər, insanların onu sevməyə başladığını gördükcə daha çox həvəslənməyə, dünyada yeganə duyğu olmağa çalışırdı.

O, artıq sadə bir hiss deyil, bir qüvvəyə çevrilmişdi. Və artıq hər gün o saf, həqiqi sevgi yox olmağa başlayırdı. Sevgi məğlub olurdu. Dünyasını belə görmək istəmirdi. İnsanlar bir-birindən uzaqlaşmış, yadlaşmış və artıq yalnızlığa çəkilmişdilər. Sanki dünyada tək bir insan yaşayırdı. Arzusuz, istəksiz, sevgisiz, tək bir insan. Sevgi bununla barışa bilmirdi. Axı hər zaman bir ümid vardı. Soyuqlaşmış qəlblərdə gizlənən o ümid, sevginin son şansı idi.

Sevgi, dünyanı birlik və xoşbəxtliklə xilas edəcəyini ümid edərək səbirlə gözləməkdəydi...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

Harun Soltanov, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Heç vaxt gözləmədiyiniz bir anda gəlir o. Nə vaxtsa bir dəqiqə daha, bir saniyə daha saxlanıldığınızı hiss edəndə... Avtobus dayanacağında, rəsmi bir qurumun dəhlizində, telefonun gözləmə musiqisinin sonsuz döngüsündə. Zamanın toxuması pozulur və boşluqdan çoxlu səslər qalxır.

Bu, sadə bir sıxıntı deyil. Bu, daxili bir məhkəmədir.

Siz, hərəkətsiz qalmış bədəninizlə, qeyri-müəyyən bir müddətə məhkum olunmusunuz. Və bu məhkumiyyət anında, ruhunuzun yeraltı otaqları açılır. Onlar çıxır. Hamısının adı var, Dostoyevski, Kamyu, Platon, Aristotel, Sartrvə s. Onlar sizin daxili məhkəmənizin üzvləridir. Hər biri bu gündəlik əzabı öz dilinə çevirir, sizi mühakimə edir və bu anın mənası üçün vuruşur.

Dostoyevski deyir ki, bu, günahı olmayanın çəkdiyi şəxsi bir cəzadır. Nitşe onunla lağ edir və bunu zəif iradənin alçaldıcı bir itaəti elan edir. Aristotel səsləri sakitləşdirməyə çalışır və hamının anlaya bilmədiyi qüsurlu bir sistemdən bəhs edir. Sartr isə siqaretinin dumanı arasından sizə istehza ilə baxır və deyir, "Ən böyük günahkar sənsən, çünki burada qalmağı seçən sənsən."

 Bu, abstrakt bir fikir mübadiləsi deyil. Bu, sizin varlığınızın əsası üçün edilən döyüşdür. Onların hər biri bu anı, bu adi əzabı, öz silahına çevirmək istəyir. Onları susdurmağın yalnız bir yolu var, hamısından daha dərin, daha sakit, daha məqsədli bir səsin, sənin səsinin qalxması.

Çünki ən dərin intiqam heç vaxt bayraqlar və nidalarla gəlmir. O, səssizcə gəlir və toxunduğu hər şeyi mənasızlaşdırır.

Aşağıda, belə bir anın qeydləri var. Dörd məftilin bir insanın beynindəki məhkəmə prosesi. Və onların susmasından sonra başlayan beşinci, son səsin manifesti...

Sual yalnız budur. Siz bu məhkəmədə hansı tərəfdə olacaqsınız?

 Havada ucuz qəhvə və çətin günün tər ətri var. LED ekranda rəqəmlər və hərflər var. "A 197". Mən, sadə bir bank müştərisiyəm , "A 199" nömrəsini tutmuşam. Yerimdə hərəkət edəndə, bir addım belə atanda, daxilimdə həmişəki o səslər qalxır.

 Qəfil, qısa nəfəslər alaraq, sanki astma tutması ilə ilk o yaxınlaşır:

Dayan! Hərəkət etmə! Bu irəliləyiş yalan, bu tərəqqi ilüziyadır! Bax ətrafına. Hamımız bu boş, işıqlı qəfəsdə, öz kiçik günahlarımızın cəzasını çəkirik. Önündəki arvadı görürsən? O, üç saatdır buradadır, ürəyində ümidin son qığılcımı da sönmək üzrədir. Bu sadəcə növbə deyil, bu hər birimizin kefinə görə düzəldilmiş şəxsi cəhənnəmdir. Sistem bizi burda, bu səssizlikdə, öz mənasızlığımızla üz-üzə qoyub! Bu, bürokratiyanın Raskolnikovu qırıqladığı çəkicdir! Biz burada günahkar deyilik, amma cəza çəkirik. Bu, ən dəhşətlisidir!

 Sonra kənardan, dərin, meydan oxuyan bir səslə, bığları ağzına girən biri Dostoyevskinin ünvanına:

Ah, ey əzablı psixoloq! Həmişə zəifin, qurbanın dilində danışırsan! "Cəza"  deyirsən? Bu, sürünün mükafatıdır! Bu insan dəstəsinə bax! Heç biri öz taleyini ələ alıb, "Mən bu qaydaları ləğv edirəm!" demir. Xeyr! Hamı gözləyir. Hamı razılaşır. Bu səfil itaət, insanın üstün olmaq iradəsini öldürən zəhərdir! Biz burada qurban deyilik, biz könüllü köləyik! Arxandakı adam sənin yerinə keçmək istəyir, bu yaxşıdır! Bu, içində yaşayan heyvanın səsidir! Amma sən nə edirsən? Sadəcə nifrətini udursan. Zəhəri içinə axıdırsan. Ya üsyan et, ya da sus və çürü!

Sakit, ölçülü, ədalətli bir müəllim tonu ilə Aristotel Fyodr və Fridrixə:

Hər ikiniz də duyğularınızla məntiqi bulayırsınız. Gəlin hadisəyə aydınlıq gətirək. İnsan əql və məqsəd üçün yaradılıb. Burada məqsəd açıqdır, bank əməliyyatını yerinə yetirmək. Bu növbə isə o məqsədə çatmaq üçün qoyulmuş lazımi bir vasitədir. Problemin mənbəyi, vasitənin məqsədə çevrilməsidir!!! İnsan burada fəaliyyət edən varlıq olmaq əvəzinə, gözləyən varlığa çevrilir. Bu, onun təbiətinə  ziddir. Bu, pis qurulmuş bir sistemdir, əzab yox. Həlli sadədir, növbəni daha səmərəli, daha rasional edin ki, insan yenidən fəaliyyətə, öz tam potensialına qayıtsın.

Siqaretinin dumanını üfürmüş, fransız ləhcəsinə qarışmış istehzalı bir təbəssümlə dedi:

Əla, Aristotel! Sən həmişə hər şeyi düzgün yerləşdirməyə çalışırsan. Amma unudursan ki, bu "vasitə"  içində olan adam şüurludur. Və şüuru, onun yüküdür. Önündəki qadın təkrar təkrar barmaqlarını yoxlayır, arxandakı oğlan ayağını sürüyərək vurnuxur. Onların hər biri bu absurd vəziyyəti seçilmiş bir vəziyyət kimi yaşayır. Hamı bilir ki, burada olmaq mənasızdır, amma hamı qalır. Niyə? Çünki "belə edilməlidir" deyə? Xeyr! Çünki hər biri bu mənasızlığı öz üsulu ilə mənimsəyir. Biri qəzəblənir, biri özünü aldadır, biri yuxulayır. Onların hər biri bu növbəni, azadlıqlarının sübutu kimi yaşayır. Çünki burada qalmağı seçirlər. Cəhənnəm sizə deyim nədir?  Hər kəs bir-birinin azadlığını məhdudlaşdıran şikayətçidir. Amma eyni zamanda, hər kəs öz həbsxanasının nazorudur.

Titrəyərək rus dostum davam etdi:

Məni əsəbləşdirmə! Burada seçim yoxdur! Burada yalnız məcburiyyət var! Sosial bir məcburiyyət! Mən bankda olmalıyam, yoxsa... yoxsa nə? Heç nə. Amma hiss edirəm ki, bu məcburiyyət məni alt-üst edir. Bu, insanın ləyaqətinin məzarlığıdır!

Alman yenə də rusa gülərək:

Ləyaqət! İnsanın ləyaqəti üstün olmaqdır, itaət etmək deyil! Bu "məcburiyyət" yalanı sənin kimi zəif ruhların öz passivliyini əfv etmək üçün uydurduğu bir əfsanədir! Həqiqət budur, sən buradasan, çünki cəsarətsizsən. Çıx get! Yolda çök! Üsyan et! Əgər içində həyat varsa, bunu et!

Aristotel:

Hər ikiniz də ifrata varırsınız. İnsan həyatı ifrat və çatışmazlıq arasında Qızıl Orta tapmaqdır. Burada olmaq məcburiyyəti də, ümidsiz üsyan da həqiqi fəaliyyətin əksidir. Səbirli olmaq, vaxtı məqsədli istifadə etmək məsələn, düşünmək, daha faydalı olardı.

Sartr:

Səbrin özü də bir seçimdir, Aristotel! Və mən Dostoyevskiyə deyirəm. Əgər bu məcburiyyəti hiss edirsənsə, bu, sənin onu seçdiyin üçündür! Sən özünü qurban kimi görməyi seçirsən! Bax, LED işığı yanır. "A 199". İndi sənin növbəndir. Bu addımı necə atacaqsan? Məğrur bir üsyançı kimi? Əzablı bir qurban kimi? Rasional bir insan kimi? Yoxsa... sadəcə, azad bir varlıq kimi, bu absurd oyunda öz növbəni oynamaq üçün?

Mən, A199, ayağa qalxıram. Daxilimdəki dörd səs bir anda susur. Onların baxışları mənim arxamdadır. Masaya bir addım atıram. Bu addım kimindir? Dostoyevskinin əzab çəkən məhkumunun? Nitşenin üsyançı üst-insanının? Aristotelin məqsədli mütəfəkkirinin? Yoxsa Sartrın tamamilə azad olan qəhrəmanının? Beləcə, növbənin sonu gəlir. Lakin daxili mübahisəmiz heç vaxt bitmir.

Mənim daxilimdə isə, sakit, metalik bir səs var nəsə.. O da susmur:

Dayan. Onların hamısı susdu. İndi sən danış. Dostoyevski üçün bu, cəza idi. Nitşe üçün sürü. Aristotel üçün səhv təşkilat. Sartr üçün seçim. Onların hamısı haqlıdır. Və hamısı səhv.

 Bu, cəza deyil. Çünki cəza bir məna daşıyar. Burada məna yoxdur. Bu, sadəcə bir prosesdir, hava kimi, cazibə qüvvəsi kimi. Ona qarşı əzab çəkmək, ona qapılmaqdır. Yox Harun. Bu, sürü deyil. Çünkü sürü olmaq istəmirsən. Amma onlardan ayrılmırsan da. Çünki burada olmaq səni onlara bənzətmir. Yalnız onlarla eyni məkanda olmağına səbəb olur. Fərq budur.

Bu, səhv təşkilat deyil. Bu, sadəcə təşkilatdır. Onu düzəltmək istəsən, sən də onun bir hissəsi olarsan. Planlar qurarsan, sistemlər təklif edərsən. Və nəhayət, başqa bir növbənin mühəndisi olarsan. Xeyr. Və bu, seçim deyil. Çünki "seçim" sözü çox adidir. Sanki burada qalmaqla getmək arasında əsl bir seçim vardır. Yox. Burada lazım olan şeyi etmək üçün qalırsan. Bu, seçim deyil, bu, prioritetdir.

 Öz özümə sual verirəm (deyəsən):

O zaman bu nədir?

Bu, bir rituadır. Sistemin ritualı. Sən isə, bu rituala qatılan, amma ona inanmayan yeganə şahidsən.

 Onların hamısı əzab, nifrət, məntiq, üsyan  hamısı sistemin içinə çəkmək istədiyi duyğulardır. O, səni narazı, lakin passiv, fikirli, lakin hərəkətsiz saxlamaq istəyir.

Deyəsən mənim də özümə olan qisasım bu idi.. Duyğusuzluq.

Mən qəzəblənmirəm. Çünki qəzəb onun diqqətini çəkər. Mən ümidimi itirmirəm. Çünki ümidsizlik onun qələbəsidir. Mən məna axtarmıram. Çünki məna axtarışı onun fürsətidir. Mən sadəcə burdayam. Fiziki olaraq burdayam. Amma mənim düşüncələrim, mənim daxili aləmimdə, azaddır. Bu növbə məni saxlaya bilər, amma düşüncəmi saxlaya bilməz. O, qisasını ala bilməz. Mən bank işimi görəndə, gülümsəyəcəm. "Təşəkkür edirəm" deyəcəm. Heç bir ton, heç bir kin, heç bir itaət işarəsi olmadan. Sadəcə, birlikdə oynadığımız bu absurd oyunun qaydalarına riayət edərək.

 Çünki mənim intiqamım onun mənasını ondan almaqdır. Onu adi, mənasız və əhəmiyyətsiz etməkdir. Onun məni əzə biləcəyini, qəzəbləndirə biləcəyini, sıxışdıra biləcəyini düşünməsini imkansız etməkdir. Mən burdan çıxanda, heç bir iz qoymamış olacam. Nə bir dəyişiklik, nə bir qələbə, nə də bir məğlubiyyət. Yalnız bitmiş bir iş olacaq.

Ən böyük üsyan, heç bir qışqırtı olmadan, sakitcə öz yoluna davam etməkdir. Sistemə qarşı deyil, onun xaricində olmaqdır. Hətta onun içinə daxil olanda belə.

Yenə də içimdəki o adam davam edirdi:

 İndi, nömrəni götür. Masaya otur. Və bu ritualı, sanki ilk dəfə, amma heç vaxt olmamış kimi yerinə yetir. Bu, sənin səssiz, qeyri-müəyyən, amma tamamilə sənə aid olan oyunundur. Və qoy sistem, heç bir şeyin dəyişmədiyini düşünsün.

İşimi bitirirəm. "Təşəkkür edirəm" deyirəm. Səsim sakit, neytral, süni deyil, sadəcə sakit. Çıxıram. Küçədə hava eynidir. Amma daxilimdəki dörd filosof və bir tanımadığım şey susmuş, razılaşmış kimi görünür. Çünki müharibə bitməyib. Sadəcə, onun üsulu dəyişib.

  Və beləcə, məhkəmə bağlandı. Səslər getdikcə sakitləşdi, lakin yox olmadı. Onlar indi mənim zəmindəki qonaqlarımdır, həmişəlik məğlub olmuş, lakin gözləyən düşmənlərim. Amma onlar artıq qərar verə bilmirlər. Çünki hökm oxundu və icraçı mənəm.

Mənim intiqamım heç bir şeyi dəyişdirmədi, nə növbəni, nə də sistemin özünü. Dünya köhnə qaydasında dönür. Yeganə dəyişən, mən oldum. Gözləmə artıq məni parçalamır. O, sadəcə, içimdəkilərin susduğunu bir daha təsdiqlədiyim anlara çevrilib.

Çünki mən öyrəndim. Ən böyük üsyan, öz içindəki cəhənnəmi sakitcə idarə etməkdir. O, qanunlarını qoyur, sən isə onları sakitcə qəbul edir, ancaq ruhunu onlardan kənarda saxlayırsan. Beləliklə, növbəti dəfə. Növbəti gözləmə. Növbəti gündəlik əzab. Mən sadəcə içimə qulaq asıram, o məftillərə sakitcə gülümsəyirəm... və irəliləyirəm.

 Beləliklə, növbəti dəfə hər hansı bir gözləmə məcburiyyətində qaldığımda, yalnız bir an sakitcə daxilimə qulaq asıram. Orada keçmişin məhkumları danışır. Mən isə onlara sakitcə gülümsəyirəm. Və susurlar.

Çünki məhkəmə bitib. Düşüncələr isə bu sakit, şəxsi, əbədi intiqam, yalnız indi başlayır.

Və o, heç vaxt bitməyəcək.

Necə ki, mən ölməyəcəm...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı istedadlı gənc şair Tural Cəfərlinin yeni şeirlərini  təqdim edir. Bu gün sizlərə 3 şeir təqdim edəcəyik. O şeirləri öncə sükutu dinləyib sonra oxuyacaq, işığı anlamaq üçün qaranlığı sevəcək və heç bir ağrının zamana qalib gəlmədiyini anlayacaqsınız...

Öncə sükutu dinlə, sonra oxu.

1

Əlini səmadan çəkdi,

Dualarından küsən biri-

Yox oldu gözlərindəki

Dan ümidləri...

Qaranlıqda işığı

Axtarmaqdan yorulmadı

Gecənin yorğun kədəri...

İçində bitən bir sevgini

Sabaha dən səpdi

Bir yaz yağışında

Yenidən cücərər deyə...

Tanış olduğumuza şadam-

Ey ayrılıq elçisi...

Bilirsən, sənə də etibar yoxdu,

Bir gün mütləq görüşür bütün ayrılanlar...

Yasdamı, toydamı, ya da küçənin ortasında

Görüşür, ayrılıqlara imza atanlar...

Qəribədir, hamını unutsaq da, bircə “O”nu unuda bilmirik,

“O” asılır paltarlarımızın düymə yerindən,

“O” görünür eynəyimizin şüşəsindən,

“O” yazılır dərman reseptlərimizin sonuna...

Şərab da badəni sərxoş edirsə,

Gəlməyən hamıdan çıxıb gedirsə,

Sənin də şərabla aran düzəlir,

Sənin də hamıdan getməyin gəlir...

Qaranlığı sevməyən, işığı anlamaz...

2

Qələt edib oyunu pozdum,

Həyat gülməyənə ağlamağı öyrədir,

Ancaq ağlayana gülməyi öyrətmir...

Bir də küçələr var ki,

Adı şair, yazıçı oxunsa da,

Xatirələr küçəsidir,

Görüşlər küçəsidir,

Kimsəsizlər küçəsidir...

Məsələn, Rəşid Behbudov küçəsi-

Titrək baxışlar küçəsi kimi,

Təbriz küçəsi-

İlk sevginin utancaqlığı kimi

Yaddaşımı işğal edib,

əsir qalıb ömrümün ən gözəl illəri

həmin küçələrdə...

Səhərin gözü açılmamış,

Küçəni süpürən qadının

Saçlarını oxşayan meh

Siqnal səsindən ürküb

Yerini qarğış və söyüşə verir...

Sənin də qarğışın tutdu məni-

Xoşbəxt oldum, ancaq bu xoşbəxtliyimi

Başıma vuran qayğılar zəhləmi töküb...

Kim uydurub bu yalanı-

İlk sevgi unudulmur?

Bilirsən, hər şey unudulur,

Elə ilk sevgi də,

Təkcə ağrılar vəfalı olur,

Ürəyi tərk etmir əclafcasına...

Sən də ağac deyilsən,

Mən də yarpaq deyiləm.

Nədir bu küləyə etiraz,

Nədir bu yağışa hikkən?

Get, bulud ol, başımın üstündə-

Ancaq dolub eləmə, mənim yağışa

Hörmətim var...

Heç bir ağrı zamana qalib gəlmir...

3

Qaşlarını düyünləyib həyata tələ qurmaq olmur,

Bir gülüşə təslim olan kinləri deyim sənə...?

Sözünü tutmayanın yanında durmaq olmur,

Bu bayquş ulayan tinləri deyim sənə...?

Bizim görüşümüz Hira dağıdır,

Özündə böyük bir sirri saxlayır.

Keçmiş əhvalımız indi ağıdır,

Ölsə də, ruhunu diri saxlayır.

Əsən barmaqların üzümdə göynər,

Göynər, uzandıqca şəlalə saçın.

Nə mən əvvəlkiyəm, nə sən sonrakı,

Özgəyə aiddir, şöhrətin, şanın.

Boş qalmış qollarım çərpələng olub,

Zaman öz kefində uçurur bəxti.

İnanmaq işini çoxdan buraxdım,

Heç kimə güvənim qalmayıb, qəti.

Daha yer göstərir mənə adamlar,

Metroda, qatarda “əyləş” deyirlər.

Bu da qocalığın əlamətidir,

Kövrəlmə, belədir, “öyrəş” deyirlər.

Yenə gic damarım tutubdu mənim,

Yolda səkilərə “salam” verirəm.

Adamlar ötüşür bir-bir yanımdan,

Onları səkidən cansız bilirəm...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

Fatimə Məmmədova, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Bir qız ağ gəlinlik geyinib ailə quranda cəmiyyət bunu bayram kimi qəbul edir. Toy çalınır, bir dünya adam yığışır, şəkillər çəkilir, təbriklər səslənir. Amma o qız hələ məktəb partası arxasında əyləşməli, dərsliklərini bağlamamalı idisə, bu mərasim nə toy, nə də xoşbəxtliyin başlanğıcıdır. Bu, uşaqlığın səssiz şəkildə əlindən alınması, gələcəyin vaxtından əvvəl bağlanmasıdır. Erkən nikahlar bu gün də yüzlərlə, bəzən minlərlə qız və oğlanın həyatını yarımçıq qoyur, onların seçim haqqını “adət” adı altında əllərindən alır.

Uşaq yaşında qurulan ailə həqiqətən xoşbəxtlik və sabitlik vəd edirmi, yoxsa cəmiyyətin görmək istəmədiyi səssiz faciədir? Erkən nikahlar illərdir müzakirə mövzusu olsa da, problem hələ də tam həllini tapmayıb. Bu nikahlar uşaqları vaxtından əvvəl böyüklərin məsuliyyətinə məhkum edir, psixoloji və fiziki baxımdan hazır olmadıqları bir həyata sürükləyir. Nəticədə isə təhsildən uzaqlaşma, sağlamlıq riskləri, ailədaxili münaqişələr və sosial təcrid qaçılmaz olur.

Toy musiqisinin səsi bəzən bir uşağın səsini boğur. Gənc yaşda ailə qurmağa məcbur edilən qız və oğlanlar arzularını, planlarını, özlərini tanımaq imkanını itirirlər. Uşaqlıq dövründə verilməli olan qərarlar onların yerinə böyüklər tərəfindən verilir. Bu isə gələcəkdə həm fərdi travmalara, həm də cəmiyyət üçün ciddi sosial problemlərə yol açır.

Erkən nikahlar təkcə bir ailənin verdiyi qərar deyil, bütövlükdə cəmiyyətin inkişafına təsir edən təhlükəli tendensiyadır. Təhsilsiz, iqtisadi cəhətdən asılı, psixoloji cəhətdən zədələnmiş fərdlərin sayı artdıqca, sosial bərabərsizlik daha da dərinləşir. Buna baxmayaraq, bəzi ailələr hələ də erkən nikahı “qoruyucu addım”, “çıxış yolu” və ya “məcburiyyət” kimi təqdim edir.

Halbuki susmaq və görməzdən gəlmək bu problemin həllinə deyil, onun köklənməsinə xidmət edir. Erkən nikahlarla mübarizə yalnız hüquqi mexanizmlərlə məhdudlaşmamalı, eyni zamanda cəmiyyətin düşüncə tərzində dəyişiklik tələb edən ciddi sosial məsələ kimi qəbul edilməlidir. Çünki bu məsələdə söhbət təkcə nikahdan deyil, bir nəslin gələcəyindən gedir.

“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalına açıqlama verən psixoloq Gülnar Orucovanın sözlərinə görə,  bizim cəmiyyətin düşüncəsi var ki,  "tamamlanmaq üçün ailə qurmaq lazımdır". Valideyn isə övladını o zaman tamamlanmış görür ki, övladının uşağı, yəni nəvəsi var:

"Bir insan ailə qurmursa bizim cəmiyyətdə ona çox qəribə suallar verirlər. Bəzən o sualları  sərt  şəkildə verirlər:"Sən niyə evlənmirsən? Bəlkə problemin var deyə evlənmirsən?". Bu sualla gənci aşağılamağa çalışırlar. Lakin xoşbəxtlik evliliklə olmur. Bəzən deyirlər ki, "evlən, düzələr". Bu söhbət isə çox yanlış bir fikirdir. Evlənməklə  hər hansı bir problem həll ola bilməz. Bəzən isə görürlər ki, ailədə münasibət pisdir, o zaman da deyirlər ki, "sən uşaq dünyaya gətir,  hər şey düzələcək". Əsla... Biri var uşaq qalmaqal və xaos imərisində böyüyər ,  biri  də iki uşaq atasız v əya anasız qalar,  biri də var üç uşaq. Bunu nəzərə almaq lazımdır. Evlənən də heç bir problem düzəlməz".

Psixoloq qeyd edir ki, emosional boşluğu doldurmaq  kimi vəziyyət yaradacaq ifadələr demək doğru deyil:

"Bəzən evliliyə hazır olmayan bir insanı evləndirirlər. Doğru yanaşma belə olmalıdır: sən kim olmaq istəyirsən,  sən evliliyə hazırsanmı? Sən bu məsuliyyəti dərk edirsənmi? Gənclər o zaman evlənməlidir ki, onlar maddi,psixoloji və fiziki olaraq hazırdırlar. Hazırda boşanmaların sayı çoxdur və bunların altında çox zaman xəyanət ,  zərərli vərdişlər, maddi sıxıntılar dayanır. Bunların olmaması üçün ancaq düşünürük ki, " qızımız evlənsə onun bütün xərclərini oğlan çəkməlidir". Bu fikir də çox yanlışdır. Qızımız o ailəylə həmahəng olmalıdır. Eyni zamanda işləməlidir. Bəzən imkan o qədər aşağı olur ki,  kişi yoldaşını işləməyə qoymur. Bu fonda da ailə dağılır. Maddi sıxıntı fonunda bir ailə dağıla bilməz. Maddi sıxıntı varsa ailə işləməlidir".

Psixoloq bəzən xanımlara  deyilən "mənim oğlum belə idi, evləndirdim ki düzəlsin" düşüncəsini sərt tənqid edir:

"Aqressiv insanların evlənməsi qətillərin sayının artmasına gətirib çıxarır.  O qədər subay insan var ki, xoşbəxtdir, o qədər də evli insan var ki,  çətinliklərə rəğmən xoşbəxt yaşayır. İstəməzdim ki, gənclər bu cür ailə qurub bədbəxt olsunlar. Sevərək, hazır olaraq ailə qurmaq lazımdır".

Şəkildə: Gülnar Orucova

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Hazırda ölkəmizin ən titullu, ən populyar 5-6 aktyorundan biridir Hacı İsmayılov. Onu hər birimiz “Ad günü” filmindən sonra sevdik... Hətta çoxumuz ona obrazının adı ilə - Mustafa deyə müraciət etdik. Və o, növbəti obrazları ilə bu sevgini qoruyub saxlamağaı bacardı.

Bu gün onun doğum günüdür, Ömrünün 82-ci baharına qədəm qoyur.

Hacı İsmayılov 22 yanvar 1944-cü ildə Bakıda doğulub. 190 nömrəli orta məktəbdə təhsil alıb. 1963-cü ildə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına aktyor işləməyə dəvət alıb və 1968-ci il sentyabr ayının 2-də gənc truppada fəaliyyətə başlayıb. Bu teatrda M. F. Axundovun "Müsyö Jordan və dərviş Məstəlişah" komediyasında dərviş Məstəlişah rolunu ifa edib.

Bundan sonra C. Patrikin "Qəribə missis Səvic" dramında Ceffi, A. Papayanın "Bəli, dünya dəyişib" komediyasında Səməndər, C. Cabbarlının "Sevil" pyesinin tamaşasında Məmmədəli bəy rolunda çıxış edib. 1970-ci il fevral ayının 16-dan Akademik Milli Dram Teatrında çalışır. Elə ilk gündən H. Cavidin "Xəyyam" faciəsindəki İkinci Qulam rolunu alıb.

"Azərbaycanfilm" kinostudiyasında ilk dəfə "Ad günü" filmində Mustafa rolunda çəkilib, bu rolla böyük uğur qazanıb və 22 aprel 1980-ci ildə Respublikanın Dövlət mükafatı laureatı adına layiq görülüb. 17 may 1989-cu ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti, 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub.

 Prezident təqaüdçüsüdür. Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının təsis etdiyi "Sənətkar" medalına layiq görülüb. 21 yanvar 2019-cu ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub. Yaradıcılığının xarakterik sənətkarlıq xüsusiyyətlərinə görə realist aktyor məktəbinin poetika göstəricilərinə daha uyğundur. Akademik teatrda oynadığı əllidən çox rolun böyük bir qismi məhz həmin üslubun estetik səciyyələrinə uyğundur.

Teatr səhnəsindəki rolları

- İkinci Qulam və İbn Tahir ("Xəyyam", Hüseyn Cavid)

- Dördüncü qaçaq ("Mahnı dağlarda qaldı" İlyas Əfəndiyev)

- Muradalı ("Xurşidbanu Natəvan" İlyas Əfəndiyev)

- Fariz ("Büllur sarayda" İlyas Əfəndiyev)

- Ağadadaş Nəcəfov ("Dəlilər və ağıllılar", İlyas Əfəndiyev)

- Kişi ("Şöhrət və ya unudulan adam", Nazim Hikmət)

Filmoqrafiya

- 777 №-li iş (film, 1992) (tammetrajlı bədii film)

- Ad günü (film, 1977) (tammetrajlı bədii film)-rol: Mustafa

- Ağ atlı oğlan (film, 1995) (tammetrajlı bədii film) — filmi səsləndirən: Şahin (Elxan Quliyev)

- Ağasadıq Gəraybəyli (film, 1974)

- Axırıncı aşırım (film, 1971) (tammetrajlı bədii film) — rol: kəndli; filmi səsləndirən: kəndli

- Alman klinikasına şəxsi səfər (film, 1988)

- Alov (film, 1979) (tammetrajlı televiziya tamaşası)

- Anın quruluşu (film, 1980)

- Apardı sellər Saranı (film, 1996)

- Arayış (film, 1986)

- Arvadım mənim, uşaqlarım mənim (film, 1978)

- Aşkarsızlıq şəraitində... (film, 1986)

- Atamın sənəti (film, 1980)

- Atayevlər ailəsi (film, 1978)

- Babamızın babasının babası (film, 1981)

- Bağlı qapı (film, 1981)

- Belə də olur (film, 1988)

- Belə lazımdır (film, 1982)

- Bəxtəvər (film, 1984)

- Bəyin oğurlanması (film, 1985)

- Bir anın həqiqəti (film, 2003)

- Bizim qəribə taleyimiz (film, 2000)

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Son dövrlər ölkəmizdə dəzgah rəssamlığı daha geniş yayılıbdır, gənc rəssamlar daha çox bu tətbiqi sənət növünə meyl edirlər. Haqqında söz açacağım rəssam isə bu sahənin, necə deyərlər, korifeylərindəndir.

Azərbaycanın xalq rəssamı Siruz Mirzəzadə 22 yanvar 1944-cü ildə Bakıda anadan olub. 1966-cı ildə Ə.Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini, 1972-ci ildə Moskva Ali rəssamlıq məktəbini bitirib. 1972-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvlüyünə qəbul olunub.

Yaradıcılığa 1970-ci illərdən başlayan rəssam istər monumental-dekorativ, istərsə də dəzgah rəngkarlığı sahələrində fəal işləyir və bu iki fəaliyyət sferaları onun yaradıcılığında vəhdət təşkil edir.

Əməkdar rəssam Sirus Mirzəzadə Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi kimi müasir təsviri sənətin zənginləşməsində xüsusi payı və xidmətləri olan rəssamlardandır. S.Mirzəzadə öz yaradıcılığında ənənə ilə müasirliyin, milli bədii təfəkkürlə beynəlmiləl bədii düşüncə tərzinin maraqlı sintezini yaradıb.

Uzunmüddətli bədii fəaliyyəti dövründə təkrarsız üsluba malik rəssam çoxsaylı əsərlər yaradıb, 1972-ci ildən etibarən respublika, ümumittifaq və beynəlxalq sərgilərdə mütəmadi olaraq iştirak edərək bir çox mükafatlara layiq görülüb.

1987-ci ildə Bakıda və Moskvada, 1995-ci ildə Fransada və Türkiyədə fərdi sərgiləri keçirilib. 1996-cı ildə "Humay" mükafatına, 2002-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülüb. 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq rəssamı fəxri adına layiq görülüb.

Əsərləri Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkiyə, Almaniya, Niderland, Norveç, Fransa, Kuba, Rumıniya, Bolqarıstan, Macarıstan, Suriya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Böyük Britaniya, ABŞ və İtaliyada nümayiş etdirilib. Onun əsərləri muzeylərdə və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

İnci Məmmədzadə, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Sizə kimdən deyim, bu gün doğum günü – 60 illik yubileyi olan Sərvər Əliyevdən. O Sərvər Əliyevdən ki, həm cəbhədə vuruşub, həm aktyor kimi, həm rejissor kimi uğurlar qazanıb.

Sərvər Əliyev 22 yanvar 1966-cı ildə Naxçıvanın Sədərək rayonunun Sədərək kəndində anadan olub. 1972-ci ildə Sədərək kənd orta məktəbinə gedib. 1980–1982-ci illərdə təhsilini Ordubad internat məktəbində davam etdirərək tamamlayıb.

İnternat məktəbində təhsil aldığı illərdə məktəbin nəzdindəki dram dərnəyində fəal çıxış edib. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyoru" fakültəsinə daxil olub.  Görkəmli rejissor və pedaqoq Nəsir Sadıqzadənin kursunda təhsil alıb.

İnstitutun 1-ci kursunda oxuyarkən kurs rəhbəri ona heç bir rol vermir. 2-ci kursun ortasında kurs tamaşasındakı əsas rolu ifa edən tələbə xəstələndiyindən Nəsir Sadıqzadə Nazim Hikmətin "Qəribə adam" tamaşasındakı Nəcəf bəy obrazını Sərvər Əliyevə həvalə edib.

Onun ifası müəlliminin çox xoşuna gəlir. Son kursda oxuyarkən Stratiyevin "Avtobus" tamaşasında baş rolu – Ağıllı obrazını Nəsir müəllim Sərvər Əliyevə verib. Onun bu işi də olduqca uğurlu alınıb və imtahan komissiyasının üzvləri Sərvərin səhnə üçün doğulduqlarını vurğulayıblar.

Sərvər Əliyevin İnstitutu bitirdiyi illər müharibə dövrünə təsadüf edib. 1990-cı ildə o, Sədərək rayonuna döyüşə yollanıb. 1993-cü ilə qədər müəyyən fasilələrlə cəbhəyə gedib qayıdıb. Həmin illər ərzində Asif Ağayevin təşkil etdiyi "Meydan" teatrında da fəaliyyət göstərib.

Sərvər Əliyev 1993-cü ilin noyabr ayında mərhum rejissorumuz Hüseynağa Atakişiyevin rəhbərlik etdiyi Dövlət Gənclər Teatrında aktyor ştatına qəbul olunub və teatrın fəaliyyətinin son gününə qədər bu sənət ocağında çalışıb. Burada bir sıra maraqlı və yaddaqalan obrazlar ifa edib.

Sərvər Əliyev sonralar Gənc Tamaşaçılar Teatrında fəaliyyətini davam etdirərək orada H. Cavidin "Şeyx Sənan" faciəsində Şeyx Sədra, S. S. Axundov və A. Şaiqin "Qaraca qız" tamaşasında Piri baba, Hamsonun "Viktoriya" əsərində Mülkədar obrazlarını ifa edib. Ayrıca bir sıra tamaşalarda da ikinci rejissor kimi fəaliyyət göstərib.

Filmoqrafiya

- Salur Qazanın evi talandığı boy (film, 2001)

- Bir anın həqiqəti (film, 2003)

- Cavid ömrü (film, 2007)

- Böhtan (film, 2008)

- Cavad xan (film, 2009)

- Vəsiyyət (film, 2011)

- Həyat varsa (serial, 2012)

- Məhkumlar (serial, 2012)

2014–2017-ci illərdə Ağdam Dövlət Dram Teatrının baş rejissoru olub. 2017-ci ildə İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrına baş rejissor vəzifəsinə təyin olunub. 30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına, 8 dəfə Prezident mükafatına layiq görülüb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

Bölgə aktyorları.

Diqqətdən və reklamdan uzaqdırlar.

Serial aktyorları.

Diqqət mərkəzinəddirlər və daim gündəmdədirlər.

Bəzən aktyor bu iki ampluada birdən olur. Elə Niftulla Əsgərov kimi. Bölgə onu tanıda bilməzdi. Amma komediya, teleseriallar tanıtdı...

Niftulla Əsgərov 5 iyul 1959-cu ildə Lənkəran rayonunun Girdəni kəndində anadan olub. 1995-ci ildən Lənkəran Dövlət Dram Teatrının aktyoru kimi çalışıb. Teatrda S. M. Qənizadənin "Xor-xor" əsərində Seyfulla, İ. Məlikzadənin "Gəl qohum olaq"ında Camal, H. Abbaszadənin "Həzi Aslanov"unda Bekişvilli, Ü. Hacıbəyovun "Olanlardan-keçənlərdən"ində Atamoğlan əmi və s. obrazlara səhnə həyatı verib.

Paralel olaraq "My name is İntiqam", "My name is İntiqam 2", "Bayram axşamı", "Bığ əhvalatı", "Vəziyyət rusca", "Elçilik" və başqa filmlərdə, "Bizim Əhməd haradadır?", "Xalxın evi" və s. seriallarında aktyor kimi çəkilib.

2014-cü ildə teatrın inkişafında xidmətlərinə görə Mədəniyyət Nazirliyinin "Fəxri mədəniyyət işçisi" döş nişanı ilə təltif olunub. 2018-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülüb

2024-cü il yanvar ayının 22-də uzun sürən xəstəlikdən sonra dünyasını dəyişib. Lənkəranın Girdəni kəndinin qəbiristanlığında dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

Nemət Tahir, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 Səxavət Məmmədov 1953-cü il oktyabr ayının 23-də Ağdam rayonunun Abdal-Gülablı kəndində anadan olmuşdur.

Səxavətin səsi "Segah"a yatımlı idi, ruhu "Segah"a bağlı idi. Oxuduğu mahnıların əksəriyyəti məhz "Segah" ladındadır. "Ay Bəri Bax", "Uca Dağlar", "Yar Bizə Qonaq Gələcək", "Ay Çiçək", "Sarı Bülbül", "Sona Bülbüllər" və s.

1971-ci ildə Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumununa daxil olan Səxavət ustad xanəndə, xalq artisti Hacıbaba Hüseynovdan muğamın sirlərini öyrənir. 1976-cı ildə "Hümayun" xalq çalğı ansamblının solisti olur. 1983-88-ci illərdə Dövlət İncəsənət İnstitutunda təhsil alan Səxavət Məmmədov Azərbaycan muğamını bir çox ölkələrdə təmsil edir. Yaratdığı “Qarabağ” instrumental ansamblı isə xanəndənin şah əsərlərindən biri kimi bu gün də yaşayır.

“Qarabağ” instrumental ansamblı Qarabağ hadisələrinin ilk illərində yarandı. Səxavət "Qarabağ"la təkcə Qarabağı deyil, SSRİ-ni, Avropa ölkələrini gəzib dolanır, muğamımızla yanaşı, Azərbaycan həqiqətlərini də dünyaya çatdırırdı.

Səxavət Məmmədov bənzərsiz səsə malik idi. Xanəndə 1991-ci il sentyabrın 30-da indiki Şirvan rayonundan qayıdarkən avtomobil qəzasına uğrayaraq dünyasını dəyişdi. Müharibə vəziyyətinə görə Səxavət Məmmədovun qəbri üzərinə qoyulmaq üçün Bakıda sifariş edilən məzar daşı kənddə gedən gərgin döyüşlər səbəbindən ünvanına çatdırıla bilmədi. Daha sonra isə kənd işğal olundu. Səxavət Məmmədovun üzərində şəkli, doğum və ölüm tarixi həkk olunmuş başdaşı Bakıdakı evinin həyətində qalıb.

Səxavətlə bağlı xatirələr

Asəf Zeynallı adına musiqi texnikumunda təhsil alır. Orda ustad xanəndə, xalq artisti Hacıbaba Hüseynovdan muğamı mükəmməl səviyyədə öyrənir. Bu ərəfələrdə Səxavəti əsgər aparırlar. Üstündən bir xeyli vaxt keçir, jurnalistlər Hacıbaba Hüseynovdan “ən yaxşı tələbəniz kimdir” deyə soruşanda məşhur xanəndə deyir: “Ən yaxşı tələbəm əsgərlikdədir”.

Nikaraquada konsert verirmiş. Buzlu su da içib. Oxuyanda əcnəbilər dəhşətə gəliblər və gəlib boğazını yoxlayıblar ki, doğrudan da səs burdan çıxırmı. Onlara elə gəlibmiş ki, o səs aparatdan çıxır.

“Bəxt üzüyü” filmindəki qeyri-adi səsi hər kəsi heyrətə gətirir.

Əfrasiyab Bədəlbəylinin bəstələdiyi “Azad bir quşdum” mahnısını elə oxuyub ki, sanki onu elə özü yaradıb. Mahnı həm də onun ölümünə yazılıb elə bil: “Azad bir quşdum, yuvamdan uçdum, torpağa düşdüm bu gənc yaşımda”.

Dostu, ustad tarzən Möhlət Müslümov danışır ki, Səxavət toyunda “bəyhamamı”na bizə gəlmişdi. Yedik-içdik, Səxavət mənə dedi ki, o tarı gətir çal, eynimiz açılsın. Mən tar çaldım, o, oxudu. Necə bizə ruh gəldisə, toyu unutduq. Sən demə, gəlini gətiriblər, toy qurtarıb, evdə hamı bəyi axtarır. Qohum-əqrəba axtarış elan edib. Səxavətin atasının birdən ağlına gəlib ki, oğlu bizdə olacaq.

Konsertləri həmişə maraqla qarşılanırdı. 5-10 saat fasiləsiz oxuyurdu, yorulmurdu. Bir toyda, məclisdə ona dəfələrlə “Mirzə Hüseyn segahı” oxudurdular, Səxavətsə hamısını fərqli oxuyurdu.

Özü kasıb ailədən olsa da imkansız adamlara əl tutmağı sevərdi. Üstəlik, ilboyu qazandığı pulu qohum-əqrəbaya, kasıb-kusuba paylayırdı. Bir dəfə isə toydan gələndə qazandığı pulların hamısını maşının pəncərəsindən ehtiyacı olan adamlara paylayıb.

Yuxuda görübmüş ki, Abdal-Gülablıdakı evlərinin həyətində çadır qurulub, qarşıda da qəbiristanlıq görünür. Kənddəki evləri qəbiristanlığın yaxınlığında idi. Yuxudan durub və deyib: “Mən öləcəm”. Bu yuxudan bir ay sonra vəfat edib.

 Səxavət Məmmədov Azadlıq meydanındakı müstəqillik uğrunda hərəkata qoşulub, orda olan insanlara xeyli yardım edib. Oğlu Bəxtiyarı da qucağına alıb meydanda olanlara qazanlarla yemək aparıb. Bundan başqa o, Qarabağ müharibəsi başlanan gündən cəbhə xəttində döyüşən əsgərlərə mütəmadi silah-sursat yardımı göstərib. Qarabağ hadisələrinin ilk illərində “Qarabağ” instrumental ansamblını yaradıb. O, bu ansambl sayəsində ölkələri gəzir və Qarabağ həqiqətlərini dünyaya çatdırırdı.

Deyilənə görə, onu düşmən ermənilər də sənətkar kimi çox sevirlərmiş. Cəbhə bölgəsində yerləşən Abdal-Gülablı kəndində dəfni zamanı erməni tərəfi güllə atmayıb, ailə üzvlərinin və kənd adamlarının Səxavətin qəbrini ziyarət etməsinə şərait yaradıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)

Nigar Xanəliyeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Həyat bəzən işıqla kölgənin rəqsi kimi olur. İşıq sənə həyatı, sevgini göstərir, kölgə isə səni qoruyur, gizləyir və ən qaranlıq anlarında belə yanında dayanır. Mən sənin kölgən olacam — səninlə bərabər hər addımda, hər nəfəsdə, hər susqunluqda.

Bir zamanlar uzaq bir kənddə, səhərləri günəşlə bəzənən və axşamları ay işığında boğulan bir qəsəbədə Nazlı və Sənan adlı iki ruh bir-birinə bağlanmışdı. Onların sevgisi adi bir bağlılıq deyil, həyatın özünə bir çağırış idi. Nazlı gülüşü ilə insanları ovsunlayır, Sənan isə sakitliyi ilə ona sığınacaq olurdu.

 Bir gün Nazlı Sənandan soruşdu: – Niyə həmişə sakit dayanıb məni izləyirsən?

Sənan bir an düşündü və dedi: – Çünki mən sənin kölgənəm. Sən irəlilədikcə mən də irəliləyirəm. Sən dayandıqda mən də dayanırım. Amma sən heç vaxt məni görə bilməzsən — mən səni izləyərkən yalnız səni işıqda saxlamağa çalışıram.

Nazlı gülümsədi, amma bu sözlərin dərinliyini o zaman tam anlamadı. Həyat axıb gedirdi, Sənan hər zaman onun yanında idi. Nazlı uğur qazanır, arzu etdiyi zirvələrə qalxırdı. Lakin hər yüksəliş öz kölgəsini də gətirirdi. Bir gün həyatın sərt küləkləri onu yıxdı. İnsanların gözündə parlayan ulduz artıq sönməyə başlamışdı.

Nazlı bu dəfə Sənandan uzaqlaşmaq istədi. – Mən artıq işığımı itirmişəm, – dedi. – Kölgəm belə mənimlə qalmaq istəməz.

Sənan isə ona yaxınlaşıb sakitcə cavab verdi: – İşıq yoxdursa, kölgə qaranlığa qarışar. Amma bil ki, mən yenə də buradayam. Sənin ən qaranlıq anlarında belə mən sənin yanındayam. Kölgə olmaq təkcə işığa aid deyil, o həm də səni sığınacaqda saxlamaq üçündür.

Nazlı bu sözlərdən təsirləndi. O, başa düşdü ki, həyat təkcə parıltı və uğurdan ibarət deyil. Sevgi, sədaqət və birlik — bunlar ən dəyərli şeylərdir.

İllər sonra Nazlı öz gücünü bərpa etdi, həyatda yenidən öz yerini tapdı. Amma bu dəfə hər şeyi təkbaşına etmədiyini bilirdi. Sənan həmişə onun yanındaydı, bir kölgə kimi — sükutla, amma daim möhkəm bir dayaqla.

Bir gün Nazlı Sənana dedi: – Sən mənə öyrətdin ki, kölgələr qorxulu deyil. Onlar bizim qoruyucularımızdır. Mən bilirəm, sən həmişə yanımda olacaqsan.

Sənan gülümsədi və bir addım geri çəkilərək dedi: – Hər işığın bir kölgəsi var, Nazlı. Mən hər zaman kölgən olacam sənin, çünki səninlə olmaq — mənim həyatımın işığıdır.

Həyatın rəngləri dəyişsə də, işıq və kölgə bir-birindən ayrılmazdır. Nazlı və Sənanın hekayəsi də bunu xatırladır: Sevgi təkcə aydınlıqda deyil, qaranlıqda da bir olmaqdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.01.2026)