İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

NÜSRƏT KƏSƏMƏNLİ

MƏN SƏNİ UNUDA BİLMƏRƏM AXI

Mən səni unuda bilmirəm axı,

Unutsam, nələri unudam gərək!

Göylərə baxmışıq aylı gecədə,

Unutsam, göyləri unudam gərək!

Dənizi unudum, ya dalğaları?

Xatirən yadımdan çıxaydı barı...

Payızda xəzanı, qışdasa qarı,

Baharda gülləri unudam gərək!

De, necə unudum mən səni, necə?

Sevgi durna deyil, payızda köçə,

Yuxuma gəlirsən mənim hər gecə,

Ayları, illəri unudam gərək!

Sənin xəyalındır həsrətlə baxan,

Adındır hər saat qarşıma çıxan,

Qarışıb şəklinə gözümdən axan

Yağışı, selləri unudam gərək!

Sinəmdə peşiman ürəyim qaldı,

Uçdun, əllərimdə lələyin qaldı,

Nələri itirib, bax nəyim qaldı,

Nələri, nələri unudam gərək...

Nüsrət Kəsəmənlinin “Mən səni unuda bilmərəm axı” şeiri insanın qəlbində dərin iz buraxan sevginin necə unudulmaz olduğunu çox təsirli şəkildə ifadə edir. Mən bu şeiri çox sevirəm, çünki burada sevginin sadəcə bir hiss deyil, insanın bütün həyatı ilə bağlı olduğu göstərilir. Şair sevgini göylərə, dənizə, fəsillərə bənzədərək anlatdığı üçün oxucu hiss edir ki, sevdiyi insanı unutmaq həyatın gözəlliklərini unutmaq qədər çətindir.

Şeirin ən çox xoşuma gələn cəhəti onun səmimi və ürəkdən gələn duyğularla yazılmasıdır. “Göylərə baxmışıq aylı gecədə, unutsam, göyləri unudam gərək” misralarında sevginin insanın xatirələrinə necə qarışdığı çox gözəl təsvir olunur. Şair demək istəyir ki, bəzi insanlar həyatımıza elə daxil olur ki, onları unutmaq mümkün olmur. Çünki həmin insanla bağlı xatirələr təbiətə, zamana və həyatın hər anına qarışır.

Bu şeiri sevməyimin başqa bir səbəbi isə onun ahəngdar və emosional olmasıdır. Şeiri oxuyarkən insan sanki şairin hisslərini yaşayır. Xüsusilə “Sevgi durna deyil, payızda köçə” misrası sevgini çox dərin mənada izah edir. Burada sevginin müvəqqəti deyil, qalıcı olduğu vurğulanır. Bu fikir mənə çox təsir edir, çünki həqiqi sevginin zaman keçsə də insanın qəlbində yaşadığı göstərilir.

Şeirdəki kədər və həsrət hissi də onu daha təsirli edir. Şair ayrılığın ağrısını sadə, amma çox güclü sözlərlə ifadə edib. “Uçdun, əllərimdə lələyin qaldı” misrası insanın itirdiyi sevgidən yalnız xatirələrin qaldığını çox gözəl şəkildə anlatdığı üçün yadda qalır.

Məncə, bu şeir hər kəsin qəlbinə toxuna bilir. Çünki burada yazılan hisslər həyatda bir çox insanın yaşadığı duyğulardır. Məhz buna görə mən bu şeiri çox sevirəm. O, insanı düşündürür, duyğulandırır və sevginin dəyərini daha yaxşı anlamağa kömək edir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(08.05.2026)

Bu gün İçərişəhərdə, Şirvanşahlar Sarayında Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu və Azərbaycan Memarlar İttifaqının birgə təşkilatçılığı ilə görkəmli memar Əcəmi Naxçıvaninin 900 illiyinin qeyd edilməsi və Azərbaycan Respublikasında 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamları çərçivəsində təntənəli təqdimat mərasimi keçiriləcək.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, tədbir çərçivəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu tərəfindən dünya memarlıq xəzinəsinə misilsiz incilər bəxş etmiş ustad sənətkarın irsini yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək məqsədilə nəşr edilmiş "Azərbaycan memarlıq irsinin dühası – 900" kitabının, həmçinin xüsusi olaraq hazırlanmış hədiyyə poçt markalarının rəsmi təqdimatı baş tutacaq.

Təqdim olunan yeni nəşr və poçt markaları memarın 900 illik irsinə ehtiramın göstəricisi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın qədim memarlıq ənənələrinin beynəlxalq müstəvidə təbliğinə xidmət edir.

Mərasimdə rəsmi şəxslər, Azərbaycan Respublikasında akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələri, mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin iştirakı gözlənilir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(08.05.2026)

“Rəqsanə Babayeva,

Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Biz alışmışıq ki, tədbirlər ancaq iclas zallarında, salonlarında keçirilsin. Çıxışçıları dinləyib hamı əl çalsın. Amma bu dəfə tədbir yaşıl meydançada keçirildi. Alqışlanan isə çıxışçılar deyil, futbolçular oldular...

Beyləqanda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümünə həsr olunmuş yeniyetmələr və gənclər arasında mini-futbol üzrə rayon turniri keçirildi.

Yeni Azərbaycan Partiyası Beyləqan rayon təşkilatının, Mil-Muğan Regional Gənclər və İdman İdarəsinin Beyləqan rayon sektorunun və Beyləqan Olimpiya İdman Kompleksinin birgə təşkilatçılığı ilə baş tutan tədbirdə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov, YAP rayon təşkilatının sədri Müşfiq Səfərov, aidiyyəti qurumların rəhbərləri və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edirdilər.

Əvvəlcə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Beyləqan şəhərində ucaldılmış abidəsi ziyarət olundu, önünə gül dəstələri qoyularaq əziz xatirəsi ehtiramla yad edildi.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Yeni Azərbaycan Partiyası Beyləqan rayon təşkilatının sədri Müşfiq Səfərov turnirin iştirakçılarını salamlayaraq bildirdi ki, Azərbaycanda idmanın inkişafı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ulu Öndərin ölkəmizə rəhbərliyi dövründə digər sahələrdə olduğu kimi, idmanın da inkişafı diqqətdə saxlanılıb. Bu sahədə maddi-texniki baza yaxşılaşdırılıb, yeni idman kompleksləri tikilib, idman-sağlamlıq mərkəzləri yaradılıb. Rayon təşkilatının sədri qeyd etdi ki, Ulu Öndərin müəyyən etdiyi bu uğurlu siyasət hazırda Prezident cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir.

Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov çıxış edərək qeyd etdi ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi gənclər və idman siyasəti bu gün də öz aktuallığını qoruyur və ölkəmizdə bu sahənin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. O bildirdi ki, məhz bu siyasətin nəticəsidir ki, gənclərin sağlam, vətənpərvər ruhda formalaşması, onların idmana marağının artırılması və potensialının üzə çıxarılması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunur.

Rayon rəhbəri bu gün gənclər siyasətinin möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirildiyini, Azərbaycanın bayrağının beynəlxalq kürsülərdə dalğalandığını və idmançılarımızın saysız-hesabsız uğurlara imza atdığını vurğuladı.

Turnirin sonunda qaliblər elan olundu, minifutbol üzrə müvafiq olaraq I, II və III yerlərə layiq görülmüş komandalar diplom, medallar və qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırıldı.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)

Habil Yaşar,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

İstəkli oxucularımıza daha bir istedadlı gəncimizi tanıtmaq istəyirəm. Gənc şair Kamran Namiq oğlu Rzayev 1998-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olub. İki yaşından etibarən Bakıda yaşayıb və burada böyüyüb.

2005-ci ildə Xətai rayonu, UPD qəsəbəsində yerləşən 58 saylı tam orta məktəbdə təhsil almağa başlayıb. 2010-cu ildə ailəsinin Mərdəkana köçməsi ilə əlaqədar olaraq təhsilini H.Z. Tağıyev adına 123 saylı tam orta məktəbdə davam etdirib. 2016-cı ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı İslam Universitetinin Dinşünaslıq fakültəsinə qəbul olunub, lakin 2018-ci ildə ali təhsilini yarımçıq saxlayıb, hədəflərini dəyişib.

Onun poeziya ilə tanışlığı da məhz həmin illərə təsadüf edir. 2017–2018-ci illərdən etibarən şeir yazmağa başlayıb. Şeirə olan marağı isə böyük Azərbaycan şairi Mikayıl Müşfiqin yaradıcılığına duyduğu sevgi ilə formalaşıb. Bu səbəbdən Kamran Rzayev özünə ustad olaraq məhz Müşfiqi qəbul edib və yaradıcılığında onun təsirini hiss etdiyini bildirir.

KamranRzayevinpoeziyası orijinaldır, özünəməxsusdur. Və əminliklə deyirəm ki, onun şeirlərini bəyənəcəksiniz

Bilirsən necə olur darıxmaq dəli kimi?

Yaşamaq darıxaraq dirikən ölü kimi?

Bilirsən sətir-sətir darıxmağın dadını?

Darıxmağa rəng qatıb, şeir qoymaq adını?

Gəlməyən biri üçün darıxmaq nə, bilirsən?

Bir Quranlıq söz dedim, nədi sözün, gəlirsən?

Razılaşın ki, fərqlidir, gözəldir.

Bugünkü şeir və şair bolluğunda gənclər üçün tanınmağın, diqqət çəkməyin tək yolu istedadını orijinal formada ortaya qoymaq bacarığıdır.

KAMRAN RAZAYEV,

“DARIXMAQ”

Sən bilirsən darıxmaq nə rəngdədir, nə dadır ..?

Bilirsən harda olur?

Hardan gəlib?

Hardadır?

Bilirsən darıxmağın vətənini yurdunu ..?

Darıxmağın əslini,

özəyini,

sortunu..?

Darıxmağı görmüsən, nə şəkil, nə formadır..?

Bilmirsən bu darıxmaq nə yaşda, nə boydadır..?

Görmüsən darıxmağın əlini ayağını..?

sabahları uyuyan, gecəkən oyağını..?

Bilirsən necə olur darıxmaq dəli kimi..?

Yaşamaq darıxaraq dirikən ölü kimi..?

bilirsən sətir-sətir darıxmağın dadını..?

Darıxmağa rəng qatıb, şeir qoymaq adını..?

Gəlməyən biri üçün darıxmaq nə, bilirsən..?

Bir Quranlıq söz dedim, nədi sözün, gəlirsən..?

PAYIZ QOXULU ƏCƏL

Qapımı külək döyür,

Pəncərəmi yağışlar,

Bir payız qəfil ölsəm,

Qurban sənə, bağışla.

Göz yaşının əcələ

Xeyri yoxdur, bilirsən.

Qaça bilmir ayaqlar,

Yerindəcə ölürsən.

Əcəl uşaq ki deyil,

Göz yaşına inanmır.

Axı nə söyləyəsən,

Zəhrimar, söz də qanmır.

Həm də ki, qurban sənə,

Dəyərmi yalvarmağa?

Bu xaraba dünyada

Bir gün artıq qalmağa?

Hə, xaraba demişkən,

Bağışla bu söz üçün.

Bu dünya qəzəbindən,

Bilirsən, yanır içim.

Bu xaraba qalmışın

Bir sənsən xoş tərəfi.

Eşq dolu bir çift gözün

Gözümə tuş tərəfi.

Mənim ölüm deyil ki,

Qorxum sənsən, bircə sən.

Ölüb, yenidən doğsam,

Məni gəl tap bir də sən.

Lap ayrı bir bədəndə

Doğulsa belə ruhum.

Eşq dolu gözlərini

Milyon üzdən bulurum.

Mənsizlik düşüncəsi

Almasın səni əsir.

Şairə ilham gəlib,

Şeir üçün tələsir.

MİKAYIL MÜŞFİQİN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Müşfiqsiz qalıbdır indi o bağlar,

O bağlarda gəzir özgə ayaqlar,

Həmən o bağ, həmən süfrə, həmən yer,

Bir Müşfiq yox, bir də həmən qonaqlar.

O qızçün şeirlər yazılmır daha,

Həmənki qonaqlar yığılmır daha,

Həmənki o bağdan əsər qalmayıb,

Müşfiqin sədası duyulmur daha.

Nə vaxtdır o bağda qalammır Müşfiq,

Fələkdən kamını alammır Müşfiq,

Həsrətin çəkdiyi həmənki qızın,

Yenidən qonşusu olammır Müşfiq.

Daha uzaq düşüb Müşfiq o bağdan,

Nə o qız, nə Müşfiq doydu o bağdan,

Daha nə Müşfiq var, nə də ki o qız,

Heyif o sevgidən. Heyif o bağdan.

Yenə o bağ olaydı,

Yenə o çağ olaydı,

Kaş onda doğulaydım,

Müşfiq də sağ olaydı.

Kaş özündən soraydım,

Özündən öyrənəydim.

Şeiriyyatı, qəzəli.

Kağızdan oxumazdım,

Öz dilindən duyardım

Sevilməyi, sevməyi.

Məkanın cənnət olsun,

Şeiriyyatda müəllim,

Ustadım olan insan.

Səni sevənlər üçün

Hələ də tazə gəncsən,

Hələ də o bağdasan.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)

Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Yəqin ki, aranızda avtomobil idarə edərkən günün müəyyən vaxtlarında radionu FM 90 dalğasına kökləyib, onun aparıcısı olduğu “Can Azərbaycan” verilişinə diqqətlə qulaq asanlar az deyillər. Hər verilişində də bir-birindən maraqlı adamlarlarla müsahibə aparır. Bəli, bu gün sizə səsinə, peşəkarlığına valeh olduğum Pərvanə Nadirqızıdan söhbət açmaq istəyirəm...

Son dərəcə şən, gülərüz və mehriban xanımdır. Hər hansı bir işə başlayanda qərar verməyə çətinlik çəksə də, fəqət sarsılmaz xarekterə sahibdir. Onun üçün hər bir təcrübə, hər bir insan və ya hər bir fikir öyrəniləsi hədəfdir. Maraq dairəsinin genişliyi ona suallar verib, müzakirələr aparmağa və mövzunu dərindən analiz etməyə imkan yaradır. Elə ona görə də bu yöndə çevikliyi, peşəkarlığı ilə tanınır...

Deyir ki:- “Jurnalistikada etika əsasən peşə fəaliyyəti zamanı ortaya çıxır. Yəni, adi həyatda etika, mədəniyyət, əxlaqi dəyərlər bir insana necə lazımdırsa, peşə fəaliyyətində də etik qaydalara əməl etmək zəruridir. Jurnalist öz işində fakta əsaslanaraq danışırsa, bu, artıq onun etik göstəricisidir. Yəni, onun işi faktlarladır. O, detallarla işləyir. Fakta əsaslanan jurnalist isə artıq peşəkarlığın birinci pilləsini adlamış olur. Vicdanlı olmaq, ədalətli olmaq jurnalist etikasına xidmət edən məsələlərdir. Jurnalist informasiyanı da elə almalıdır ki, gərək onun bu bacarığı kənardan vulqar bir formada yox, professional şəkildə görünsün...”

Ətrafına həmişə sevinc saçır. Ağıllı, mədəni və müdrük xnımdır. Maraqlı, məzmunlu, ünsiyyətcildir. Odur ki, xeyli rəfiqələsi, eləcə də xətrini istəyən adamlar var. Yeni insanlarla, maraqlı şəxslərlə tanış olmaqdan zövq alır. Daxili aləmi nurlu olduğu üçün, həmişə cəlbedici, cazibədar görünür. Deyingən, paxıl, və qərəzli insanlardan uzaq qaçır. Ünsiyyətdə hər zaman anlayış və tolerantlığı gözləyir...

“Televiziyada, eləcə də radioda fəaliyyətim boyu hədəflərim həmişə müxtəlif olub. Tutaq ki, hər hansı bir müsahibə götürürəmsə, onun auditoriyasının kimlər ola biləcəyini təxmin edirəm. Çünki müəyyən yaş qruplarından tutmuş, efirə gedən materialın hansı saatda olmasına qədər hər bir nüans peşəkarlıq göstəricisinə təsir edir. Ailəsinin yaşlı üzvləri, övladları üçün narahat olanlar var ki, onlar cəmiyyətin həssas qruplarıdır və bu kimi qrupları da nəzərə almaq vacibdir. Düşünürəm ki, həmsöhbətimdə olan maraqlı informasiyalar hər kəslə bölüşülməməlidir. Eyni zamanda aparıcı həmsöhbətinə elə suallar ünvanlamalıdır ki, onun cavabları tamaşaçılara maraqlı olsun...”- söyləyir.

Öz işinə yaradıcı yanaşma tərzi var, məhsuldarlıq ona ilham verir. İti zəkası, sürətli düşünmə, güclü dərketmə qabiliyyəti, həmçinin analitik təfəkkürü onu çoxlarından fərqləndirir. Maraq dairəsi o qədər genişdir ki, hətta müsahibələrdən öncə həmsöhbətlərinin haqqında araşdırma, tədqiqat aparmaqdan usanmır...

Bəli, onun həyat fəlsəfəsi, hər zaman öyrənməyə və inkişaf etməyə yönəlib. Sanki bunlar olmasa rahat yaşaya bilməz...

Deyir ki:- “Bir dəfə Qara Qarayev radioya irad bildirərək deyir ki, efirdə insanların zövqünü korlayan musiqilər gedir. Məktublar şöbəsinin direktoru Qarayevə bir topa məktub göstərir. Qeyd edir ki, insanlar bunları istəyir. Qarayevin cavabı isə bu olur: “İnsanların istəkləri onların zövqünü formalaşdırmır. Zövqü formalaşdıran sizsiniz.” Mən də düşünürəm ki, insanların nə istəməsi onları həm də yalnış yönə apara bilər. Hətta buna bir ad qoyulub: “Kütlə psixologiyası” Bəs kütlə kimdir? Birinci bunu aydınlaşdırmaq lazımdır...”

Müsahiblərinə sual verib cavab gözləyəndə onları təmkinlə dinləməyi yaxşı hiss olunur. Belə təmkinli olması isə, onu xarizmatik və bənzərsiz göstərir. Həm də dürüst, şirindil və nəzakətlidir. Bir təcrübəli jurnalist kimi isə, hələlik radio və televiziyalarımızda öndə olan aparıcılardan biridir. Bu sahəyə yeni gələnlərə tövsiyyəsi belədir: “Bütün gənclərə, elm, bilik ardınca gedən hər kəsə bu yolda uğurlar arzu edirəm. Onlara bu rəqabət dolu aləmdə öz mövqelərini tutmağı diləyirəm. Fərqi yoxdur aparıcı və ya müxbir olacaqlar. İlk növbədə etik qaydalara riayət edən əsl jurnalist olsunlar. Mən bu adı onlara arzu edirəm. Çünki bu ad çox şərəflidir.”

...Budur, yenə də FM 90 elan edir: "Efirdə "Can, Azərbaycan" verilişidir". Və Pərvanə Nadirqızının səsi avtomobilə yayılır...

Beynəlxalq Radio Gününüz mübarək!..

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)

Vyetnam Sosialist Respublikasının paytaxtı Hanoyda bu ölkədə kinematoqrafiya məktəbinin əsasını qoyan azərbaycanlı kinorejissor Əjdər İbrahimovun xatirəsinə təntənəli tədbir təşkil olunub və onun “Vyetnamda gördüklərim” adlı kitabının təqdimat mərasimi keçirilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə, əlamətdar tarixi hadisəyə çevrilən tədbirdə sədri Fuad Muradov, Azərbaycan Respublikasının Vyetnam, Laos və Kambocadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Şövqi Mehdizadə və Vyetnam Sosialist Respublikasının mədəniyyət, idman və turizm nazirinin müavini Ta Quang Dong iştirak ediblər.

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələrinin dərin tarixi köklərə əsaslandığını vurğulayan komitə sədri bu əlaqələrin iki ölkənin prezidentləri İlham Əliyev və To Lamın rəhbərliyi ilə yeni mərhələyə qədəm qoyaraq dinamik şəkildə inkişaf etdiyini bildirib. Qeyd edib ki, qarşılıqlı hörmət, etimad və dostluq prinsiplərinə söykənən bu münasibətlərin formalaşmasında mədəniyyət xadimlərinin, xüsusilə də Əjdər İbrahimovun rolu əvəzsizdir. Onun yaradıcılığı yalnız kino sahəsində deyil, ümumilikdə Azərbaycan-Vyetnam mədəni əlaqələrinin zənginləşməsində mühüm körpü rolunu oynayıb və bu irs gələcək nəsillər üçün də dəyərli nümunədir.

Səfir Şövqi Mehdizadə çıxışında vurğulayıb ki, Əjdər İbrahimovun çoxşaxəli və məhsuldar fəaliyyəti nəticəsində Vyetnam haqqında bir sıra dəyərli kitablar qələmə alınıb, filmlər çəkilərək Vyetnamda milli kino məktəbinin əsası qoyulub. Səfir əlavə edib ki, Vyetnam xalqının Azərbaycana bəslədiyi səmimi rəğbət və dost münasibətində Əjdər İbrahimovun xidmətləri bu gün də dərin minnətdarlıq hissi ilə xatırlanır.

Vyetnamın mədəniyyət, idman və turizm nazirinin müavini Ta Quang Dong isə Vyetnamdakı Azərbaycan icmasının fəallığını yüksək qiymətləndirərək, Əjdər İbrahimovun fəaliyyətinin iki ölkə arasında mədəni əlaqələrin formalaşmasında mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O bildirib ki, “Vyetnamda gördüklərim” kitabı kinorejissorun gördüyü işlərin miqyasını bir daha nümayiş etdirir və göstərir ki, Azərbaycan və Vyetnam bir-biri üçün strateji və mənəvi baxımdan önəmli tərəfdaşlardır.

Tədbirdə, həmçinin Əjdər İbrahimovun Vyetnamdakı həyat və fəaliyyətindən bəhs edən film nümayiş olunub,  kitabında yer alan fotoşəkillərdən ibarət sərgi təşkil olunub. Sərgi tamaşaçıların sonsuz marağına səbəb olub.

İllər öncə Əjdər İbrahimovun rejissorluğu ilə çəkilən filmdə rol alan aktrisa To Uyenin səhnəyə çıxaraq iştirakçıları salamlaması böyük maraq və sürəkli alqışlarla qarşılanıb.

Daha sonra “Vyetnamda gördüklərim” kitabının illüstrasiyasına verdikləri töhfələrə görə vyetnamlı məktəblilərə sertifikatlar təqdim edilib.  Mərasim zamanı Azərbaycan sənətçilərinin ifasında milli musiqilərimiz və muğam nümunələri səsləndirilib. Azərbaycan musiqiləri tədbir iştirakçılarının zövqünü oxşayıb.               

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin, səfirliyin və Vyetnam Film İnstitutunun birgə təşkilatçılığı ilə adı çəkilən institutda keçirilən tədbir yerli medianın diqqət mərkəzində olub.                          

Qeyd edək ki, “Vyetnamda gördüklərim” kitabı Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi və Azərbaycanın Vyetnamdakı səfirliyinin təşəbbüsü ilə vyetnam dilinə tərcümə olunub. Əlavə edək ki, son illər komitə tərəfindən xarici dillərdə kitabların nəşr olunması və onların dünyanı nüfuzlu kitabxanalarına paylanması ənənə halını alıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)

8 May 2026-cı il tarixində İçərişəhərdə, Şirvanşahlar Sarayında Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu və Azərbaycan Memarlar İttifaqının birgə təşkilatçılığı ilə görkəmli memar Əcəmi Naxçıvaninin 900 illiyinin qeyd edilməsi və Azərbaycan Respublikasında 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamları çərçivəsində təntənəli təqdimat mərasimi keçiriləcək.

 Tədbir çərçivəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu tərəfindən dünya memarlıq xəzinəsinə misilsiz incilər bəxş etmiş ustad sənətkarın irsini yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək məqsədilə nəşr edilmiş "Azərbaycan memarlıq irsinin dühası – 900" kitabının, həmçinin xüsusi olaraq hazırlanmış hədiyyə poçt markalarının rəsmi təqdimatı baş tutacaq.

Təqdim olunan yeni nəşr və poçt markaları memarın 900 illik irsinə ehtiramın göstəricisi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın qədim memarlıq ənənələrinin beynəlxalq müstəvidə təbliğinə xidmət edir.

Mərasimdə rəsmi şəxslər, Azərbaycan Respublikasında akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələri, mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin iştirakı gözlənilir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)

HəcərAtakişiyeva,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Şərq ədəbiyyatının iki böyük zirvəsi olan Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılıqları ilə eşq anlayışını bədii və fəlsəfi müstəviyə yüksəltmişlər. Onların əsərlərində sevgi yalnız iki insan arasında yaranan hiss kimi deyil, insanın mənəvi kamilliyə doğru inkişafını təmin edən ali bir qüvvə kimi təqdim olunur. Bu baxımdan hər iki sənətkarın yaradıcılığında eşq konsepsiyası həm dünyəvi, həm də ilahi məzmun daşıyır.

Dünya ədəbiyyatının ən zəngin və dərin qatlarından birini təşkil edən Şərq poeziyası əsrlər boyu insanın mənəvi aləmini, daxili axtarışlarını və varlıqla bağlı suallarını bədii şəkildə ifadə etmişdir. Bu böyük ədəbi ənənə içərisində eşq anlayışı xüsusi yer tutur. Şərq ədəbiyyatında eşq təkcə iki insan arasında yaranan hiss kimi deyil, həm də kainatın mahiyyətini dərk etməyə aparan fəlsəfi və mənəvi bir yol kimi qəbul olunur. Bu baxımdan klassik şairlərin yaradıcılığı yalnız estetik zövq mənbəyi deyil, həm də insanın özünü və dünyanı anlama vasitəsidir. Azərbaycan və ümumilikdə Şərq ədəbiyyatının inkişafında mühüm rol oynamış Nizami Gəncəvi və Füzuli bu ənənənin ən parlaq nümayəndələrindən hesab olunur. Onların yaradıcılığı əsrlər keçsə də aktuallığını itirməmiş, müxtəlif dövrlərdə fərqli baxış bucaqlarından tədqiq edilmişdir. Hər iki sənətkarın əsərlərində insan, həyat, sevgi və mənəviyyat kimi mövzular dərin bədii və fəlsəfi ümumiləşdirmələrlə təqdim olunur. Bu isə onların irsini yalnız milli deyil, ümumbəşəri dəyərə çevirir. Nizami Gəncəvi yaradıcılığı epik genişliyi, zəngin süjet quruluşu və ideal insan modeli ilə seçilir. Onun əsərlərində eşq insan həyatının ayrılmaz hissəsi kimi təqdim olunur və bu hiss vasitəsilə insanın mənəvi kamilliyə doğru inkişafı göstərilir. Nizami eşqi həyatın içində, realmünasibətlər fonunda təsvir edərək onu həm fərdi, həm də ictimai dəyər kimi dəyərləndirir. Onun yaratdığı obrazlar və süjetlər eşqin insan xarakterini formalaşdıran gücünü aydın şəkildə nümayiş etdirir.

Digər tərəfdən, Füzuli yaradıcılığı lirik dərinliyi, emosional gücü və fəlsəfi məzmunu ilə fərqlənir. O, eşqi yalnız dünyəvi hiss kimi deyil, insanın mənəvi yüksəlişinin və ilahi həqiqətə qovuşmasının əsas vasitəsi kimi təqdim edir. Füzuli poeziyasında sevgi insanın daxili aləmini sarsıdan, onu iztirablar vasitəsilə saflaşdıran və kamilləşdirən müqəddəs bir qüvvə kimi çıxış edir. Bu isə onun yaradıcılığında eşq anlayışına daha dərin və mistik məna qazandırır. Hər iki şairin yaradıcılığında eşq mövzusu mərkəzi yer tutsa da, onların bu anlayışa yanaşmaları fərqli istiqamətlərdə inkişaf edir. Nizami Gəncəvi eşqi daha çox dünyəvi və ictimai kontekstdə təqdim edərək onun həyatla bağlı tərəflərini ön plana çıxarır. Füzuli isə bu anlayışı daha da dərinləşdirərək onu ilahi və fəlsəfi müstəviyə yüksəldir. Bu fərqli yanaşmalar isə əslində bir-birini inkar etmir, əksinə, tamamlayaraq eşqinbütöv və çoxşaxəli mahiyyətini üzə çıxarır. Məhz bu baxımdan Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığının müqayisəli şəkildə tədqiqi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Onların əsərlərində eşq anlayışının dünyəvi hissdən ilahi məhəbbətə doğru inkişafını izləmək, bu anlayışın müxtəlif bədii və fəlsəfi çalarlarını araşdırmaq Şərq ədəbiyyatının dərinliklərini daha yaxşı anlamağa imkan verir.

Bu məqalənin məqsədi də məhz Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığında eşq konsepsiyasını müqayisəli şəkildə təhlil etmək, onun dünyəvi hissdən ilahi məhəbbətə doğru keçidini araşdırmaq və bu iki böyük sənətkarın ədəbiyyat tarixində tutduğu mövqeyi bir daha aydın şəkildə ortaya qoymaqdır.

Bu yanaşma həm ədəbi, həm də fəlsəfi baxımdan eşq anlayışının mahiyyətini daha dolğun şəkildə dərk etməyə xidmət edir. Nizami Gəncəvi yaradıcılığında eşq daha çoxhəyati və ictimai çalarlarla təqdim olunur. Onun əsərlərində sevgi insanı saflaşdıran, onu daha müdrik və ədalətli edən bir qüvvədir. Nizami üçün eşq yalnız fərdi hiss deyil, həm də cəmiyyətin mənəvi əsaslarından biridir. Leyli və Məcnun əsərində sevgi real həyat hadisələri fonunda inkişaf edir. Burada aşiq və məşuqun qarşılaşdığı maneələr ictimai mühitlə bağlıdır və bu, eşqin dünyəvi xarakterini daha aydın göstərir. Nizami eşqi insanın kamilləşməsi üçün vacib bir mərhələ kimi təqdim edir. Füzuli yaradıcılığında isə eşq daha dərin və fəlsəfi məna kəsb edir. O, eşqi yalnız dünyəvi hiss kimi deyil, ilahi həqiqətə çatmağın əsas yolu kimi dəyərləndirir. Füzuli poeziyasında sevgi insanı yandıran, iztirablarla saflaşdıran və onu mənəvi zirvəyə yüksəldən bir qüvvədir. Leyli və Məcnun əsərində Məcnunun sevgisi artıq sadə məhəbbət çərçivəsindən çıxaraq ilahi eşq səviyyəsinə yüksəlir. O, Leyliyə olan sevgisi vasitəsilə maddi dünyadan uzaqlaşır və mənəvi kamilliyə çatır. Bu isə Füzuli yaradıcılığında eşqin mistik və sufi mahiyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılıqlarını müqayisə etdikdə aydın olur ki, hər iki sənətkar eyni mövzunu fərqli aspektlərdən işləmişdir. Nizamidə eşq daha çoxrealhəyatla bağlıdır və insanın ictimai mühitdə kamilləşməsinə xidmət edir. Füzulidə isə bu anlayış daha da dərinləşərək ilahi məhəbbət səviyyəsinə yüksəlir. Bu baxımdan demək olar ki, Nizami eşqin başlanğıc mərhələsini – dünyəvi hiss kimi təzahürünü göstərirsə, Füzuli onun son mərhələsini – ilahi həqiqətə çevrilməsini təsvir edir. Bu iki böyük şairin yaradıcılığı bir-birini tamamlayaraq eşqinbütöv fəlsəfi mənzərəsini yaradır. Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığında dil və bədii ifadə vasitələri onların eşq konsepsiyasını təqdim etmə üsulunun əsasını təşkil edir.

Hər iki sənətkar yüksək poetik ustalığa malik olsa da, onların dilə və üsluba yanaşması fərqli bədii-estetik istiqamətləri əks etdirir. Nizami Gəncəvi yaradıcılığı epik genişlik, təsvir zənginliyi və çoxqatlı süjet quruluşu ilə seçilir. Onun dili obrazlı və axıcı olmaqla yanaşı, həm də didaktik məzmun daşıyır. Nizami hadisələri geniş təsvir edir, təbiət mənzərələri, saray həyatı, insan münasibətləri incə detallarla işlənir. Bu isə onun əsərlərində eşqin daha çox konkret, həyati və realçalarlarla təqdim olunmasına şərait yaradır. Şair tez-tez təşbeh (bənzətmə), metafora və simvolik obrazlardan istifadə edərək fikirlərini daha təsirli və yadda qalan edir. Onun poetik dili həm estetik zövq verir, həm də oxucunu düşündürən fəlsəfi qat yaradır. Digər tərəfdən, Füzuli yaradıcılığında dil daha çox lirik, emosional və daxili aləmə yönəlmişdir. Onun poeziyasında sözlər sadəcə təsvir vasitəsi deyil, həm də hisslərin və mənəvi iztirabların birbaşa ifadəsidir. Füzuli az sözlə dərin məna yaratmaq bacarığı ilə seçilir. Onun qəzəllərində hər bir söz, hər bir ifadə çoxqatlı semantik yük daşıyır. Bu baxımdan onun dili daha yığcam, lakin daha intensiv və təsirli görünür. Füzuli bədii ifadə vasitələrindən — xüsusilə metafora, rəmz, təzad (antitez) və təkrirdən ustalıqla istifadə edir. Onun poeziyasında “od”, “yanmaq”, “kül olmaq” kimi obrazlar eşqin iztirablı və saflaşdırıcı mahiyyətini simvolizə edir. Bu rəmzlər vasitəsilə şair eşqin insanı necə dəyişdirdiyini və mənəvi cəhətdən yüksəltdiyini göstərir. Onun dili musiqililiyi və ahəngdarlığı ilə də seçilir ki, bu da oxucuya güclü emosional təsir bağışlayır.

Nizami Gəncəvi ilə Füzuli arasında mühüm fərqlərdən biri də ifadə tərzində özünü göstərir. Nizami daha çoxhadisəni danışır, obrazları inkişaf etdirir və ideyanı süjet xətti üzərindən təqdim edir. Füzuli isə hadisədən çoxhissə, süjetdən çox daxili vəziyyətə üstünlük verir. Bu səbəbdən Nizaminin dili daha çox epik təsvirlərə əsaslanırsa, Füzulinin dili psixoloji və emosional dərinliklə zəngindir. Hər iki şairin dilində klassik Şərq poetikasına xas olan yüksək bədii-estetik normalar qorunur. Onlar sözün gözəlliyinə, ifadənin dəqiqliyinə və məna zənginliyinə xüsusi diqqət yetirmişlər. Lakin Nizami Gəncəvi bu gözəlliyi daha çox zahiri və təsviri müstəvidə təqdim edirsə, Füzuli onu daxili aləmin ifadəsinə çevirir. Hər iki sənətkarın dil və bədii ifadə xüsusiyyətləri onların eşq anlayışına yanaşmalarını aydın şəkildə əks etdirir. Nizaminin dili eşqinhəyati və ictimai mahiyyətini, Füzulinin dili isə onun ilahi və fəlsəfi dərinliyini daha qabarıq şəkildə ifadə edir. Bu fərqlilik onların yaradıcılığını daha zəngin və çoxşaxəli edir, eyni zamanda Şərq ədəbiyyatında bənzərsiz bir poetik harmoniyanın formalaşmasına səbəb olur.

Nizami Gəncəvi epik üslubu, geniş təsvirləri və hadisələrin zənginliyi ilə seçilir. Onun dili daha çoxhekayəçilik üzərində qurulmuşdur. Füzuli isə lirik üslubu, emosional ifadə vasitələri və dərin fəlsəfi məzmunu ilə fərqlənir. Onun qəzəllərində hər bir söz daxili hisslərin və mənəvi axtarışların ifadəsinə çevrilir. Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığında eşq konsepsiyası dünyəvi hissdən başlayaraq ilahi məhəbbətə doğru inkişaf edən bir proses kimi təqdim olunur. Hər iki sənətkar eşqi insanın mənəvi kamilləşməsinin əsas vasitəsi kimi dəyərləndirmiş və bu anlayışı ədəbiyyatın ən yüksək zirvəsinə qaldırmışdır. Onların əsərləri bu gün də özaktuallığını qoruyur və oxucunu həm duyğusal, həm də fəlsəfi düşüncəyə sövq edir. Nizami və Füzuli yaradıcılığı Şərq ədəbiyyatında eşq fəlsəfəsinin ən mükəmməl ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığında eşq konsepsiyası təkcə ədəbi motiv deyil, həm də dərin fəlsəfi sistem kimi formalaşmışdır. Bu iki böyük sənətkarın əsərlərində sevgi insan varlığının mahiyyətini açan, onu kamilliyə aparan və həyatın mənasını dərk etməyə kömək edən əsas qüvvə kimi təqdim olunur.

Onların yanaşmaları fərqli olsa da, nəticə etibarilə eyni həqiqətə — insanın mənəvi yüksəlişinə xidmət edir. Nizami Gəncəvi eşqi daha çox dünyəvi həyatın ayrılmaz hissəsi kimi təqdim edərək onu ictimai münasibətlər, əxlaq və ideal insan modeli ilə əlaqələndirir. Onun əsərlərində sevgi insanı formalaşdıran, onu cəmiyyət üçün faydalı və kamil şəxsiyyətə çevirən bir vasitədir. Nizami eşqi həyatın içində, realhadisələr fonunda göstərərək onun praktik və tərbiyəvi əhəmiyyətini ön plana çəkir. Füzuli isə bu konsepsiyanı daha da dərinləşdirərək eşqi ilahi səviyyəyə yüksəldir. Onun poeziyasında sevgi artıq maddi dünyadan qoparaq ruhani bir məna qazanır və insanın Tanrıya yaxınlaşmasının əsas yolu kimi təqdim olunur. Füzuli üçün eşq iztirab, yanğı və daxili sarsıntılar vasitəsilə insanı saflaşdıran, onu mənəvi zirvəyə çatdıran müqəddəs bir qüvvədir. Bu yanaşma eşqin sadəcə hiss deyil, həm də bir idrak və varoluş forması olduğunu göstərir.

Nizami Gəncəvi ilə Füzuli yaradıcılığı arasında ideya baxımından ardıcıllıq və inkişaf xətti müşahidə olunur. Nizami eşqin dünyəvi əsaslarını qoyur, Füzuli isə bu əsas üzərində onun ilahi və fəlsəfi zirvəsini yaradır. Bu mənada onların yaradıcılığı bir-birini tamamlayaraq Şərq ədəbiyyatında eşq fəlsəfəsinin bütöv və mükəmməl modelini formalaşdırır.

Bu iki dahinin irsi bu gün də özaktuallığını qoruyur. Müasir dövrdə belə insanın daxili boşluq, mənəvi axtarış və sevgi anlayışına ehtiyacı davam edir. Məhz bu baxımdan Nizami Gəncəvi və Füzuli yaradıcılığı yalnız tarixi ədəbi irs deyil, həm də bu günün insanı üçün mənəvi yol göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Onların əsərləri oxucunu yalnız estetik zövqlə təmin etmir, eyni zamanda onu düşünməyə, hiss etməyə və öz daxili aləmini kəşf etməyə sövq edir. Nizami və Füzuli yaradıcılığı göstərir ki, eşq insan həyatının ən ali və ən mürəkkəb anlayışlarından biridir. Bu eşq dünyəvi hissdən başlayaraq ilahi həqiqətə qədər yüksələn bir yol kimi təqdim olunur və insanın kamilləşmə prosesinin əsasını təşkil edir. Bu baxımdan onların əsərləri yalnız ədəbiyyat nümunəsi deyil, həm də dərin fəlsəfi və mənəvi məktəb kimi qiymətləndirilməlidir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.05.2026)