Super User
Amerikanın azərbaycanlı qadınları mühüm həmrəylik və inkişaf platforması yaradıb
ABŞ-nin Virciniya ştatının Aleksandriya şəhərində fəaliyyət göstərən Amerika Azərbaycanlı Qadınlar təşkilatının təşəbbüsü və Azərbaycan Respublikası Diasporla iş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə Amerika Azərbaycanlı Qadınlarının Birinci Forumu keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Komitədən verilən məlumata görə,
Beynəlxalq Qadınlar Günü ərəfəsində baş tutan forumda ABŞ-nin müxtəlif ştatlarında yaşayan azərbaycanlı qadınlar, Amerika Azərbaycan Təşkilatları Assosiasiyasına üzv təşkilatların liderləri, Kanada Azərbaycan Evinin rəhbəri, braziliyalı jurnalistlər, Azərbaycan, Türkiyə, Özbəkistan, İndoneziya, Seneqal, Sinqapur, Cibuti, Şimali Kipr Türk Respublikasının ABŞ-dəki diplomatik nümayəndəliklərinin təmsilçiləri, icma liderləri iştirak edib.
Forumda qadınların liderlik potensialının gücləndirilməsi, mədəni kimlik, icmalararası dialoq, müasir rəqəmsal platformalar vasitəsilə peşəkar əməkdaşlıq imkanları, diaspor daxilində güclü şəbəkənin yaradılması mövzularında geniş müzakirələr təşkil olunub, zəngin təcrübə və müasir ideyalar ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
Amerika Azərbaycan Qadınlar Assosiasiyasının rəhbəri Lala Ragimov bildirib ki, forumun məqsədi ABŞ-də yaşayan azərbaycanlı qadınların, eyni zamanda digər icma nümayəndələrinin bir-birinə güclü dəstək platformasının yaradılması, qadınların liderlik bacarıqlarının inkişafı, mentorluq imkanlarının genişləndirilməsi və icmalar arasında dərin əlaqələrin qurulmasıdır. Assosiasiyanın rəhbəri forumun həm də gənc nəsil üçün ilhamverici mühit yaradaraq onların ictimai və peşəkar fəaliyyətinə stimul verəcəyini dilə gətirib.
Tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin şöbə müdiri Səlhət Abbasova Azərbaycan qadınlarının zəngin və qürurverici inkişaf tarixindən bəhs edib, dünyada qadın liderliyinin uğurlu nümunələri sırasında Azərbaycan qadınlarının da adının yer aldığını, dövlət idarəçiliyi, humanitar diplomatiya sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərdiklərini diqqətə çatdırıb.
Şöbə müdiri qadınların tarixən sülhün, sabitliyin və təhlükəsiz gələcəyin qurulmasında əvəzsiz xidmətlər göstərdiyini, belə platformaların onların bu prosesdə daha fəal iştirakına şərait yaratdığını, ailə və milli dəyərlərin qorunaraq gələcək nəsillərə ötürülməsindəki rolunu gücləndirdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, qlobal çağırışların və münaqişələrin artdığı müasir dünyada belə təşəbbüslərin xalqlar və icmalar arasında dialoqun gücləndirilməsi, qarşılıqlı anlaşma, həmrəylik və əməkdaşlığın inkişafı baxımından da əhəmiyyəti danılmazdır.
Bir ideya ətrafında sıx birləşən təşəbbüskarlar çıxışlarında bildiriblər ki: “Müxtəlif sahələrdə uğur qazanan mütəxəssisləri, yeni nəsil liderləri, icma nümayəndələrini bir araya gətirərək peşəkar mükəmməlliyi və nəsillərarası liderliyin inkişafını təşviq edən bu mühüm layihə böyük həvəs və fədakarlıqla, addım-addım formalaşdırılıb. Biz inanırıq ki, bu təşəbbüs ABŞ-də yaşayan azərbaycanlı qadınların peşəkar inkişafını təşviq edəcək, icma üzvləri arasında yeni əməkdaşlıq imkanları yaradacaq, Azərbaycan diasporunun gələcəyinə töhfə verəcək. Düşünürük ki, bu, yalnız diaspor tədbiri deyil, həm də müxtəlif mədəniyyətləri və icmaları bir araya gətirən beynəlxalq dialoq platformasıdır”.
Forum çərçivəsində liderlik, mədəni kimlik, icmalararası dialoq, qadınların peşəkar inkişafı və şəbəkələşmə mövzularında panel müzakirələri təşkil olunub. Müxtəlif sahələri təmsil edən peşəkarlar təcrübə və ideyalarını bölüşüb, biznes nümunələrini, yaradıcılıq əsərlərini təqdim ediblər. İcma liderləri və gənc diaspor nümayəndələri qadınların ictimai həyatda daha fəal rol oynaması üçün yeni təşəbbüslər irəli sürüblər.
Tədbirin sonunda qadınlar üçün mentorluq proqramının təsis edildiyi elan olunub. Təşkilatçılar bildiriblər ki, forum gələcəkdə də davam etdiriləcək. Davamlılıqda məqsəd, forumu qadın liderliyi, innovasiya və icmalararası əməkdaşlıq üçün uzunmüddətli beynəlxalq platformaya çevirmək, ABŞ-dəki azərbaycanlı qadınların fəallığını artırmaq və Azərbaycan-Amerika diaspor əlaqələrinin inkişafına yeni çalarlar qatmaqdır.
Qeyd edək ki, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi son illər xarici ölkələrdə yaşayan alimlərin, həkimlərin, mühəndislərin, tələbələrin forumlarını keçirir. Bu, eyni sahəni təmsil edən insanların vahid platformalarının formalaşmasına şərait yaradır, diaspor üzvlərini həm yaşadıqları ölkələrin, həm də Azərbaycanın müasir inkişafına birgə töhfə verməyə sövq edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Kitablar səltənətinin inciləri: “Dumanlı Təbriz”
Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında Mədəniyyət Konsepsiyasının icrası ilə əlaqədar həyata keçirilən “Kitablar səltənətinin inciləri” adlı mütaliə silsiləsindən izləyicilərə M.S.Ordubadinin “Dumanlı Təbriz” tarixi romanı təqdim olunur. Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Kitabxanadan məlumat veriılib.
Yaradıcılığa 14 yaşından şeir yazmaqla başlayan Məmməd Səid Ordubadi Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrının əsasını qoyan ilk şəxsiyyətdir. M.S.Ordubadi erkən əsərlərində antierməni və islamçılıq mövqələrindən çıxış edir. “Dumanlı Təbriz”, “Döyüşən şəhər”, “Gizli Bakı” kimi möhtəşəm əsərlərin müəllifi olan M.S.Ordubadinin yaradıcılığı öz dövründə də, müasir dövrümüzdə də oxunaqlı və aktualdır. Məmməd Səid Ordubadi tarixdə iz qoyan yazıçılarımızdandır.
Yazıçının “Qılınc və qələm” əsəri dahi Nizamiyə həsr olunub.
M.S.Ordubadi M.Maqomayevin “Nərgiz”, Ü.Hacıbəylinin “Koroğlu”, Ə.Bədəlbəylinin “Nizami” və s. operaların librettosunun müəllifidir. O, A.S.Puşkinin və M.Y.Lermontovun əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Kitabxananın Fəxri oxucusu, yazıçı Şahzadə İldırım hazırladığı videoçarxda izləyicilərə M.S.Ordubadinin “Dumanlı Təbriz” tarixi romanından ən maraqlı epizodlardan birini təqdim edir. Əsər tarixi hadisələrin bədii təsviri ilə seçilir, oxucuya Şərq həyatı haqqında ilk həqiqi və dolğun təəssürat, bədii, əfsanəvi dona geydirilmiş zəngin, hərtərəfli məlumat verir.
Əziz kitabsevərlər, yaxın keçmişimizə yazıçımızın qələmə aldığı əsərlərlə səyahət edə bilərik. Oxuyun, faydalanın və dünyaya baxışınızı zənginləşdirin.
Videoçarx kitabxananın YouTube kanalında verilib:
https://www.youtube.com/watch?v=dpQJlk6oTEo
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Sabir Rüstəmxanlının 80 illiyinə həsr edilmiş şeir müsabiqəsi
“Söz körpüsü” layihəsi çərçivəsində, Yunus Emre İnstitutu və “Mücrü” nəşriyyatının təşkilati dəstəyi ilə tələbələr arasında Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının 80 illik yubileyinə həsr olunmuş türkçülük və vətənpərvərlik mövzusunda şeir müsabiqəsi elan edilib. Müsabiqə “Türkün sarsılmaz ruhu” adlanır.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına təşkilatçıların verdiyi məlumata görə, müsabiqənin məqsədi tələbələr arasında türkçülük ideyalarını, milli ruhu və vətənpərvərlik duyğularını ədəbiyyat vasitəsilə təbliğ etmək, habelə Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının zəngin yaradıcılıq irsini gənc nəslə tanıtmaqdır.
İştirak şərtləri aşağıdakı kimidir:
Müsabiqədə yalnız ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin tələbələri iştirak edə bilər;
Hər iştirakçı müsabiqəyə yalnız bir şeir təqdim edə bilər.
Mövzular:Türkçülük və Azərbaycançılıq;Vətənvə Turanidealları.
Şeir orijinal olmalı və əvvəllər heç bir yerdə (sosial şəbəkələr daxil olmaqla) dərc edilməməlidir;
Əsərlər Azərbaycan dilində təqdim olunmalıdır;
Mətnlə birlikdə müəllifin adı, soyadı və təhsil aldığı müəssisə qeyd edilməlidir.
Plagiat halları qəti qadağandır və aşkarlandığı təqdirdə iştirakçı müsabiqədən kənarlaşdırılacaqdır.
Qəbul qaydası:
Şeirlər Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır. e-poçt ünvanına göndərilməlidir;
Məktubun "Mövzu" (Subject) hissəsində “Türkün sarsılmaz ruhu” yazılmalıdır;
Son müraciət tarixi: 10 aprel 2026-cı il.
Mükafatlandırma:
I, II və III yerin qaliblərinə diplom və hədiyyələr təqdim olunacaq;
Seçilmiş ən yaxşı şeirlər Sabir Rüstəmxanlının yubiley tədbirində səsləndiriləcək və xüsusi nəşrdə dərc ediləcəkdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Yunus Oğuz növbəti kitabını başa çatdırıb
“Qara Yusif haqqında yazdığım iki kitabın birincisini- "Qara Yusif və Əmir Teymur" kitabını başa çatdırmışam”. Bu sözləri yazıçı-publisist, tarixi romanlar müəllifi Yunus Oğuz söyləyib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı "Olaylar"a istinadən xəbər verir ki, kitabda türk dünyasının böyük oğlu Qara Yusif barədə geniş ictimaiyyətə məlum olmayan məlumatlar əksini tapıb. Geniş araşdırma və tədqiqat işi olan kitabda Qara Yusif haqqında tarixi mənbələrə əsaslanmış həqiqətlər yer alıb. Kitabın müəllifi Yunus Oğuz qeyd edib ki, Qara Yusif haqqında yazmağa dəyər: "İki türkməndən biri Qaraqoyunlu, biri Ağqoyunlu, ikisi də eyni Azərbaycan tayfalarından olmaqla aralarında mübahisələr olub və ayrılıblar. Əvvəl Qaraqoyunlular dövlət yaradıb, sonra Ağqoyunlular. Hər ikisi diqqətə layiqdir". Onu da qeyd edək ki, ikinci kitab "Qara Yusif və Teymurilər" adlanacaq.
Xatırladaq ki, yazıçının onlarla tarixi romanı çapdan çıxıb. Onun əsərlərinin böyük əksəriyyəti xarici dillərə tərcümə olunub, bir çox kitabları xarici ölkələrdə çap edilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətində 91 uşağa diplom təqdim olunub
Qahirə şəhərində fəaliyyət göstərən Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətində müxtəlif fənlər üzrə təşkil olunan kurslarda ödənişsiz təhsil alan uşaqlara diplomların təqdim edilməsi mərasimi keçirilib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Dostluq Cəmiyyətindən verilən məlumata görə, tədbirdə çıxış edən Cəmiyyətin İdarə Heyətinin sədri, tədqiqatçı-alim Seymur Nəsirov bildirib ki, həyata keçirilən bu cür maarifləndirici və mədəni layihələr xalqlarımız arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə, eləcə də mədəni və elmi əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verir. O qeyd edib ki, 2014-cü ildən fəaliyyət göstərən cəmiyyətin ofisi ötən illər ərzində minlərlə yerli və xarici tələbəyə xidmət göstərib. Son illərdə isə xüsusilə uşaqların təhsilinə daha çox diqqət ayrıldığı vurğulanıb.
İdarə Heyətinin sədri əlavə edib ki, hazırda isə 61 ölkədən 650-dən çox şəxs burada ödənişsiz əsasda təhsilini davam etdirir. Tədris proqramına Azərbaycan dili ilə yanaşı, xəttatlıq, ərəb dili və ədəbiyyatı, “Qurani-Kərim”in qiraəti, xalçaçılıq, muğam sənəti və digər sahələr daxildir.
Qeyd olunub ki, uşaqlar üçün təşkil olunan bu tədbir Misir, Əlcəzair, Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, Livan, Suriya və digər ərəb ölkələrinin kütləvi informasiya vasitələrində geniş şəkildə işıqlandırılıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Zəmanəmizin Fuad Poladovu...
Elman Eldaroğlu,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Sadə, təvazökar, şən və mehriban adamdır. İnsanlarla ünsiyyət qurmağı, isti münasibət yaratmağı bacarır. Maraqlı həmsöhbətdir, onunla hansı mövzuda istəsən dərdləşmək olar. Qeyrətli kişidir, təəssübkeşliyi, mərdanəliyi də öz yerində. Ağayana hərəkətləri çoxdur, saymaqla qurtarmaz...
Deyir ki:- “Mən Ceyranbatanda doğulmuşam. Atam əslən Yardımlıdan, anam tərəf isə Cəlilabaddandır. Böyük əmim İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəl Bakıya gəlib. O vaxtlar rayonlarda yaşayış yaxşı olmayıb. Çətinlik, aclıq və s.. Babam 1942-ci ildə elə savaşda həlak olub. Nənəmiz isə hələ savaş başlamazdan öncə, atamın iki yaşı olanda rəhmətə gedib. Atam uşaq yaşlarından atasız-anasız qalıb. Müharibə bitəndən sonra əmim onu Bakıya gətirib. Bir müddət Bakıda, hazırki 5 nömrəli xəstəxana ilə üzbəüz ərazidə yaşayıblar. Atam məktəbi bitirəndən sonra hərbi xidmətə gedib. O, əsgərlikdən qayıdana kimi böyük əmim rayona köçübmüş. O vaxt Ceyranbatan təzə tikilirmiş. Ortancıl əmim Ceyranbatanda məskunlaşmışdı. Atam hərbi xidmətdən birbaşa Ceyranbatana qayıdıb və iki qardaş orada yaşayıblar. Atam bir az gec evlənib, 30 yaşında. Sürücülüklə dolandırıb ailəsini. Ceyranbatan qəsəbəsində anadan olmaq mənim qismətim olub. Sovet dili ilə desək, fəhlə ailəsində doğulmuşam. Anam evdar qadın idi. Bakıda anadan olsaydım, ola bilərdi ki, tam fərqli bir həyat yaşayardım. Bəlkə də, heç aktyor da olmazdım. Yəqin ki, qəsəbənin abu-havası və evimizlə üzbəüz yolun o tayındakı Mədəniyyət evi aktyor olmağıma səbəb olub. Mədəniyyət evində dərnəklər, xalq teatrı vardı. Məhz o dərnək mənim aktyor olmağıma bir stimul oldu, mənə yol açdı. Uşaqlığımın Mədəniyyət evində keçməsi, musiqi məktəbinə getməyim bugünkü aktyoru yaratdı. Bəlkə də, şəhərdə, məsələn, Sovetskidə, yaxud Kubinkada yaşasaydım, başqa cür ola bilərdi...”
Haqqında söhbət açdığım əməkdar artist İlqar Cahangir 1967-ci ildə Abşeron rayonu, Ceyranbatan qəsəsində anadan olub. 1994- cü ildə indiki Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Unversitetini bitirib. İlk dəfə teatr fəaliyyətinə Kamera Teatrında başlayıb və 2009-cu ilə qədər orada çalışıb. Sonra bir müddət Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında işləyib. və daha sonra müstəqil "Oda" teatrının aktyoru olub. Uzun müddətdir ki, işsizdir, dram və kino aktyoru kimi yalnız film, serial və reklamlarda çəkilir...
“Orta məktəbi yaxşı oxumadığıma görə ana dilim çox zəif idi. Xəttim də pis idi. Yazdığımı iki saatdan sonra özümə versəydiniz oxuya bilməzdim. Evdən aktyor olmağımı istəmirdilər. Mən təkid edirdim. Gəldim ilk dəfə 1984-cü ildə imtahan verdim. İxtisasdan iki 3, bir 4 aldım. Yazılıdan kəsildim. İkinci il də ixtisasdan iki 4, bir 3 aldım, yenə yazılıdan kəsildim. Yaşımın ay fərqinə görə iki dəfə imtahan vermək imkanım olmuşdu. Sonra hərbi xidmətə getdim. 1985-1987-ci illərdə hərbi xidmətdə oldum. Altı ay Ukraynada oldum. Tank sürürdüm. Sonra Çexoslovakiyaya göndərdilər. İl yarım da orda xidmət etdim. 1987-ci ilin noyabrında əsgərlikdən gəldim. 1988-də Qarabağ məsələləri başladı. Sumqayıt hadisələrindən sonra məndə milli kimliyimiz haqda daha dərin məlumat almaq istəyi yarandı. Başladım axtarmağa, oxumağa. 1988-ci ilin noyabrında 11 gün mitinqdə iştirak etdim. Noyabrın 30-da bacım rəhmətə getdi. Mitinqdən çıxdım. 1988-ci ildə də imtahana girdim. Yenə yazılıdan kəsildim. Dayımın imkanı yaxşı idi. Adam tapdı ki, məni institututa qoydursun. Dedim yox ey, mən bu institututa özüm imtahan verib girməliyəm. 1989-da institututa qəbul olundum. İnstitututa qəbul olduqdan sonra vəziyyətin gərginliyi daha artıq hiss olunmağa başladı. 1990-cı ilin 20 Yanvar günü biz də küçələrdə idik. İki gün idi evə getmirdim. İndiki 20 Yanvar metrostansiyasından şəhərə çıxdım. O vaxt oranın adı “XI Qızıl Ordu” adlanırdı. Gördüm, indiki “Azərsu”nun qabağında ocaq qalayıblar. Hamı yığışıb ora. Əlimizi bir az isidib qalxdıq piyada “Şamaxinka”ya. Yollar bağlanmışdı, yoxlayıb maşını buraxırdılar. Bir az da oralarda dayandıq. Hardasa saat axşam səkkizə işləyirdi, üç-dörd nəfər idik, piyada düşdük dəmiryolu körpüsünə qədər. Bir “Jiquli” saxladı, bizi Xırdalanın dairəsinə kimi apardı. Ordan da avtobusla evə getdim ki, azca istirahət edim. Güllə səsləri evdə eşidilirdi. Yola tərəf gedəndə ağsaqqallar qoymadılar ki: “Yola çıxma!”. Həmin gecə Bakıda qanlı hadisələr oldu. Səhərisi də valideynlərimiz bizi eşiyə buraxmadı. Əslində, bu hadisələr mənə bir həqiqəti anlatdı – türk olduğumu!”- söyləyir.
Çox istedadlı aktyordur. Bir dəfə Yardımlıda görüşünü təşkil etmişdim. Görüş qabağı rayon mərkəzində, çayxanalardan birində əyləşib, çay içirdik. İnsanlar ona hörmətlə yanaşıb, salamlaşırdılar. Birdən biri yaxınlaşıb, müraciət etdi ki, biz ailəlikcə “Yuxu kimi” serialına baxırıq. Xahiş edirəm deyin, filim necə qurtaracaq? İlqar həmin serialda canlandırdığı “Maks” obrazı o vaxt həbsxanaya düşmüşdü. Gülümsəyərək, sual verənə- “Məni içəri salıblar, çöldən xəbərim yoxdur.”- deyə cavab verdi...
Deyir ki:- “Tam səmimi deyirəm, çəkildiyim serialların necə davam edəcəyindən xəbərsiz oluram. Məsələn, on gün çəkilişdə olmalıyıq. Doqquzuncu gündür, hələ bilmirəm ki, onuncu gün yenə çəkiliş var, on birinci gün yeni serial başlamalıdı. Bilmirəm ki, filim hansı səmtə yönələcək. Türkiyədə bu xəttdən istifadə edirlər. Yəni, sonradan görürlər ki, ssenarinin içində müəyyən bir xəttə tamaşaçılar daha çox meyl edir. Başlayırlar əsas xətti qoyub, məhz həmin xətii genişləndirməyə. Tam deməzdim ki, sonda nə olacağını bilirəm. Bircə onu bilirəm ki, hadisələr 60 seriyaya qədər gedəcək. Ondan sonra nə olacağından xəbərsizəm. Serial gedə-gedə yazılır ssenari. Doğrudur, aktyor bütün hadisələri əvvəlcədən bilməlidir, oxumalıdır ki, həmin əhvala köklənə bilsin. Olub ki, ssenari müəllifi ssenarini gecə saat 01:00-da atıb. Gecə səhərədək oxumuşam ki, sabah nə edəcəyimi bilim...”
Bəli, istedadlı aktyor olduğu kimi, həm də gözəl insandır. Yoldaşlıqda mükəmməl, dostluqda sədaqətlidir. Ətrafında baş verən hadisələrə biganə qala bilmir. Əsl ziyalı kimi münasibət bildirməyə tələsir. Bəlkə də işsiz qalmasının səbəbi də bundadır, cəzalandırılır. Əslində, bəzən mən onu Fuad Poladova bənzədirəm. Şəxsiyyət kimi şəxsiyyət, aktyor kimi aktyor...
“Bizim serialları türk serialları ilə müqayisə etmək lazım deyil. Aradakı fərq uçurum kimidi. Serial da belədir ki, bir müəyyən məbləğ var. Bu məbləğə 10 seriya çəkilməlidi. Bu da 1 ay vaxt istəyir. 40 nəfər də işçi var. Çay verənindən tutmuş, layihənin rəhbərinə qədər. O verilən məbləğ aşağıdan yuxarıya bölünməlidir. Yəni, artıq müəyyən nizam var. Məsələn, bir dəfə bir aktrisanı çağırdılar. O, deyiləndən ikiqat artıq istədi. Geri çəkildilər ki, imkan yoxdu. Onu çəkmədilər. Mən də elə, artıq desəm, məni çəkməzdilər. Mən deyirəm ki, son nədi? Onu deyirlər, razılaşıram. Burda maaş da aylıqdır. Qane edir hələ ki. Bu gün Azərbaycan reallığında budur. Maliyyə ancaq sponsordan gəlir. Bizdə də əsas serial işləyən ATV və Xəzər TV-di də. Serialdan gəlirim təxminən 1000-1500 manat arası olur...”- öyləyir.
İllər öncə “Əməkdar artist” fəxri adına layiq görülsə də, İlqar Cahangirə bir istededlı aktor kimi, hələ də əsl dəyəri verilməyib. İnanıram ki, nə vaxtsa həmin “DƏYƏR” onu gəlib tapacaq...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
“Maraqlı söhbətlər”də ələkeçməz qaçaq Saday bəy
Nemət Tahir,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi
Bu gün “Maraqlı söhbətlər”də söhbətimizin mövzusu qaçaqçılıqdır. Bildiyimiz kimi, qaçaqların aqibəti pis olur. Onlar sonda hakimiyyət tərəfindən tam zərərsizləşdirilirlər, ya həbs olunur, ya güllələnirlər. Bəs qaçaqlıq etdiyi dövrdə heç vaxt həbs edilməyən Saday bəy barədə nəsə eşitmisinizmi?
Onda gəlin Bəxtiyar Əsədlinin bələdşiliyi ilə qaçaq Sadayın hekayətini xuyaq.
1918-ci il iyun ayının axırlarında Sorsor istiqamətində Türk-Müsavat qüvvələri, Azərbaycan kəndlərini çapıb talayan erməni dığalarını sıxışdıraraq Qarasu nohurunda batırmışdılar. Bu gün də həmin ərazi "ermənibatan" yer kimi tanınır. Bu döyüşlərdə Saday bəy də fədakarlıq göstərmişdi.
Saday bəy keçən əsrin əvvəllərində Kürqırağı ərazilərdə, o cümlədən Kürdəmir, Zərdab, İmişli, Ağcabədi ərazilərində rus - sovet rejiminə qarşı mübarizə edən qaçaqlardan biri idi. Mənbələrin verdiyi məlumatlara görə Saday bəy qorxmaz, cəsur, iradəli, sədaqətli şəxs olmuşdu. Sözü bütöv adamlara həmişə hörmətlə yanaşarmış. Qaçaqlıq etdiyi dövrdə heç vaxt həbs edilməmiş, öz əcəli ilə ölmüşdür.
Ağsaqqallara hörmətlə yanaşan Saday bəy dostluqda sədaqətli olub. Bir dəfə Təhlə muğanlıları necə olursa, Saday bəyin adamlarından birini öldürürlər. Dostu olan, nüfuzlu yüzbaşı Xanalı kişini onun yanına minnətçi göndərirlər. Saday bəy onu yaxşı qarşılayır və nə özü, nə də Xanalı yüzbaşı gəlişinin məqsədini açıqlamırlar. Xanalı kişi yola düşəndə gəlişinin səbəbini Saday bəyə danışır. Saday bəy onun gəlişinin məqsədini əvvəlcədən bilirmiş kimi deyir ki, Xanalı kişi, sən bu qədər yolu nahaq əziyyət çəkib gəlibsən, elə bir nəfərdən sifariş etsəydin mən sənin xatirinə, o qandan keçərdim.
Deyilənlərə görə Saday bəy Bədəl adlı bir şəxsin qızını istəyir. Qız ondan çox kiçik olur. Bədəl qızı vermir və bunların arasında ziddiyyət yaranır. Bədəl Bakı komissarlığına şikayət verir ki, Saday bəy bizi çapıb talayır. Saday bəy o vaxtdan qaçaq düşür, çoxlu qanlar axıdır, Bədəli də öldürür. Qaçaq Sadayın kəndini isə Qazaxıstana sürgün edirlər. Yerli əhali danışırmış ki, düşmən kəsiləndən sonra Bədəl Saday bəyə demişdi ki, sənin yurdunu yulğunluğa çevirəcəyəm. Saday bəy də buna deyib ki, sənin qarnını balıq kimi cıracağam. İkisi də dediyini elədi. Bədəl Saday bəyin yurdunu yulğunluğa çevirdi, Saday bəy isə Bədəli öldürdü.
Sərvaz adlı müəllif “Ədəbiyyat” qəzetində "Vaxtdan ucada dayananlar” məqaləsində yazır ki, Saday bəyin haçansa həbs edildiyi, əsir götürüldüyü faktı gərək ki olmasın. Kürətrafı meşədə ruslarla atışma zamanı Saday bəyin silahdaşları vurulduqdan sonra o, sal üzərində üzüb Kürün Şirvan tərəfindəki qaçaq dəstəsinə qoşulub. Onlara inanmadığından patrondaşlarını alıb özündə saxlayırmış. Öz əcəli ilə öldüyü söylənilir. "Yetimlər dəstəsi" deyilən qaçaqlar yalnız Saday bəy öz əcəli ilə öləndən sonra onun cəsədinə toxuna biliblər. Üzə çıxmaq, bəraət almaq üçün "Saday bəyi biz öldürdük" deyə ruslara təhvil vermişdilər. Ancaq tibbi ekspertiza aydınlaşdırmışdı ki, Saday bəy öz əcəli ilə ölüb.
Yazıçı Anar “Qarabağ şikəstəsi” məqaləsində yazır: “Şahverən kişi gənclik illərindən, komsomol vaxtlarında qaçaqlarla mübarizə aparmasından, Saday bəyin qaçaqlığından danışır. O vaxt kənddən də bəzi adamlar qaçaqlara qoşulmuşdu. Saday bəyin qaçaq dəstəsində səkkiz yüzə qədər atlı vardı, maksim pülemyotu vardı, biçirdi bizi. O vaxt atlarımızı öyrətmişdik, "yat" deyən kimi yerə yatırdılar, yatmasaydılar pülemyot onları da biçib qırardı. Heç bilmirəm Saday bəyi kim vurdu, amma meyidini gətirib üç gün divara dirədilər.”
Bir-neçə il öncə zardab qom az saytında Təzəkənd kolxozuna Türfə adlı qadının sədr seçilməsi və "qadından kolxoz sədri olmaz” düşüncəsində olan Saday bəy haqqında bir yazı getmişdir. Qadının kolxoz sədri olmasını pis nümunə hesab edən Saday bəy Türfəni öldürmək məqsədilə kəndə, sədrin yaşadığı həyətə gəlir. Haradansa Saday bəyin kəndə gəldiyini bilən silahlı milis işçiləri də həyətə daxil olurlar. Milis işçiləri kolxoz sədrinə Saday bəyin kənddə olduğunu, onu axtardıqlarının bildirirlər. Saday bəyin öz həyətində gizlənməsinə şərait yaradan Türfə milislərə, “Saday bəy mənim qorxumdan bu kəndə gələ bilməz” cavabını verir. Silahlılar gedəndən sonra Saday bəy gizləndiyi yerdən çıxır, üzünü qadına tutaraq deyir: ”Sən kişi qeyrətli qadınsan, mən səni öldürməyə gəlmişdim, sən isə mənə həyat bağışladın, sənə bir can borcluyam”. Türfə ona “bir də bizim kəndə yaxın düşmə» cavabını verir. Deyilənlərə görə, Saday bəy bir daha Təzəkəndə üz tutmur.
Saday bəyin qan düşmənləri çox olub. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının “Folklor da bir tarixdir” kitabında məlumat verilir ki, Saday bəy Seyid Rəsul adlı bir şəxsi öldürür və onun qohumları da ondan intiqam alırlar. Onlar qaçaqların gediş-gəliş yerlərini bilirdilər və oraya hökümət əsgərlərinin, o cümlədən bir pülemyotçunun pusqu qurmasına köməklik edirlər. Saday bəyin bacısı oğlu Musanı öldürürlər, özü isə yaralı-yaralı mühasirədən çıxıb qaçır. Meyidini Ağcabədi atryadı bir qamışlıqda tapır. Meyidi qoyurlar arabaya, gətirirlər Qaradonnu bazarına. Divara söykəyib camaata nümayiş elətdiriblər. Onun meyidini görənlər deyir, o qədər uzun idi ki, ayaqları dizdən aşağı arabadan çölə çıxmışdı.
Qohumlarının bildirdiyinə görə, atışmada ölən Saday bəy olmayıb, Saday bəy sərhəddi keçərək, Türkiyəyə və ya İrana getmişdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
“Tanımadıqlarımız” rubrikasında nasir və tərcüməçi Əli Daşqın
Könül Əliyeva,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
“Tanımadıqlarımız” rubrikasındayıq. Azərbaycan şairi, Yazıçılar Birliyinin üzvü Əli Daşqından danışırıq, bu gün onun doğum günüdür. Əli Daşqın 1958-ci il martın 11-də Cənubi Azərbaycanın Bostanava şəhristanının Xələc kəndində anadan olmuşdur. Burada ibtidai, Təbriz şəhərində isə orta məktəbi bitirmişdir. Sonra Tehran Politexnik Universitetinin elektronika fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir.
Bədii yaradıcılığa 1970-ci illərdən başlamışdır. Bir neçə şəhərdə, o cümlədən Üskü şəhərində ədəbi dərnək yaratmışdır. Təbriz şəhərində yaradılmış Şəhriyar adına ədəbi dərnəyin fəal üzvü, 1992-ci ildən dərnəyin sədrlərindən biri olmuşdur. Eyni zamanda uluslararası Avrasiya mətbuat fondunun ədəbi bölməsinin sədridir.
Təbriz, Urmiya, Sulduz şəhərlərində - universitetlərdə "Türk dili və ədəbiyyatı" fənnini tədris edir. Əsərləri "Yol", "Varlıq" dərgisində, "Geyhan" qəzetində (Tehran), "Fruği azadi" (Təbriz), "Ədəbiyyat qəzeti"ndə, "Yol", "Odlar yurdu" qəzetlərində (Bakı) müntəzəm dərc edilmişdir. Ramiz Zöhrabovun "Muğamat", Orxan Kamalın "Yad qızı" əsərlərini farscaya, Şəhriyarın seçilmiş lirik qəzəllərini türkcəyə çevirmişdir.
Lirik şerlərinə mahnılar bəstələnmişdir. Keçmiş Yuqoslaviya, Türkiyə, Azərbaycan və digər ölkələrdə keçirilən ədəbi qurultaylarda iştirak etmişdir.
Kitabları:
1. Payızdan-payıza (şeirlər)
2. Ana nisgili (şeirlər)
3. Türkcə sözlük. I cild
4. Türkcə sözlük. II cild
5. Sadə xəritələr (elmi araşdırmalar)
6. Çiçəklərə bir çiçək (uşaq şeirləri
7. Səhər ağacı (şeirlər və hekayələr)
8. Qar çiçəyi (şerlər)
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
Gözündə kədər olan ən komik aktyorumuz – Bəşir Səfəroğlu
Kənan Məmmədli, “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Uşaqlıqdan onun tamaşalarından fraqmentləri müxtəlif proqramlardan seyr edirdim, həmişə də atam deyirdi ki, “bu rəhmətlik kimi indi aktyorlar nə gəzir”.
Xüsusən. Əliağa Ağayevlə olan “yavaş-yavaş yandı” səhnəsi, yaxud da, guya arağı tərgitdiyi məhşur səhnə... Bunlar yaddaşlardan əsla silinməz.
Və bir də o, hazırda komediya səhnəmizdə aparıcı yer tutmuş, məşhur Söylü obrazını yaratmış Afaq Bəşirqızının atasıdır.
Bəli, cəmi 44 il ömür yaşamış böyük komediya akytoru Bəşir Səfəroğlunun bu gün anadan olmasının 101-ci ildönümü tamam olur.
Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrında ciddi yumorun sənət keşikçilərindən olan Bəşir Səfəroğlu Üzeyir Hacıbəylinin və Zülfüqar Hacıbəyovun klassik operettalarında, əsasən isə çağdaş dramaturq və bəstəkarların musiqili komediyalarında müxtəlif xarakterli rollarda çıxış edib. Aktyorun yaradıcılığında xüsusi yer tutan Möhsün (“Beş manatlıq gəlin”, Məmməd Səid Ordubadi və Səid Rüstəmov), Qaradavoy və Çiko (“Keto və Kote”, Vladimir Dolidze), Qoçu Əsgər və Məşədi İbad (“Məşədi İbad”, Üzeyir Hacıbəyli), Uzun və Nəcəf (“Durna”, Süleyman Rüstəm və Səid Rüstəmov), Qədir və Gülümsərov (“Ulduz”, Sabit Rəhman və Süleyman Ələsgərov), Salyanski və Qəhrəman (“Gözün aydın”, Məhərrəm Əlizadə və Fikrət Əmirov) və başqa obrazlar tamaşaçı qəlbinə yol tapıb.
Bəşir Səfəroğlu 1925-ci il martın 11-də Bakıda dünyaya göz açıb. Yeddiillik təhsilini Bakıda aldıqdan sonra ailə vəziyyətinin ağırlığı ilə əlaqədar məktəbdən uzaqlaşıb.
Sənətkar heç bir xüsusi peşə təhsili almayıb. Heç teatr təhsili də olmayıb. İlk dəfə səhnəyə 14 yaşında çıxıb və “Sevil” tamaşasında Gündüzü oynayıb. Bir il sonra Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrına gələrək, tamaşalarda sözsüz rollarda çıxış edib. 1941-ci ilin noyabrında yaşı çatmasa da könüllü cəbhəyə gedib. 1942-ci ildə kontuziya alaraq eşitmə və danışma qabiliyyətini itirib. Bir müddət fəhlə, yük maşınının sürücüsü işləyib. Rejissor Niyaz Şərifovun məsləhəti ilə müntəzəm olaraq teatrın tamaşalarına baxmağa başlayıb. Bir müddət sonra isə onu truppaya aktyor qəbul ediblər.
Yaradıcılıq ehtirası ilə çırpınan Bəşir Səfəroğlu tez-tez həyəcanlanır, daxili iztirablar keçirirdi. Ömrünün bu gərgin çağlarında o, yuxuda bərk həyəcanlanır və bununla da dili açılır. Həmin vaxtdan Bəşir Səfəroğlunun zəngin aktyorluq tarixçəsi başlayıb.
Bəşir Səfəroğlu cəmi 7 filmə çəkilib. “Aygün”, (Əmirxanın dostu), “Qəribə əhvalat” (Cəmil), “Əhməd haradadır?” (Sərxoş), “Ulduz” (Gülümsərov), “Xoca Nəsrəddinin 12 qəbri” (Nəsrəddin), “Yun şal” (Kişi) və “Yaşamaq gözəldir, qardaşım” (Səfər) bu yeddiliyi təşkil edir.
Altmışıncı illərin ortalarında Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında təşkil olunan “Gəlməli, görməli, gülməli” miniatür teatrında Bəşir Səfəroğlu onlarla satirik obraz yaradıb.
Rejissor Rauf Kazımovski görkəmli gülüş ustası Bəşir Səfəroğlu haqqında eyniadlı bədii-sənədli televiziya filmi çəkib.
Bəşir Səfəroğlunun sənəti daim yüksək qiymətləndirilib və o, 1964-cü ildə Əməkdar artist, 1968-ci ildə isə Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. Tanınmış sənətkar 1969-cu il martın 23-də vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Mən başlığı əbəs yerə belə qoymadım. Həqiqətən də, böyük aktyorun üzü gülsə də gözləri həmişə qəmli olardı. O, keçirdiyi sarsıntı dolu həyatın acılarını gözlərində daşıyırdı. Olsun ki, həm də vaxtsız öləcəyinin kədəri də gözlərinə çökmüşdü.
Ruhu şad olsun!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
“Elə eləmə ki, səni unudum...” - VAQİF BƏHMƏNLİNİN ŞEİRLƏRİ
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı tanınmış şair Vaqif Bəhmənlinin şeirlərini təqdim edir.
İnsan və yaradan, insan və təbiət, insan və cəmiyyət – bu şeirlərin mərkəzində bax bu münasibətlər dayanır.
EYNİ MƏHƏBBƏTLƏ
Eyni məhəbbətlə çıxdım işığa,
qaraya sığındım eyni sevgiylə.
Eyni məhəbbətlə ağ dedim ağa,
qeyri mətləbləri almadım dilə,
közü ölü küldən çəkdim qırağa.
Ata yoox...
yetimlik güc verdi mənə –
sığındım anamın kişiliyinə.
Soğan şirəsini sürtdüm sinəmə,
bükdüm dürməyimə keşniş iyini.
Tüpürdüm yalana səmimi-qəlbdən,
sarıldım doğruya qızıl ilantək.
İfalla yapışdım korun əlindən,
Xatalı keçiddən addatdım onu
dərsə apardığım körpə balamtək.
Eyni məhəbbətlə sevdim işığı,
zülmətdən yapışdım eyni eşq ilə.
Helləndim zirvədən üzüaşağı,
eşq ilə şığıdım yarğan müşkülə!
Düşmənə dost dedim, yada aşina,
eyni məhəbbətlə sevdim hamını.
Ayrılıq camını çəkdim başma,
sevdim bal şəhdini, zəhər tamını.
Nə fərqi, nur yağır,
ya qar ömrümə,
nə xeyrə vuruldum, nə bədi sevdim.
Yalan vədlər verib qaynar ömrümə
soyuq başdaşımı əbədi sevdim...
ALLAH, BAŞIMI QATMA
Sındırma boynumu, qaşımı çatma,
lütf elə, adınca bir əməl tutum.
Allah, qurban olum, başımı qatma,
elə eləmə ki, səni unudum.
İzninlə keçmişəm yolu qolboyun,
indi də sən mənim boynuma qol sal.
Elə bir hünərə yol aç,
qol qoyum...
Sən yerdən göyəcən məndən razı qal!
İkimiz bir yerdə bəsirət gözü,
Bir olsaq,
yol çönməz darlığa tərəf.
Varlıqdan aldığım zərbəyə dözdüm,
yoxluqdan ucaldım varlığa tərəf!
Bilmirəm, gözündə azam, yoxsa çox;
tam yaşıl olmadım, həm də solmadım.
Sayəndə...
dostumun say-hesabı yox,
nədən sənə layiq bir dost olmadım?
O sənin əlində nədir ki? –
heç nə!
Niyə yaratmadın günahsız məni?
Qəvvastək daldırıb günah içinə
indi də qoyursan pənahsız məni?!
Yaxşı da dostumdu, pis də dostumdu;
Rəbbin bundan layiq seçimi yoxdu.
Sənə göz açandan seçimi pusdum –
İlahi seçimin biçimi yoxdu...
İlahi, qoymadın qarmaqlar atım –
qarmağa keçəni çəkim, dişimə.
Qoymadın oğluma qaqla yaradım,
qızlarım getmədi həkim işinə.
Aldım beca yerə o pak iyini,
kəsdi pak yolumu köhnəlmiş ətlər.
Ağzımda qurutdum tüpürcəyimi –
sudan quru çıxdı şeytansifətlər!
Bəlkə də... sərvətin sızıb altından,
bilmirəm sənə dost, yoxsa düşmənəm.
Bəlkə, sən ovçusan,
haqq sapandından
şeytana atılan axır daş mənəm?
AXIR-UXUR
Qarından çıxanda nə idim? – kürü;
Sanırdım mətləbə çatıram artıq.
Nəhrə baş vuranda üzməkdən ötrü
gördüm təpəm sudu,
batıram artıq.
Kimindən böyüyəm, kimindən kiçik;
sərçə xatiratım dinsə də cik-cik...
Can nədi, qaşınır ruhumun içi –
dərdə mübtəlayam, qoturam artıq.
Mail gözlərimdə çəpəki maraq,
eyşi-işrətlərdən qurşandım yaraq...
Durultmur keyfimi zəhrimar araq,
badəmə zəncəfil qatıram artıq.
Bu necə dünyadı? –
balı şor kimi,
Hörümçək bürüyüb canı tor kimi.
Ötürəm yolumu baxar kor kimi –
namərd divarlardan tuturam artıq.
Vaqiflər mənsubdu ayrı bir tağa;
abıra, ismətə canım sadağa...
Hamı oyananda girib yatağa,
hamı gəzişəndə yatıram artıq!
TƏQDİMAT
Deyimmi mən kiməm, –
bulud təkinə
qalxıb səyahətə çıxan adamam.
Dağ təki təpilib Yerin tərkinə,
su kimi
dörd yana axan adamam...
Boğazı bağlayıb bəxtin ipinə,
üzüb axar boyu kəsə, çəpinə,
Çöküb səsdə-küydə səbrin dibinə,
sükutda şimşəktək çaxan adamam.
Heç sorma bu xislət nədəndi, nədən? –
Nədən ki, Həvvadan doğulmuşam mən!
Bəlkə, buna görə cin adam, zatən,
Yalquzaq, goreşən, xoxan adamam?!
Həm də ki tum salıb törəyən kəsəm,
sonra toxum-toxum çürüyən kəsəm,
Başını torpağa bürüyən kəsəm,
boyu qara yerə soxan adamam!
Mən yoxam, o yerdə həqiqət yoxsa,
Qoy yarsın köksümü, ədalət oxsa!
Şeytanla həmrəyəm, dediyi haqsa –
çox da ki, Allahdan qorxan adamam.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(11.03.2026)
