Super User
Bir qadının adı, bir dövrün sərt siması: “Firəngiz”
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
1975-ci ildə ekranlaşdırılan "Firəngiz" Azərbaycan kinosunda qadın obrazının güc, prinsipiallıq və mənəvi möhkəmlik simvoluna çevrildiyi ən maraqlı filmlərdən biridir. Quruluşçu rejissorlar Ənvər Əbluc və Əbdül Mahmudov bu ekran əsərində bir qadının taleyi üzərindən bütöv cəmiyyətin mənzərəsini yaradıblar.
Firəngiz – sadəcə qadın yox, xarakterdir
Filmin mərkəzində Firəngiz Tahirova dayanır. O, vəzifə sahibidir, tələbkardır, prinsipialdır və güzəşti sevmir. Bu obraz sovet dövrü Azərbaycan kinosunda nadir qadın tiplərindən biridir — yalnız ailənin içində yox, ictimai həyatda da söz sahibi olan qadın. Firəngiz yumşaq görünən, amma içində polad iradə daşıyan qadındır. O, haqsızlığa göz yummur, yaxın adamlarına belə güzəşt etmir. Çünki onun üçün doğmalıq həqiqətdən üstün deyil.
Sevgi ilə prinsip üz-üzə gələndə
Filmdə ən maraqlı xətt Firəngizin ailə həyatı ilə ictimai məsuliyyəti arasındakı toqquşmadır. O, həyat yoldaşı Muradı sevir. Lakin sevgi onu kor etmir. Muradın saxta faktlara əsaslanan elmi işi ilə bağlı həqiqəti gördükdə susmur.
Burada film çox ciddi sual verir:
İnsan sevdiyi adamın səhvini örtməlidir, yoxsa ona qarşı da ədalətli olmalıdır?
Firəngiz ikinci yolu seçir. Və bu seçim onu həm güclü, həm də tənha edir.
Qadının çiynində cəmiyyət yükü
Film göstərir ki, qadın yalnız ailənin dayağı deyil, həm də ictimai vicdan ola bilər. Firəngiz təkcə evini yox, çevrəsini də düzəltməyə çalışan insandır. O, yalanla barışmır, saxtakarlığı qəbul etmir, dost adı ilə gizlənən cinayətləri üzə çıxarır.
Bu səbəbdən o, klassik “məzlum qadın” obrazı deyil. O, mübarizə aparan qadındır.
Filmin gücü nədədir?
“Firəngiz” qışqırmır, pafos göstərmir. Sadə hadisələrlə böyük mövzuları açır:
ailədə dürüstlük
sevgidə məsuliyyət
vəzifədə vicdan
qadında iradə
Bu ekran əsərinin təsiri də bundadır — illər keçsə də mövzusu köhnəlmir.
Yekun
Bəzən bir qadın ev saxlayır.
Bəzən ailə qoruyur.
Bəzən isə bütöv bir dövrün vicdanına çevrilir.
“Firəngiz” bizə xatırladır:
"Güc bəzən səsdə yox, prinsipdən dönməyən sakit insanlarda olur"
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
“Müəllif saatı” layihəsi çərçivəsində yazıçı Zahid Xəlil ilə görüş
Aprel ayının 27-də F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasında növbəti “Müəllif saatı” təşkil olunub. Layihə çərçivəsində Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, yazıçı, professor Zahid Xəlil ilə 215 nömrəli tam orta məktəbin 1-ci sinif şagirdlərinin görüşü baş tutub.
Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına kitabxanadan məlumat verilib.
Görüş zamanı şagirdlər yazıçı ilə səmimi söhbət apararaq onun yaradıcılığı, ədəbiyyata gəliş yolu və kitablarının yaranma prosesi haqqında suallar ünvanlayıblar. Zahid Xəlil çıxışında mütaliənin uşaqların intellektual inkişafında və dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm rol oynadığını qeyd edərək şagirdləri Azərbaycan ədəbiyyatını daha yaxından tanımağa və ana dilinin zənginliyini qorumağa çağırıb.
Tədbir çərçivəsində yazıçının “Şəkərabad şəhərinin uşaqları”, “Kralın kreslosu” və “Göy qurşağı” kitabları haqqında şagirdlərə ətraflı məlumat verilib. Əsərlərdə uşaq dünyasının zənginliyi, dostluq, xeyirxahlıq və milli-mənəvi dəyərlərin təbliği xüsusi vurğulanıb.
Sonda məktəblilər yazıçı ilə xatirə şəkilləri çəkdirib və kitablarını müəllifə imzaladıblar.
Tədbirin əsas məqsədi məktəblilərdə mütaliə vərdişlərini inkişaf etdirmək, onları Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələri ilə yaxından tanış etmək, həmçinin Azərbaycan dilinin və milli ədəbiyyatın təbliğini gücləndirməkdən ibarət olub.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
“Yuta-Azərbaycan Dostluq Təşkilatı” festivalda iştirak edib
“Yuta-Azərbaycan Dostluq Təşkilatı” ABŞ-nin Yuta ştatında yerləşən Briqam Yanq Universitetində (Brigham Young University) müxtəlif xalqların dil və mədəniyyətlərinin tanıdıldığı “Dil sərgisi” (Language Fair) adlı festivalda iştirak edib.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, Universitetin “Uilkinson Tələbə Mərkəzi” (Wilkinson Student Center) binasında baş tutan tədbirdə Azərbaycan dili zəngin milli mədəni irsimizlə bağlı materialların nümayiş olunduğu guşə yaradılıb. Azərbaycan guşəsi ziyarətçilərin xüsusi marağına səbəb olub. Burada Azərbaycanın dövlət bayrağı, milli atributlar, suvenirlər, eləcə də ölkəmizin tarixini və mədəni zənginliyini əks etdirən vizual materiallar sərgilənib. Ziyarətçilərə Azərbaycan dili haqqında geniş məlumat verilib, gündəlik ünsiyyətdə istifadə olunan ifadələr öyrədilib və dilimizin özəllikləri izah olunub.
Bununla yanaşı, Azərbaycanın tarixi, coğrafiyası və multikultural dəyərləri haqqında broşürlər və təqdimat materialları qonaqlarda ölkəmiz barədə daha dolğun və müsbət təəssürat formalaşdırıb.
Soydaşlarımızın belə bir beynəlxalq platformada fəal iştirakı Azərbaycan dilinin və mədəniyyətinin qlobal miqyasda tanıdılması, ölkəmizin müsbət imicinin gücləndirilməsi baxımından təqdirəlayiq addım kimi qiymətləndirilib.
Məlumat üçün bildirək ki, Briqam Yanq Universitetində 2023-cü ildən etibarən Yuta-Azərbaycan Dostluq Təşkilatının rəhbəri Əsmər Qarayevanın təşəbbüsü ilə müəyyən fasilələrlə Azərbaycan dili kursları təşkil olunur. İlkin mərhələdə 11 tələbənin qatıldığı bu kurslara sonrakı dövrlərdə müxtəlif icmalardan olan, o cümlədən amerikalı tələbələr böyük maraq göstəriblər. Tələbələr Azərbaycan dilini öyrənməklə yanaşı, ölkəmizin mədəniyyəti, milli mətbəxi və ənənələri ilə yaxından tanış olmaq imkanı qazanırlar.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
Kitablar səltənətinin incisi: Süleyman Rüstəm “Təbrizim”
Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında Mədəniyyət Konsepsiyasının icrası ilə əlaqədar həyata keçirilən “Kitablar səltənətinin inciləri” adlı mütaliə silsiləsi davam edir.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Kitabxanadan verilən məlumata görə, izləyicilərə XX əsr Azərbaycan poeziyasının coşqun ruhlu, novator şairlərindən biri Xalq şairi Süleyman Rüstəmin “Təbrizim” şeirindən bir parça təqdim olunur.
12 mart 1906-cı ildə Bakının Novxanı kəndində dünyaya göz açan Azərbaycanın Xalq şairi, dramaturq, dilçi, publisist, tərcüməçi, ictimai xadim Süleyman Rüstəmin şeirləri bu gün də nəğmələrdə, dərsliklərdə, ədəbi qəzet və jurnallarda yer alır, yaşayır, unudulmur.
Vətənimin seyrinə çağırıram elləri,
Sərvət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin.
Bəzənib başdan-başa şəhərləri, kəndləri,
Cənnət görmək istəyən
Azərbaycana gəlsin.
S.Rüstəmin “ Azərbaycana gəlsin” şeirini 7-dən 77-yə bilməyən varmı? Azərbaycanın elə bir guşəsi yoxdur ki, şair oraya şeir ithaf etməsin. Azərbaycanda Xəzər dənizi haqqında ən çox şeir yazan şair kimi tanınan Süleyman Rüstəmin məşhur “Ana və poçtalyon”, “Ana ürəyi”, “Gün o gün olsun”, “Olmasaydı”, “Oğul”, “Canlara candır, Qarabağ”, “Həsrətimin yaşı”, “Süleymana göstərin”, “Yaralarım” və yüzlərlə şeirləri bu gün də sevilə-sevilə oxunur. S.Rüstəm “Durna”, “Çimnaz xanım yuxudadır” komediyalarının, “Qaçaq Nəbi” kimi mənzum dramın (pyesinin) müəllifidir. Cənub mövzusu şairin yaradıcılığında önəmli yer tutur desək, yanılmarıq. 1941 – 1945-ci il Böyük Vətən müharibəsi illərində ilk dəfə İranda olan zaman soydaşlarımızla görüşən şair xalqın ağır, dözülməz həyatından təsirlənərək ömrünün sonuna qədər cənub həsrətiylə şeirlər yazır:
Nədir o mənalı, dərin baxışlar?
Nədir gözlərindən yağan yağışlar?
Nədir qəlbindəki payızlar, qışlar?
Yetimtək boynunu burma, Təbrizim!
Məlul-məlul baxıb durma, Təbrizim!
Cənubi Azərbaycanı hər zaman ürək yanğısıyla vəsf edən şair:
Ağlasan ağlaram, gülsən gülərəm,
Yaşasan yaşaram, ölsən ölərəm, – deyərək başqa şeirlərində də bu təsirlərdən qurtula bilmir. Gözəl Qarabağımıza həsr etdiyi “Canlara candır Qarabağ” şeirindən bir misrasında yenə də cənub yanğısından yan keçməmişdir:
Sən bilirsən ki, mənim təkcə cənub dərdim var,
Ayrılıq dərdi ölümdən də yamandır, Qarabağ.
Yazıçı Şahzadə İldırımın izləyicilərə ixtisarla təqdim etdiyi “Təbrizim” şeiri Süleyman Rüstəmin cənub həsrətli şeirlərindən biridir. Bu il 120 illik yubileyi qeyd olunan Xalq şairinin “Təbrizim” və sevilən bir çox şeirlərini oxumaq tövsiyə olunur.
Şeir kitabxananın YouTube kanalında təqdim olunur:
https://www.youtube.com/watch?v=oXY7Vi2z3_4
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə Türkiyə Arxeologiya və Mədəni İrs İnstitutu arasında əməkaşlıq
27 aprel 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Prof. Dr. Aktotı Raimkulovanın Qaziantep şəhərinə (Türkiyə) işgüzar səfəri çərçivəsində Türkiyə Arxeologiya və Mədəni İrs İnstitutunun rəhbəri professor Prof. Dr. Şaban Doğan ilə görüşü baş tutub.
Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondundan məlumat verilib.
Tərəflər Türk dünyasının ortaq mirasının qorunması və beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində strateji tərəfdaşlıq imkanlarını müzakirə ediblər.
Görüş zamanı Aktotı Raimkulova Şaban Doğanı Türkiyə Arxeologiya və Mədəni İrs İnstitutun rəhbər vəzifəsinə təyin olunması münasibətilə təbrik edib. Fondun prezidenti birgə əməkdaşlıq çərçivəsində Qaziantepdə keçirilən “Türk Mədəni İrsinə aid Strateji Əməkdaşlıq Konfransı: Mədəni Mülkiyyətin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə” layihəsini əməkdaşlığı dərinləşdirmək üçün mühüm fürsət kimi qiymətləndirib.
Professor Şaban Doğan öz növbəsində rəhbərlik etdiyi qurumun hədəflərindən danışaraq, Fondla əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiklərini vurğulayıb. Professor Doğan vurğulayıb ki, aparılan tədqiqatlar və arxeoloji qazıntılar yalnız akademik xarakter daşımır, həm də Türk dünyasının ortaq tarixi yaddaşını gücləndirir.
Görüş qarşılıqlı anlaşma və konstruktiv dialoq şəraitində keçib, tərəflər gələcək əməkdaşlığın perspektivlərinə dair əminliklərini ifadə ediblər.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
“Yaşıl Dünyanı Yarat! -2” rəqəmsal həllər hakatonu baş tutub
"ASAN xidmət"in və IDEA İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə “Yaşıl Dünyanı Yarat! -2” rəqəmsal həllər hakatonu baş tutub.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına ASAN-dan verilən məlumata görə, məqsəd gənclərin ekoloji problemlərə innovativ və texnoloji yanaşmasını təşviq etmək, onların tətbiq oluna bilən rəqəmsal həllər hazırlamasını təmin etmək olub.
Proqram müddətində iştirakçılar sahə üzrə ekspertlərin iştirakı ilə panel müzakirələrdə və təlimlərdə iştirak ediblər.
İki gün davam edən tədbir 16 komandanı və 64 iştirakçını əhatə edib. Bu çərçivədə Xəzər dənizinin ekoloji vəziyyətinin və su ehtiyatlarının qorunması, ağıllı su idarəetməsi, enerji səmərəliliyi kimi məsələlər diqqətdə saxlanılıb. Bərpa olunan enerji həlləri, dayanıqlı və yaşıl şəhər mühiti, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə, karbon emissiyasının azaldılması, ekoloji monitorinq və məlumatların süni intellekt vasitəsilə analizi kimi müxtəlif istiqamətlər üzrə hazırlanan layihələr münsiflər heyətinə təqdim edilib.
Mükafatlandırma mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədr müavini Ceyhun Salmanov, IDEA İctimai Birliyinin nümayəndəsi Ceyhun Hüseynov, ali təhsil müəssisələrinin prorektorları və nümayəndələri, digər qonaqlar iştirak ediblər.
Müsabiqədə Bakı Dövlət Universitetinin “BSUstainable” komandasının tələbələri I yeri, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının “DİAmonds” komandasının tələbələri II yeri, Bakı Ali Neft Məktəbinin “SynBHOSis” komandasının tələbələri isə III yeri tutublar. Komandalara müvafiq olaraq 2000, 1500 və 1000 AZN məbləğində pul mükafatı və sertifikatlar təqdim olunub.
Hakatonda ADA Universitetinin, Azərbaycan Dillər Universitetinin, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının, Azərbaycan Texniki Universitetinin, Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin, Azərbaycan Universitetinin, Bakı Ali Neft Məktəbinin, Bakı Biznes Universitetinin, Bakı Dövlət Universitetinin, Bakı Mühəndislik Universitetinin, Bakı Slavyan Universitetinin, Milli Aviasiya Akademiyasının və Qərbi Kaspi Universitetinin tələbələri iştirak ediblər.
Rəqəmsal həllər hakatonu gənclərin ekoloji problemlərin həllinə aktiv şəkildə qoşulmasını təşviq etməklə yanaşı onların innovativ potensialının üzə çıxarılmasına və praktiki bacarıqlarının inkişafına mühüm töhfə verilməsinə hədəflənib.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(29.04.2026)
DİQQƏT! Mədəniyyət sahəsində qrantların verilməsinin yeni qaydası müəyyənləşdi
Mədəniyyət sahəsində qrantların verilməsinə dair xüsusi qayda müəyyənləşəcək, QHT-lərlə bərabər digər hüquqi və fiziki şəxslərə də qrant ayrılacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, bu, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təsdiqlədiyi “Mədəniyyət haqqında” qanuna edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.
Dəyişikliklərə əsasən, mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi mədəniyyət xidmətlərinin, habelə mədəni və yaradıcı sənaye sahələrinin inkişafına və keyfiyyətinin artırılmasına yönəldilmiş innovativ fəaliyyət və tədqiqatların stimullaşdırılması, mədəniyyət müəssisələrinin infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi, eləcə də mədəniyyət sahəsində maarifləndirmə məqsədilə “Qrant haqqında” qanuna uyğun olaraq həyata keçiriləcək.
Mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi üzrə müsabiqələrin keçirilməsi qaydasını müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyiqurum müəyyən edəcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.04.2026)
“Mədəniyyət haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-cü maddəsinin I hissəsinin 1-ci və 15-ci bəndlərini rəhbər tutaraq qərara alır:
“Mədəniyyət haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2013, № 2, maddə 78 (Cild I); 2024, № 4, maddə 365, № 5 (I kitab), maddə 499; 2026, № 1, maddə 19) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:
1. 1.0.8-ci maddədə “mədəniyyət sənayesi –” sözləri “mədəni və yaradıcı sənaye – mədəniyyətə və yaradıcılığa əsaslanan iqtisadi fəaliyyət növlərinin məcmusundan ibarət iqtisadi münasibətlər sistemi, habelə” sözləri ilə əvəz edilsin.
2. 3.2.15-ci maddədə “mədəniyyət, o cümlədən əyləncə sənayesinin” sözləri “mədəni və yaradıcı sənayenin” sözləri ilə əvəz edilsin.
3. 4.0.1-ci maddədə “mədəniyyət sənayesi” sözləri “mədəni və yaradıcı sənaye” sözləri ilə əvəz edilsin.
4. 5.3-cü maddə ləğv edilsin.
5. 14.2.2-ci və 27.3-cü maddələrdə “mədəniyyət sənayesinin” sözləri “mədəni və yaradıcı sənayenin” sözləri ilə əvəz edilsin.
6. Aşağıdakı məzmunda 45.4-cü maddə əlavə edilsin:
“45.4. Mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi mədəniyyət xidmətlərinin, habelə mədəni və yaradıcı sənaye sahələrinin inkişafına və keyfiyyətinin artırılmasına yönəldilmiş innovativ fəaliyyət və tədqiqatların stimullaşdırılması, mədəniyyət müəssisələrinin infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi, eləcə də mədəniyyət sahəsində maarifləndirmə məqsədilə “Qrant haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq həyata keçirilir. Mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi üzrə müsabiqələrin keçirilməsi qaydasını müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) müəyyən edir.”.
İlham Əliyev,
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Mənbə: President.az
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.04.2026)
Mədəniyyət sahəsində qrantların verilməsinin yeni qaydası müəyyənləşdi
Mədəniyyət sahəsində qrantların verilməsinə dair xüsusi qayda müəyyənləşəcək, QHT-lərlə bərabər digər hüquqi və fiziki şəxslərə də qrant ayrılacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı xəbər verir ki, bu, Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi “Mədəniyyət haqqında” qanuna edilən dəyişiklikdə əksini tapıb.
Dəyişikliklərə əsasən, mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi mədəniyyət xidmətlərinin, habelə mədəni və yaradıcı sənaye sahələrinin inkişafına və keyfiyyətinin artırılmasına yönəldilmiş innovativ fəaliyyət və tədqiqatların stimullaşdırılması, mədəniyyət müəssisələrinin infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi, eləcə də mədəniyyət sahəsində maarifləndirmə məqsədilə “Qrant haqqında” qanuna uyğun olaraq həyata keçiriləcək.
Mədəniyyət sahəsində layihələrin qrant maliyyələşdirilməsi üzrə müsabiqələrin keçirilməsi qaydasını müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyiqurum müəyyən edəcək.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.04.2026)
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Prezidenti ilə Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyə sədri arasında görüş keçirilib
27 aprel 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti professor Aktotı Raimkulova Türkiyənin Qaziantep şəhərinə işgüzar səfəri çərçivəsində Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyə sədri Fatma Şahin ilə görüşüb.
Bu barədə “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondundan məlumat verilib.
Tərəflər türk dünyasının zəngin mədəni irsinin qorunması, təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsi sahəsində uzunmüddətli əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə ediblər.
Görüş zamanı Aktotı Raimkulova Türk dünyasının mirasını gələcək nəsillərə ötürmək missiyası ilə fəaliyyət göstərən Fondun beynəlxalq səviyyəli layihələri, o cümlədən Türk Folklor Antologiyası və mədəni irsin rəqəmsallaşdırılması istiqamətindəki addımları barədə məlumat verib.
Səmimi qonaqpərvərliyə görə təşəkkürünü bildirən Fondun prezidenti, Qaziantepin mədəni dəyərlərin qorunması sahəsindəki güclü institusional imkanlarını və beynəlxalq təcrübəsini təşkilat üçün dəyərli tərəfdaşlıq zəmini kimi qiymətləndirib.
Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyə sədri Fatma Şahin öz növbəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsi və ortaq köklərin dünyaya tanıdılması istiqamətindəki fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O, Fondun həyata keçirdiyi layihələrin mədəni yaddaşın qorunmasında mühüm rol oynadığını bildirərək, Qaziantepin bu ali missiyada hər zaman etibarlı bir tərəfdaş kimi iştirak etməyə hazır olduğunu vurğulayıb.
Görüşün sonunda tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran sahələr üzrə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi və konkret layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyətin davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.04.2026)
Türk Dövlətlərinin Birliyi mədəni irsin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı çıxır
Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun Təşkilatçılığı ilə Qaziantepdə Beynəlxalq Konfrans öz işinə başlayıb
27 aprel 2026-cı il tarixində, Türkiyənin Qaziantep şəhərində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu, Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Türkiyənin Arxeologiya və Mədəni İrs İnstitutu, TİKA və Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyəsinin birgə təşkilatçılığı ilə “Türk Mədəni İrsinə aid Strateji Əməkdaşlıq Konfransı: Mədəni Mülkiyyətin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə” mövzusunda Beynəlxalq Konfrans öz işinə başlayıb.
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalına Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondundan verilən məlumata görə, proqram çərçivəsində Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Macarıstan və Türkmənistan daxil olmaqla bir sıra ölkələrdən nümayəndələr, həmçinin beynəlxalq mütəxəssislər bir araya gəlib mədəni irsin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizə, institusional əməkdaşlıq imkanları və ortaq mühafizə mexanizmlərini müzakirə edcəcəklər.
Tədbirin əsas məqsədi mədəni mülkiyyətin qanunsuz dövriyyəsi sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi, təcrübə və informasiya mübadiləsinin genişləndirilməsi, eləcə də davamlı əməkdaşlıq platformasının formalaşdırılmasıdır.
Konfransın açılış sessiyasında Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti professor Aktotı Raimkulova çıxış edərək mədəni irsin qorunmasının həm tarixi, həm də mənəvi bir vəzifə olduğunu vurğulayıb. Fondun prezidenti çıxışında həmçinin qeyd edib ki, əsər qaçaqmalçılığı və qanunsuz ticarət bu gün ümumi mirasımızı ciddi şəkildə təhdid edir.
Professor Aktotı Raimkulova Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə, TİKA-ya, Qaziantep valiliyinə, yerli bələdiyyəyə və tərəfdaş qurumlara proqramın reallaşmasındakı dəstəklərinə və qonaqpərvərliyə görə dərin minnətdarlığını bildirib. Həmçinin konfransın gedişatına və iştirakçılara bu strateji əməkdaşlıq yolunda uğurlar arzulayıb.
Açılışda eləcə də Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyə sədri Fatma Şahin, Türk Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyinin (TİKA) vitse-prezidenti Dr. Ali Ercan, Mədəni Sərvətlər və Muzeylər Baş İdarəsinin müavini Bülent Gönültaş, TÜRKPA-nın Hüquq məsələləri və beynəlxalq əlaqələr komissiyasının katibi Dr. Kadir Yaman və Türk Arxeologiya və Mədəni İrs İnstitutunun rəhbəri Prof. Şaban Doğan çıxış edərək Qaziantepdə reallaşan bu platformanın mədəni irsin qorunması sahəsində gələcək birgə layihələr üçün yeni perspektivlər yaradacağını bildiriblər.
Kofransın ilk günündə eyni zamanda “UNESCO-nun 1970-ci il Konvensiyası, Mədəni mülkiyyətin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı mübarizənin beynəlxalq hüquqi və diplomatik yolları” sessiyası çərçivəsində UNESCO-nun Almatı Regional Ofisinin direktoru və Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan üzrə UNESCO nümayəndəsi Amir Piric; "Mədəni irsin qorunmasında ICOM-un fəaliyyəti və qanunsuz dövriyyəyə qarşı Qırmızı Siyahıların əhəmiyyəti" sessiyası çərçivəsində Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin şöbə müdiri İbrahim Barış Sarıca; "Mədəni irsin qanunsuz ticarətinə qarşı mübarizədə qurumlararası koordinasiyanın rolu" sessiyası çərçivəsində BMT-nin UNODC (Narkotiklər və Cinayətkarlığa qarşı Mübarizə Ofisi) Cənub-Şərqi Avropa üzrə Regional Ofisinin rəsmisi Danilo Rizzi; "Mədəni irsin geri qaytarılmasında dövlətlərarası sazişlərin və vətəndaş cəmiyyətinin rolu" sessiyası çərçivəsində Corciya Universitetinin (ABŞ) fəxri professoru Ceyms Rip məruzələrini təqdim edərək öz təcrübələrini iştirakçılarla bölüşüblər.
30 aprelə qədər davam edəcək proqram çərçivəsində panel sessiyaları və iştirakçılar üçün Antik Şəhərlərə tanışlıq turları təşkil olunacaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.04.2026)
