Super User

Super User

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Onu Space TV-dən - "Kim nə bacarır" proqramından tanıdım. Sonra Planet Parni iz Baku səhnəsində lap parladı. Daha çox komedik aktyora çəkirdi, bu sahədə uğurları bol oldu. Düzdür, son vaxtlar deyəsən fəallı\ı azalıbdır, bununla belə, bu gün doğum günüdür, 49 yaşı tamam olur.

Odur ki, haqqında danışılmağı haqq edir Əkbər Əlizadə.

 

Əkbər Əlizadə 23 may 1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Dram teatr və kino fakültəsini aktyor ixtisası üzrə, 2000-ci lidə həmin universitetin magistratura şöbəsini teatrşünaslıq ixtisası üzrə bitirib. 2000–2001-ci illərdə hərbi xidmət keçib.

1994-cü ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına aktyor vəzifəsinə daxil olub. İlk dəfə 1987-ci ildə 10 yaşında Azərbaycan televiziyasının "Qırmızı qərənfil" mahnı və rəqs ansamblında çıxış edib. 7 il həmin ansamblda müğənni kimi fəaliyyət göstərib. Sonralar həmin televiziyanın keçirdiyi "Sübh şəfəqləri" musiqi müsabiqəsində birinci yerə layiq görülüb.

Teatrda işlədiyi müddət ərzində R. Mustafayev və C. Məmmədovun "Məsmə xala dayımdır" əsərində Elgün, İ. Kalmanın "Tsıqan premyer" əsərində Muştard, F. Leqarın "Vesyolaya vdova" əsərində Sen De ş, Q. Qarayevin "Neistovıy Qaskonets"ində Qasqoniyalı, Ü. Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun"unda İntiliget Həsən, "Ər və arvad"ında Səfi, "Arşın mal alan"ında Süleyman, R. N. Güntəkinin "Bir günlük siğə"sində Xəlil obrazlarını yaradıb.

1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında S. Vurğunun "Fərhad və Şirin" tamaşasında Şiruyyə rolunu oynayıb. 1994–2000-ci ilə qədər xalq artisti Cənnət Səlimovanın rəhbərlik etdiyi Bakı Kamera teatrında aktyor kimi çalışıb. 1995-ci ildən dövlət səviyyəli konsert və tədbirlərin aparıcılarından biridir. 2000–2006-cı illərdə Dövlət Filarmoniyasında da aparıcı vəzifəsində işləyib.

2003-cü ildə Space kanalında "Meloman" verilişinin, 2006–2007-ci illərdə "Azəristar" müsabiqəsinin aparıcısı olub. 2006-2013-cü illərdə Planet Parni İz Baku KVN Teatrının aktyoru olub. "Axtaran Tapar" konsertindən "Hər Gün Sirk" konsertinə qədərki konsertlərdə aktyor olub. 2008-ci ildə Xəzər telekanalında "Gülüş ulduzu" müsabiqəsinin və "komediya səhnəsi" verilişinin aparıcısı olub.

2008-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə, 10 may 2022-ci ildə, 9 may 2024-cü ildə, 8 may 2025-ci ildə və 7 may 2026-cı ildə Prezident Mükafatına layiq görülüb. 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adını alıb.

2009-cu ildə Space TV-də "Kim nə bacarır" layihəsində münsif və aparıcı, 2011-ci il yanvar ayından 2013-cü ilin iyuluna kimi isə "Hər səhər" proqramının aparıcısı olub.  Eyni zamanda "Xəzər" televiziyasının istehsal etdiyi "Qaynana" teleserialında çəkilib. ATV-də yayımlanan "Qorxma mən səninləyəm" proqramının aparıcısıdır.

 

Filmoqrafiya

- Mənim ömür nəğmələrim

- Yumurta

- Mükafat

- Kişiləri qoruyun

- Komediya səhnəsi

- Qayınana

- Vəkil hanı?

- 3 bacı

- Qız atası

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.05.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Xalq artistinin Şəmsi Bədəlbəylinin Xalq artisti oğlu Fərhad Bədəlbəylidən müsahibələrindən birində soruşurlar:

– Şəmsi Bədəlbəyli necə ata idi?

O belə cavab verir:

– Məni çox sevirdi. Tərbiyə məsələsində çox ciddi idi. Məsələn, Moskvaya gedirdik bir dəfə, yeməyimiz bol idi. Çörəyimiz isə az idi. Gördüm ki, axırıncı bir dilim çörək qalıb, onu götürüb yedim. Atam dedi ki, “eybi yox, mən sənə heç nə deməyəcəm, amma bir də belə şey etmə. İndi sən “krısalıq” etmisən. Çörəyin son dilimini iki yerə bölmək lazımdır”.

Mən ağladım, anam dedi ki, uşağı pərt elədin. Atam isə dedi “yox, sabah mən olmayacam, onun psixologiyası bu cür olmalıdır. Son tikəni bölüşməlidir”. Bu mənim üçün dərs oldu. İndi dostlarla yemək yeyəndə çörəyi bölürəm, deyirlər əl çək, istəmirik.

Və gülümsəyir...

 

Xalq artisti Şəmsi Bədəlbəyli 23 fevral 1911-ci ildəAzərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzi olan Şuşa şəhərində görkəmli pedaqoq və ictimai xadim Bədəl bəy Bədəlbəylinin və Rəhimə xanım Qacarın ailəsində dünyaya gəlib.

Bakıda orta məktəbdə ibtidai təhsil alıb. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Ş. Bədəlbəyli Azərbaycan Pedaqoji Texnikumuna daxil olub. Bu illərdə o, böyük həvəslə özfəaliyyət dərnəyində iştirak edib, aktyorluq istedadını sınayıb. 1927-ci ildə – Azərbaycan Pedaqoji Texnikumunun məzunu olub

1927–1932-ci illərdə – Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında təhsil alıb: iki il xalq çalğı alətləri şöbəsində, daha sonra kompozisiya nəzəriyyəsi sinfində Üzeyir Hacıbəylinin tələbəsi olub.

Həmin illərdə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında böyük qardaşı, bəstəkar və dirijor Əfrasiyab Bədəlbəylinin rəhbərlik etdiyi orkestrdə tar çalıb. Bəzən C. Cabbarlının "Od gəlini" və "Sevil" tamaşalarında səhnə arxasından aktyorları tarda müşayiət edib

Eyni zamanda, dramaturq və rejissor Cəfər Cabbarlı ilə dostlaşaraq, ona səhnə ilə bağlı fəaliyyətində köməklik göstərib. Bu da onun rejissorluq sənətinə marağını artırıb və o, C. Cabbarlının əsərlərinin tamaşalarında rejissor assistenti kimi çalışmağa başlayıb.

1930–1932-ci illərdə "Gənc işçi" qəzeti redaksiyasında "İncəsənət və ədəbiyyat" şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb, həmin qəzetin səhifələrində bir sıra tamaşalar haqqında məqalələri dərc olunub. 1932-ci ildən (may ayından başlayaraq) 1942-ci ilə kimi – Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında rejissor assistenti və rejissor kimi fəaliyyət göstərib.

1946-cı il, 17 iyul — Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının səhnəsində F. Əmirovun "Gözün aydın" musiqili komediyası Ş. Bədəlbəyli tərəfindən tamaşaya qoyulub.

1948-ci il, 31 dekabr — Ş. Bədəlbəyli həmin səhnədə S. Ələsgərovun "Ulduz" musiqili komediyasına quruluş verib. Sonrakı illərdə də Ş. Bədəlbəyli fasilələrlə bu teatrda işini davam etdirib, bir sıra əsərlərin səhnələşdirilməsinə rəhbərlik edib.

Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında Ş. Bədəlbəyli 1947-ci ildə Ü. Hacıbəylinin "O olmasın, bu olsun", 1956-cı ildə "Arşın mal alan" musiqili komediyalarına yeni quruluş verib. 1947, 1956 və 1959-cu illərdə S. Rüstəmovun "Durna" musiqili komediyasının tamaşalarını hazırlayıb.

1949–1956-cı illərdə Ş. Bədəlbəyli M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının direktoru və bədii rəhbəri vəzifəsində çalışıb.  1952-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Ü. Hacıbəylinin "Koroğlu" operasına yeni quruluş verib. 1956-cı ildə bu səhnədə Z. Paliaşvilinin "Daisi" operasını tamaşaya qoyub. 1958-ci ildə Ü. Hacıbəylinin "Əsli və Kərəm" operasının yeni səhnə quruluşunu hazırlayıb.

1958-ci il, 11 iyul – V. Adıgözəlov və R. Mustafayevin "Hacı Qara" musiqili komediyasının, 1961-ci il 24 yanvar – S. Rüstəmovun "Rəisin arvadı" musiqili komediyasının premyerası olur. 1957-ci ildə — Aşqabada dəvət olunaraq, Türkmənistan Opera və Balet Teatrında Ü. Hacıbəylinin "Koroğlu" operasını tamaşaya qoyub. 1959–1965-ci illərdə — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının direktoru və baş rejissoru təyin olunub.

1961-ci il, 22 noyabr – S. Ələsgərovun "Bahadır və Sona" operasının, 1963-cü il, 19 aprel –V. Adıgözəlovun "Ölülər" operasının, 1971-ci il 14 mart – Ə. Bədəlbəylinin "Söyüdlər ağlamaz" operasının premyerası olub.  1970-ci il, 7 mart – S. Ələsgərovun "Sevindik qız axtarır" musiqili komediyasının, 1971-ci il, 30 sentyabr – S. Ələsgərovun "Həmişəxanım" musiqili komediyasının premyerası olub.

 

Fərhad Bədəlbəylinin müsahibələrinə qayıdaq. Burada görkəmli sənətkarın yaradıcılığı və xarakteri barədə çox incə nüanslara toxunulur.

“SSRİ Xalq artisti adı o vaxt marşala bərabər idi. Xalq artisti adı vermək istəyirdilər, qardaşı Əfrasiyaba vermirdilər. Gedib Mərkəzi komitədə Süleyman Vəzirova dedi ki, “o mənim böyük qardaşımdır, “Qız qalası” baletinin müəllifidir. Fəxri adı mənə yox, ona verin”. Hansı qardaş bunu edər? Heç kim. Sonra özü də ad aldı. Hamıya ədalətlə yanaşırdı. Hazırcavab idi, Mərkəzi komitənin katibləri bir şey desə də, onlara cavab verirdi.

“Şəmsi Bədəlbəylinin ailəsində doğulmaq mənə üstünlüklərlə bərabər çətinlikləri də gətirib. Çətinlik odur ki, yaxşı musiqiçi olduğunu sübut etməlisən. Şəmsi bəy mənim əvəzimə səhnədə ifa etməyəcək axı. O vaxt Moskva Konservatoriyasında XX əsrin ən yaxşı pianoçuları çalışırdılar. Onların qarşısında çıxış etmək, Portuqaliyaya getmək, müsabiqələrə çıxmaq çox çətin idi.

Əlbəttə, uşaqlıqda çox xoşbəxt idim. Çünki maestro Niyazinin məşqlərinə gedirdim. Evimizə Fikrət Əmirov, Səid Rüstəmov gəlirdi. Atamla birlikdə operetta üzərində işləyirdilər. Bu mənim üçün böyük bir üstünlük idi. Amma sonra nəyə qadir olduğunu özün sübut etməlisən. Gündə 8-9 saat çalışırdım piano arxasında.

Əgər siz bu soyadın altında çıxış edirsinizsə, məsuliyyətiniz daha böyükdür. Başqaları nəsə səhv etsə üstündən keçəcəkdilər. Amma mən səhv edəndə deyəcəkdilər ki, “elə atanın belə oğlu, heyf”.

Babam Bədəl bəylə Üzeyir bəy doğmaca xala oğlu idilər. Ona görə də bir-biri ilə sıx təmasda olublar. Atamla Əfrasiyab əmimin yetişmələrində Üzeyir bəyin rolu çox olub. Xüsusilə Şəmsi Bədəlbəylinin yetişməsində. Atamın bütün ömrü demək olar ki, Üzeyir bəylə bağlı idi. Azərbaycan Musiqili Komediya Teatrını da atam məhz Üzeyir bəyin təklifindən sonra yaradıb.

İlk dəfə həmin teatrda Üzeyir bəyin "O olmasın, bu olsun" və "Arşın mal alan" operettaları tamaşaya qoyulub. Onun direktor olduğu illərdə "Muzkomediya" doğrudan da qüvvətli teatrlardan idi. O teatrdan əvvəl isə atam Opera Teatrında rejissor idi. Atam orta təhsilini Bədəl bəyin öz məktəbində başa vurandan sonra Üzeyir bəy onu konsevatoriyaya dəvət eləyir - tar sinfinə.

Çünki atam uşaqlıqdan tar çalırmış. Ancaq sonradan Şəmsi müəllim öz fəaliyyətini rejissor kimi davam etdirdi. Bu işdə mərhum Cəfər Cabbarlının ona böyük təsiri olub. Çünki Əfrasiyab Bədəlbəyli ilə Cəfər Cabbarlı arasında böyük dostluq əlaqələri mövcud idi və bu dostluq Şəmsinin rejissor kimi fəaliyyət göstərməsinə də təsir edib.

“Atamın dostları Lütfəli Abdullayev, maestro Niyazi, Süleyman Rüstəm, Böyükağa Mirzəzadə, Mikayıl Abdullayev, Səid Rüstəmov, Fikrət Əmirov, Nəsibə Zeynalova olubdur. Nəsibə xanım bizə gəlirdi, birlikdə qastrollara gedirdik. Onun qucağında fotom da var. Şövkət xanımla da dost idi. Onlara çox hörmətlə yanaşırdı. Bizim evimizdə heç bir problem olmayıb.

Atam rəhmətə gedəndə Süleyman Rüstəm çox təsirli bir şer yazdı ki, "Şəmsisiz qalmışıq". Atamın SSRİ-nin başqa respublikalarında da yaxşı dostları vardı. Tanınmış gürcü rejissoru Dodo Aleksidze ilə yaxın əlaqələri vardı. Yəni o vaxt SSRİ-də yaşayan bütün tanınmış musiqiçilər, rejissorlar və digər mədəniyyət xadimləri onunla yaxın təmasda idilər.

 

Şəmsi Bədəlbəyli 1987-ci il 23 may tarixində vəfat edib və Bakıda Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.05.2026)

Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları və digər idarəetmə qurumlarının rəhbərləri tərəfindən hər ay şəhər və rayonlarda vətəndaş qəbulu keçirilir. Görüşlərdə sakinlərin müraciətləri yerində dinlənilir, qaldırılan məsələlərin həlli istiqamətində müvafiq addımlar atılır.

 

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Adil Kərimli mayın 22-də Beyləqan şəhərində vətəndaşları qəbul edib.

Qəbuldan əvvəl nazir və Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Əziz Əzizov Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Beyləqan şəhərində ucaldılmış abidəsi önünə çiçək dəstələri qoyaraq əziz xatirəsini ehtiramla yad ediblər.

Beyləqan rayon Heydər Əliyev Mərkəzində təşkil olunan qəbulda Beyləqan, İmişli, Saatlı, Sabirabad və Xocavənd rayonlarından olan vətəndaşlar iştirak ediblər. Sakinlərin müraciətləri əsasən məşğulluq, iş yerinin dəyişdirilməsi, mədəniyyət sahəsinə dair layihələr, təşəbbüslər və digər məsələlərlə bağlı olub.

Mədəniyyət naziri vətəndaşların xahiş və təkliflərini dinləyib, qeyd olunan hər bir məsələnin operativ araşdırılması, qanunvericiliyə uyğun həlli ilə bağlı müvafiq addımlar atılacağını diqqətə çatdırıb.

Nazirliyin məsul əməkdaşlarının da iştirak etdiyi qəbulda şəhid ailələri və qazilər tərəfindən qaldırılan məsələlərə xüsusi diqqətlə yanaşılması və obyektiv baxılması ilə bağlı tapşırıqlar verilib.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.05.2026)

 

Xanım Aydın,

“Ədəbiyyat və incəsənət”

 

Tiflisin dar küçələri ilə faytonların keçdiyi, zadəgan salonlarında musiqinin səsləndiyi, səhnə pərdələrinin isə yeni bir dövrə açıldığı illər idi… XX əsrin əvvəllərində Qafqazın mədəni ürəyi sayılan bu şəhərdə bir qadın səhnəyə çıxaraq təkcə tamaşa oynamadı — bir xalqın taleyində yeni səhifə açdı. O qadının adı Gövhər Qazıyeva idi. Azərbaycan teatr tarixinin ilk peşəkar aktrisası. Tamaşaçılar onu başqa bir adla da çağırırdılar: “Göyərçin” xanım.

 

1887-ci ildə Tiflisdə ziyalı ailəsində doğulan Gövhər Əhməd qızı Qazıyeva uşaqlıqdan fərqli bir dünyanın içində böyümüşdü. O, Nəcib Qızlar İnstitutunda təhsil almış, Azərbaycan və rus dillərini mükəmməl öyrənmişdi. Amma tale onun üçün müəllim masası yox, səhnə işıqları hazırlayırdı. O dövrdə müsəlman qadınının səhnəyə çıxması cəmiyyət üçün sarsıdıcı hadisə idi. Səhnə qadın üçün qadağa, qorxu və ittiham məkanı sayılırdı. Lakin Gövhər xanım bu qadağaların qarşısında geri çəkilmədi.

 

 

1906-cı ildə səhnəyə ilk addımını atan Gövhər Qazıyeva Mirzə Əli Abbasovun rəhbərlik etdiyi “Dram cəmiyyəti”ndə, Həbib bəy Köçərlinskinin “Səadət” truppasında çıxış etməyə başladı. Tiflisin teatr mühiti onu tez qəbul etdi. O illərdə Tiflis zadəgan teatrının səhnəsi müxtəlif xalqların sənət nəfəsi ilə yaşayırdı və həmin səhnədə bir azərbaycanlı qadının görünməsi artıq mədəni hadisəyə çevrilmişdi.

1910-cu il oktyabrın 9-da Nəcəf bəy Vəzirovun “Müsibəti-Fəxrəddin” faciəsindəki çıxışı isə Gövhər Qazıyevanın adını teatr tarixinə yazdı. Tamaşa böyük uğur qazandı. Elə həmin ay Şəmsəddin Saminin “Gaveyi-ahəngər” tamaşasında Xubçöhr obrazını canlandıran gənc aktrisa artıq Tiflisin teatr çevrələrinin ən çox danışılan simasına çevrilmişdi.

Tezliklə “Göyərçin xanım”ın şöhrəti bütün Zaqafqaziyaya yayıldı. Bakı qəzetləri onun haqqında yazılar dərc edir, “Nicat” cəmiyyəti onu Bakıya dəvət edirdi. O, yalnız səhnəyə çıxmırdı — qadının cəmiyyət içində görünməsinin mümkün olduğunu sübut edirdi.

 

 

 Gövhər Qazıyevanın repertuarı zəngin və çoxşaxəli idi. O, Henrix Heynenin “Əlmənsur”, Namiq Kamalın “Qara bəla”, Nəriman Nərimanovun “Nadir şah”, Əbdürrəhimbəy Haqverdiyevin “Pəri Cadu”, Səkinə Axundzadənin “Bəxtsiz cavan”, Zülfüqar Hacıbəyovun “Evliykən subay” əsərlərində yadda qalan obrazlar yaratdı. Üzeyir Hacıbəyovun “Leyli və Məcnun”unda Leyli, “O olmasın, bu olsun” tamaşasında Gülnaz obrazları isə onun sənət zirvələrindən sayılırdı. Azərbaycan səhnəsinin ilk Leylilərindən biri olmaq təkcə rol deyil, həm də böyük cəsarət idi.

1911-ci ildə Tiflisdə onun benefisi keçiriləndə artıq Gövhər Qazıyeva bir teatr hadisəsinə çevrilmişdi. Həmin gecə ilk dəfə Zülfüqar Hacıbəyovun “On bir yaşlı arvad” pyesi səhnəyə qoyulmuşdu. Lakin səhnədə alqışlanan bu qadın həyatda nifrət və təhdidlərlə qarşılaşırdı. Cahillər, fanatik din adamları müsəlman qadının səhnəyə çıxmasına qarşı fitnələr törədir, onu susdurmağa çalışırdılar. Amma Gövhər xanım bütün bunlara baxmayaraq oynayırdı. Sanki hər tamaşada bir qadının deyil, bütöv bir xalqın susdurulmuş səsi danışırdı.

Onun səhnə tərəf-müqabilləri də Azərbaycan teatrının korifeyləri idi: Hüseyn Ərəblinski, Hüseynqulu Sarabski, Mirseyfəddin Kirmanşahlı, Mirzəağa Əliyev… Xüsusilə Mirzəağa Əliyevlə sənət dostluğu sonradan məhəbbətə çevrildi. 1912-ci ildə evlənərək Bakıya köçdülər. Amma həyat səhnə qədər romantik olmadı. Paradoksal şəkildə, qadının səhnəyə çıxmasını müdafiə edən sənətkarların içində belə onun sənətdən uzaqlaşmasını istəyənlər vardı. Evləndikdən sonra Gövhər Qazıyeva səhnəyə qayıtmadı. Mirzəağa Əliyev onun səhnəyə çıxmasına qadağa qoydu...

Bu susqunluq isə onun həyatını tamam dəyişdi. Mirzəağa Əliyevin sürgün olunmasından sonra Gövhər xanım Varşavaya gedərək “Müqəddəs Sofiya” tibb məktəbində mamalıq təhsili aldı. 1915-ci ildə Bakıya qayıdanda artıq səhnənin aktrisası yox, insanların dünyaya gəlişinə yardım edən mamaça idi. Sanki taleyi onu səhnədən həyata, sənətdən insan ağrısına aparmışdı.

 

 

 Sonralar yolu İrana düşdü. Təbrizdə yaşadı, səhnədən uzaq qaldı. Amma yaddaşlardan silinmədi. 1937-ci ildə Bakıya qısa səfəri isə köhnə teatr pərdələrinin yenidən açılması kimi idi. Keçmiş səhnə dostları onun şərəfinə qəbul təşkil etdilər. Həmin gün Cəfər Cabbarlının “Almaz” tamaşasına baxan Gövhər xanım həyatının ən dramatik səhnələrindən birini yaşadı — on beş il ayrı düşdüyü oğlu İsmayılı tapdı. Deyirlər, sevincindən özünü itirmiş, teatrda hamıya hədiyyələr paylamışdı.

Gövhər Qazıyevanın həyatı faciə ilə zəfərin arasında keçən uzun bir tamaşaya bənzəyirdi. O, səhnəyə çıxmaqla yalnız rol ifa etmədi; bir qadının görünməsinin, danışmasının, sənət yaratmasının mümkün olduğunu sübut etdi. Azərbaycan teatrının ilk qadın nəfəsi, ilk cəsarətli addımı oldu.

1960-cı ildə Cənubi Azərbaycanda vəfat edən “Göyərçin” xanım bu gün də Azərbaycan mədəniyyət tarixində yalnız aktrisa kimi deyil, bir dövrün üsyankar qadın siması kimi yaşayır. Çünki bəzi insanlar səhnədən getsələr də, onların alqışı zamanın içində hələ çox uzun illər eşidilir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

 

 

 

Bakı Şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasında Mədəniyyət Konsepsiyasının icrası ilə əlaqədar həyata keçirilən “Kitablar səltənətinin inciləri” adlı mütaliə silsiləsindən maraqlı roman, povest və hekayələri ilə Azərbaycan və dünya ədəbiyyatında öz imzası olan Azərbaycanın Xalq yazıçısı Natiq Rəsulzadənin daha bir əsəri ilə oxucuları tanış etmək istəyirik.

 

Populyarlıq qazanmış “Gecə süvarisi” adlı roman Zöhrab adlı gəncin macəralarından bəhs edir. Romandakı hadisələr 1970 – 1980-ci illərdə Bakıda baş verir. Zöhrabın həyat tərzi və başına nə kimi işlərin gəlməsi əsərdə işıqlandırılır.

“Gecə süvarisi” romanı Bakı sexçilərinin həyatından bəhs edən və sovet dövrünün sosial problemlərini üzə çıxaran əsər kimi 1981-ci ildə, o dövrün sərt senzurasına baxmayaraq nəşr olunmuşdur. Kitab inanılmaz bir uğur qazanmış – oxucular 30 min nüsxəlik tirajın hamısını kitab mağazalarının rəflərindən bir göz qırpımında almışdılar. Təxminən yarım əsr sonra Natiq Rəsulzadə baş qəhrəmanın taleyinin davamını yazaraq əsəri “Poker oyunu” adlandırdı. Əsərin qəhrəmanının taleyi müəyyən mənada qəsdən tamamlanmamış saxlanılmışdı; müəllif oxucuya düşünmək imkanı verirdi: qəhrəman bundan sonra necə yaşayacaq? Həyatda öz yolunu tapa biləcəkmi? Qarşısına çıxan çətinlikləri aşa biləcəkmi? Və s.

Müəllifin öz sözlərinə görə, hər bir bədii əsər qəhrəmanı həm yazıçının həm də onlarla real insanın, o cümlədən müəllifin özünün xüsusiyyətlərini daşıyır. Baş və digər qəhrəmanlar, personajlar məhz bir çox real detalların birləşməsindən yaradılır.

Yazıçı Şahzadə İldırım əsərdən bir parçanı səsləndirərək izləyicilərə təqdim edir. Videoçarxda Xalq yazıçısı Natiq Rəsulzadənin kiçik yaşlarından kitab oxumağı və mütaliə vərdişlərinə yiyələnməyi tövsiyə edən çıxışı da yer alır.

Videoçarx kitabxananın YouTube kanalında verilib:https://www.youtube.com/watch?v=b-71YQF6R_E

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

 (22.05.2026)

 

 

 

 

 

21 may 2026-cı il tarixində F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasında 257 nömrəli tam orta məktəbin 3-cü sinif şagirdlərinin iştirakı ilə “Mütaliədən natiqliyə aparan yol” adlı tədbir keçirilib.

 

Tədbirdə pedaqoq Elnurə İsmayılova və təlimçi Təranə Nuriyeva uşaqlarda nitq mədəniyyətinin formalaşmasında mütaliənin mühüm rolundan bəhs ediblər. Şagirdlərə kitab oxumağın söz ehtiyatını zənginləşdirdiyi, düzgün, səlis və axıcı danışıq qabiliyyətinin inkişafına müsbət təsir göstərdiyi interaktiv üsullarla izah olunub.

   Tədbir çərçivəsində şagirdlər kitabxana fondundan seçdikləri müxtəlif nağıl kitablarını və ensiklopediyaları mütaliə edib, əldə etdikləri biliklər ətrafında maraqlı müzakirələr aparıblar. Həmçinin uşaqlara süni intellekt və müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından (İKT) istifadə olunaraq hazırlanmış kitab videoçarxları təqdim edilib. Layihənin əsas məqsədi uşaqlarda mütaliə vərdişini inkişaf etdirmək, onların dil bacarıqlarını və nitq mədəniyyətini formalaşdırmaq, eyni zamanda müasir texnologiyalardan səmərəli istifadə etməklə kitab və oxu mədəniyyətinə marağı artırmaqdır. Layihə şagirdlərin gələcəkdə savadlı, dünyagörüşlü və uğurlu natiq kimi yetişməsinə dəstək göstərməyi hədəfləyir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

 

Almaniyanın paytaxtı Berlində 28 May - Müstəqillik Gününə həsr olunan “Bir arzum vardı” (I Had A Dream) adlı konsert keçirilib.  Konsert Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin və Berlin Senatının Mədəniyyət və Sosial Həmrəylik Departamentinin dəstəyi ilə baş tutub.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən verilən məlumata görə,konsertin proqramına görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Fikrət Əmirovun “Şur” simfonik muğamı, Renessans dövrü ingilis bəstəkarı Con Doulendin “Yeddi göz yaşı” kompozisiyası və dahi şairimiz Məhəmməd Füzulinin poeziyasından seçilmiş nümunələr daxil edilib.

Konsertin əsas ideyası Məhəmməd Füzuli və Con Daulend yaradıcılığında sevginin həm həyatın mənası, həm də iztirab kimi təqdim edilməsinə əsaslanıb. Məhəmməd Füzulinin “Leyli və Məcnun” əsərindəki fəlsəfi yanaşma ilə Con Daulendin şəxsi böhran və duyğularının inikası olan musiqisi arasında paralellik böyük peşəkarlıqla nümayiş etdirilib.

Almaniyada məskunlaşan azərbaycanlı musiqiçi, “Bir arzum vardı” layihəsinin təşkilatçısı Tural İsmayılovun rəhbərlik etdiyi “Anima Şirvani” və “Oltremontano Antverpen” ansambllarının Qərb ilə Şərq musiqi ənənələrinin sintezindən ibarət konsert izləyicilərə unudulmaz anlar yaşadıb.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Şeir saatı rubrikasında bu gün sizlərə yeni imza tanıtdıracaöıq: Nərmin Hüseyn.

 

 

 

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

 

Masada təkliyin rəsmini cızdım,

Sən gələn yollara adını yazdım. 

Qədəhi doldurub, sükutu pozdum

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Gələrsən deyərək, şamları yaxdım.

Alovun rəqsində kölgəni tapdım,

Ruhumu ən qəmli nəğməyə satdım

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Sükut boy veribdir boş otağımda,

Yenə xatirələr durur sağımda.

Bir həsrət közərir dil-dodağımda

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Şamlar da can verir, əriyir bir-bir,

Bu gecə ayrılıq hökmünü deyir.

Ürəyim qədəhlə kədər eyləyir,

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Saatlar ötüşdü, sönür şamlarım,

Soyuyur qədəhdə, kam arzularım. 

Sən yoxsan, açılar çətin sabahım,

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Zamanın hökmünə boyun əymədim,

Səndən başqasına "gəl" də demədim.

Bir qurtum içdim ki, ruhuna dəyim,

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

Gözlərim qapıda, qulağım səsdə,

Bir ömür gözlərəm mən bu həvəsdə.

Adını pıçıldar hər son nəfəsdə,

Səninlə şərabın başqadır dadı…

 

 

Deyirsən ki, unut məni…

 

Get özünə bir həyat qur, unut məni, söyləyirsən. 

Elə bil gözümü alıb, get günəşə bax deyirsən. 

Yollarına çıxmayacam, dönməyəcəm bir də geri,

Məni bu doğma yurdumdan, sən didərgin eyləyirsən. 

 

Mən ki səni könlümün ən uca taxtında görmüşdüm,

Sənli olan dünyamızı cənnət bağı tək hörmüşdüm.

Bir sözünlə viran etdin, soldu bütün çiçəklərim, 

Sən dəmə ömrümü mən bir, vəfasız kəslə bölmüşdüm. 

 

Bilmirsənmi, bu qurduğum hər kərpicdə adın yazır,

Sənə gələn arzularım, çaşıb öz  yolunu azır. 

Sükutun elə ağırdı , dağıdır bütün dünyamı,

Ruhum bu uçqun altında, özünə bir məzar qazır.

 

Daha mənə hər yer qürbət, hamı yad olub gedəcək,

Sənsiz keçən saniyələr, məni candan eyləyəcək.

Deyirdin ki, vaxt hər şeyin əlacıdır, səbr et azca

Bilmədin ki, zaman ancaq dərdimi dərin kəsəcək. 

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

 

 

 

 

 

 

 

Aynur İsmayılova, “Ədəbiyyat və incəsənət”

 

İnsanlıq... Dəyişən çox şey var. Bir o qədər də dəyişməyən. Zaman axır. Yeniliklər artır, şəhərlər böyüyür, texnologiya inkişaf edir. Amma bu axarın içində dəyişməyən duyğular, dəyişməyən ehtiyaclar da var — sevgi, qorxu, ümid, itki, nifrət kimi.

 

Bəzən görünən və gerçək arasında bir boşluq gizlənir. Hər şey görünməyənin arxasında gizlənə bilər. Görüntü hər zaman həqiqəti əks etdirmir. Bəzən sadəcə olmayanın üstünü örtmək üçün yaradılır. İnsan gülümsəyir, ancaq içində fırtınalar qopur. Paylaşılan şəkillərdə görünən xoşbəxt ailə, dost, yoldaş, karyera xoşbəxtliyin təzahürü kimi görünsə də, çox vaxt elə deyil.

Görüntü — bu günün ən böyük aldanışıdır. Çünki onu idarə etmək asandır. Bir şəkil, bir cümlə yetərlidir ki, görünmək istədiyin kimi görünəsən. Lakin həqiqət isə belə deyil. Əsl həqiqət özünlə təkbaşına qaldığında, “mən kiməm?” dediyin anda ortaya çıxandır.

Görünməyənin arxasındakını görmək bəzən insanın özünə belə çətin görünür. Artıq özünü sığdırdığı qəlibin bir parçasına çevirəndə, həqiqət pərdəsini üzünə çəkər. Ancaq unudur ki, üzünə çəkilən pərdə bir gün gözlərini yandıracaq qədər nazikləşə bilər. Və o zaman, istəməsə belə, bu həqiqətlərdən qaçmaq, gizlənmək mümkün olmayacaq.

İnsan nə qədər dəyişsə də, dəyişməyən ehtiyaclarından biridir — görünmək. Hər kəs mükəmməl görüntüyə sahib olmaq istəyir. Hisslərini gizləyərək, içindəki səsi boğaraq “hər şey yaxşıdır” obrazı yaratmağa çalışır. Və bu yolda atılan hər yanlış üçün sonrasında daha çox bədəllər ödəyir.

Bu həyatda heç bir şey mükəmməl olmadı, olmayacaq da.Və bəlkə də, bu natamamlıqlardır bizi insan edən.Yarım qalan şeylərdir bizi birləşdirən, bir-birimizə bağlayan.Çünki insan bir az özünün, bir az da başqasının davamıdır.

Görünməyənin arxasında gizlənən həqiqət səni gözləyir.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

 

 

 

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Gündəm şöbəsi

 

Bu gün Azərbaycanlı aşıq və şair Hacı Göyçəlinin anım günüdür. Hacı Göyçəli 1931-ci ilin iyun ayında Göyçə mahalının Daşkənd kəndinin "Hacı Qurban" yaylağında anadan olub. Hələ uşaq yaşlarından aşıqlığa həvəs göstərən Hacı 1945-ci ildə Daşkəndli Abbasəli Nəzərova şəyird olmuş və bir ildən sonra Bala Məzrəli Aşıq Hüseynin yanında,1947–1950-ci illərdə isə Qannılı Aşıq Mehdınin yanında şəyirdlik etmişdir.

 

1951–1955-ci illərdə Aşıq Hacı sovet ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur. Aşıq Hacı bir neçə şəyirdə aşıqlıq sənətinin sirlərini öyrətmişdir. Qannı kəndindən Balakişi, Qaraqoyunlu kəndindən Aşıq Səlim, Aşağı Şorca kəndindən Aşıq İslam 1968-ci ildən 1978-ci ilədək Aşıq Hacının yanında aşıqlıq sənətinin sirlərinə yiyələnmişdir.

 

1978-ci ildən öz həmkəndlisi Nuriddin İsgəndərovu özünə şəyird götürmüşdür. 1981-ci ildə Nuriddinlə birlikdə televiziyada "Aşıq Alı" dastanını, 1985-ci ildə isə "Şəmkirli Aşıq Hüseyn" dastanını söyləmişlər və hər iki dastanın lent yazısı televiziyanın "Qızıl fonduna" daxil edilmişdir. 1984-cü ildə IV Aşıqlar qurultayına nümayəndə seçilmişdir. 1991-ci ildə Almaniyaya qastrol səfərinə getmiş və Almaniyanın bir sıra şəhərlərində konsertlər vermiş, Azərbaycan folklorunu, Göyçə aşıq məktəbini layiqincə təmsil etmişdir.

 

1992-ci il 24–30-u oktyabrda Türkiyənin Konya şəhərində Ümumtürk aşıqlar müsabiqəsində iştirak etmiş və qızıl medala layiq görülmüşdür. 1988-ci ildə erməni təcavüzünə məruz qalan azərbaycanlılar Qərbi Azərbaycandan, eləcə də Göyçədən vəhşicəsinə sıxışdırılıb çıxarıldığı vaxt Aşıq Hacı da Şəmkir rayonunun Çənlibel kəndində məskunlaşmışdır.

 

“Göyçəli Koroğlu” (film, 2003) filminin çəkilişlərində iştirak etmiş və rollarda aparıcı aşıq kimi çəkilmişdir. Film "Koroğlu dastanı" əsasında çəkilmişdir. Filmdə həmçinin sənədli kadrlardan və aşıq deyimlərindən də istifadə olunmuşdur.  

Aşıq 22 may 2011-ci ildə 79 yaşında Şəmkir rayonunun Çənlibel kəndində vəfat etmişdir.

Allah rəhmət eləsin!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(22.05.2026)

 

4 -dən səhifə 2904

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.