Super User
Əli yaxşı şairdir, amma jurnalistika onu qələm sahibi kimi talayır…
Elman Eldaroğlu,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Şairlik peşə deyil, İlahi təyinatdır. Bu təyinatla dünyaya gələn adam sözlə güləşməyə məhkumdur. Daha doğrusu, “söz boyası” ilə “rəsm çəkməyə”, yeni poeziya nümunəsi yaratmağa. Jurnalist isə sıradan bir peşədir. Hər peşənin olduğu kimi jurnalistikanın da öz incəlikləri var. Bu gün sizə jurnalist işləyib, şairlik təyinatını icra edən Əli Nəcəfxanlıdan söhbət açmaq istəyirəm...
Deyir ki, - “Mənim ilk qələm təcrübəm şeirlə olub. Hələ ibtidai sinifdə oxuyarkən məndə şeir yazmağa böyük həvəs var idi. Şeirlərimə baxsın deyə məni Neft Akademiyasını bitirən və Elmi Tədqiqat İnstitunda işləyən mühəndis dayımın yanına aparırdılar. Bakı haqqında, neft haqqında şeir formasında analoji yazılar yazırdım və bu da məni ruhlandırırdı. Orta məktəbi bitirərkən şairlik məktəbi olmadığı üçün mən də ona yaxın bir sahəni, jurnalistikanı seçməyə qərar verdim və hazırda hər iki sahədə qələmimi sınayıram”…
Əli Nəcəfxanlı 1957-ci il iyunun 2-də Sumqayıtda dünyaya gəlib. Şəhərdəki 17 nömrəli orta məktəbi bitirib. Ali təhsil aldıqdan sonra bir sıra yerlərdə çalışıb. Uzun müddət AzTV-də fəaliyyət göstərib. Hazırda "Xalq qəzeti"ndə işləyir. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı, yaradıcı insanları ilə bağlı silsilə məqalə və oçerkləri müntəzəm şəkildə dövlət mətbuatında çap olunur. Bədii yaradıcılıq nümunələri vaxtaşırı olaraq "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında, "Ədəbiyyat qəzeti", "525-ci qəzet" Türkiyə dərgiləri və digər mətbuat orqanlarında dərc edilir. Bir neçə şeirlər kitabı işıq üzü görüb. Respublikanın əməkdar jurnalistidir...
“Əməkhaqqı olaraq ilk dəfə məktəbli ikən “Sumqayıt” qəzetindən qonorar almışam. 1974-cü ildə isə mənə o vaxtkı Sintetik kauçuk zavodunda radio qovşağının diktoru kimi ilk maaş verilib. İkiillik zəruri stajım olmadığına görə həmin il universitetdə müsabiqədən keçə bilmədim deyə, orada işə düzəlib hərbi xidmətə qədər həmin vəzifədə çalışdım. Əsgərlikdən sonra jurfakın qiyabi şöbəsinə qəbul olundum. İlyarım fəhlə işlədim, 1979-cu ildən “Kimyaçı” qəzetində müxbir kimi çalışmağa başladım. Diplomlu jurnalist olunca isə, dövlət televiziyasına işə qəbul edildim və 20 ilə qədər orada çalışdım. Amma bütün “ilk”lərim Sumqayıtla bağlıdır. Bəlkə də ilk qonorarımı, ilk maaşımı Sumqayıtdan aldığım üçündür ki, hər zaman çörəyim olub, möhtaclıq hiss etməmişəm. Bu daSumqayıtla bağlı bin-bərəkətin, halallığın nəticəsidir. Sumqayıt, bax, belə mənə şəhərdir.”- söyləyir.
Bəli, o, hazırda "Xalq qəzeti"nin əməkdaşıdır. Bütün ömrü boyu kimdənsə, nədənsə yazıb. Yazdıqca özü də, qələmi də püxtələşib. Necə deyərlər, əvvəlcə imzasını tanıtdırıb, indi də imzası onu tanıtdırır. Bir insan kimi də dəyərlidir. Zəhmətkeş ailədə dünyaya gəlib. Halal süfrənin ətrafında böyüyüb boya-başa çatıb. Dostluqda sədaqətli, mədəni, mehriban, gülərüz adamdır...
Deyir ki:- “Peşəyə məhəbbət varsa, yorulmaq yoxdur. İndiyədək “Uğur olsun, Qarabağ”, “Ürəyimi döyən həvəs”, “Payız prospekti”, “Ürəyimdir yazanım”, “Söz yerə düşməsin” adlı bədii-publisistik və şeirlər kitablarım çap olunub. Eyni zamanda ingilis yazıçısı Corc Oruelin “Kataloniyaya məhəbbətlə”, “Birma günləri”, “Keşiş qızı”, Nil Geymanın “Koralina” və “Qapı arxası” əsərlərini dilimizə çevirərək çap etdirmişəm. Şəhərimizdəki münbit yaradıcılıq şəraiti bizi gözəl əsərlər yazmağa ruhlandırır. 2017-ci ildə şəhər rəhbərliyinin təşkilatçılığı ilə 60 illik yubileyim qeyd olunub, buna görə bir daha razılığımı biıdirirəm. Mənim hazırda üzərində işlədiyim kitablarım da var...”
Özünü sevdirməyi bacarır. Xeyir-şərdən, dəvət olunduğu tədbirlərdən heç vaxt geri qalmır. O ki qaldı şairliyinə dostlardan biri yerində deyib: “Əli yaxşı şairdir, amma jurnalistika onu qələm sahibi kimi talayır”. Əslində insanın şairlik təyinatını hansı səviyyədə icra etdiyini dəyərləndirməkdən ötrü bir şeirini nəzərdən keçirmək kifayət edir. Daha doğrusu, şairi şeirindən də tanımaq olur...
Zaman keçir, illər ötür. Budur, bu gün, iyunun 2-də Əli Nəcəfxanlının 69 yaşı tamam olur və o, 70-ə doğru sürətlə şütüyür. Yox, yox, o hələ qocalmayıb, qocalığın cavanlığını yaşayır. Əli bəyi ürəkdən təbrik edirik!.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.06.2026)
Azərbaycan kinosunun Qara seyidlər nəslindən olan dahisi
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
1936-cı ildə Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutunun kinorejissorluq fakültəsini bitirdikdə Hüseyn Seyidzadənin 28 yaşı var idi, əslən Qərbi Azərbaycandan olan bu istedadlı gəncin ürəyi Azərbaycan kinosuna yeni şedevrlər bəxş etmək üçün riqqətlə döyünürdü. O dövrdə Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutunun kinorejissorluq fakültəsini də hər adam bitirə bilməzdi...
Ali təhsil aldıqdan sonra azərbaycanlıların min bir tələyə salınıb sıxışdırıldığı doğma İrəvanına qayıtmadı, xeyli əvvəl əmək fəaliyyətinə başladığı Bakıya getdi, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləməyə başaldı, 1938-ci ildə "Bakılılar", "Böyük şəfəq", 1939-cu ildə "Ayna" filmlərinin çəkilişində rejissorluq etdi. Sonra o, daha böyük hədəflər naminə Leninqrada (indiki Sankt-Peterburq-red.) getdi, Kuleşov və kino əfsanəsi Eyzenşteynin rejissorluq emalatxanasında, "Lenfilm", "Mosfilm", Maksim Qorki adına kinostudiyada təcrübə keçdi, öz peşəsini təkmilləşdirdi...
Rejissor Hüseyn Seyidzadə 1910-cu il oktyabrın 15-də İrəvanda anadan olub. Görkəmli dövlət xadimi Həsən Seyidovun kiçik qardaşıdır. 1927-ci ildə Bakıda tikiş fabrikində əmək fəaliyyətinə başlayıb, sonra fəhlə teatrına daxil olub, aktyor köməkçisi kimi fəaliyyət göstərib. Bir ildən sonra o, Gənc işçi teatrının aktyoru olub. Sonra da, qeyd etdiyim kimi, Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutu.
Böyük Vətən Müharibəsi Hüseyn Seyidzadənin də arzularına çəpər çəkdi. Mövzular yalnız müharibə, vətənpərvərlik, əmək rəşadəti olamlıydı. 1943-cü ildə o, rejissor Niyazi Bədəlovla birgə “Ayna” adlı çəkməyə başaldı. Film bizə məlum olmayan səbəblərdən yarımçıq dayandırıldı. Bundan sonra yarımçıq qalan materiallardan istifadə edərək müharibə mövzusunda yeni bir film çəkdilər. İmran Qasımovun ssenarisi əsasında 1943-cü ildə hazır olan bu film müharibəyə sovqat göndərən insanların vətənpərvərlik duyğularından söhbət açırdı və "Sovqat" adlanırdı. Baş rolu Leyla Bədirbəyli ifa etdi.
Ta ki, 1953-cü ilə kimi rejissor öz saatını gözlədi. Həmin il kinostudiyada "Doğma xalqıma" bədii-sənədli filminin istehsalı başladı. Filmin quruluşu rejissor Yan Fridə tapşırılmışdı. Görkəmli rus kinorejissoru M. Rommun xahişindən sonra Hüseyn Seyidzadəyə də Yan Fridlə birgə bu filmi çəkməyə icazə verildi. Beləliklə, 1954-cü ildə Azərbaycanda ilk rəngli bədii-sənədli film müvəffəqiyyətlə çəkilib ekranlara buraxıldı. Məhz bundan sonra Hüseyn Seyidzadəyə müstəqil olaraq tammetrajlı bədii film həvalə olundu. H. Seyidzadənin çəkdiyi "O olmasın, bu olsun" filmi isə Azərbaycan kinosunda bir inqilab olub.
1956-cı ildə Bakının kinoteatrlarına tamaşaçı əlindən ayaq basmaq olmurdu. Film dahi Üzeyir Hacıbəylinin eyniadlı operettasını Sabit Rəhmanın ssenarisi əsasında ekranlaşdırılmışdı. Bununla da "O olmasın, bu olsun" Hüseyn Seyidzadəyənin quruluşunda Azərbaycan kino tarixində ilk rəngli bədii film kimi daxil oldu.
"O olmasın, bu olsun" Hüseyn Seyidzadə yaradıcılığının şah əsərlərindəndir. Filmin yaranma tarixi haqqında çox yazılıb. Film ekranlara çıxarılanda ona qarşı müəyyən tənqidi münasibətlər olsa da, onun müvəffəqiyyətinə kölgə sala bilmədi. Məsələn, bazarda qoçuların davası, Rüstəm bəyin evindəki qalmaqal, hamam səhnəsi və s. nöqsan kimi göstərilib. Əlbət ki, sovet ideologiyasının öz məansız və taftaloji qanunları vardı ki, bunları mədəniyyətə də şamil edirdilər. Ancaq bu film sevildi və öz rejissoruna böyük şöhrət gətirdi.
Azərbaycanda elə bir kino əsəri yoxdur ki, "O olmasın, bu olsun" qədər məşhur aktyor ansamblı toplaya bilsin. Bu, Azərbaycan aktyorlarının "kino qalereyası" olub. Təxminən ekrana çıxdığı iki-üç il ərzində artıq dünyanın 40-dan çox ölkəsində göstərilən bu film Azərbaycan kinosunun şöhrətini dünyaya yaydı. İran, İraq, Yaponiya, Avstriya, ABŞ, İsveçrə, Macarıstan və digər ölkələrin tamaşaçıları filmə böyük maraqla baxırdılar və elə bu gün də "O olmasın, bu olsun" dünyanı dolaşmaqdadır.
Hüseyn Seyidzadə 1969-cu ildə İsmayıl Şıxlının eyniadlı romanı əsasında yazdığı "Dəli Kür" ssenarisini ekranlaşdırıldı. Bu film onun şöhrətinə şöhrət qatdı. Moskva senzurası bəzi kadrlarda millətçilik izləri görüb kəssə belə film möhtəşəm alındı. Ardınca isə növbəti şedevrlər sıraya düzləndi - "Yenilməz batalyon" (1965), "Koroğlu" (1960), "Qayınana" (1978) bədii filmləri H. Seyidzadənin ən yaxşı rejissor işlərindəndir.
O, 1970-ci ildə Azərbaycan SSR-nin Əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülüb.
Hüseyn Seyidzadə mübariz sənətkar olub. O, sözünü açıq deməyi xoşlayırdı. Haqsızlığı sevməz, sənət buxovlarını qəbul etməzdi, buna görə də daim təqib edilir, incidilirdi. Tapdığı ürək xəstəliyi də bu səbəbdən idi. Son vaxtlar Natəvan haqqında film çəkmək istəyirdi. Lakin ölümü ilə əlaqədar bu baş tutmur. Hüseyn Seyidzadə Azərbaycan milli kino sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri kimi yüksək peşəkarlığı, işinə böyük məhəbbəti, son dərəcə təvazökar ziyalı nümunəsi ilə seçilən sənət adamlarından olub. Korifey sənətkarın yaradıcı irsi əsl mənada böyük məktəbdir.
Filmoqrafiya
1. Bakılılar (film, 1938)
2. Bir ailə (film, 1943)
3. Bütün qadağaların fövqündə (film, 2002)
4. Dəli Kür (film, 1969)
5. Doğma xalqıma (film, 1954)
6. Əbədi odlar ölkəsi (film, 1945)
7. Əlsiz adamlar (film, 1932)
8. Fəallıq (film, 1975)
9. İlk komsomol buruğu (film, 1930)
10. İşgüzar adamlar (film, 1977)
Hüseyn Seyidzadənin əmisi nəvəsi, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Katibliyinin rəisi – Prezidentin köməkçisi Dilarə Seyidzadə ustad sənətkarı sadə, xeyirxah, ürəyiaçıq bir insan kimi xatırlayır: “Hüseyn Seyidzadə çox gözəl insan idi. Ad günlərdə, məclislərdə biz bir yerə toplaşırdıq, onun maraqlı söhbətlərinə qulaq asırdıq. O gələn kimi məclisdə ayrı bir mühit yaranırdı. Biz onunla dost idik. Həqiqətən aktyor seçiminə böyük önəm verirdi və ciddi yanaşırdı.
Sözün əsl mənasında sənətkar idi. Ümumiyyətlə, Seyidzadələr ailəsi nəsilli-nəcabətli ailə olub. 19-cu yüzilliyin sonunda qədim Qəmərli kəndində yaşayıblar. Onların vaxtilə İrəvanda yaşadıqları ev indi uşaq bağçasıdır. Hüseyn müəllimin bacısı Həqiqət xanım Şərqdə ilk xanım ortoped-travmatoloqdur. O biri bacısı Zəhra xanım mühəndis idi. Qardaşları Həsən Seyidov Mərkəzi Komitədə kənd təsərrüfatı üzrə müavin, atam Bağır Seyidzadə görkəmli jurnalist, diplomat, nazir, İbrahim Seyidov təyyarə mühəndisi olub.
Ümumiyyətlə, o nəslə "Qara seyidlər" deyirdilər. Bu da onların ağır seyid olmaları ilə əlaqədardır. Ancaq təəssüf ki, belə bir ailənin üzvü, həm də əsl sənətkar, ustad olan Hüseyn Seyidzadə çox böyük haqsızlıqlara, ədalətsizliklərə düçar oldu. Ürək ağrısı tapdı. Həm də təəssüf ki, ömrünün sonuna qədər tək-tənha yaşadı. O, həqiqətən də bütün qəlbi ilə sənətinə, xalqına bağlı idi. Belə olmasaydı, Rac Kapurun dəvətini qəbul edib Hindistana gedər, vəd edildiyi kimi, filmləri dünyaya çıxarılardı. O, bu təklifi qəbul etmədi. Doğma vətənini, Azərbaycanını başqa ölkəyə dəyişmədi. Burda qarşılaşdığı haqsızlıqlara, ədalətsizliklərə, maneələrə, ağrılara baxmayaraq. Millətinə, xalqına, vətəninə bağlı bir sənətkar kimi yaşayıb və həyatını bu cür başa vurdu”.
Hüseyn Seyidzadə 1979-cu il iyunun 2-də vəfat edib. Bakıda küçələrdən biri onun adını daşıyır.
Onun fəaliyyətinin dərindən araşdırılıb öyrənilməsi bir tərəfdən kino tariximizin tədqiqi, digər tərəfdən xalqın mənəvi yaddaşının yeni nəslə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.06.2026)
Onu Azərbaycanın ən dahi heykəltaraşı adlandırırlar
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Adlı-sanlı bir nəslin şəcərəsində yer tutmaq həm rahat irəliləmək imkanı verir, həm də boyuna böyük məsuliyyət qoyur. Gərək o nəslin ad-sanına uyğun birisi olasan. Xüsusən, mədəniyyət sahəsində nəsil dinastiyaları parlaya bilirlər. Hacıbəylilər, Şuşinskilər, Vəkilovlar... Və bu sırada əlbəttə ki, Qaryağdılar...
Cəlal Qaryağdı 1914-cü il iyunun 2-də Şuşa şəhərində anadan olub. Şuşanın məşhur Qaryağdılar nəslinin nümayəndəsi, böyük xanəndə Cabbar Qaryağdıoğlunun qardaşı oğludur. Erkən yaşlarında ata-anasını itirib, onu xalası ilə nənəsi böyüdüb. 1927-ci ildə Cəlal Bakıya gəlib. Burada Rəssamlıq Məktəbinə qəbul olunub.
Sonra təhsilini Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında (1932–1935) davam etdirir, lakin maddi imkansızlıq ucbatından təhsilini yarımçıq qoyaraq Bakıya qayıdıb. 30-cu illərdə qəzetlərdə rəssam, həm də Rəssamlıq Məktəbində müəllim olaraq çalışıb. 40-cı illərdə heykəltaraşlıq əsərlərini yaratmağa başlayıb.
Böyük Vətən müharibəsi illərində cəbhə qəzetlərində siyasi karikaturalarla çıxış edib, müharibədən sonra insanların bədii obrazları üzərində işləyib. Heykəltaraşlığın müxtəlif janrlarında əsərləri var. Monumental-dekorativ heykəltaraşlıq onun yaradıcılığında əsas yer tutub. Əsərləri üçün obrazların yığcamlığı və milli kolorit səciyyəvidir.
İçərişəhərin qala divarlarının yaxınlığında görkəmli satirik şair M.Ə.Sabirin heykəli (memar Ə.İsmayılov və Q.Əlizadə ilə birgə, 1958-ci il) Cəlal Qaryağdının ilk böyük işlərindən biridir.
C.Qaryağdının monumental-dekorativ heykəltaraşlıq əsərləri bədii ifadəliyi və dinamikliyi ilə diqqəti cəlb edir. Nəriman Nərimanovun heykəli (1972), Sovet İttifaqı Qəhrəmanı general Həzi Aslanovun abidəsi (1983, Lənkəran) Azərbaycan heykəltaraşlığının qiymətli nümunələri sırasına daxildir.
Bakıda vaxtilə Lenin (indiki Azadlıq) meydanında qoyulmuş V.İ.Leninin heykəllərini də C.Qaryağdı yaradıb. İdeologiya öz yerində. Amma həqiqətən də bu abidə çox möhtəşəm idi, bolşevik liderinə bütün SSRİ və sosialist ölkələrində ucaldılan ən gözəl abidələrdən biri hesab edilirdi.
Sənətkar həmçinin Qara Qarayevin, Fikrət Əmirovun, Bülbülün, Niyazinin, Cahangir Cahangirovun və başqalarının büstlərini yaradıb.
Əsərləri
- M. Əzizbəyov, P. A. Çaparidze və İ. T. Fioletovun büstləri (1937)
- Moskvada Ümumittifaq kənd təsərrüfatı sərgisinin Azərbaycan pavilyonu üçün kənd təsərrüfatı mövzusunda yaratdığı barelyeflər (1939)
- Samur-Dəvəçi kanalının kənarında qoyulmuş "Kolxozçu" fiquru (1939)
- Bakıda Nizami muzeyinin qərb fasadının lojasında M. P. Vaqifin heykəli (1939–1940)
- Sovet İttifaqı Qəhrəmanları A. Quliyevin büstü (1945) və İ. Məmmədovun barelyefi (1944)
- Görkəmli inqilabçı Bünyad Sərdarovun abidə - büstü (1946)
- Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasının motivləri əsasında "Fərhad Bisütun dağını yararkən" barelyefi (1947)
Mükafatları
- "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı
- "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı
- "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni
- "Şərəf nişanı" ordeni
Dahi heykəltaraş 1 yanvar 2001-ci ildə vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.06.2026)
Xalq artisti Mobil Əhmədovun anım günüdür
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Azərbaycanmusiqixəzinəsinə çoxqiymətli, yüksək əyarlı daş-qaşlar bəxş edibdir ulu Gəncəmiz, Nizami yurdumuz.
Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Mobil Əhmədov da belə birisidir.
Mobil Əhmədov 10 sentyabr 1931-ci ildə Gəncədə doğulub. 1955-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbinə daxil olub. Mədəniyyət onu çəkirdi, amma yolayrıcındaydı, bilmirdi hansı səmtə üz tutsun. Bir il sonra isə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına qəbul edilib və Bülbülün sinfində oxuyub. 1961-ci ildə təhsilini başa vuraraq bir neçə ay Dövlət Radiosunun xorunda işləməyə başlayıb. Sentyabr ayında Musiqili Komediya Teatrına solist dəvət olunub. Elə həmin vaxtdan da qırx ilə yaxın teatrın əksər tamaşalarında əsas partiyaları ifa edib.
Teatrın yetmişdən çox tamaşasında oynamaqla zəngin yaradıcılıq irsi yaradıb, bir neçə rolunu müxtəlif quruluşlarda ifa edib. Müxtəlif təhsil ocaqlarında pedaqoji fəaliyyət göstərib. Sənət dostlarının yüzlərlə şarjını çəkib. Radionun fondunda 600-dən çox lent yazısı, 40 valı var.
Aktyor-müğənni Azərbaycanın əməkdar artisti və xalq artisti fəxri adlarına layiq görülüb.
Klassik operettalarda və klassik milli dramaturgiya əsasında yazılmış musiqili komediyalarda oynadığı rollar:
- Sərvər və Rüstəm bəy, Əsgər ("Məşədi İbad" və "Arşın mal alan", Üzeyir bəy Hacıbəyov);
- Heydər bəy ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadənin eyniadlı əsəri əsasında libretto müəllifi Şəmsi Bədəlbəyli. Bəstəkarlar Ramiz Mustafayev və Vasif Adıgözəlov);
- Məhəmmədhəsən əmi ("Danabaş kəndinin əhvalatları", Cəlil Məmmədquluzadənin eyniadlı əsəri əsasında libretto müəllifi Cənnət Səlimova, bəstəkar Oqtay Kazımov).
Müasir mövzulu musiqili komediyalarda ifa etdiyi səhnə surətləri:
- Tuğay ("Bir dəqiqə", Məhərrəm Əlizadə və Hacı Xanməmmədov);
- Nadir ("Qızıl axtaranlar", Həsən Seyidbəyli və Tofiq Quliyev);
- Ayaz ("Qaynana", Məcid Şamxalov və Zakir Bağırov);
- Alay ("Gözün aydın", Məhərrəm Əlizadə və Fikrət Əmirov);
Tərcümə əsərlərində oxuduğu partiyalar:
- Zurab ("Tiflis nəğməsi", Levon Cubabiriya və Şota Milorava);
- Kote ("Keto və kote", Vladimir Dolidze);
- Elbrus ("Sevgilimin anası", Georgi Xuqayev və A. Ovanov).
Filmoqrafiya
- Qara daşlar (film, 1956)
- Aktrisanın təbəssümü (film, 1974)
- Üzeyir ömrü (film, 1981)
- Məkanın melodiyası (film, 2004)
- Cümhuriyyətə doğru üç addım (film, 2008)
- Yeni il gecəsində (film, 1958)
Mobil Əhmədov uzun sürən xəstəlikdən sonra tam 20 il əvvəl - 2006-cı il iyun ayının 3-də 75 yaşında Bakı şəhərində vəfat edib, Gəncə şəhərində dəfn olunub.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(03.06.2026)
Everest zirvəsinə qalxan ilk azərbaycanlı qadın
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Opponnenetlərim mənimlə mübahisə edə bilərlər ki, alpinistin mədəniyyət portalına nə dəxli. Dəxli var. Çünki mədəniyyət yeganə təmrindir ki, bütün digərlərinin tərkibində özünü göstərir. Nəzakət, əxlaq, davranış qaydaları hər bir sahədə dominantlıq təşkil etdiyindən, bunlar da yüksək dərəcəli mədəni insan kateqoriyasına aid olduğundan, mədəniyyətin rolu hədsiz və danılmazdır.
Beləliklə, alpinist mədəniyyəti...
Everest zirvəsinə qalxan ilk azərbaycanlı qadın Elmira Aslanova 1982-ci il 3 iyun tarixində anadan olub. 1989-cu ildə ailəsi ilə birlikdə Ukraynanın Luqansk vilayətinin Karpovo-Krepenko kəndinə köçmüşdür. Bir il sonra ailəsi bu dəfə Sverdolvsk (indiki Doljansk) şəhərinə köçməli olub.
2000–2005-ci illərdə Elmira Aslanova Xarkov Milli V. N. Karamzin Universitetində təhsil alıb və ingilis, alman dilləri üzrə filoloq, tərcüməçi, həmçinin ingilis dili və ədəbiyyatı müəllimi ixtisasına yiyələnib.
Elmira Aslanova alpinist fəaliyyətinə 2018-ci ildə Nepalda Torong-La (5416 m) aşırımından keçməklə trekking yürüşü ilə başlayıb. Daha sonra Tibetə səfər edərək 5600 m hündürlükdə yerləşən Kailas dağının ətrafında koranı tamamlayıb.
Əsas yüksəlişləri
- Kailas dağı, Dolma La aşırımı (Çin, 05.2018) — 5600 m
- Ağrı dağı (Türkiyə, 10.2020) — 5165 m
- Kazbek (Gürcüstan, 07.2021) — 5033 m
- Kilimancaro (Tanzaniya, 11.2021) — 5895m
- San-Fransisko (Çili, 01.2023) — 6018 m
- Ojos-del-Salado (Çili, 01.2023) — 6893 m
- Akonkagua (Argentina, 02.2023) — 6960.8m
- Everest (Çin–Nepal, 19.05.2023) — 8848.86 m
- Bazardüzü (Azərbaycan, 31.07.2023) — 4466 m
- Şahdağ (Azərbaycan, 17.09.2023) — 4243m
8 avqust 2025-ci ildə – Dünya Alpinizm Günündə Elmira Aslanovanı Everest zirvəsinə aparan yoldan bəhs edən "Arzunun dalınca" sənədli filmi təqdim olunub. Film FICTS kinofestivalında Documentary – Individual Sport kateqoriyasında qalib olub.
25 dekabr 2025-ci ildə isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycanda idmanın inkişafında xidmətlərinə görə Elmira xanım “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(03.06.2026)
Gürcünün Azərbaycan sevgisi
İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Qəmər Topuriya Tiflisin Şeytanbazar adlı məhəlləsində anadan olub. Qonşuları azərbaycanlı ailəli olduğuna görə Azərbaycan türkcəsində danışa bilirdi. Rus dilində beş sinif həcmində təhsil alıb. Əsl adı Tamara Vissarionovna Topuriya olan Qəmər xanım milliyyətcə gürcü olub. "Qəmər" onun təxəllüsüdür.
15 avqust 1902-ci ildə dünyaya gələn Qəmər Topuriya uşaqlıqdan qəlbində teatr sevgisini daşıyıb, səhnəyə çıxmasının ikinci ilindən tamaşaların proqramlarında adı belə - soyadsız Qəmər yazılıb. Aktrisalıq fəaliyyətinin dördüncü ilindən həm "Qəmər xanım", həm də "Qəmər Topuriya" imzaları ilə çıxış edib. Bəzi proqramlarda "Şəms Qəmər" kimi təqdim olunub. İlk dəfə dəfə 1917-ci ildə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bəxtsiz cavan" tamaşasında "Qulluqçu" obrazında səhnəyə çıxıb.
O, 1918–1920-ci illərdə Tiflisdə və Bakıda müxtəlif truppaların hazırladıqları tamaşalarda, 1922–1925-ci illərdə Tiflis Dövlət Azərbaycan Teatrında işləyib. 1925-ci ilin əvvəllərində Bakıya dəvət olunan Qəmər Topuriya ömrünün sonunadək Azərbaycan Dram Teatrında aktrisalıq edib.Bəli, gürcü qızının Azərbaycan sevgisi böyük olub.
17 iyun 1943-cü ildə o, "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülüb.
İfa etdiyi əsas rollar
- "Arşın mal alan", Üzeyir Hacıbəyov — Gülçöhrə və Asya
- "Məşədi İbad", Üzeyir Hacıbəyov — Gülnaz
- "Ər və arvad", Üzeyir Hacıbəyov — Minnət xanım
- "Evliykən subay", Zülfüqar Hacıbəyov — Pərzad
- "Əlli yaşında cavan", Zülfüqar Hacıbəyov — Gülcahan
- "Müsibəti-Fəxrəddin", Nəcəf bəy Vəzirov — Mələk xanım
- "Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə — Nazlı və Zeynəb
- "Topal Teymur", Hüseyn Cavid — Olqa
- "Səyavuş", Hüseyn Cavid — Firəngiz
- "Dubrovski", Aleksandr Puşkin — Anna Sovişina və Anna Qlobova
- "Tufan", Aleksandr Ostrovski — Kabanixa
- "Cehizsiz qız", Aleksandr Ostrovski — Oqudalova
- "Günahsız müqəssirlər", Aleksandr Ostrovski — Korinkina
- "Göy quş", Moris Meterlink — Gecə məlaikəsi
- "Məkr və məhəbbət", Fridrix Şiller — Ledi Milford
- "Fiqaronun toyu", Pyer Bomarşe — Qrafinya
Mükafatları
- Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı
- "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı
- "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
Qəmər Topuriya uzun sürən xəstəlikdən sonra 3 iyun 1947-ci ildə Bakıda vəfat edib.
Allah rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(03.06.2026)
Bölgələrdə də 1 İyun–Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü qeyd olunub
”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi
Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin təşəbbüsü, Mil-Muğan Regional Təhsil İdarəsinin Beyləqan rayon sektoru və Mil-Muğan Regional Mədəniyyət İdarəsinin Beyləqan rayonu üzrə mədəniyyət müəssisələrinin birgə təşkilatçılığı ilə 1 İyun – Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə Heydər Əliyev parkında təşkil olunan tədbirdə məktəblilər, müəllimlər, valideynlər və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edib.
Tədbir çərçivəsində Uşaq-Gənclər İnkişaf Mərkəzinin şagirdlərinin əl işlərindən ibarət rəsm sərgisi nümayiş etdirilib, gənc idmançılar və şahmatçılar öz bacarıqlarını təqdim ediblər. Uşaqlar üçün müxtəlif əyləncəli proqramlar, musiqili nömrələr və maraqlı təqdimatlar təşkil olunub.
Tədbirdə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Yeganə Məmmədova, Mil-Muğan Regional Mədəniyyət İdarəsinin Beyləqan rayon nümayəndəsi Məhəmməd Qələndərov və Mil-Muğan Regional Təhsil İdarəsinin Beyləqan rayon sektorunun müdiri Elvin Abbasov çıxış edərək uşaqları bayram münasibətilə təbrik edib, ölkəmizdə uşaqların hərtərəfli inkişafı, təhsili və rifahının təmin olunmasının dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıblar. Bildirilib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində uşaqların təhsili, istedadlarının üzə çıxarılması və sağlam mühitdə böyümələri üçün geniş imkanlar yaradılıb.
Bayram proqramı çərçivəsində məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin fidanları və məktəblilər rəngarəng rəqs nömrələri ilə çıxış edib, Uşaq Musiqi Məktəbinin və ümumtəhsil müəsisələrinin şagirdləri tərəfindən şən musiqilər və xor kompozisiyaları təqdim olunub. Uşaqların hazırladıqları səhnəciklər, mahnılar və yaradıcı çıxışları iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Uşaqlara unudulmaz anlar yaşadan bayram tədbiri yüksək əhval-ruhiyyə ilə başa çatıb.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.06.2026)
Günel Rəcəb və onun “Orfolənd”i
Hərflərin sehirli ölkəsinə xoş gəlmisiniz
İlahə Ümidli, Niderlanddan
“Ədəbiyyat və incəsənət” üçün
“– Biz nə uğrunda döyüşürük?
– Yazı.
– Niyə?
– Yazı yaddaşdır. Yazı itsə tariximiz itər…”
Hər il olduğu kimi bu il də may ayı mütaliəmi, 1 İyun – Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə xüsusi olaraq uşaq ədəbiyyatına ayırdım. Seçimim müəllim, pedaqoq, uşaq yazıçısı Günel Rəcəbin “Orfolənd” əsəri oldu.
Günel Rəcəbin “Orfolənd” əsəri oxucunu hərflərin sehrli ölkəsinə aparan, yazının mənasını sadəcə texniki bacarıq deyil, yaddaş, şahidlik və varlıq kimi təqdim edən bənzərsiz bir uşaq romanıdır. Bu əsər yazının taleyə, xatirəyə və kimliyə çevrildiyi bir dünyanı qurur, elə bir dünya ki, orada hərf itərsə, tarix də itə bilər. “Yazı yaddaşdır” fikri bu kitabda sadəcə cümlə kimi yox, ideya, dəyər və fəlsəfə xüsusundadır.
Günel Rəcəbin yaratdığı “Orfolənd” həm uşaq təxəyyülünün sərhədsizliyinə, həm də yetkin müəllim müşahidəsinin dəqiqliyinə söykənir. Əsərdə hərflər obrazlaşır, səfər motivi ilə yol başlayır, mifoloji qatla pedaqoji baxış bir-birinə ilmə-ilmə hörülür.
“Orfolənd” yalnız uşaqlara xitab edən bir mətn deyil, o, valideynlər, müəllimlər və uşaq dünyasını anlamağa çalışan hər kəs üçün çoxsəsli bir çağırışdır. Elə buna görə də əsərin mərkəzində çox sadə, amma dərin bir sual dayanır: yazı itərsə, nə itər?
“Oxucu–yazıçı söhbətləşməsi” layihəm çərçivəsində bu dəfə uşaq dünyasına yaddaş və cəsarət prizmasından baxan Günel Rəcəbdən aldığım müsahibəni oxucularla paylaşmaqdan məmnunluq duyuram.
Günel xanım, Sizcə yazı nədir? Yazı zamanın izi ola bilərmi?
Yazı daha çox şahiddir. Zamanın şahidi. Ən gözəl anlarımızın şahidi Məsələn, övladlarımızın yazdığı məktubların, valideynlərin yazıb qoyduğu kiçik qeydlərin şahidi.
Necə oldu ki, “Orfolənd” kimi bir əsər yazmaq qərarına gəldiniz?
Bir ara məktəbəqədər uşaqlara dərs deyirdim. Qrupda bir qonşu qızı vardı, Nailə. Çox ağıllı qız idi. Dayanmadan sual verən, yüksəkdən danışan, hər şeylə maraqlanan. Xoşum gəlir belə uşaqlardan. Bircə xətti pis idi. Bir də çox cəsarətli idi. Cəsarətli olduğu üçün də uşaqlar onu sevməzdi. O qızın xəttinə görə cəzalandırılıb, əslində, cəsarətinə görə mükafatlandırıldığını təsəvvür edirdim.
Əgər “Orfolənd” yazılmasaydı, daxilinizdə hansı hiss yarımçıq qalardı?
Hər birini ayrı-ayrı düşünüb ağlımda qurduğum o dünya – Yazıstan yox olardı. Onunla birlikdə orda yaşayan sakinlər, qəhrəmanlarım yox olardı. Yaratdıqlarım yox olardı. Bu da məni məyus edərdi. Xatırladıqca oxucularımla paylaşmadığım üçün təəssüf hissi keçirərdim.
“Orfolənd”i yazarkən uşaq Günel, yoxsa yetkin Günel sizə yol göstərirdi?
Bir tərəfdən yetkin Günel. Çünki bu bir müəllimin müşahidələridir. Bu bir müəllimin dərs prosesində ağlına gələn maraqlı ideyalardır: Məsələn, “Ğ” hərfinin başında şlyapa gəzdirməsi, otağının başdan-başa şlyapa kolleksiyasından ibarət olması, saitlərin samitlərin soyadlarının “li” hissəciyi ilə bitməsi (Saitlilər, Samitlilər) və s. Bir tərəfdən də uşaq Günel. Hadisələrə onun gözü ilə baxmaq, onun anlayacağı dildə yazmaq. Hər ikisi bir-birinə kömək edib.
Bu kitabın dünyasını qurarkən Azərbaycan nağıl və mifoloji düşüncəsi sizə necə təsir etdi?
Nağılların, mifoloji mətnlərin təkraralanan motivləri var ki, bu əsərdə də ondan istifadə etmişəm. Xüsusən də, nağıllarda istifadə edilən başlanğıc motivlərindən biri “Səfər” motivindən. Qəhrəmanı səfərə təhrik edən qadağa və o qadağanı pozma. Ümumiyyətlə, qəhrəmanın yolunu nağıllarımıza xas motivlər əsasında qurmağa çalışdım. Orfo, əslində, sehrli köməkçi rolunu oynayır. Bundan başqa, “Til” adlı əjdahanı yaradarkən müəllimlərin şagirdlərə tez-tez dediyi “Bu hərfi niyə yemisən? Acmısan?” kimi ifadəsi hər dəfə yadıma düşəndə bir əjdaha obrazı gəlib dururdu gözümün qabağında. Amma qəddar obraz kimi təsvir etmək istəmədim onu. Ona görə də Qocanın cəzalandırdığı hərfləri udaraq xilas edir. Qədim türk dilinə istinad edərək adını “Til” qoydum.
Sizcə əsərdəki simvol və metaforaları uşaq oxucu hiss edə bilirmi, yoxsa bu daha çox böyüklər üçün gizli qatdır?
Həm böyüklər, həm kiçiklər üçündür. Balaca oxucular simvolları, motivlərin anlamını, matofaraları, bəlkə də, dərindən başa düşməzlər. Amma bu metaforalar şüuraltına təsir edir. Məsələn, adətən nağıllarda qəhrəmanlar binar oppozisiyaya uyğun olaraq ya mənfi, ya da müsbət qəhrəman tiplərinə bölünürlər. Amma bu əsərdə tam müsbət və ya tam mənfi obrazlar yoxdur. Mənfi obrazın belə “mənfi” olma səbəbləri var. Həyatda olduğu kimi insanlar müxtəlifdir.
Sizcə uşaq kitabı yazan müəllifin əxlaqi sərhədləri haradan başlayır və harada bitir?
Uşaq yazıçısı üçün əxlaqi sərhədlər uşağın dünyasını qorumaqdan başlayır. Mənim üçün bu sərhədlər uşağın təmiz duyğularına, təhlükəsizliyinə və inkişafına hörmətlə yanaşmaq deməkdir. Yazıçı fantaziyasını sərbəst işlədə bilər, amma zorakılığı, nifrəti, ayrı-seçkiliyi və ya uşağın psixologiyasına zərər verə biləcək mövzuları cazibədar göstərməməlidir. Əxlaqi sərhəd o yerdə bitir ki, müəllif uşağın düşüncə azadlığını, empatiya qabiliyyətini və ümidini gücləndirir. Yəni sərhəd qadağadan çox, məsuliyyət hissidir: uşağa həm maraqlı hekayə təqdim etmək, həm də onu sevgi, dostluq və dürüstlük kimi dəyərlərlə tanış etmək.
Uşaq oxucuya nəsihət vermədən dəyər aşılamaq nə qədər çətindir?
İndiki uşaqlara nəsihət vermək böyük ustalıq tələb edir. Çünki onlar açıq öyüd-nəsihəti tez hiss edir və çox vaxt da bu cür nəsihəti qəbul etmirlər. Əgər onlara nəyisə aşılamaq istəyiriksə, bu öyüd-nəsihəti hekayəyə toxumaq lazımdır. Qəhrəmanla empati quran kiçik oxucular qəhrəmanın hərəkətlərini təhlil edir, nəticələr çıxarır və sonda doğru olanı seçir. Yazıçının müdrikliyi birbaşa nəsihətlər şəklində hiss edilməməlidir, onun göstərdiyin yolun işığı hekayədə hiss edilməlidir.
Sizcə bugünki uşaqlar fantaziya ədəbiyyatından nə gözləyir və “Orfolənd” bu gözləntiyə cavab verirmi?
İlk öncə, “Bugünki uşaqlar” ifadəsində diqqətli olmaq lazımdır. Çünki indiki uşaqlar həddindən artıq çox informasiya ilə əhatələniblər və fantaziya kitabından gözləntiləri əvvəlkilərdən fərqlidir. Bugünki uşaqlar fantaziya ədəbiyyatından sadəcə sehrli dünyalar gözləmir. Onlar həm macəra, həm də öz həyatları ilə bağlı suallara cavablar axtarırlar. Fantaziya kitabı onların təxəyyülünü genişləndirməli, amma eyni zamanda gündəlik hisslərinə – dostluq, qorxu, ümid, cəsarət – toxunmalıdır. Uşaqlar fantastik hekayələrdə özlərini görmək, qəhrəmanlarla birgə böyümək və çətinlikləri aşmaq istəyirlər. Yəni onlar fantaziyadan həm qaçış, həm də güc gözləyirlər: bir tərəfdən reallıqdan uzaqlaşmaq, digər tərəfdən reallığa daha güclü qayıtmaq.
Sizcə uşaq ədəbiyyatı yazmaq böyüklər üçün yazılan ədəbiyyatdan daha məsuliyyətlidir, yoxsa fərqli cür məsuliyyət tələb edir?
“Daha çox” və ya “daha az” olduğunu deyə bilmərəm, sadəcə “fərqli”dir. Uşaq ədəbiyyatı yazmaq böyüklər üçün yazmaqdan fərqli bir məsuliyyət tələb edir. Böyüklər üçün yazıçı daha çox estetik, bədii və intellektual məsuliyyət daşıyır. Uşaq yazıçısı isə həm bunları, həm də uşağın psixoloji inkişafını, duyğularını və dünyagörüşünü nəzərə almalıdır. Yəni məsuliyyətin miqdarı deyil, mahiyyəti dəyişir. Uşağa yazmaq demək, onun gələcək düşüncə və dəyərlərinə toxunmaq deməkdir. Bu, yazıçını daha diqqətli, daha həssas və daha məsuliyyətli edir. Böyüklər üçün yazıda sərhədlər daha genişdir, uşaqlar üçün yazıda isə sərhədlər daha incədir.
“Orfolənd”i oxuyan valideynlər üçün gizli bir mesajınız varmı?
Əlbəttə. Övladlarınızı sevin, onlarla birgə vaxt keçirin. Bütün dünya onlara qarşı olsa da, onlara inanın, onların yanında olun, onlara dəstək olun. Necə ki, Aynurun anası qızına inanırdı, onu sevirdi.
Bir pedaqoq kimi fikriniz maraqlıdır: qırmızı xətti keçən uşaqlarla, o xətti keçə bilməyən uşaqların gələcək yolunda hansı fərqlər yaranır?
Qırmızı xətti keçmək cəsarət istər. Cəsarətli addımlar insana uğur gətirər. Bəzən biz kifayət qədər savadlı, kifayət qədər səriştəli olsaq da, öz yerimizi tapa bilmirik. Addım atmağa, yeni qərarlar verməyə cəsarət etmirik. Onda da öz sevmədiyimiz vəziyyətimizlə barışmalı oluruq. Odur ki, Aynur kimi qırmızı xətti keçmək lazımdır!
Sizcə müxtəlif ixtisaslar üzrə belə bədii əsərlərin yazılması həmin sahələrin öyrənilməsinə nə dərəcədə müsbət təsir göstərə bilər?
Bu istiqamət uşaq ədəbiyyatında aktualdır. Məsələn, türk uşaq ədəbiyyatında “Ege ile Ece”, elə bizdə də “Balabilgə nəşrləri”ndə seriya çap olunmuşdu: “Həkim Bilgə”, “Polis Bilgə” və s. Düşünürəm ki, bu cür kitablar həm peşə seçimi ilə bağlı uşaqlara kömək ola bilər, həm də dünyagörüşünün artırılmasında və ya fənnin tədrisində yardımçı vasitə kimi istifadə oluna bilər.
Doğrudanmı insanın “xətti” onun xarakterinin göstəricisidir?
Bu mövzuda elmi və ya psixoloji tədqiqatlar varmı? Bu əsəri yazarkən qrafologiya haqqında çox oxudum. Yazı həm şüurlu, həm də şüuraltı proseslərin təsiri altında formalaşır. İnsanın daxili xüsusiyyətlərini əks etdirə bilər. Lakin bu elmin nəticələri də mübahisəlidir. Amma hansısa şərq ölkəsində belə rəvayət edirdilər ki, məmur işə götürərkən onun xəttinə baxırdılar. Əgər xətti gözəldirsə, deməli, səbrlidir. Şeir yaza bilirsə, deməli, yaradıcı təfəkkürü var. Uşaqlarda da bu belədir. Məktəbəqədər təhsildə hərflər öyrətməzdən əvvəl qırıq-qırıq xətləri birləşdirmək öyrədilir, kiçik motorika inkişaf etdirilir. Bu həm də uşaqlarda diqqəti formalaşdırır. Diqqət, yaddaş, məntiq erkən inkişafın əsasını təşkil edir.
Bəs Sizcə insan öz taleyinin yazısını dəyişə bilərmi?
Dəyişə bilər. İstəmək, dua etmək, arzulamaq, o arzuya enerjiyə yükləmək, hətta o arzunu yazmaq belə onun gerçəkləşməsinə yardımçı olacaq. Hətta kitabı əldə edənlər əlavə bir vərəq əldə edir. Lələk muzeyindən gəlmiş mandala. Lələk şəkilli mandalanın arxasında arzunun gerçəkləşməsi üçün qeydlər də var. Əsas nə istədiyini bilmək, vəziyyət xoşuna gəlməyəndə bunu qəbul etmək, bu vəziyyəti dəyişmək istəməkdir. Hər şey anlamaqdan başlayır. İnsan nə istədiyini anlamalıdır. Bunun üçün insan özüylə danışmağı, özünü dinləməyi bacarmalıdır. Bu isə elə də asan deyil.
(31 may 2026-cı il)
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.06.2026)
“ASAN Viza”- 10 il
1 iyun 2026-cı il tarixində “ASAN Viza” sisteminin yaradılmasından 10 il ötür.
“ASAN Viza” sistemi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 1 iyun tarixli müvafiq Fərmanına əsasən yaradılıb və sistemin idarəedilməsi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən həyata keçirilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına ASAN-dan verilən məlumata görə, ötən 10 il ərzində “ASAN Viza” Azərbaycanın viza prosedurlarını dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan milyonlarla istifadəçi üçün daha əlçatan, sürətli və müasir formada təqdim edib. Bu günədək sistem vasitəsilə 5 milyondan çox elektron viza verilib.
“ASAN Viza” www.evisa.gov.az elektron viza portalı vasitəsilə, həmçinin Azərbaycan Respublikasında yerləşən beynəlxalq hava limanlarında vizaların verilməsi istiqamətləri üzrə fəaliyyət göstərir.
Sistemin yaradılmasının 10 illiyi ilə əlaqədar Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda reallaşan xüsusi təşəbbüs çərçivəsində “ASAN Viza” 10 illik fəaliyyətin sevincini xarici qonaqlarla bölüşüb.
Ölkəmizə gələn xarici vətəndaşlar da öz növbəsində əlamətdar hadisə münasibətilə təbriklərini çatdırıb, xidmətin fəaliyyətini yüksək qiymətləndiriblər.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.06.2026)
Çində keçirilən Beynəlxalq Ailə Günündə Azərbaycan mədəniyyəti təqdim olunub
Çinin Suzhou şəhərində yerləşən Suzhou Singapore International School (SSIS) tərəfindən təşkil olunan ənənəvi Beynəlxalq Ailə Günü (International Family Day) tədbirində Azərbaycan da uğurla təmsil olunub.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı AzərTAC-a istinadən xəbər verir ki, bu il Azərbaycan stendi Suzhou şəhərində yaşayan azərbaycanlıların təşəbbüsü ilə təşkil edilib. Stendin hazırlanması və təqdimat işlərində Solmaz Əsədzadə, Rüfət Əsədzadə, Xədicə Qasımova, Fidan Qasımova və Çiçək Quliyeva fəal iştirak ediblər.
Tədbirin təşkilində və Azərbaycanın layiqli şəkildə təqdim olunmasında Azərbaycanın Çindəki səfirliyi də yaxından dəstək göstərib. Səfirliyin təqdim etdiyi milli atributlar, tanıtım materialları və digər dəstək vasitələri Azərbaycan guşəsinin daha zəngin və cəlbedici şəkildə qurulmasına mühüm töhfə verib.
Azərbaycan guşəsində ölkəmizin zəngin mədəni irsi, milli dəyərləri və kulinariya nümunələri xarici qonaqlara təqdim olunub. Stend Azərbaycan bayrağı, milli atributlar və ölkəmizin turizm potensialını əks etdirən materiallarla bəzədilib. Tədbir iştirakçılarına Azərbaycan haqqında məlumat verilib, ölkəmizin tarixi, mədəniyyəti və müasir inkişafı barədə təqdimatlar keçirilib.
Gün ərzində yüzlərlə xarici qonaq Azərbaycan stendini ziyarət edib, milli mətbəximizlə tanış olub və ölkəmiz haqqında məlumat əldə edib. Xüsusilə Azərbaycan mətbəxinə, milli musiqisinə və mədəniyyətinə böyük maraq göstərilib. Qonaqlar Azərbaycan haqqında məlumatlandırılıb, ölkəmizin qonaqpərvərlik ənənələri və zəngin mədəni irsi nümayiş etdirilib.
Tədbir çərçivəsində Azərbaycan milli musiqisi və rəqsləri də təqdim olunub. Məktəbin müxtəlif ölkələri təmsil edən şagirdləri, valideynləri və qonaqları Azərbaycan mədəniyyətini yaxından tanımaq imkanı əldə ediblər.
Təşkilatçılar bildiriblər ki, belə beynəlxalq tədbirlər Azərbaycanın dünyada tanıdılması, mədəniyyətimizin təbliği və müxtəlif xalqlar arasında dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu təqdimat ölkəmizin müsbət imicinin formalaşdırılmasına və Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq auditoriyaya çatdırılmasına öz töhfəsini verib.
Azərbaycan stendinin iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılanması ölkəmizin zəngin mədəniyyətinin beynəlxalq mühitdə tanıdılması istiqamətində uğurlu addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.
Qeyd edək ki, hər il minlərlə insanın iştirak etdiyi tədbirdə dünyanın müxtəlif ölkələrini təmsil edən ailələr öz milli mədəniyyətlərini, adət-ənənələrini və mətbəxlərini təqdim edirlər. Tədbirdən əldə olunan gəlir isə yerli və beynəlxalq xeyriyyə təşəbbüslərinə yönəldilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.06.2026)
