Rəqsanə Babayeva,

”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi

Tarixdə elə günlər var ki, onlar sadəcə bir tarix kimi yadda qalmır; həmin günlər bütöv bir xalqın taleyinə çevrilir, gələcəyini müəyyən edir və millətin həyatında dönüş nöqtəsi yaradır. Azərbaycan xalqı üçün belə müqəddəs və unudulmaz günlərdən biri də Qurtuluş Günü – 15 İyun Milli Qurtuluş Günüdür. Bu tarix Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yenidən doğuluşun, sabitliyin, xalq birliyinin və milli iradənin qələbəsi kimi yaşayır.

Azərbaycan 1991-ci ildə öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra xalq böyük ümidlərlə gələcəyə baxırdı. Uzun illərdən sonra azad yaşamaq, öz dövlətini qurmaq, öz bayrağını yüksəltmək hər bir azərbaycanlının ən böyük arzusu idi. Lakin müstəqilliyin ilk illəri gözlənildiyindən daha ağır keçdi. Ölkədə siyasi qarşıdurmalar yaranmış, hakimiyyət uğrunda mübarizə güclənmiş, iqtisadi vəziyyət pisləşmiş, xalqın rifahı aşağı düşmüşdü. Xarici təhlükələr, daxildə isə yaranmış xaos Azərbaycanı olduqca təhlükəli vəziyyətə sürükləyirdi. Hətta dövlət müstəqilliyinin itirilməsi qorxusu yaranmışdı.

Belə çətin bir dövrdə xalq anlayırdı ki, ölkəni bu böhrandan çıxarmaq üçün güclü iradəyə, siyasi təcrübəyə və xalq sevgisinə sahib olan bir liderə ehtiyac var. Azərbaycan xalqı üzünü öz böyük oğluna – Heydər Əliyev çevirdi.

1993-cü ilin 15 iyun tarixində Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan tarixində yeni bir səhifə açdı. Həmin gün ölkədə yaranmış siyasi böhranın qarşısı alınmağa başladı. Dövlət idarəçiliyində nizam yarandı, xalqın gələcəyə olan inamı yenidən formalaşdı. Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsindən xilas oldu və məhz buna görə həmin gün tariximizə Milli Qurtuluş Günü kimi həkk olundu.

Heydər Əliyev yalnız siyasi lider deyildi. O, xalqının taleyini öz taleyi hesab edən, dövlətçiliyi hər şeydən üstün tutan uzaqgörən rəhbər idi. Onun hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə sabitlik bərpa edildi, ordu quruculuğuna başlanıldı, iqtisadi islahatlar həyata keçirildi və Azərbaycan beynəlxalq aləmdə öz yerini möhkəmləndirməyə başladı.

Bu gün Azərbaycan güclü dövlətdirsə, dünyada söz sahibi kimi tanınırsa, bunun təməlində məhz o dövrdə atılmış mühüm addımlar dayanır. Çünki dövlət yalnız sərhədlərlə qorunmur. Dövlət xalqın birliyi, milli dəyərlərə bağlılıq və düzgün idarəçilik sayəsində ayaqda qalır.

15 İyun biz gənclərə də böyük mesaj verir. Tarixi unutmaq olmaz. Keçmişini bilməyən xalq gələcəyini sağlam qura bilməz. Bugünkü nəsil anlamalıdır ki, müstəqillik sadəcə əldə edilmir, onu qorumaq da böyük məsuliyyət tələb edir. Dövlətə sevgi, vətənə bağlılıq və milli dəyərlərə hörmət hər bir vətəndaşın əsas borcudur.

Qurtuluş Günü bir daha sübut etdi ki, xalq və lider bir olduqda ən ağır sınaqlardan belə keçmək mümkündür. Azərbaycan tarixinin bu mühüm günü bizə göstərir ki, bəzən bir insanın qətiyyəti bütöv bir millətin gələcəyini xilas edə bilir.

Bu gün 15 İyuna baxarkən biz sadəcə keçmişi xatırlamırıq. Biz bu günü Azərbaycanın güclənməsinin başlanğıcı, xalqımızın ayaqda qalmasının simvolu və gələcək nəsillərə ötürüləcək böyük bir tarixi dərs kimi dəyərləndiririk.

Çünki Qurtuluş yalnız bir günün adı deyil. Qurtuluş — xalqın öz dövlətini, öz gələcəyini və öz taleyini qorumağı bacardığı tarixi zəfərdir.

Azərbaycan tarixində bəzi günlər var ki, onlar zaman keçdikcə daha da dəyər qazanır. 15 İyun da məhz belə tarixdir — bir xalqın ümidsizlikdən ümidə, qarışıqlıqdan sabitliyə, təhlükədən inkişafa doğru atdığı ən böyük addım.

15 İyun – Azərbaycanın xilası, dövlətçiliyimizin qorunması və gələcəyə açılan yolun başlanğıcıdır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.06.2026)

Elman Eldaroğlu,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Deyir ki:- “Azərbaycan və Rusiya hökuməti əlaqələrin inkişafında maraqlıdır. Bu maraq da hər iki ölkə prezidentlərinin siyasi iradəsi ilə bağlıdır, onların verdiyi göstərişlərə uyğun olaraq aparılır. Hökumətlər tərəfindən yaradılan şəraitdən iş adamları mütləq istifadə etməlidirlər. Biz bir yerdə sahibkarları daha aktiv fəaliyyət göstərməyə, Azərbaycan-Rusiya iqtisadi əlaqələrində yaranmış geniş potensialdan daha səmərəli istifadə etməyə çağırırıq...”

Mənşəcə fars dilinə aid, amma dilimizə qədim dövrlərdə keçən “Şahin” kəlməsi təkcə yırtıcı quş növünü ifadə etmir həm də, məcazi mənada cəsarət, qürur və mərdliyi təmsil edir. Eyni zamanda hərbi təyyarəçilərə verilən obrazlı addır...

Bir zamanlar onunla eyni məhəllədə yaşayan ermənilər onun özü və ailəsi haqqında maraqlı məlumatlar paylaşıblar. Dediklərinə görə, onun doğulub böyüdüyü ailə Noyemberyan rayonunun Cuvevan kəndində yeganə azərbaycanlı ailə olub. Guya anası kənddə hamıya qızıl üzük paylayırdı. Hətta Cuvevanlılardan biri iddi edir ki: “O, ermənicə əla bilirdi, onunla mübahisə etmək olmurdu”. Sinif yoldaşlarından biri isə deyir ki, onun adı sinif jurnalında "Şagin" kimi yazılırmış. Orta məktəbi də qızıl medalla bitirib, məktəbin sevimlisi olub...

Nə isə, indi keçək onun tərcümeyi halına. O, 1965-ci ilin iyun ayının 13-də Ermənistan adlanan Qərbi Azərbaycanda dünyaya gəlib. Atası Abdulla Mustafayev Qazax qəzasının Qaymaqlı kəndindəndir.1989-cu ildə M. Voznesenski adına Maliyyə-İqtisad İnstitutunun Bakı filialını bitirib. 1990–1991-ci illərdə Bakı Baş Tikinti İdarəsində baş mühasib işləyib. 1991–1992-ci illərdə "Spektr" kiçik müəssisəsində baş mühasib, 1992–1999-cu illərdə Nəsimi rayonu üzrə Dövlət Vergi Müfəttişliyində dövlət vergi müfəttişi, böyük dövlət vergi müfəttişi, baş dövlət vergi müfəttişi və şöbə rəisi vəzifələrində çalışıb. 1999–2000-ci illərdə Baş Dövlət Vergi Müfəttişliyində İqtisadi Təhlil, Uçot, Hesabat və Vergi Daxilolmalarının Proqnozlaşdırma İdarəsində şöbə rəisi, 2000–2003-cü illərdə AR Vergilər Nazirliyinin İqdisadi Təhlil və Uçotun Təşkili İdarəsinin rəis müavini, rəisi, 2003–2005-ci illərdə Dövlət Neft Şirkətində mərkəzi mühasibatlığın baş mühasibi, İqtisadiyyat və Uçot İdarəsinin, 2005–2006-cı illərdə SOCAR-ın iqtisadi məsələlər üzrə vitse-prezidenti, 2006–2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikası vergilər nazirinin birinci müavini vəzifələrində işləyib. 2008–2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının İqtisadi inkişaf naziri, 2013–2016-cı illərdə isə Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat və sənaye naziri olub və 2016-cı ildə İqtisadiyyat naziri vəzifəsinə təyin edilib. 2019-cu ildən isə Baş nazirin müavini vəzifəsində çalışır. Bəli, bəli, söhbət Şahin Mustafayevdən gedir. “Şöhrət” və “1-ci dərəcəli Vətənə xidmətə görə” ordenləri ilə təltif olunan, Azərbaycan Stolüstü Tennis Federasiyasının prezidenti Şahin müəllimdən...

...O dünyaya gələndə həftənin bazar günü olub. Elə ona görə də təbii liderlik qabiliyyəti, yüksək ambisiyası və ətrafa saçdığı parlaq enerjisi ilə seçilir. Təbii cazibəsi sayəsində diqqət mərkəzində olmağı sevir və hər zaman rəhbər olmağa layiqdir. Xəyal gücü yüksəkdir, qarşısına qoyduğu hədəflərə çatmaq üçün əzmlə çalışır. Daxili gücünə güvənən adamdır. Yaxınlarını qorumaq üçün hər cür səxavət göstərə bilir. Şəxsi azadlığına çox önəm verir və bəzən də öz qüruru ilə üz-üzə qalır...

Bəli, iyunun 13-ü 61 yaşı tamam olur. 61 rəqəmi mələklərin numerologiya sistemində yeni başlanğıcların, ailə həyatındakı müsbət dəyişikliklərin və ruhsal inkişafın simvolu hesab olunur. Bu rəqəm, keçmişdə qurulan möhkəm təməllər üzərində irəliyə doğru cəsarətli addımlar atmağı ifadə edir. Quranda isə 61-ci surə Saff surəsidir. Həmin surənin 1-ci və 2-ci ayələrində deyilir: “Ey iman gətirənlər! Etməyəcəyiniz şeyləri nə üçün deyirsiniz? Etməyəcəyiniz şeyləri deməyiniz Allah dərgahında nifrətlə qarşılanar.” O ki qaldı, Mendeleyevin cədvəlinə, burada 61-ci element Prometiumdur. O, lantanidlər qrupuna daxil olan radioaktiv və nadir torpaq metalıdır. Təbiətdə çox az miqdarda tapılır və əsasən uranın parçalanma məhsulu olaraq laboratoriyalarda süni yolla əldə edilir...

Xülasə, Şahin Müstafayevin ad günü mübarək olsun!..

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.06.2026)

(Xalq şairi Səməd Vurğunun Şəmkirdəki 120 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbirindən təəssüratlar)

Ramiz Göyüşov,

AYB-nin üzvü.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

Bu günlərdə Şəmkirdə yaddaqalan bir gün yaşadıq...

Söhbət Şəmkir Rayon Kimya-Biologiya Təmayüllü Liseydə, Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbirdən gedir...

...1997-ci il mart ayının 11-də Xalq şairi Səməd Vurğunun 90 illik yubileyinə həsr olunmuş yubiley gecəsində, xalqımızın Ümummilli lideri Heydər Əliyev özünün yubiley nitqində deyirdi: “Biz Səməd Vurğunun ruhu qarşısında baş əyərək deyə bilərik: Əziz şairimiz! Sənin canın qədər sevdiyin Azərbaycan bu gün müstəqil dövlətdir. Sənin canın qədər sevdiyin xalqın bu gün azaddır. Bu gün mən bir daha bəyan edirəm ki, biz Səməd Vurğunun ruhunu gələcəkdə də şad edəcəyik...”. Bu kəlamlar səslənən vaxtdan 30 il keçir... və Ulu öndərin kəlamları öz təsdiqini tapmaqda davam edir...

Bu il Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə böyük şairimizin 120 illik yubileyi ölkəmizin hər yerində qeyd edilir. Əslində Vurğunsevərlər, ümumiyyətlə poeziyasevərlər üçün bu il “Vurğun ili”dir...

Hələ sağlığında istər Azərbaycan ədəbi və ictimai mühitində öz müasirləri arasında, istərsə də o zamanın Sovet İttifaqına daxil olan respublikaların xalqlarının ən görkəmli sənətkarları arasında böyük şöhrət qazanmış, vətəni Azərbaycanı sonsuz məhəbbətlə sevən, bu qədər yüksək nüfuza malik ikinci bir şəxs göstərmək çətindir.

O, öz varlığı, istedadı, zəkası, dünyagörüşü, vətənsevərliyi, intellektual səviyyəsi, ünsiyyətcilliyi, səxavəti, cəsarəti və mərdliyi ilə hamıdan seçilirdi və bu keyfiyyətləri ilə mənsub olduğu Azərbaycan xalqına şöhrət, hörmət, nüfuz gətirirdi. Səviyyəsindən asılı olmayaraq, Səməd Vurğun iştirak edən istər rəsmi, istərsə də ziyafət məclislərində aparıcı, söz sahibi, tədbirin təşkilatçısı rolunda çıxış edirdi.

Səməd Vurğun istər Azərbaycan ədəbiyyatında, istər ictimai həyatında, istərsə də xalq arasında əfsanələşmiş nadir şəxsiyyətlərdən biridir.

Onun fiziki yoxluğundan 70 il keçir. Lakin xalq hələ də onun həyatından, yaradıcılığından, elmi və ictimai fəaliyyətindən xatirələr, əfsanələr danışılır.

Ötən bu illər ərzində Səməd Vurğuna olan ümumxalq məhəbbət azalmır, bu məhəbbət yeni nəsillərə ötürülür və O, xalqımızın, vurğunsevərlərin qəlbində yaşamaqdadır...

...Biz—Liseydə keçirilən yubiley tədbirinin iştirakçıları, Xalq şairinə olan böyük məhəbbətin bir daha şahidi olduq.

Tədbirə bir-neçə gün bundan əvvəl Liseyin direktoru Səməndər Həsənovdan dəvət almışdıq...

Məktəbin girişi qapısından, həyət-bacasından, sinif otaqlarına, Akt salonunadək hər yerdə bir səliqə-səhman, nizam-intizam hökm sürür, xoş bir ab-hava adamı öz ağuşuna alırdı.

Düşünürəm ki, təhsildə, təlim-tərbiyədə əldə etdiyi uğurlara görə respublikamızın təhsil ocaqları arasında öncül yerlərindən birini tutan bu təhsil müəssisəsinin kimya biologiya təmayüllü lisey olmasına baxmayaraq, ədəbiyyat və poeziyaya, o cümlədən Səməd Vurğun yaradıcılığına marağın yüksək səviyyədə olması təqdirəlayiq və örnək hal kimi qiymətləndirilməlidir...

Həmin gün liseyə böyük şairimiz Səməd Vurğunun ruhu hakim kəsilmişdi.

Təbii ki, tədbirin ən mötəbər iştirakçıları, həmin tədbiri ərsəyə gətirən liseyin pedaqoji kollektivi və şagirdləri idi.

Bununla belə, Şəmkir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Rəşad Tağıyevin və onun müavini Aynur Abdullayevanın, Şəmkir Rayon Təhsil Sektorunun müdiri Elşən Ələsgərovun, Bakıdan, Gəncədən, Qazaxdan, Kəlbəcərdən və ətraf rayonlardan gələn tanınmış elm, ədəbiyyat, poeziya və sənət adamlarının iştirakı tədbirə xüsusi bir sanbal verirdi və qeyd etməyi zəruri hesab edirəm ki, Rayon İcra Hakimiyyətinin və təhsil sektorunun rəhbərliyinin tədbirə bu yanaşması, dövlət başçısının yerlərdə apardığı siyasətə və böyük şairin xatirəsinə münasibətin təzahürü idi.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin möhtəşəm sədaları, qəhrəman şəhidlərimizin əziz xatirəsini yad etməklə başlanan tədbiri giriş sözü ilə açan İcra hakimiyyətinin başçısı Rəşad Tağıyevin böyük şairin həyatı, yaradıcılığı və fəaliyyəti barədə yığcam, əhatəli və mükəmməl çıxışı tədbir iştirakçılarının marağına və alqışına səbəb oldu. Çıxış edən qonaqların - filologiya elmləri doktoru, professor Rustam Kamalın, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri Ramiz Göyüşovun, Rafail İncəyurd-İsmayılovun, Mustafa Rasimoğlunun, ADA Universitetinin Qazax Mərkəzinin əməkdaşı Yeganə Göyüşlünün, Azərbaycan Universitetinin İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin müdiri Qalib Rəhimlinin, Gəncə Dövlət Universitetinin müəllimi Vüsal Hicranın, Əməkdar Mədəniyyət İşçisi, şair Məzahir Hüseynzadənin çıxışlarında səslənən fikirləri böyük şairin şəxsiyyətinin, yaradıcılığının, elmi və ictimai fəaliyyətinin, Azərbaycan sevgisinin, ədəbiyyatımız qarşısında xidmətlərinin, ictimai fikir tarixində yerinin indiki və gələcək nəsillərə çatdırmağa yönəlmişdi və yubiley iştirakçıları, xüsusilə gənclər tərəfindən rəğbətlə qarşılandı.

Tədbirin ən maraqlı hissəsi liseyin şagirdləri tərəfindən hazırlanmış səhnələrlə, şairin məşhur şeirlərinin səsləndirilməsi ilə bağlı idi. Şagirdlər tərəfindən şairin “Vaqif” dramından səhnə, “Ananın öyüdü”, “Şair nə tez qocaldın sən” şeirləri əsasında hazırlanmış kompozisiyalar, səslənən məşhur şeirləri, səmimi, maraqlı idi və şagirdlərin Xalq şairinin irsinə sevginin nümayişi və onların istedadının təzahürü idi.

Tədbirdə sazla söz qoşa addımlayırdı. Göyçə-Kəlbəcər aşıq mühitinin tanınmış nümayəndələri Mirəli Mehdiyev və Yolçu Salmanlı öz maraqlı ifaları ilə tədbir iştirakçılarına xoş bir ovqat bəxş etdilər. Tədbirin aparıcısı, liseyin müəllimi Məhəmməd İsmayıloğlu öz maraqlı təqdimatları ilə tədbirə xüsusi bir ovqat bəxş edirdi.

Təvəzökarlıqdan uzaq da olsa qeyd edirəm ki, tədbirdə, mənim tərəfimdən yazılmış, Böyük şairin 120 illik yubileyinə həsr edilmiş və yubileyi ərəfəsində işıq üzü görmüş “Ellər yaşadacaq şair ömrünü” kitabımın həmin tədbirdə Liseyin direktoru Səməndər müəllimə hədiyyə etməyimdən bir qürur hissi keçirdim.

Bütünlüklə arxasında gərgin zəhmətin məhsulu olan tədbir Xalq şairi Səməd Vurğuna olan sevgidən yaranmışdı və şairə olan el məhəbbətinin təzahürü idi. Bu möhtəşəm tədbirə görə liseyin direktoru Səməndər Həsənova, müəllim və şagird kollektivinə bir vurğunsevər kimi bir daha təşəkkürümü bildirirəm. Şairin məşhur şeirindən bir bənd yada düşür:

                           Ellər uzadacaq şair ömrünü,

                           Min il yaşasam da ölməyəcəyəm.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.06.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Onu görər-görməz rejissor Oqtay Mirqasımovun eyniadlı filmindəki rolunu xatırlayaraq deyirəm:

– “Günaydın, mələyim!”

– Günaydın... (gülümsəyir)

– “Günaydın, mələyim”də gənc aktrisanı sıxışdıran hegemon, qəddar aktrisa rolunu canlandırırsınız. Təzə-təzə sənətə gələndə özünüzə qarşı həminmünasibətigörmüşdünüz?

– 1978-ciildə AkademikMilliDramTeatrınınovaxtkı baş rejissoruTofiqKazımov Əkrəm Əylisinin “Quşuuçanbudaqlar” tamaşasındaoynamaq üçünməniteatradəvətetdi. Ozamanmən İncəsənət İnstitutunun üçüncü kursundaoxuyurdum. Tamaşayakənardandəvətolunanyeganə aktrisamənidim. Məmmədrza Şeyxzamanov, MirvariNovruzova, HəsənağaTurabov, SəməndərRzayev, Hacı İsmayılov, YaşarNuri, İlhamNamiqKamallabərabərhəmintamaşada çıxış edəcəkdim. ŞeyzamanovlaMirvarixanımdahayaşlı nəsil, Turabovgilortanəsilsayılırdı və xoşbəxtidimki, nəsillərinmüştərəkişində mənimdə adımvaridi. “Quşuuçandağlar”dansonraortanəslidemirəm, ammayaşlı nəsilməni özününkü kimiqəbuletdi, doğmamünasibətgöstərdi. Birincitamaşadansonramənə müxtəliftamaşalardarollarverdilər. Bilirdimki, institutubitirəndənsonrateatrtəyinatımı tələbedəcək. Belə də oldu, həmin vaxtdan doğma teatrdayam…

Bunlar jurnalist Nadir Yalçının tanınmış aktrisa Bəsti Cəfərova ilə müsahibəsindən fraqmentlərdir.

Bəsti Əli qızı Cəfərova 13 iyun 1959-cu ildə Bakıda doğulub. 1976-cı ildə Bakı şəhəri 82 nömrəli tam orta məktəbi bitirib və həmin ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub.

Tələbəlik dövründə baş rejissor, Əkrəm Əylislinin "Quşu uçan budaqlar" psixoloji dramını tamaşaya hazırlayan Tofiq Kazımovun dəvətilə Akademik Milli Dram Teatrına çağırılıb və adı çəkilən əsərdə Səltənət rolunu oynayıb.

Milli rejissorlarımızın fəxri, səhnə klassiklərimizin cərgəsində layiqli yer tutan, böyük sənətkar Adil İsgəndərovun kursunda təhsil alan Bəsti Cəfərova ali təhsilini 1980-ci ildə başa vurub. Təyinatla Akademik Milli Dram Teatrına göndərilib və aktyor truppasına aktrisa götürülüb.

Bəsti Cəfərova Akademik Milli Dram Teatrda işləyə-işləyə rejissor Vaqif İbrahimoğlunun Tədris teatrında hazırladığı özünün işləməsində "Mən Dədə Qorqud…" (Oğuz Xatunu və Dəli Domrulun anası), Antuan de Sent Ekzüperinin "Təskinlik verməyi unutmayın" ("Kiçik şahzadə", Qızılgül, Göl çiçəyi, və Fanarçı), Yuğ Dövlət Teatrında Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın "Heydərbaba" əsəri əsasında səhnələşdirildiyi "Salam" (Qadın) əsərlərinin tamaşalarında da cazibəli rollar oynayıb.

Akademik teatrda oynadığı rollar səhnə təcəssümündə daha geniş şəkildə üzə çıxıb. Həmin teatrın səhnəsində Səltənət ("Quşu uçan budaqlar", Ə. Əylisli), Nazlı ("Əliqulu evlənir"), Bənövşə ("Nişanlı qız" S. Rəhman), Qadın ("Sizi deyib gəlmişəm…", Anar), Əsmər ("Günah", R. Əlizadə), Bədidə və Nigar ("Qanlı Nigar", S. Şendil), Gülruh ("Şeyx Xiyabani"), Azadə xanım ("Dəlilər və ağıllılar"), Ağabəyim ağa ("Hökmdar və qızı") və s.

Aktrisa Azərbaycan Dövlət Televiziyasında hazırlanan Pəri ("Solğun çiçəklər", Cəfər Cabbarlı), Gülay ("Ər və arvad" Mar Bayğıyev), Alina ("Astana", Anatoli Dudarev), Rəna ("Analar" Əzizə Cəfərzadə), Ağabəyim ağa ("Güllələnmiş heykəllər" Hüseynbala Mirələmov) əsərlərinin tamaşalarında də əlvan rollarla iştirak edib.

Bəsti Cəfərova 1989-cu ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti, 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub. 2013-cü ildə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğu Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində professor elmi adına layiq görülüb. 30 aprel 2014-cü ildə Prezident mükafatına və 6 may 2016-cı ildə isə Prezidentin Fərdi Təqaüdünə layiq görülüb.

28 oktyabr 2019-cu ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülüb. 29 oktyabr 2019-cu ildə "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" ilə təltif edilib. 2023-cü ildə Elm və Təhsil nazirinin müvafiq əmrinə əsasən Azərbaycan Respublikası qabaqcıl təhsil işçisi döş nişanı ilə təltif edilib.

Teatr səhnəsində rolları

- Səltənət ("Quşu uçan budaqlar", Əkrəm Əylisli)

- Nazlı ("Əliqulu evlənir", Sabit Rəhman)

- Luiza Bruk ("Səhra yuxuları", Anar)

- Ripsime ("Şərqli diş həkimi", Akop Paronyan)

- Zeynəb və Arzu ("Kimdir haqlı?", Bəxtiyar Vahabzadə)

- Pakizə ("Mirzə Şəfi", Nəbi Xəzri)

- Qadın ("Sizi deyib gəlmişəm...", Anar)

- Bənövşə ("Nişanlı qız", Sabit Rəhman)

- Əsmər ("Günah", Rəhman Əlizadə)

- Bədidə və Nigar ("Qanlı Nigar", Sadıq Şendil)

Filmoqrafiya

- Ömrün yolları (film, 1982)

- Astana (film, 1986)

- Qürbətdən gələn səda (film,1987)

- Solğun çiçəklər (film, 1987)

- Analar (film, 1988)

- Yaramaz (film, 1988)

- Canavar balası

- Doğan Günəş (film, 2002)

Bir daha qeyd etdiyim müsahibəyə qayıdaq…

– Mərhum rejissor Vaqif İbrahimoğlu ilə də yaradıcılıq əlaqələriniz olub. Halbuki o tamam fərqli rejissor düşüncəsinə sahib idi.

– Azdramaya təyinatımı alandan sonra Vaqif İbrahimoğlu məni Rəsul Rzanın “Qanun” adlı pyesi əsasında ssenariləşdirilmiş televiziya tamaşasının məşqlərinə dəvət etdi. Mən institutda tamam başqa məktəb keçmişdim. Vaqif İbrahimoğlu isə tamam fərqli metodlarla işləyirdi. “Tədris” teatrının nəzdində “Eksperimental” teatr yaratmışdı.

O mənə dedi ki, gəl, mənim teatrımda məşq elə, bu sənin üçün yaxşı olacaq. Razılaşdım və məşqlərə qoşuldum. O vaxtlar elə bilirdim Vaqif məndən 20-25 yaş böyükdür. Sonralar universitetdə müəllim işləyən zaman Elmi Şuranın iclasında məni 50, Vaqifi 60 yaş münasibətilə təbrik edəndə bildim ki, bizim, cəmi, 10 yaş fərqimiz var...

Hərdən ondan məsləhət istəyirdim, çox pis vaxtlarda mənəvi dəstək olurdu. Onunla dostluğumuz yaradıcılıq müstəvisində də uğurlu oldu. Vaqif mənə Ekzüperinin “Balaca şahzadə”sində üç rol – fənərçi, çöl çiçəyi və qızılgül rollarını həvalə etdi. Baş rol da verə bilərdi, amma dedi ki, sən onsuz da Azdramada baş rolları oynayacaqsan, sənə aktrisa kimi “sınmaq” lazımdır...

 “Tədris” teatrında Vaqif İbrahimoğlunun “Mən Dədə Qorqud” tamaşasında da oynamışam. 1981-ci ildə Xalq yazıçısı Anarın “Səhra yuxuları” tamaşasını qurmaq üçün Vaqifi Azdramaya dəvət etdilər və o həmin tamaşada mənə də rol verdi. 1989-cu ildə Həsənağa Turabov Vaqifə imkan yaratdı, 4-cü səhnədəki böyük məşq zalımızı ona verdi və o, “Yuğ” teatrının əsası qoydu və mən paralel olaraq, “Yuğ”da işə başladım.

Bir mövsüm “Yuğ”da “Heydərbabaya salam” tamaşasında oynadım. Vaqif mənə dedi ki, Azdramada ştatdan ayrıl, bütün gücünü “Yuğ”a həsr et. Razılaşmadım, ənənəvi teatr mənim üçün doğma idi. Vaqif müəllimin tamaşalarının fəlsəfi qatı dərin idi. Amma mən onların içində olmuşdum deyə, hər şeyi başa düşürdüm. Bununla belə, mən “Yuğ”çu olmadım...

– Sizinlə həmsöhbət olmaq maraqlı idi.

– Minnətdaram...

O zabitənin və ciddiyyətin arxasında dayanan insanpərvərliyi hiss etdiyim üçün Bəsti Cəfərovadan məmnun ayrıldım. Bizim səhnəmiz bitdi. O isə növbəti tamaşanın məşqinə hazırlaşırdı...

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.06.2026)

Bəhruz Məmmədov,

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı,NaxçıvanMuxtarRespublikasınınəməkdarmüəllimi, dosent.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

“Mən bütün həyatımı xalqa xidmət etməyə həsr etmişəm, bundan sonra da bu yolla gedəcəyəm, başqa yolum yoxdur. Vətənə, xalqıma, millətimə məhəbbət, müstəqil Azərbaycan dövlətinə, Azərbaycan Respublikasına hədsiz məhəbbət mənim həyatımın mənasıdır, məzmunudur.”

HEYDƏR ƏLİYEV

“Biz öz taleyimizin sahibiyik. Azərbaycan xalqı heç vaxt öz iradəsindən dönməyəcək və müstəqilliyini əbədi yaşadacaqdır.”

İLHAM ƏLİYEV

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində taleyüklü əhəmiyyətə malik hadisələr sırasında 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü xüsusi yer tutur. Bu tarix yalnız siyasi hakimiyyət dəyişikliyini ifadə etmir, eyni zamanda müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudluğunun qorunması, dövlətçilik ənənələrinin bərpası və ölkənin gələcək inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm dönüş nöqtəsi kimi xarakterizə olunur. Məhz 1993-cü ilin iyun hadisələri nəticəsində Azərbaycan dövlətçiliyi dağılmaq təhlükəsindən xilas olmuş, sonrakı dövrdə ölkənin siyasi sabitliyi, iqtisadi inkişafı və beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi üçün etibarlı zəmin yaradılmışdır.

XX əsrin sonlarında müstəqilliyini bərpa etmiş Azərbaycan Respublikası ilk illərdə ciddi siyasi, iqtisadi və hərbi çağırışlarla üzləşmişdi. Dövlət idarəçiliyində təcrübəsizlik, daxili siyasi qarşıdurmalar, iqtisadi böhran, Ermənistanın hərbi təcavüzü və separatizm meyilləri ölkəni dərin böhran vəziyyətinə sürükləmişdi. Xüsusilə 1993-cü ilin iyununda yaranmış vəziyyət Azərbaycan dövlətçiliyinin gələcəyini ciddi sual altına qoymuşdu. Hakimiyyət institutlarının fəaliyyət qabiliyyətini itirməsi, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsinin real xarakter alması və ölkənin müxtəlif bölgələrində separatçı meyillərin güclənməsi dövlətin parçalanması riskini artırmışdı.

Belə mürəkkəb və taleyüklü şəraitdə xalqın tələbi ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müasir tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. 1993-cü il iyunun 15-də onun Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ölkədə siyasi sabitliyin bərpasına, dövlət idarəçiliyinin yenidən qurulmasına və milli maraqlara əsaslanan inkişaf strategiyasının formalaşdırılmasına imkan yaratdı. Sonrakı dövrdə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər nəticəsində vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi aradan qaldırıldı, qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirildi, separatizm meyillərinin qarşısı alındı və dövlət hakimiyyətinin vahid mərkəzdən idarə olunması təmin edildi.

Milli Qurtuluşdan sonra başlanmış dövlət quruculuğu prosesi Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin əsaslarını formalaşdırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı, demokratik təsisatların inkişafına şərait yaradıldı, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə əsaslanan islahatlar həyata keçirildi. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi dövlət quruculuğunun mühüm nailiyyətlərindən biri kimi tarixə düşdü.

Azərbaycanın müasir inkişaf konsepsiyasının mühüm istiqamətlərindən biri də milli iqtisadiyyatın gücləndirilməsi olmuşdur. 1994-cü ildə imzalanan və ölkənin iqtisadi tarixində dönüş nöqtəsi hesab edilən “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarına inteqrasiyasını təmin etdi, xarici investisiyaların cəlb olunmasına geniş imkanlar açdı və ölkənin uzunmüddətli iqtisadi inkişafının əsasını qoydu. Neft strategiyasından əldə olunan gəlirlərin məqsədyönlü şəkildə insan kapitalının inkişafına, infrastruktur layihələrinə və sosial rifahın yüksəldilməsinə yönəldilməsi Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşmasına xidmət etdi.

Ümummilli Lider tərəfindən müəyyənləşdirilmiş siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə uğurla davam etdirilmişdir. Son iyirmi ildən artıq müddətdə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun aparıcı siyasi, iqtisadi və hərbi güc mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji təhlükəsizliyi sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının inkişaf etdirilməsi və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət Azərbaycanın qlobal nüfuzunun artmasına mühüm töhfə vermişdir.

Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişaf tarixində yeni mərhələnin əsasını təşkil edən ən mühüm hadisələrdən biri 2020-ci ildə qazanılmış tarixi Zəfərdir. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində 44 günlük Vətən müharibəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyünün böyük hissəsi bərpa olundu. Bu qələbə təkcə hərbi uğur deyil, eyni zamanda beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin təmin olunması, tarixi ədalətin bərpası və milli dövlətçilik ideyasının təntənəsi kimi qiymətləndirilir.

2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri isə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam təmin olunması ilə nəticələndi. Bununla da ölkənin bütün ərazisində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşu bərpa edildi və müstəqillik tarixində ilk dəfə olaraq dövlət hakimiyyətinin suverenliyi tam şəkildə təmin olundu. Beləliklə, 1993-cü ildə Milli Qurtuluşla başlayan dövlətçilik missiyası 2023-cü ildə tam suverenliyin bərpası ilə öz məntiqi zirvəsinə çatdı.

Hazırda Azərbaycan yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa-quruculuq proqramları həyata keçirilir, “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı təmin edilir, müasir şəhərsalma və iqtisadi inkişaf modelləri tətbiq olunur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ölkənin sosial-iqtisadi inkişafının yeni lokomotivinə çevrilməkdədir.

Tarixi proseslərin təhlili göstərir ki, Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixinin başlanğıc nöqtəsi olmaqla yanaşı, ölkənin sonrakı inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən fundamental siyasi hadisədir. Bu gün müstəqilliyini möhkəmləndirmiş, ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam təmin etmiş Azərbaycan Respublikası regional və qlobal miqyasda söz sahibi olan nüfuzlu dövlət kimi çıxış edir. Əldə olunmuş bütün nailiyyətlərin əsasında isə xalqın iradəsi, milli birlik, güclü dövlətçilik ənənələri və Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu siyasi kursun Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi dayanır.

Milli Qurtuluş Günü müasir Azərbaycanın siyasi tarixində yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də dövlətçiliyimizin davamlılığını, milli həmrəyliyi və gələcəyə inamı ifadə edən mühüm ideoloji-siyasi dəyərdir. Milli Qurtuluşdan başlanan yol Azərbaycanı Zəfərə, Zəfər isə tam Suverenliyə aparmışdır. Bu gün Azərbaycan xalqı həmin tarixi yolun nəticəsi olaraq qalib, güclü və müstəqil dövlətin vətəndaşı olmaq qürurunu yaşayır.

“Ədəbiyyat və incəsənət!”

(14.06.2026)

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə Sumqayıt şəhərində bayram tədbiri keçirilib. Tədbirdə Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, şəhərin idarə, müəssisə və təşkilatlarının kollektivləri, şəhid ailələri, qazilər və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edib.

Əvvəlcə tədbir iştirakçıları Ümummilli Lider Heydər Əliyevin şəhərin mərkəzində ucaldılmış abidəsini ziyarət edərək önünə gül dəstələri düzüblər, dahi şəxsiyyətin əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad ediblər.

Sumqayıt Muğam Mərkəzində keçirilən tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Azərbaycanın müstəqilliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.

Sonra Milli Qurtuluş Gününün tarixi əhəmiyyətini əks etdirən sənədli film nümayiş etdirilib. Filmdə Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində üzləşdiyi mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət, dövlətçiliyin ciddi təhlükələrlə üz-üzə qalması, xalqın təkidli tələbi ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı və ölkənin sabitlik, inkişaf yoluna çıxarılması geniş şəkildə əks olunub.

Tədbirdə çıxış edən Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov bildirib ki, 1993-cü il iyunun 15-i Azərbaycan dövlətçilik tarixinin ən mühüm və taleyüklü səhifələrindən biridir. Həmin dövrdə ölkədə hökm sürən siyasi böhran, iqtisadi tənəzzül və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi Azərbaycanı müstəqilliyini itirmək həddinə çatdırmışdı. Məhz belə mürəkkəb bir şəraitdə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev dövlətçiliyi xilas edərək ölkənin gələcək inkişafının möhkəm təməlini formalaşdırdı.

Şəhər rəhbəri qeyd edib ki, Milli Qurtuluş Günü Azərbaycanın müasir tarixində yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı olmaqla yanaşı, milli birliyin, sabitliyin və dövlətçilik ənənələrinin bərpasının rəmzidir. Ümummilli Liderin rəhbərliyi ilə qısa müddətdə ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin edilib, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atılıb, iqtisadi islahatlara başlanılıb, ordu quruculuğu sahəsində əsaslı dönüş yaradılıb və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu yüksəlib.

Çıxışlarda bildirilib ki, bu gün Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz bütün sahələr üzrə dinamik inkişaf edir, həyata keçirilən ardıcıl islahatlar Azərbaycanın qüdrətini daha da artırır. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış möhtəşəm Zəfər, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpa olunması Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalq-iqtidar birliyini və Ulu Öndərin ideyalarının təntənəsini bir daha nümayiş etdirib.

Qeyd olunub ki, bu gün Azərbaycan regionun lider dövləti kimi mühüm beynəlxalq layihələrin təşəbbüskarı və iştirakçısıdır. Dövlətimizin əldə etdiyi bütün uğurların əsasında isə məhz Milli Qurtuluşdan başlayan sabitlik, güclü dövlətçilik ənənələri və xalqın öz liderinə olan inamı dayanır.

Tədbirin sonunda tanınmış incəsənət ustalarının iştirakı ilə konsert proqramı təqdim olunub.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.06.2026)

Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

12 iyun 2026-cı il tarixində Ağdam Muğam Mərkəzində Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Allahverdi Bağırovun anım günü qeyd edilib.

 Ağdam Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə baş tutan tədbirdə Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Vaqif Həsənov, aparatın əməkdaşları, Milli Məclisin deputatı Elman Məmmədov, YAP Ağdam rayon təşkilatının sədri Mansur Quliyev, Milli Qəhrəmanın ailə üzvləri, döyüş yoldaşları, şəhid ailələri, qazilər, hüquq mühafizə orqanlarının, idarə, müəssisə və təşkilatların rəhbərləri, din xadimləri, ziyalılar və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər. Əvvəlcə tədbir iştirakçıları “Şəhidlər” Abidə Kompleksinin önünə gül dəstələri düzərək şəhidlərin ruhuna ehtiramlarını ifadə etmişlər. Ağdam Muğam Mərkəzində davam edən tədbir Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlamış, ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda şəhid olmuş Vətən övladlarının və Ulu öndər Heydər Əliyevin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir. Daha sonra Milli Qəhrəmanın keçdiyi döyüş yolundan bəhs edən “Mətin komandir” adlı sənədli film nümayiş etdirilib. Çıxış edən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Vaqif Həsənov və digər natiqlər Allahverdi Bağırovun Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda göstərdiyi misilsiz qəhrəmanlıqdan, xalqın azadlığı naminə fədakarlıqla mübarizə aparmasından və bu müqəddəs amal uğrunda canını fəda edərək şəhidlik zirvəsinə ucalmasından bəhs etmişlər.

Sonda Milli Qəhrəmanın ailə üzvləri çıxış edərək şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıya görə ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya öz minnətdarlıqlarını bildirmişlər.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.06.2026)

İlhamə Məhəmmədqızı,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Sumqayıt təmsilçisi

10 iyun tarixində “Şəhid Analarına Dəstək” İctimai Birliyinin Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il üzrə elan etdiyi qrant müsabiqəsində qalib olmuş “Aprel şəhidlərinin ailə üzvləri ilə iş” layihəsi çərçivəsində növbəti tədbiri Bakı şəhəri Bəhruz Sultanov adına 34 nömrəli tam orta məktəbdə keçirilib.

"Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı və Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə keçirilən görüşdə Aprel döyüşləri şəhidlərinin ailə üzvləri ilə yanaşı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda müxtəlif dövrlərdə canlarından keçmiş şəhidlərin ailə üzvləri də iştirak ediblər.

Tədbir Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Vətənimizin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi, ardından isə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlanıb.

Çıxış edən "Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin sədri, şəhid Əbdülməcid Axundovun anası Ceyran Həsənova qonaqları salamlayaraq layihənin məqsəd və vəzifələri barədə ətraflı məlumat verib. O bildirib ki, layihənin əsas məqsədi Aprel döyüşləri şəhidlərinin ailə üzvləri ilə görüşlərin təşkili, Aprel döyüşlərinin 10-cu ildönümü münasibətilə həmin qəhrəmanların xatirəsinin yaşadılması və təbliği, şəhid ailələrinin daim diqqət mərkəzində saxlanılması, onlara mənəvi dəstəyin göstərilməsi, eyni zamanda şəhid ailələri arasında qarşılıqlı tanışlıq və ünsiyyətin gücləndirilməsi, sosial həmrəyliyin artırılmasına töhfə verməkdir.

Ceyran Həsənova çıxışında vurğulayıb ki, dövlətimizin həyata keçirdiyi siyasətə uyğun olaraq şəhidlərimizin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi və onların ailələrinin cəmiyyətə inteqrasiyasının dəstəklənməsi istiqamətində İctimai Birlik bundan sonra da fəaliyyətini davam etdirəcək. O qeyd edib ki, Aprel şəhidlərinin şərəfli döyüş yolu və qəhrəmanlıq nümunələri gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsində mühüm rol oynayır, onların ailələrinə göstərilən diqqət və qayğı isə mənəvi təsəlli və dəstək mənbəyidir.

Tədbirdə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Polad Həşimovun anası Səmayə Həşimova, Aprel şəhidi Qoşqar Hacıyevin anası Pəri Hacıyeva, Vətən müharibəsi şəhidi Mikayıl Məmmədzadənin anası Zülfiyyə Məmmədova, Aprel şəhidi Sahil Şirinovun anası Şəhla Şirinova, həmçinin Bəhruz Sultanov adına 34 nömrəli tam orta məktəbin direktoru, şəhid Sənan Axundovun həyat yoldaşı Nəcibə Axundova çıxış ediblər.

Natiqlər belə görüşlərin və tədbirlərin, xüsusilə şəhid ailələrinin bir araya gəlməsinin onlar üçün böyük mənəvi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayaraq, dövlətin diqqət və qayğısını hər zaman hiss etdiklərini bildiriblər. Həmçinin layihənin həyata keçirilməsinə göstərdiyi dəstəyə görə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinə, "Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinə, eləcə də tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunması üçün şərait yaradan Bəhruz Sultanov adına 34 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Nəcibə Axundovaya, məktəbin müəllim və şagird kollektivinə dərin minnətdarlıqlarını ifadə ediblər.

Tədbirin rəsmi hissəsindən sonra şəhid ailələrinin görüşü çay süfrəsi arxasında davam etdirilib, iştirakçılar arasında səmimi fikir mübadiləsi aparılıb. Layihə çərçivəsində şəhid ailələrinin üzvlərinə xatirə hədiyyələri təqdim olunub.

Sonda iştirakçılarla xatirə şəkilləri çəkdirilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.06.2026)

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Sizə kimdən danışım, kimdən danışım, köhnə kinoçulardan. Köhnə filmlərimizi kim bəyənmir ki?

Məmməd Əlili 7 noyabr 1898-ci ildə İçərişəhərdə, kasıb ailədə doğulub. Uşaqlığı ağır keçib. Ailənin dolanışığına kömək etmək məqsədilə müxtəlif işlərlə məşğul olub. Cəfər Cabbarlı ilə tanış olandan sonra həyatı dəyişib, C. Cabbarlı onu məktəbə cəlb edib. Onların uşaqlıqda başlanan dostluğu sonralar da davam edib. M. Əlilinin incəsənətə bağlılığının tarixi "Pusfilm"in Bakıda çəkdiyi "Neft və milyonlar səltənətində" filminin tarixindən, yəni 1916-cı ildən başlayıb.

O vaxt mollaxanada oxuyan Məmməd filmin mollaxana ilə bağlı səhnəsində şagirdlər arasında rola çəkilib. İlk vaxtlar o, teatrda suflyor, truppa müdiri, tamaşa idarəedicisi, rejissor assistenti, rejissor kimi işləyib. 1932-ci ildə Moskvada Malı Teatrın yardım heyətində işləyə-işləyə rejissorluq sənətinin sirlərini öyrənib. Özünü bacarıqlı təşkilatçı və xarakter aktyor kimi tanıdan Əlilini Çeçen-İnquş MSSR-ə peşəkar teatr yaratmaq məqsədilə ezam ediblər.

Burada da etimadı layiqincə doğruldan Məmmədi Cəfər Cabbarlı Bakıya dəvət edib. O vaxt "Almaz" bədii filmi çəkilirdi və Əlili rejissor asistenti kimi işə başlayıb. O, Cəfər Cabbarlının bütün tamaşalarının ərsəyə gəlməsində əvəzedilməz rol oynayıb. Həmin dövrlərdə Azərbaycanda çəkilmiş bütün kinolarda Əlilinin böyük əməyi vardı. O, "Dənizi fəth edənlər" filminin çəkilişləri zamanı yanğının içində bəzi kadrları çəkib və səhnə elə buna görə də çox təbii alınıb.

Əlili Neft Daşlarının fəxri vətəndaşı olub. Orada heç kəsə 10 gündən artıq qalmağa icazə verilməyib, ona isə 9 ay qalmaq nəsib olub. "Dənizçilər haqda dastan" və "Dənizi fəth edənlər" filmləri məhz Neft Daşlarında çəkilib. Əlili məşhur rejissorlar Ç.Q.Sabinski, İ.A.Savçenko, Boris Barnet, İosif Xeyfits, A.Zorxi, Qriqori Aleksandrov, R. Karmen və başqaları ilə işləyib, onlardan öyrənib. Onun Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi adını almasında R.Karmenin xüsusi rolu olub.

Müvəffəqiyyətlə çəkdikləri "Dənizçilər haqqında dastan" və "Dənizi fəth edənlər" filmləri böyük uğur qazanıb və bir sıra sənətkarlara buna görə fəxri ad verilib. R.Karmen Əlilinin də adını o siyahıya saldırıb Moskvaya gedib, amma Əlilinin familiyasının siyahıdan çıxarıldığını eşidib. Bundan sonra o Məmməd Əlilinin adını bərpa elətdirməyə nail olub. Bir versiyaya görə məhz familiyasına görə Məmməd Əliliyə ad vermək istəməyiblər. 13 iyun 1993-cü ildə 94 yaşında vəfat edib.

Mükafatları

- "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı

- "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı

Filmoqrafiya

- Arşın mal alan (film, 1917)

- Arşın mal alan (film, 1965)

- Babək (film, 1979)

- Bakılılar (film, 1938)

- Bakının işıqları (film, 1950)

- Bəxtiyar (film, 1942)

- Bəxtiyar (film, 1955)

- Bir məhəllədən iki nəfər (film, 1957)

- Bismillah (film, 1925)

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.06.2026)