Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsinin mühüm daşıyıcılarından biri olan folklor təkcə milli yaddaşın göstəricisi deyil, həm də gələcək nəsillərin mənəvi tərbiyəsində əvəzsiz rol oynayan xəzinədir. Xüsusilə uşaqlar üçün folklor ilk ədəbiyyat təcrübəsinin başlanğıcı, həmçinin ana dilinin öyrənilməsi və sevdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Bu məqsədlə F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının Məlumat-biblioqrafiya şöbəsi “FOLKLOR – Uşaq ədəbiyyatının qaynağı və Ana dilinin daşıyıcısı” adlı veblioqrafiya tərtib edərək virtual oxucuların istifadəsinə verib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Kitabxanadan verilən məlumata görə, veblioqrafiyada şifahi xalq ədəbiyyatına dair 90 adda kitabın biblioqrafik təsviri və tam mətnləri sistemləşdirilmiş formada öz əksini tapıb. Əsas məqsəd Azərbaycan xalqının zəngin şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələrini sistemləşdirərək oxuculara təqdim etmək, uşaqların ədəbiyyata marağını artırmaq, həmçinin ana dilinin təbliği və qorunmasına töhfə verməkdir.

Biblioqrafik mənbə ilə aşağıda qeyd edilən link vasitəsilə tanış ola bilərsiniz:

https://www.clb.az/biblioqrafik-xidm%C9%99t/melumat-biblioqrafiya/veblioqrafiya/folklor-usaq-d-biyyatinin-qaynagi-v-ana-dilinin-dasiyicisi

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(30.06.2025)

Cəfər Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanasında “Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələrin veteranlar təşkilatı” İctimai Birliyinin “Qeyri - hökumət təşkilatlarına dəstək” Agentliyinin layihəsi əsasında “Veteranlar ideoloji təhlükəsizliyin keşiyində” adlı tədbir təşkil edilib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Kitabxanadan verilən məlumata görə, tədbir Ulu Öndər Heydər Əliyevin və dövlətin müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü uğrunda canını fəda etmiş qəhrəman Azərbaycan oğullarının əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başladı. 

Kitabxananın direktoru Aslan Cəfərov tədbir iştirakçılarını salamlayaraq çıxış üçün sözü ədəbiyyatşünas alim, filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Asiya xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri Bədirxan Əhmədova verdi. Professor Bədirxan Əhmədov Birinci Qarabağ Müharibəsi dövründə Azərbaycan xalqının başına gətirilən müsibətlərdən və bu dəhşətli hadisələrin, soyqırım və faciələrin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində görülən işlərdən danışdı. Milli ideologiyanın təhlükəsizliyi mövzusunun aktuallığından danışaraq, yetişməkdə olan gəncliyin və bütövlükdə bütün xalqın bu istiqamətdə səfərbərlik nümayiş etdirməli olduğunu bildirdi.

AMEA-nın Folklor İnstitutunun Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin əməkdaşı Vəfa Saleh uzun illər müharibə ərazisinin “qaynar” nöqtələrində təşkilatçısı olduğu layihələr, müsabiqələr, görüşlər haqqında danışaraq, həyata keçirilən bu layihənin əsas məqsədinin İkinci Qarabağ müharibəsində qazanılan tarixi qələbənin gənclər arasında təbliği və ölkəmizin ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda şücaət göstərmiş döyüşçülərin gənc nəslə tanıdılması olduğunu bildirdi.   Vəfa Saleh layihənin keçirilmə müddəti, əhatə etdiyi əhali qrupları, layihə çərçivəsində keçirilən tədbirlər haqqında geniş məlumat verərək, layihənin həyata keçirildiyi dövrdə ilk dəfə “Azərbaycan hərbi marşları” adlı kitabın çap olunacağını və bu kitabda I və II Qarabağ savaşları zamanı ifa edilən və eyni zamanda digər dövrləri əhatə edən hərbi marşların kitaba salınacağını bildirdi.

Tarix və etnologiya İnstitutunun elmi işçisi, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Birinci Qarabağ müharibəsinin qazisi Bəxtiyar Əliyev öz döyüş yolundan danışaraq, ölkə rəhbərliyinin şəhid ailələrinə və müharibə veteranlarına daim  diqqət və qayğı ilə yanaşdığını söylədi.

Tədbirin sonunda qonaqlar iştirakçıların suallarını cavablandırdılar.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(30.06.2025)

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədri Ülvi Mehdiyevin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti Ruanda Respublikası Hökumətinin dəvəti ilə bu ölkəyə səfər edib.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalına Agentlikdən verilən məlumata görə, səfər çərçivəsində Ruandanın İnkişaf Şurası, Ruandanın dövlət xidməti naziri, eləcə də digər aidiyyati qurumların rəhbər vəzifəli şəxslərinin iştirakı ilə görüş keçirilib. Dövlət Agentliyinin sədri tərəfindən “ASAN xidmət”, həmçinin Dövlət Agentliyinin digər fəaliyyət istiqamətləri ilə əlaqədar geniş təqdimat edilib.

Görüşdən sonra Dövlət Agentliyi ilə Ruandanın İnkişaf Şurası arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb.  Məqsəd “ASAN xidmət” təcrübəsinin Ruandada tətbiqidir. Anlaşma Memorandumunun implementasiyası çərçivəsində “ASAN xidmət” təcrübəsi əsasında Ruandada dövlət xidməti mərkəzinin yaradılması planlaşdırılır.

Səfər zamanı Dövlət Agentliyinin sədri Kiqali Soyqırımı Memorialını ziyarət edib, kütləvi qətliamın qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq əklil qoyub və xatirə kitabına ürək sözlərini yazıb.

Xatırladaq ki, BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının ölkəmizdə baş tutmuş 29-cu sessiyası (COP29) çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Ruanda Respublikasının Prezidenti Pol Kaqame arasında keçirilmiş görüş zamanı qarşı tərəf “ASAN xidmət” təcrübəsinin Ruandada tətbiqində maraqlı olduğunu bildirib və bu çərçivədə Ruanda nümayəndə heyəti ölkəmizdə səfərdə olub.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(30.06.2025)

Mahmud Kaşqari adına Beynəlxalq Fondun layihəsi əsasında ümumrespublika və beynəlxalq səviyyəli konfransların təşkili, elmi simpoziumların keçirilməsi, nəzəri-təcrübi əhəmiyyətli elmi-metodiki dərsliklərin, tərcümə əsərlərinin, monoqrafiyaların nəşri artıq ənənə halını alıb.

Fondun Prezidenti, Milli Məclisin deputatı Cavanşir Feyziyevin rəhbərliyi ilə gerçəkləşən bu layihələr cəmiyyətimizdə elmi-ədəbi publika tərəfindən yüksək qiymətləndirilməkdədir.
Bu günlərdə Fondun layihələrinin uğurlu nəticəsi kimi işıq üzü görən, respublikamızın tanınmış müəllimi, pedaqoq-alim, şair, tərcüməçi Vaqif Aslanın 75 illik yubileyinə həsr olunmuş "Ruhlarla danışan adam" məqalələr toplusu; şair Qadir Hüseynovun "Mənim dünyam" şeirlər kitabı; gənc tədqiqatçı Tural Adışirinin "Publisistik və poetik düşüncələr" kitabları Prezident Kitabxanasına, M.F.Axundov adına Milli Kitabxanaya, şəhər və rayon kitabxanalarına və ictimaiyyətə təqdim olunub.
Kitabxanadan bildirilib ki, Vaqif Aslanın 75 illik yubileyinə ərməğan olaraq nəşrə hazırlanan "Ruhlarla danışan adam" kitabının Şəkidə Heydər Əliyev Mərkəzində, Bakıda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında təqdimatı keçirilib. 
Əsasən yubiley təbriklərinin yer aldığı "Vaqif Aslan - 75", "Vaqif Aslan yaradıcılığı haqqında yazılanlar", "Müsahibələr", "Vaqif Aslanın avtobioqrafiyası" fəsillərində bütövləşən, sənətkarın yaradıcılığını müxtəlif aspektlərdən işıqlandıran bu kitab monumental tədqiqat əsərini xatırladır və ədibin elmi-ədəbi-pedaqoji fəaliyyətinə qiymətli töhfədir.
Fondun yeni nəşrlərindən biri də şair Qadir Hüseynovun "Mənim dünyam" şeirlər toplusudur. Kitabda müəllifin Vətənimiz Azərbaycana, Zəfərimizə, Qarabağ fatehi Ali Baş Komandanımıza, Türk dünyasına həsr etdiyi şeirlər xüsusilə diqqət çəkməkdədir.
Fondun gerçəkləşdirdiyi növbəti layihə Şəki ədəbi mühitinin təmsilçisi, gənc tədqiqatçı Tural Adışirinin Azərbaycanın şimal-qərb bölgəsinin folkloruna aid orijinal elmi araşdırmaları, müasir ədəbi prosesin ayrı-ayrı nümayəndələri haqqında publisistik məqalələri və şeirləri toplanmış "Publisistik və poetik düşüncələr" kitabıdır.
"Elm və Təhsil" nəşriyyatında səhih dizayn və nəfis tərtibatla işıq üzü görən bu kitablar geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Lətifə Məmmədova
Tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(30.06.2025)

28 iyun 2025-ci il tarixində Bakı şəhəri Xətai Sənət Mərkəzində Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə “Milli baş geyimi və örtükləri” layihəsi çərçivəsində ilk tədbir keçirildi. Layihə Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2025-ci il üzrə kiçik qrant müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.

Tədbirin aparıcısı və layihənin rəhbəri Güllü Eldar Tomarlı tədbiri açaraq layihənin məqsədləri, istiqamətləri və əhəmiyyəti haqqında geniş məlumat verdi. Bildirildi ki, layihənin əsas məqsədi Azərbaycan xalqının qədim və zəngin geyim mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsi olan kişi və qadın baş geyimlərinin – kəlağayı, örpək, araqçın, papaq və digər ənənəvi örtüklərin tədqiqi, təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsidir.

Tədbirdə Xətai Rayon İcra Hakimiyyətinin İctimai-siyasi və humanitar məsələlər şöbəsinin müdiri Pənah İmanov çıxış edərək layihənin mədəni və tərbiyəvi əhəmiyyətindən danışdı, bu cür təşəbbüslərin milli dəyərlərimizin qorunması və təbliğində mühüm rol oynadığını vurğuladı.

Xətai Sənət Mərkəzinin direktoru Zahid Əvəzov qeyd etdi ki, milliliyimizi tanıtmaq, bu gündən sabaha ötürmək, gələcək nəsillərə çatdırmaq mədəniyyətimizə həm xidmət, həm də mədəniyyətimizin inkişafıdır. Bu gün Güllü Eldar Tomarlı nənələrimizin, analarımızın, qız- gəlinlərimizin  müqəddəs örpəyi olan kəlağayılarımızın danışan dilidir.

Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi, tanınmış aşıq Solmaz Kosayeva öz çıxışında milli kimliyimizin mühüm daşıyıcılarından olan baş geyimlərinin həm məişətdə, həm də rəmzi anlamda xalq həyatında tutduğu yerə diqqət çəkdi.

Tədbir çərçivəsində Azərbaycan kişilərinə və qadınlarına məxsus müxtəlif dövrlərə aid milli baş geyimlərinin – kəlağayıların, papaqların, tirmə çalmanın və digər örpəklərin sərgisi təşkil olundu. Sərgi ziyarətçilərdə böyük maraq doğurdu, ziyarətçilər milli ornamentlərlə bəzədilmiş geyim nümunələri ilə yaxından tanış olmaq imkanı qazandılar.

“Nənə qızlar folklor ansamblı" -nın rəhbəri Almara Nəbiyeva və folklor ansamblı, 225 saylı məktəbin direktor müavini, yazıçı, "Kiçik Akademiya" nın qurucusu və rəhbəri Zenfira Nusalova, qazilər, Xəzər Universiteti Mədəni Antropologiya və Folklor İnstitutunun ( MAFİ) kordinotoru, folklorşünas Aynur Qəzənfərqızı, gənc aşıq Nərmin Cəlal, şairlərdən Rəfail Tağızadə, Vaqif Osmanlı, Brilyant Atəş, Tofiq Həsrət, Azadə Quliyeva, Moskva Milli- Mədəni Muxtariyyətinin nəzdində fəaliyyət göstərən Moskva Qadınlar Birliyinin üzvü Səidə Rəhimli, Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisinin müşaviri Vüsal Sehranoğlu öz maraqlı çıxışları ilə tədbirə xoş ovqat bəxş etdilər.

Quramaçı Aybəniz Camalovanın "Kəlağayı kompozisiyası" nümayiş olundu.

Tədbirin ən maraqlı hissələrindən biri isə məclisin üzvləri Hənifə Şəbnəm və Fatma Ayna tərəfindən qədim toxuculuq ənənəsinin canlı nümayişi oldu – cəhrə vasitəsilə yun, pambıq və ipək liflərin burularaq ipə çevrilməsi tamaşaçılar tərəfindən böyük maraqla izlənildi. Bu təqdimat xalq sənətinin unudulmaqda olan incəliklərinin yenidən yaddaşlara qaytarılması baxımından xüsusi önəm daşıyırdı.

Layihə çərçivəsində bu kimi tədbirlərin növbəti mərhələdə Salyan, Hacıqabul, Saatlı və Kürdəmir rayonlarında da keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Tədbirdə iştirak edən media nümayəndələri, sənət adamları və ictimaiyyət nümayəndələri layihənin yüksək səviyyədə təşkilini və milli-mədəni dəyərlərin təbliğindəki rolunu təqdir etdilər.

Sonda layihə rəhbəri Güllü Eldar Tomarlı maddi dəstək üçün Azərbaycan Respublikasının QHT Dövlət Dəstəyi Agentliyinə, Xətai Rayon İcra Hakimiyyətinə,  Xətai Sənət Mərkəzinə və tədbir iştirakçılarına təşəkkürünü bildirib.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(30.06.2025)