Super User
Saxa Respublikasının dövlət müşaviri Andrey Borisovun “Ədəbiyyat və incəsənət” portalına müsahibəsi
Andrey Borisov: “Əsas vəzifəm özümə isti kabinet düzəltmək deyil, mədəniyyət və sənət adamları üçün yeni meydanlar, yeni iş və yaradıcılıq yerləri yaratmaq idi” - müsahibəni Aida Eyvazlı aparır.
Jurnalist taleyimin elə anları olub ki, həmsöhbətimi mənimlə bir araya gətirdiyinə, bu görüşü qismət etdiyinə görə Tanrıya min dəfə şükr etmişəm. İnsanın həyatında elə görüşlər, elə anlar olur ki, sonradan həmin günü xatırlayanda deyirsən, “Gün var əsrə bərabər...”. Saxa Respublikasının (Yakutiya) dövlət müşaviri, Rusiya Federasiyasının xalq artisti, A.E. Kulakovski adına SSRİ Dövlət mükafatıının laureatı, Saxa Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi, Vətən uğrunda xidmətlərə görə IV dərəcəli Kavaler Ordeninin sahibi, Rusiya Federasiyasında teatr sahəsində xidmətlərinə görə “Qızıl maska” Milli Teatr mükafatının laureatı, tanınmış rejissor Andrey Savviç Borisovla görüşüm ömrümə yazılan görüş oldu.
Bu görüşdən bir gün əvvəl isə jurnalist –tərcüməçi Saxa qızı Aqrofena Kizmina məni Saxa Teatrında italyan dramaturqu Luidji Pirandellinin “Dağların nəhəngi” pyesi əsasında hazırlanmış “Müəllifini axtaran 6 personaj” tamaşasına dəvət etmişdi. Tamaşa axşam saat 19-da başlanacaqdı. Biz Saxa Teatrına çatıb, keçib tamaşa zalında əyləşdik. 15 dəqiqədən sonra tamaşa zalı gənclərlə doldu. Aqrofenadan bu gənclərin tamaşaya zorla göndərilib-gondərilmədiyini soruşdum. Dedi ki, bizdə teatrlarda tamaşa zalları həmişə dolu olur, pandemiya qadağalarından sonra isə hamı teatr üçün darıxıb.
Quruluşçu rejissor Andrey Savviç Borisovun “Müəllifini axtaran 6 personaj” tamaşasında hətta 10 və 6 yaşlı uşaqlar belə öz rollarını o qədər gözəl ifa edirdilər ki... Aktyorlar əsil səhnə performansı nümayiş etdirirdilər. Özlüyümdə fikirləşirəm ki, “Stanislavski məktəbinin yetirməsi” deyilən istedad yəqin elə belə olurmuş.
Bu gün isə Dövlət Administrasiyasının binasının dəhlizlərində Saxa Respublikasını qurub-yaradan klassiklərin, qəhrəmanların, ədəbiyyatçıların portretlərindən boylanan baxışları məni Andrey Borisovun kabinetinə qədər yola saldı. Köməkçisi Mayisa məni gülərüzlə qarşılayıb kabinetə ötürdü. Otağın yuxarı başında, sağ tərəfdə bir qayda olaraq iş stolu, kreslo və dövlət telefonları vəzifəli məmur kabineti təəssüratını bağışlayır. Andrey Savviç isə dəyirmi masanın baş tərəfində oturub. Keçib göstərdiyi yerdə əyləşirəm. Azərbaycandan Saxaya günəşli salam gətirdiyimi deyirəm. O isə məni Saxa Respublikasının “Xalqlar arasında Sülh və Dostluq” Dövlət Mükafatına layiq görülməyim münasibəti ilə təbrik edir.
Saxa Respublikasının xalq yazıçısı Natalya xanım Xarlampyeva onu mənə xarakterizə edəndə demişdi: “O öz xalqının cəfakeşidir. Onun fikirləri, düşüncələri heç vaxt standart olmayıb. O qeyri-adi düşüncəyə malikdir. Sən onunla söhbət edə biləcəksən, sizin söhbətiniz alınacaq, mən bilirəm”.
Əslində bu görüşə ehtiyatla gəlmişdim. Heç vaxt tanımadığım, varlığından belə xəbərim olmayan insandan nə soruşacaqdım, nələri danışacaqdım? Bu fikirlərin məngənəsindən özümü qurtarmaq üçün elə ilk sualımı da düşündüyüm kimi ünvanladım:
-Andrey Savviç, ilk olaraq istəyərdim bir qədər özünüz haqda danışardınız.
-Teatra uyğunlaşmağım məktəbi bitirdikdən sonra M.S. Şepkin adına Ali Teatr məktəbindən başlayıb. Sonra P.Oyunski adına Yakutsk Dövlət Dram Teatrında debütlər edirdim. 1981-ci ildə A.V.Lunaçarski adına QİTİS-i bitiridm. Çingiz Aytmatovun “Dəniz kənarı ilə qaçan alabaş” əsəri əsasında diplom işi kimi “Arzularımın sahili” tamaşasını hazırladım. Bir neçə ildən sonra bu əsər SSRİ Dövlət mükafatına layiq görüldü. Adətən belə olmur, tələbə hər hansı bir tamaşaya diplom işi üçün quruluş verir, elə oradaca unudulur. Mənim 1982-ci ildə səhnələşdirdiyim “Arzularımın sahili” tamaşam bu günə qədər də müxtəlif teatrların repertuarındadır. O vaxtdan 50 il keçir.
-Yəni ki, elə ilk tamaşanız Sizə uğur gətirdi...
-Sənət müəllimim istedadlı rejissor Andrey Aleksandroviç Qonçarov idi. Bəli, 1983-cü ildə isə məni Saxa Akademik Dram Teatrının baş rejissoru və bədii rəhbəri təyin etdilər. O zaman 32 yaşım var idi.
-Andrey Savviç, mən Saxada fərqli bir mədəniyyət, insanların mədəniyyətə sadiqliyini, teatr mühitinin daha qaynar olduğunu görürəm. Buna səbəb nədir? Necə nail oldunuz bu inqilaba?
-1990-cı ildə məni Saxa Respublikasının Mədəniyyət və Mənəvi İnkişaf naziri təyin etdilər. Biz həmfikirlərimizlə birgə 1920--1928-ci ildə sələflərimizin yaratdığı “Saxa omuk” (“Saxa milləti) hərəkatını dirçəltdik. Hər bir hərəkatın önündə daha güclü lider olmalıdır ki, ideyalar həyata keçsin. O zaman səmimi dostluq əlaqələrimiz olan Mixail Yefimoviç Nikolayev hələ kənd təsərrüfatı naziri və partiya vilayət katibi idi. Məndən xeyli yaşlı olsa da, baxışlarımız bir-birinə tən gəlirdi. Mən bir gün ona Çəvahirləl Nehrunun “Hindistanın kəşfi” kitabını verib dedim ki, biz də Yakutiyanı bütün dünyanın üzünə açıq etməliyik. Mən bilirdim ki, Mixail Yefimoviç bu kitabı oxuyacaq və bu işi bacaracaq. Yaratmaq onun təməlindədir. O həm innovasiyalara açıq insandır, həm də keçmiş tarixini sevir. Mənə də bu işdə bir dayaq, arxa gərək idi. 1990-cı ildə artıq Sovet İttifaqı dağılıb qurtarmışdı. Artıq insanlarda ideologiya yox idi. Təsəvvür edirsiniz, həmin günlərə qədər insanlar kiminsə arxasınca gedir, işləyir, hamı əlindəki çəkici bir kürəyə vururdu. İndi insanlar başlarını itirmişdilər. Bütün əlaqələr kəsilmiş, iqtisadiyyat çökməyə başlamışdı. İnsanlar ruhdan düşürdü. Nəyin və kimin arxasınca gedəcəklərini bilmirdilər. Cəmiyyət onda iflasa uğrayır ki, insanın ruhu ölür. 1991-ci ilin 27 dekabrında xalq Mixail Efimoviç Nikolayevi prezident seçdi. İndi xalqın önündə gedən bir liderimiz, ağsaqqalımız var idi. İndi insanların ruh düşkünlüyünü aradan götürmək üçün ideoloji təbliğat maşınını işə salmaq lazım idi.
-Andrey Savviç, bütün türkdilli xalqlar kimi bu xalqın taleyi də çox maraqlı və kəşməkeşlidir. Öz xalqınızın taleyi haqqında tamaşalar qoydunuzmu?
- Mən öz xalqımın taleyi haqqında 20-yə yaxın tamaşa qoymuşam. Əsasən də 20-ci illərin əvvəllərində repressiyaya uğrayanlar haqqında. O qara küləklərin əsdiyi illərdə Saxada İrkutsk, Tomsk universitetlərini bitirən hüquqşünaslar, ədəbiyyatçılar, dilçilər, mədəniyyət xadimləri repressiyaya məruz qaldılar. Yəqin ki, bizim dəhlizdə boylanan portretlərə fikir verdiniz... Repressiyaya uğramış zadəganlarımızın, elm adamlarımızın portretləridir... Bolşevik inqilabı onları məhv etdi. Mən sovetin totalitar rejiminin fətvası ilə yaddaşımızdan silinməyə məhkum edilən yakut xalqının tarixi şəxsiyyətlərinin həyatları haqqında tamaşalar hazırladım. İlk tamaşam “Üç yakut oğlunun doğuluşu”, “Qayıdan adlar” tamaşaları oldu. Platon Oyunskini, Maksim Ammosovu, İsidor Baraxovu səhnədə xalqa qaytardım. Bu bir yenilik idi. Öz tarixini unutmağa məhkum edilən saxa xalqı indi səhnədən onun tarixini yazan, qoruyan, dövlətini quran insanların obrazlarını görür, onların kəşməkeşli taleyindən xəbərdar olur və öz tarixini, mədəniyyətini öyrənirdi. Bu tamaşalar insanlara yeni ruh, təpər və düzgün yol seçməyə istiqamət verdi. Bununla da iitirilmiş dəyərlərimizi elə xalqın öz iştirakı ilə geri qaytarmağa başladım.
-Demək ki, bu gün tamaşa edənləri heyrətə gətirən teatrlarınızla mədəniyyəti və mənəviyyatı xalqa qaytardınız. Nazirliyinizin adı da çox uyğundur “Mədəniyyət və mənəvi inkişaf nazirliyi” . (Sualı verib, ürəyimdə fikirləşirəm ki, deyəsən söhbətimizi qura biləcəm. Bundan sonrası asan olacaq).
- Bilirsiniz, hər bir yakutun cövhərində yaradıcılıq vardır. Xalqımız yaradıcı xüsusiyyətlərinə görə özünü “Ayıı Aymak” adlandırır. “Aymak”- “nəsil, kök” , “Ayıı” isə yaradandır. Bizim Tanrı inanclarımıza görə Aşağı, Yuxarı, Orta dünyamız vardır. Mən Türkiyədə Ankara şəhərində Şeksprin “Çyimbelin” əsərini səhnələşdirirdim. Orada insanlar bir-biri ilə salamlaşanda “Günaydın” deyirlər. Yakutların isə “Ayıı Aymak”- sözlərində Ay sözü işlədilir. Bu sözlərin içərisində belə bizim oxşarlığımız var. Ay, əslində, mədəniyyət, yaratmaq kodudur. Bir çox qədim xalqlarda Ay sözü işlədilir. Ən ucqar kəndlərimizdə yaşayan insanlarımızda belə mədəniyyətə, incəsənətə. yaratmağa meyl vardır. Hər bir yakutun başlanğıcında incəsənətin əvvəli vardır.
-Haradan gəlir, ana bətnindən?! Ya ana südü ilə ötürülür?
- Çox maraqlı sual verirsiniz. Bizim mədəniyyət və incəsənətə kodlaşdırlılmş genlərimiz var.
-Siz danışdıqca daha çox əl hərəkətləri edirsiniz, barmaqlarınız sanki havada uçur. Mənə elə gəlir ki, onların hər biri incəsənətdən danışır... Əslində, rejissorlar jestikulyasiya ilə danışmalıdırlar, deyilmi?!
-Bəli. Dünyada bir çox xalqlar var ki, onların bütün yaranışı və məişəti, həyatı kosmosla bağlıdır. Yakutların hər birinin təməlində demək olar ki, boğazın qırtlağ hissəsindən gələn səslə oxumaq qabiliyyəti var. Qırtlağdan gələn səs birbaşa kosmosla, Yuxarı aləmlə, Yaradanla əlaqədardır. Bizim “Toyuk” oxuyanların çoxunda bu səs var. Və bu səslər təbiətlə həmahəng olur. Hiss edirsən ki, Yerdə olan insan belə səs çıxara bilmir. İnsanın ruhu sanki yerdən ayrılır, o siqnalı göydən alır. Göydən gələn siqnal da onun boğazındakı qırtlağa ötürülür. Bu qırtlaq sanki Tanrı tərəfindən müasir dillə desək, yakutun boğazında yerləşdirdiyi ötürmə “cip” sistemidir. Onun seçdiyi insan bu səsi qırtlağı ilə kainata ötürür. Bu, əsrlərdən bəri gələn bir oxu tərzimizdir. Platon Oyunski toyuk haqqında yazırdı: “Mən Tooxtoor tooyğum tuxttarı—Göydən gələn toyukum yayılacaq...”. Toyuk həqiqətən də ilahidən gələn səsdir. Bu toyuklara görə də olnxosutlarımız nəsildən-nəsilə yetişib. Olonxo Saxa xalqının qəhrəmanlıq dastanlarını birləşdirən ədəbi elementdir. Bu ədəbi amildə xalqın mifologiyası, inancı, psixologiyası birləşərək etnosun mifologiyasını yaradır. Belə dastanlarda xeyir hər zaman şərə qalib gəlir. Olonxosutlar üz mimikaları, jestikulyasiya, bədən hərəkətləri ilə obraz yaradırlar, obrazın dili ilə danışmağı bacarırlar. Əllərim və barmaqlarım da özümün deyil ki...
- Bizim Dədə Qorqud dastanımız var. Deyirlər ki, yuxusunda Dədə Qorquda Tanrıdan bir ağac budağı və at quyruğu verilmişdi. Kobız düzəltmişdi. Çaldığı kobızın səsi ətrafa yayılmışdı, küləklərlə səs-səsə verib gözəl bir musiqi yaratmışdı... Yəqin, bu rəvayəti bilirsiniz. Oğuz və qıpçaq türklərinə məxsusdur... Bəlkə elə buralarda səslənən o ilahi səslər də Dədə Qorqudun kobızından gələn səslərdir...
- Ümumiyyətlə təbiətlə həmahəng çalıb- oxumaq türkdilli xalqlara məxsusdur. Ürək və ruh kosmosdan informasiya alıb oxuyanda lap başqa aləm olur. Mən ölkəmin bütün kəndlərini gəzmişəm axı. Səfər etdiyim bölgələrimizdə Mədəniyyət naziri və tanınmış rejissor qismində məni həmişə nasleqlərdə, oymaklarda xüsusi musiqili tədbirlərlə qarşılayırlar. Ümumiyyətlə, bizim ellərdə gələn qonağı belə qarşılamaq qədim ənənədir. Qarşılanma mərasimi isə belə olur: ocaq yandırırlar, ruhları sevindirirlər. Onları yedirirlər, sonra alqışçı –şaman gələnləri salamlayır, narahat ruhlardan ətrafı təmzləyir. Musiqi nömrələrinin içərisində mütləq toyuklar oxuyurlar. Bax o toyukları oxuyan adamlarda kosmosla bir bağlılıq var, alır və sənə ötürür. Onların toyuk oxuyan zaman gözlərinə baxsan, orada Tutanxamonu görmək olur. Gözündə Tutanxamonun gözlərini gördüyüm ifaçıların səsləri insanı dəli edəcək qədər təsirlidir. Özünüz bizim toyuk oxuyanları yəqin ki, müşahidə etmisiniz. Mən həmin adamları tez tanıyıram.
(Andrey Savviç fikrə gedir. Və mənim ürəyimdən bir bayatı oxumaq keçir. Çünki bu böyük rejissora bizim bayatıları anlatmaq istəyirəm ki, onların toyukları ilə eyniliyini görsün. Onun kabinetində o qədər sərbəstəm ki... Söhbətimiz 30 dəqiqə olar, başlayıb, mən isə sanki illərdir onunla tanışam. Oxuyuram:
Bu dağlar eyyyy... qoşa dağlar,
Verib eyyyy... baş-başa dağlar.
Yol verin eyyyy ...anam gəlsin,
Dönməyin eyyy...daşa dağlar...)
-Andrey Savviç bizdə belə oxyurlar...
-Mən 30 ilə yaxındır ki, Poladla yaxın dostam (Polad Bülbüloğlunu nəzərdə tutur – red.). TÜRKSOY təzə yarananda, dəvət olunduğum tədbirdə Yakut bayrağını bağışladım ona. Əslində Rusiya qanunlarını pozmuş olurdum. Lakin qanunlar həmişə yerində olmur. TÜRKSOY türkdilli dövlətlərin birliyidirsə, orada bizim kimi Rusiya tərkibində olan türkdilli dövlətlərin bayraqları mütləq olmalıdır. Mən Poladın səsində də bizim olonxosutlarda olan kimi qırtlağ səsini hiss etmişəm. Estrada müğənnisi olsa da, onda bu səs oturub.
-Bəli, doğru hiss etmisiniz. Onun səsi kökdən-mayadan gəlir. Şuşadandır axı. Yəqin ki, siz həmin kadrlara baxdınız ki, ermənilər onun Şuşadakı ata ocağını neçə xarabalığa döndəriblər.
-Bəli, gördüm... (Köks ötürür).
-Yəqin ki, Siz onun orada oxuduğu mahnını da eşitdiniz.
-Bəli eşitdim. Möhtəşəm idi.
- O öz doğma yurdunda bir başqa səslə oxudu... İnsan öz ocağında bütün ruhu ilə oxuyur. Bir də ki, 30 ilin həsrəti yığılıb qalıbsa sinəndə. Elə ona görə də dağıldılmış yurd yerində, ata ocağında “Gəl ey Səhər oxudu...”.
--Mən Türkiyədə Şeksprin “Çyimbelin” tamaşasını qoymuşdum. Azərbaycanlı idi tərcüməçim.
-Bu necə olmuşdu? Əslində mən çox təəssüflənirəm ki, Azərbaycan Sizi hələ tanımır.
-Qırğızıstan teatrının tələbələri P.Oyunski adına Saxa Akademik teatrına təcrübəyə gəlmişdilər. Sonra onlar təcrübədə qazandıqlarını Türkiyədə bir festivalda nümayiş etdirmişdilər. Beləcə Türkiyədə məni tamaşa hazırlamağa dəvət etdilər, Ankarada Şeksprin “Çyimbelin” tamaşasını qoydum. Türk qardaşlarımız deyirdilər ki, biz Şekspri heç vaxt belə görməmişdik. Belə tamaşaya ilk dəfə baxırdıq. Orada mənim tərcüməçim azərbaycanlı Furqat idi. Xarakter etibarı ilə çox emosional rejissoram. Əlbəttə iş zamanı özümü saxlaya bilməyib səsimi qalıdra bilərəm. Bir neçə dəfə yüksək tonla Furqata fikrimi deyirdim ki, aktyorlara çatdırsın. O da elə bilib ki, onun üstünə çığırıram. Məndən incimişdi.Onu başa saldım ki, bu emosionallığım aktyorlara görədir. Sən öz işini gör... Sonra öyrəşdi mənimlə işləməyə. Əgər nə vaxtsa, Azərbaycanda da tamaşamızı görmək istəsələr, yəqin ki, Furqatı özümlə götürərəm. Mən Türkiyədə olarkən bir daha anladım ki, həqiqətən də bizim dilimiz bir- birinə bağlı olduğu kimi, genetik modifikasiyamız, mədəniyyətimiz də bir-birinə bağlıdır. Türk dili kimi, coğrafiyamız da bir-birinə həm bağlıdır, həm də uyğundur. Bayaq sizin verdiyiniz “haradan gəlir, ana bətnindən? Ya ana südü ilə ötürülür?”- sualı da bu baxımdan çox fundamental bir sual idi.
- Bəs bu qədim mədəniyyəti, bu incəsənəti, bu gözəllikləri belə çətin iqlim şəraitində necə saxladınız? Məni hər zaman bir sual düşündürür: Niyə Saxa yakutlarının sayı belə azdır? Sizin xalq gözəlliklər yaradan, mədəniyyəti qoruyan bir xalqdır. Belə möhtəşəm mədəniyyəti yaşadanların sayı, xalqın sayı çox olmalıdır.
- (Gülür.) Böyük Vətən müharibəsində faiz nisbəti ilə götürəndə ən çox itkini yakut xalqı verib. Bizim genefondumuz getdi müharibəyə. Güclülər getdi, zəiflər qaldı . İqlim şəraiti də təsir edirdi. Mənim nənəmin 11 uşağı var idi. Onlardan 3-ü qalmışdı. Bizdə təbii iqlim şərtlətinə görə çox uşaqlar tələf olurdular. Qeyd etdiyim kimi, 1990-cı ildə məni Mədəniyyət və Mənəvi İnkişaf naziri təyin etdilər. Bu vəzifə xalq üçün işlər görməyə mənə meydan verirdi. Ölkəmin alimlərini, ziyalılarını, ənənəvi xalq incəsənəti nümayəndələrini, folklor ansambllarının tək-tək qalan üzvlərini, gəncləri və qocaları böyük bir gəmiyə yığıb 9 gün ərzində Lena çayı boyu Xanqalas, Vilyus, Mirnıy şəhərlərində, çay sahili boyu yerləşən kəndlərdə dövlətin hesabına qonaq etdim. Onların sayı 150-dən çox idi. 9 gün boyu kəndbəkənd, ulus-ulus gəzərək qədim mahnı və musiqilərimizi bilən adamları bir araya gətirib yedirib-içirdim, özfəaliyyət ansambllarının ifasında qədim Olonxo və Issıax bayramlarımızı səhnələşdirdik. Kənd yerlərdinə, nasleqlərdə Olonxonu, Osuoxayı unutmuşdular. Alqış mərasiminin nəyə görə keçirildiyini gənclərə əyani şəkildə göstərdik. Əsas odur ki, insanlar bunu sevdi. Alqışladı. Və beləliklə biz Issıax bayramını yenidən dünyaya gətirdik. Adət-ənənələrimizi, itməkdə olan mədəniyyətimizi bərpa etdik. Xomus çalanlarımız üçün fürsət yaratdıq. Konseptual şəkildə xalq mədəniyyətimizi uzaqlara aparan yol xəritəsini çəkdim. Və burada 4 əsas postulatı seçdim: 1. Olonxo. 2. Xomus. 3.Osuoxay. 4.İtağa- İnanc. Belə olmasaydı, yeni qloballaşma dövründə yaranan cərəyanlar, mədəniyyətlər xalqı yeyib məhv edəcəkdi.
-Və bir də, bu gün Saxa mədəniyyətində mühüm yer tutan Olonxo Teatrını yaratdınız. Bu layihənin həyata keçməsində həyat yoldaşınız, RSFSR-in xalq artisti Stepanida Borisova İliniçnanın da əvəzsiz rolu vardır.
- Olonxo Teatrı ötən əsrin əvvəllərində ilk dəfə 1906-cı ildə bizim o böyük tarixi şəxsiyyətlərin zəhməti hesabına ərsəyə gəlib. Sonra totalitar sovet rejimi Olonxonu da bizə unutdurmaq istədi. Lakin ömür-gün yoldaşım Stepanida İliniçna ilə 2008-ci ildə teatrı yenidən yaratdıq. Stepanidanın çox gözəl səsi var, möhtəşəm toyuk ifaçısıdır. Bu teatrın bədii rəhbəri kimi tələbələr, aktyorlar hazırladı. 2009-cu ildə mənim quruluş verdiyim, Moskva və Monqolustanla birgə çəkdiyimiz “Çingiz xanın sirrləri” bədii filmində Çingiz xanın xanımı Oelunu oynayıb. Mənim həyat yoldaşım, ömür-gün yoldaşım harada varsa, orada uğur və müvəffəqiyyət vardır. Bizi bir-birimizə həm böyük məhəbbət, həm də məsləkimiz bağlayır. Onun quruluşunda bir neçə əsər tamaşaya qoyuldu. Biz bu gün dünyanın bir çox ölkələrində Olonxo Teatrının aktyorları ilə qastrol tamaşalarında olub, teatrsevərləri heyrətdə saxlayırıq. Bizim aktyorların hamısı qeyri-adi istedad sahibidirlər. Olonxo yakut xalqının genetik kodundadır. Bizim teatra birinci “Qızıl maska”nı da Stepanida Borisova “Ən yaxşı qadın rolunun ifasına görə” gətirib. Daha sonra isə mən də RSFSR-in xalq artisti kimi bu mükafata layiq görülmüşəm. Beləcə xalq bizim yaratdıqlarımızı sevdi, bəyəndi, öyərəndi. Genetik yaddaşı oyatdıq.Ana bətnindən keçməsəydi, genetik yaddaş oyanmayacaqdı. Bizim təklifimizlə daha sonralar Olonxo və Osuoxoy rəqsi YUNESKO-nun qeyri-maddi irs üzrə siyahısına salındı. 13 min adam birlikdə OSUOXOY rəqsini ifa etdiyinə görə Ginnesin Rekordlar kitabına düşdük. YUNESKO-da Rusiyanın mədəniyyət irsi hesab edilən 20 şah əsər var. Onlardan ikisi bizə məxsusdur, biri OLONXO, digəri isə OSUOXOY-dur.
- Mədəniyyət naziri və rejissor bir-biri ilə yola necə yola gedirdi?
- 24 il Saxa Respblikasının Mədəniyyət və Mənəvi İnkişaf naziri oldum. Bu suala 30 ildir ki, cavab verirəm. Çox sadə cavabı var: Mən rejissoram. Hər bir halda peşəm təşkilatçılıq və qurub-yaratmaqdır. İşlədiyim müddətdə bütün meydanlar bir nazir kimi üzümə açıq olduğundan, onlardan rejissor kimi istifadə etməyə imkan tapdım. Əsas vəzifəm özümə isti kabinet yaratmaq deyil, mədəniyyət və sənət adamları üçün yeni meydanlar, yeni iş və yaradıcılıq yerləri yaratmaq idi. Bizim bəxtimiz onda gətirmişdi ki, rəhmətlik Boris Yeltsin bizim birinci prezidentimiz Mixail Efimoviç Nikolayevlə dost idi. Və bu dostluqdan o da xalq üçün faydalanmağa çalışırdı. Həmin illər Saxa-Yakutiyanın yeraltı sərvətlərinin 25 faizinin yakut xalqına məxsus olduğu haqqında sərəncam imzalatdırdı. Heyif ki, bu uzunmüddətli olmadı. Biz bu sərvət ilə həm də xalqın mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsinə nail olduq. İlk növbədə mədəniyyətin inkişafı sahəsində respublika əhəmiyyətli mərhələli inkişaf proqramı hazırladım. 1991-ci ili Xomus ili, 1992-ci ili Issıax ili, 1993-cü ili Olonxo ili elan etdik.Həmin o böhranlı illərdə kənd klublarını, kitabxana və muzeylərini dağılmağa qoymadım. Bütün mədəniyyət mərkəzlərini yenidən inkişaf etdirdim. “Mənim Yakutiyam XXI əsr” adlı mərhəmətli işlər marafonu yaratdım. Ora yığılan vəsaitlərlə yeni mədəniyyət mərkəzləri tikdirdim. Respublikada yüzlərlə klub, çoxfunksiyalı mədəniyyət mərkəzi, eləcə də Respublika Xareoqrafiya məktəbinin həm binalarını tikdirim , həm də əsasını qoydurdum. Yakutiyada Ali Musiqi məktəbi, İncəsənət Muzeyi, Saxa Teatrı, “Saxafilm” kinostudiyası, Saxa sirki yaratdım və binalarını inşa etdirdim. Arktika Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunu yaratdım. İlk rektoru da özüm oldum. Bizim istedadlı gəncləri teatrın və sənətin müxtəlif istiqamətlərində təhsil almağa göndərdik. Bu gün dünyanın hər yerindən Arktika İncəsənət İnstitutunda təhsil almağa gəlirlər. Beynəlxalq səviyyəli meydan tamaşaları, festivallar keçirdik. Mən 2014-cü ildə nazir vəzifəsindən gedəndə artıq bizim 11 teatrımız, Konservatoriyamız, meydan teatrlarımız var idi. İndi də inkişafdadırlar. Yeni uğurlar qazanırlar.
-Belə bir uğurun yəqin ki, hanısa bir sirri var. Sizin xarizmanızdır, istedadlı rejissor olmağınızdır, yoxsa ki, hakimiyyətinizdir?
- Mənə dövlətimizin 1-ci və ikinci prezidentləri o zaman həmişə yardım etdilər. Yəni meydan verdilər. İşlədiyim dövrü indi Saxa mədəniyyətinin “Qızıl dövrü” adlandırırlar. Çünki konseptual hakimiyyətim var idi. Bürokrat olmadım. Struktur dəyişikliklərini etməyi bacarırdım. Bunu rejissor kimi edirdim.
-Siz indi də Saxa Yakut Respublikasının prezidenti Aysen Nikolayevin dövlət müşavirisiniz. Dövlət adamı olmaq asandır, yoxsa rejissor?
- Mənə rejossor olmaq daha asandır. Dövlət xadimi kimi də öz işimin öhdəsindən gəlirəm. Dövlət müşaviri postunda da rejissorluq çox kömək edir. Statusuma görə hakimiyyətdə indi 4-cü adamam. Mən hələ bir dəfə də olsun o gördüyünüz kresloda, stolun arxasında oturmamışam. O telefonlara aşiq olmadım. Mən fəaliyyətimi həm də meydanlara, xalq arasına çıxarıb xəlqiləşdirdim. Teatr və xalq arasında elə şərtlər qoyuram ki, onlar öz işləri ilə xalq üçün, Vətən üçün, ümumi mədəniyyətimiz Rusiya üçün nəsə bir töhvə vermiş olsunlar. Dünən tamaşa etdiyiniz italyan dramaturqu Pirandellinin tamaşası... Soruşa bilərsiniz ki, özünüzün bu qədər maraqlı dramlarınız, əsərləriniz olduğu halda niyə Pirandelli? Çünki mən istəyirəm ki, bizim insanlar bütün mədəniyyətləri, bütün xalqları tanısınlar. İtalyan teatrı intellektuallı teatrdır. İntelektli teatr həm də xalqı maarifləndirir. Mən hamıya bunu təşviq edirəm.
-Dünən mən “Müəllifini axtaran 6 personaj” tamaşasına baxdım. Siz hətta 6, 10 yaşlı uşaqları da əsil italyanlara bənzətmişdiniz. Onlar da əsil aktyor peşəkarlığı nümayiş etdirirdilər. Möhtəşəm tamaşa idi. Aktyorlar elə real oynayırdılar ki... Və mən bu gün dünən tanımadığım, əsərinə heyrət etdiyim rejissorla, dövlət adamı ilə üzbəüz oturmuşam. Sizin danışdıqlarınızı dinlədikcə düşünürəm ki, Siz Yer adamı deyilsiniz, Göydən gəlmisiniz... Ustadınız, sələfiniz kim olub?
- Kumirim və ilk idealım atam Savva Nikolayev idi. O Sokrat kimi filosof idi. Yazırdı, yaradırdı. Atam da, babam da repressiyaya uğramışdılar. Babam hətta “xalq düşməni” adı almışdı. Ağır faciələr görmüşdülər. Dünyanın gözəlliklərinin və pis üzünün fərqini fəlsəfi ölçü-biçi ilə ayırd edirdilər. Atam mənim həyat müəllimim oldu. İndi də atamın şəkli Olonxo Teatrındakı kabinetimdə başımın üstündədir. Sənət müəllimim isə Qonçarov olub. Əziz gənclik dostum, rəssam Gennadiy Sotnikovun da həyatımda danılmaz rolu var. İnsan bəzən balaca uşaqdan da müdriklik öyrənə bilir.
- Dünyanın harasında olursa olsun, yakutlardan danışılırsa, ilk ağıla gələn şamanlar olur. Şamanlardan deməyə sözünüz varmı? O şamanlar həqətənmi bu coğrafiyanı, bu torpaqları qara ruhlardan, pis niyyətlərdən qoruyurlar?
( Sualımdan sonra Andrey Savviç oturduğu yerdən durub, pəncərənin önünə keçir. Hündürlüyü 20 sm olan bir fiquru stolun üstündəki barmağı başında dayanmadan hərəkət edən Nyutonun fiqurunun yanına qoyur. Bu, əlində qaval olan bir şaman fiqurudur.)
-Bu, Nyutonun balaca heykəlidir mənim üçün. O, barmağını beyninə dayayıb daima fikirləşməyi, düşünməyi tövsiyə edir... Həəə... bizim əvvəlimizdə və sonumuzda hər zaman şamanaların rolu olub. 1928-ci ildə şamanlarımız da repressiyaya uğrayıb. Lakin Tanrı dərgahı altında bu inancı, bu ayinləri bizə unutdura bulməyiblər. Əslində şamanlar meydana girəndə, bir növ, teatr göstərirlər. Yəqin ki, lap uşaqlığımdan gördüyüm alqışçı şamanların keçirdiyi ayinlər də mənə teatrı sevməyi öyrədib. Mən Yakutiyada bir Beynəlxalq Şaman Konfransı keçirdim. Konfransda dünyanın fərqli yerlərindən 30-dan artıq şamanizmlə məşğul olan alim, Tanrı dininin mənsubları, müxtəlif dinlərin daşıyıcıları, inanclı insanlar iştirak edirdilər. Onların içərisində hətta zənci şamanlar da var idi. Hətta o konfransda iştirak edənlər də bu sualı mənə verirdilər. Yakut inanclarında ağ və qara şamanlar mövcuddur. Bizim dildə “Xara oyun”- “qara oyun” deyirlər. “Oyun” “şaman” deməkdir. Bizimkilər əsasən Ayıı oyuna üstünlük verirlər. Çünki o, insanın tənini pis niyyətlərdən təmizləyir.
(Andrey Savviç bunları deyir və yenə ayağa qalxaraq stolun üstündəki şaman fiqurunu yerinə qaytarır. Söhbətinə davam edir):
-O şaman mənə mane olurdu. Fikirlərimi toplamağa imkan vermirdi. Nyutonla üz-üzə oturmaq daha rahatdır. Bizim Ayıı şamanlar torpağı yad nəfislərdən öz duaları, alqışları ilə qoruyurlar. Onlar Paralel Yuxarı dünyadakı ruhlarla ünsiyyətə girib, bir çox bəlaları başımızın üstündən uzaqlaşdırmağı bacarırlar. Əslində onlar şamandan çox alqışçıdırlar. Çünki ancaq xeyir-dualı, xoş enerjili sözlər danışırlar. Bir də ki, şaman ayinləri hər yerdə keçirilə bilməz. Onlar əsasən Urasalarda, Balaqanlarda keçirilir. Ərazidə mütləq ağaclar, su hövzəsi olmalıdır. Urasalar da açıq meydanda qamışdan, təbii ağac və bitkilərdən hörülür. Hündürlükləri 4-5-10 metr ola bilir. Belə yerdə təbiətin ritmləri ilə şamanın qavalının, onun paltarlarının üstündə olan müxtəlif əşyaların çıxardığı səslər bir-birinə qarışaraq, təbiət ilə həmahənglik yaradır. İnsanla təbiət arasında yaranan ritmlər, səslər bizi qoruyur. Bunlar insanı xilas edir.
(davamı var)
Akademik Milli Dram Teatrı beynəlxalq forumda təmsil olunur
Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı MDB, Baltikyanı ölkələr və Gürcüstan gənclərinin teatr forumunda iştirak üçün Daşkəndə yollanıb.
Teatrın mətbuat xidmətindən AzərTAC-a verilən məlumata görə, beynəlxalq tədbirdə iştirak Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi, Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının təşəbbüsü və iştirakı ilə həyata keçirilir.
Forumun maarifləndirici proqramında Azərbaycanı təmsil edən teatr rəssamları, dramaturqlar, tənqidçilər də iştirak edəcək, master klaslar və sərgi təşkil olunacaq.
Beynəlxalq forumda Akademik Milli Dram Teatrının “Manqurt” və “Bir, iki, bizimki…” tamaşaları nümayiş olunacaq.
Teatrdan bildirilib ki, forumda iştirak üçün Azərbaycandan tamaşa seçimi iki il əvvəl beynəlxalq ekspert heyəti tərəfindən müəyyənləşdirilib. Belə ki, festival çərçivəsində gənc rejissorların quruluş verdiyi səhnə əsərləri arasında seçim edən ekspertlərin qərarı ilə Akademik Milli Dram Teatrının Abbas Mirzə Şərifzadə səhnəsində təqdim olunan “Manqurt” və “Bir, iki, bizimki…” tamaşalarının iştirakı müəyyənləşib.
Çingiz Aytmatovun “Gün var əsrə bərabər” romanının motivləri əsasında hazırlanan “Manqurt” tamaşasının bədii rəhbəri Xalq artisti Azər Paşa Nemətov, rejissoru İzamə Babayeva, rəssamı Əməkdar mədəniyyət işçisi İlham Elxanoğlu, işıq üzrə rəssamı Rafael Həsənov, rejissor assistenti Könül Kərimovadır.
Birhissəli epik rəvayət olan səhnə əsərində Əməkdar artistlər Mehriban Xanlarova, Elşən Rüstəmov, aktyorlar Ramin Şıxəliyev və Corc Qafarov iştirak edirlər.
“Bir, iki, bizimki…” tamaşası Xalq yazıçısı Kamal Abdullanın eyniadlı pyesi əsasında hazırlanıb. Səhnə əsərinin quruluşçu rejissoru Əlif Cahangirli, rəssamı Əməkdar mədəniyyət işçisi İlham Elxanoğlu, işıq rəssamı Rafael Həsənov, səs rejissoru Kamil İsmayılov, rejissor assistenti Nərmin Camalovadır.
Tamaşanın bədii rəhbəri Akademik Milli Dram Teatrının bədii rəhbər-direktoru, Xalq artisti Azər Paşa Nemətovdur. Rollarda Əməkdar artist Ayşad Məmmədov, aktyorlar İlahə Həsənova, Ziya Ağa, Xədicə Novruzlu və Canəli Canəliyev çıxış edir.
Tamaşaçıların rəğbətini qazanan səhnə əsəri qəhrəmanın əbədi rahatlıq tapmaq arzusunu təcəssüm etdirir.
Görkəmli bəstəkar Tofiq Bakıxanovun yubiley tədbirləri keçiriləcək
Dekabrın ilk ongünlüyündə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı Azərbaycanın görkəmli bəstəkarı Tofiq Bakıxanovun 90 illik yubileyi ilə bağlı geniş proqram hazırlayıb.
Dekabrın 1-dən 8-dək Xalq artisti, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenli bəstəkar, professor Tofiq Bakıxanovun 90 illik yubileyinə həsr olunmuş musiqi festivalı keçiriləcək. Onu da qeyd edək ki, T.Bakıxanovun 90 yaşı 2020-ci ildə pandemiya dövrünə təsadüf etdiyinə görə təxirə salınmış və bu il geniş surətdə qeyd edilir.
Tofiq Bakıxanov 1930-cu il dekabrın 8-də Bakıda görkəmli tarzən-pedaqoq Əhməd Bakıxanovun ailəsində dünyaya gəlib. O, uşaq yaşlarından skripka alətində təhsil almağa başlayır və öz çalğısı ilə dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin diqqətini cəlb edərək, onun xeyir-duası ilə böyük sənətə qədəm qoyur, keçmiş sovet məkanında istedadlı skripka ifaçısı kimi tanınır. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında T.Bakıxanov zəmanəmizin görkəmli bəstəkarı Qara Qarayevin bəstəkarlıq sinfində təhsil alır, onun ənənələrini dərindən mənimsəyərək, özünəməxsus musiqi üslubu ilə diqqəti cəlb edir.
T.Bakıxanov üç birpərdəli baletin, üç musiqili komediyanın, 8 simfoniyanın, 5 simfonik muğamın, müxtəlif çalğı alətləri üçün 24 konsertin, çox saylı simfonik, kamera-instrumental və vokal əsərlərin müəllifidir. Onun müxtəlif janrlı, rəngarəng məzmunlu əsərləri ifaçıların repertuarına daxil olaraq, həm Azərbaycanda, həm də ölkəmizin hüdudlarından kənarda (Fransa, Rusiya, Türkiyə, Kipr, İran və s.) teatr və konsert salonlarının bəzəyi olub.
Bəstəkarın 90 illiyi ilə əlaqədar keçirilən festivalın proqramı rəngarəngdir. Dekabrın 1-də Milli Kitabxanada T.Bakıxanovun anadan olmasının 90 və yaradıcılıq fəaliyyətinin 70 illiyi ilə bağlı not nəşrləri və kitablarından ibarət sərgi olacaq. Dekabrın 4-də Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında iki balet - “Xəzər balladası”, “Xeyir və Şər” nümayiş olunacaq. Dekabrın 6-da və 8-də Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının Kamera və orqan musiqisi zalında iki tədbir - T.Bakıxanovun kamera-instrumental əsərlərindən, həmçinin tar və fortepiano üçün əsərlərindən ibarət konsert səslənəcək. Dekabrın 7-də isə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Üzeyir Hacıbəyli adına konsert salonunda Tofiq Bakıxanovun Fortepiano və skripka üçün birinci konsertinin nəşrinin təqdimatı, eləcə də bəstəkarın 90 illiyinə həsr olunmuş elmi-praktik konfrans keçiriləcək.
Yaqub Öməroğlu: Ustad Ələsgərin adının əbədiləşdirilməsi ümumilikdə aşıq sənətinə göstərilən ehtiramdır
Azərbaycanın böyük el sənətkarı, saz və söz ustadı Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyi ilə bağlı çoxşaxəli tədbirlərin keçirilməsi Azərbaycanda tarixi şəxsiyyətlərə, söz və sənət adamlarının əməyinə verilən yüksək dəyərin göstəricisidir.
Bu fikirləri AzərTAC-a açıqlamasında Ankarada fəaliyyət göstərən Avrasiya Yazıçılar Birliyinin (AYB) sədri, yazıçı-publisist Yaqub Öməroğlu ifadə edib.
Bakı şəhərində Aşıq Ələsgərin abidəsinin ucaldılması haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin məlum Sərəncamını tarixi şəxsiyyətlərə və milli yaradıcılığa göstərilən misilsiz dövlət qayğısı kimi dəyərləndirən AYB-nin sədri deyib: “Tarixi şəxsiyyətlərin abidələrinin ucaldılması daimi təbliğat vasitəsi kimi hər zaman özünü doğruldub. Ustad Ələsgərin adının əbədiləşdirilməsi ümumilikdə aşıq sənətinə göstərilən ehtiramdır. Sazın, sözün və simin gücü ilə hər zamana insanların zövqünü oxşayan aşıq Ələsgər təkcə Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının milli mədəniyyət sərvətidir. Ustad Ələsgərə göstərilən ehtiram, onun irsinin öyrənilməsinə və təbliğinə edilən cəhdlər aşıq sənətinin gücünün göstəricisidir. Saz və söz sərrafı olan Ələsgərin həyat və fəaliyyəti Azərbaycan xalqının genetik yaradıcılıq istedadına bariz nümunədir. Nə qədər ki, saz və söz var, ustad Ələsgərin adı və yaradıcılığı insanların qəlbində daima yaşayacaqdır”.
Nizami Gəncəvinin 880 illiyi münasibətilə Madriddə işıq üzü görmüş “Yeddi gözəl” kitabının təqdimatı olub
Dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyi münasibətilə Madriddə işıq üzü görmüş “Yeddi gözəl” kitabının “Espacio Ronda” Mədəniyyət Mərkəzində təqdimat mərasimi keçirilib. Tədbirdə İspaniya ictimaiyyətinin tanınmış nümayəndələri, elm və sənət adamları iştirak ediblər.
Azərbaycan Tərcümə Mərkəzindən AzərTAC-a bildirilib ki, İspaniyanın Mühyiddin İbn əl-Ərəbi Cəmiyyətinin sədri, filologiya elmləri doktoru professor Pablo Beneito tədbiri giriş sözü ilə açaraq, böyük Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin “Yeddi gözəl” poemasının dünya poeziyasına təsirindən, Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzinin İspaniya–Azərbaycan ədəbi əlaqələrinin inkişafına, iki ölkə arasında ədəbiyyatlararası mübadilələrə verdiyi əlamətdar töhfələrdən danışıb.
Daha sonra “Mandala Ediciones” nəşriyyatının direktoru Fernando Kabal Riera, yazıçı-rəssam Ana Krespo, Azərbaycan Respublikasının İspaniyadakı səfirliyinin nümayəndəsi Məqsəd Hüseynov və digər qonaqlar çıxış edərək, Nizami Gəncəvi poeziyasının dərin hikmətlərindən, ədaləti, humanizmi, bərabərliyi, İnsanlığa sevgi və mərhəməti tərənnüm edən bəşəriliyindən söz açıblar.
Tədbirin sonunda yazıçı-rəssam Ana Krespo sufizm mövzusunda çəkdiyi rəsmlərin slaydlarını nümayiş etdirib, mövzuya dair sualları cavablandırıb.
Qeyd edək ki, ilk dəfə Madriddə 2000-ci ildə işıq üzü görmüş kitab Nizami Gəncəvini İspaniyanın oxucu auditoriyasına “fars şairi” kimi təqdim edən “Ön söz”lə nəşr olunmuşdu. Dövlət Tərcümə Mərkəzinin təşəbbüsü və səyləri nəticəsində əsərin müəllifi Nizaminin dahi Azərbaycan şairi olduğunu elmi dəlillər və sənədli faktlarla sübuta yetirən yeni “Ön söz”lə nəşrinə nail olundu.
Madridin zəngin ənənəli “Mandala Ediciones” nəşriyyatında çap olunmuş kitabın ispan dilinə tərcümə müəllifi – tanınmış ispan mütərcimi Karmen Linares, “Ön söz”ün müəllifi – görkəmli nizamişünas-alim Rüstəm Əliyev, redaktoru – tanınmış ispan filoloqu Fransisko Kapilla Martindir.
Bu günə təsadüf edən əsas hadisələri təqdim edirik
Ümumdünya QİÇS-lə mübarizə günü
World AIDS Day – Bir vaxtlar QİÇS virusu barədə ilk məlumatlar gəzib dolaşanda insanlıq vahiməyə düşmüşdü, müdhiş virusun qorxusu canları almaqda idi. Elm o vaxt bu naməlum virusun əlində aciz idi, amma indi bütün bilgilərə malikdir. Elmə məlumdur ki, bu virus təkcə limfositləri deyil, makrofaqları və monositləri də zədələyir, özü də gəzicidir, böyrəkdə, ürəkdə, gözdə, mədə-bağırsaqda aktiv şəkildə dağıdıcı fəaliyyət göstərir. Hətta beyini də zədələyə bilir.
Bu epidemiya başlayandan indiyənədək 88 milyon insanı əhatə edib. Narkomanların və qaydasız intim həyat keçirənlərin xəstəliyi sayılan QİÇS sağlam həyat tərzi keçirənlərin yel olub yanlarından da ötə bilməz, ona görə də, çalışın heç vaxt bu virusun risk qrupuna daxil olmayın.
Bu gün nağılları uşaqlar üçün deyil, böyüklər üçün uydururlar
Nevroloq günü. Yolunuz onun yanına düşməsin. Qazaxıstanın ilk prezident, Portuqaliyanın və CAR-ın müstəqillik, İslandiyanın özünüidarəetmə, Panamanın müəllim, Kanadanın təhlükəsiz avtomobil idarəetməsi, Estoniyada müqəddəs torpaqlar günüdür, ABŞ-da isə milli qızartma piroq günüdür. Amma bir bayramla doymayan amerikalılar “qırmıza alma yeyin” adlı digər bayramı da qeyd edəcəklər.
1935-ci ildə üç Oskar qazanmış amerikalı aktyor və kinorejissor Vudi Allen dünyaya gəlib. 1949-cu ildə adı dünyaca məşhur olan, amma cinayətkar, quldur birisi – Kolumbiya və dünya narkomafiyasının əvəzsiz lideri Pablo Eskobar doğulub. 1956-cı ilin bu günündə Fidel Kastro gizlincə “Qranma” adlı gəmiylə mühacirətdən qayıdıb öz tərəfdarları ilə Kubada inqilabi hərəkata başlayıb. Fidel - həmin o ABŞ-a baş əyməyən, həmişə hərbi geyimdə gəzən həqiqi Kuba qəhrəmanıdır. Bir yalançı qəhrəmana isə biz zavallılar Bakının ən hündür yerində abidə qoyub uzun illər səcdə etmişik: Sergey Kirov adlı xalqımızın qatilinə. 1934-cü ilin bu günündə həmin o qırmızı kommunisti Leninqradda Nikolayev soyadlı bir fəhlə güllələyib, o dünyası gözəl olsun həmin Nikolayevin. 1929-cu ildə Edvin Lou adlı şəxs Binqo oyununu kəşf edib. 1896-cı ildə sovetlər dönəminin məşhur marşalı Georgiy Jukov doğulub. 1891-ci ildə kanada-amerikalı müəllim Ceyms Neysmit besketbol oyununu icad edib. 1887-ci ildə sonradan məşhurlaşan ingilis yazıçısı Artur Konan Doyl Şerlok Holms obrazını yaradıb. 1835-ci ildə məşhur danimarkalı nağılçı Hans Kristian Andersenin ilk “Nağıllar” kitabı işıq üzü görüb. 1825-ci ildə Azərbaycanın taleyi ilə çox oynamış rus imperatoru 1-ci Aleksandr Romanov ölüb. 1783-cü ildə Parisdə ilk dəfə insan hava şarı ilə səmaya uçub. Bu, fizik Jak Şarl olub. Və 1761-ci ildə Londondakı məşhur mum heykəllər muzeyinin yaradıcısı Tüsso Mari doğulub.
Varisin “Həftənin təqvimi” yazısından
Bu gün bəstəkar Azər Dadaşovun 75 yaşı tamam olur
16 yaşında ikən simfonik orkestr üçün ilk əsərini - “Elegiya”nı bəstələyən Azər Dadaşov görkəmli bəstəkar Qara Qarayevdən dərs alıb. O, 10-dan çox simfoniya, bir çox janrda yazılmış musiqi əsərlərinin, o cümlədən 20-dən çox filmə bəstənin müəllifidir. Xüsusən solist, xor və kamera orkestri üçün “Ave, Maria” ariyası, Füzulinin sözlərinə “Aruzilər məzhəri” vokal silsiləsi, Şuşa şəhərinə həsr etdiyi simfonik orkestr üçün 11 saylı simfoniyası; B.Vahabzadənin sözlərinə solist, xor və simfonik orkestr üçün “Ulu Qorqud” odası, iki soprano və simfonik orkestr üçün “Bahar duası” ariyası məşhurdur. Bəstəkar eyni zamanda “Şahid qız” (1990), “Yuxu” (1994), “Özgə vaxt” (1996) və s. kinofilmlərə və “Yanmış evin nağılı” dram tamaşasına musiqilər bəstələyib. Əsərləri ABŞ, İngiltərə, İsveçrə, Fransa, Türkiyə, Finlandiya və s. ölkələrin nüfuzlu orkestrləri tərəfindən ifa olunub. Azər Dadaşov zəngin yaradıcılıq axtarışları ilə musiqimizin inkişafına və təbliğinə layiqli töhfələr verib. Bəstəkar 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar incəsənət xadimi”, 2018-ci ildə “Xalq artisti” fəxri adlarına layiq görülüb. Təbrik edirik bəstəkarı!
Laçının de-yure azad edilməsi
Laçın rayonu Azərbaycan Respublikasının cənub-qərbində, dağlıq ərazidə yerləşir. Dünyada ən nadir ağac sayılan qırmızı dəmirağac meşələri, həddindən çox dərman bitkiləri, çoxlu mineral suları, uran, civə, qızıl, dəmir, müxtəlif rəngli mərmər yataqları və s. vardır Laçında. Laçın rayonunun yaranma tarixi 8 avqust 1930-cu ildir. Ərazisi 1.84 min km2 , əhalinin sayı 72,4 min (01. 04. 2013) nəfərdir. Laçın rayonunda 1 şəhər (Laçın), 1 qəsəbə (Qayğı), 125 kənd vardır. Laçının aşağı hissəsində Zəngəzur dağının ətəyində bir-birindən xeyli aralı Artız, Salaq və Mərkiz dağları, onlardan uzaqlarda Xustun, Kəpəz, Keçəldağ silsiləsi uzanır. Zəngəzur dağlarının zirvəsi bəzi yerlərdə dəniz səviyyəsindən 3906 metr yüksəkdir və həmişə qarla örtülüdür.
Laçın rayonunda 200-ə yaxın tarix mədəniyyət və memarlıq abidələri, onlarla kurqan, qala tipli arxeologiya baxımından faydalı olan abidələr, stellalar, at, qoç fiqurları, süjetli daşlar var idi. Rayon 1992-ci il may ayının 18-də Ermənistan Respublikası tərəfindən işğal olundu. İşğaldan əvvəlki 217 mədəniyyət müəssisəsi, 142 səhiyyə obyekti, 133 idarə və müəssisə, 100 ümumtəhsil məktəbi, 5 məktəbəqədər müəssisə, 5 musiqi məktəbi, 1 internat məktəbi, 1 orta texniki peşə məktəbi, 1 rabitə evi və s. - əksəriyyəti dağıdıldı.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin cəbhədəki təxribatının qarşısını alan Azərbaycan Ordusu əks-hücumla bir neçə rayonu, yüzlərlə kənd və qəsəbəni, strateji yüksəkliyi düşməndən azad etdi. İşğaldan azad olunan şəhər və kəndlərimizdə, qəsəbələrimizdə üçrəngli bayrağımızın ucaldılması ilə nəticələnən qırx dörd günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan Ordusunun qələbəsi ilə başa çatdı. Azərbaycan Prezidenti, Rusiya Prezidenti və Ermənistanın baş nazirinin noyabrın 10-da imzaladıqları birgə bəyanata uyğun olaraq, Ermənistan tərəfindən digər ərazilərimizin boşaldılması qrafik üzrə həyata keçirildi. Həmin qrafikə əsasən, dekabrın 1-də Laçın rayonu da erməni işğalından azad edildi.
Bakıda “Müxtəlif dinlərin maddi-mənəvi irsi və dinlərdə musiqi” adlı konfrans keçirilib
Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə elmi-metodiki və ixtisasartırma mərkəzinin təşkilatçılığı ilə Bakıdakı Müqəddəs Məryəm Katolik Kilsəsində “Müxtəlif dinlərin maddi-mənəvi irsi (Qarabağ kontekstində) və dinlərdə musiqi” adlı konfrans keçirilib.
Mədəniyyət Nazirliyi xəbər verir ki, tədbirdə Azərbaycanda mövcud olan multikultural dəyərlər, konfessiyalararası sıx münasibət, ölkəmizdə qədim tarixə malik tolerantlıq, qarşılıqlı hörmət və anlaşma məsələləri müzakirə olunub.
Mədəniyyət üzrə elmi-metodiki və ixtisasartırma mərkəzinin direktoru Səadət Xələfbəyli qonaqları salamlayaraq tədbirin əhəmiyyətini vurğulayıb. Bildirib ki, konfransın məqsədi konfessiyalararası əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi və inkişaf etdirilməsinə töhfə verməkdir. Qeyd edib ki, konfrans müddətində işğaldan azad olunmuş maddi-mədəni irsimiz barədə çıxışlar dinləniləcək.
Katolik Kilsəsinin Azərbaycandakı apostol prefekturasının keşişi Jozef Marek deyib: “Dünyada əgər hər şey yerində olsa qəlbimiz açılar. Ümid edirəm kilsədə səslənən dini musiqi də öz yerini tapır. İnsan arzuladığı bir yerə çatmaq istəyəndə Allah ona səbir və lazım olan xüsusiyyətləri bəxş edir. İnsanın bir şeyə can atması olduqca vacibdir. Musiqini ifa etmək gözəldir amma onu ifa edərkən Allahı axtarmaq fərqli bir məsələdir. Belə insanlar məni hər zaman heyran edib.”
Konfransın aktual məsələyə həsr olunduğunu söyləyən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) səlahiyyətli nümayəndəsi hacı Şahin Həsənli bildirib ki, Azərbaycan tarixində heç zaman dini zəmində münaqişə baş verməyib. Hətta Azərbaycanda müxtəlif xalqların dini icma nümayəndələri Qarabağ müharibəsi zamanı xristian dünyasına müraciət ünvanlayaraq bildiriblər ki, Qarabağ tarixən Azərbaycan ərazisidir. Bu sənət tarix olaraq qalacaq”.
Bildirib ki, bəzi ölkə rəhbərləri multikulturalizmin mövcud olmaması ilə bağlı çıxışlar edirlər. Ancaq Azərbaycanda vəziyyət tam fərqlidir. Azərbaycanda dinə sevgi və tolerantlıq hər zaman hiss olunub. Burada radikal düşünən insanlar yoxdur. Musiqidə bir harmoniya olduğunu söyləyən hacı Şahin deyib: “Ruha sirayət edə bilən, insanda mərhəmət hissi aşılayan musiqiyə hər zaman ehtiyac var”.
Katolik kilsəsinin apostol prefekturasının məlumat şöbəsinin katibi Toral Ağayev bildirib ki, Azərbaycanda mövcud olan dini icmaların rəhbərləri çıxışlarını böyük yaradan Allahın adı ilə başlayırlar. Hər bir yaradıcı insan öz qabiliyyətini Allahdan alır. Allah xristianlıqda nizamsızlığı nizama salan bir qüvvə kimi göstərilir: “İnsan şüuruna təsir edən ən böyük qüvvə məhz incəsənətdir. Musiqi xristianlıq dinində xüsusi önəm kəsb edir. Xristianlıqda oxuyan ikiqat ibadət etmiş kimi sayılır. Bəzi alimlərin fikrincə insan nitqi danışmaq üçün deyil oxumaq üçün yaradılıb. Davud peyğəmbərin nəğməkar peyğəmbər olduğunu deyən T.Ağayev bildirib ki, bu ad yunan musiqi aləti olan arfa adından götürülüb. O rəsmlərdə musiqi alətilə birgə təsvir olunur. “Qürurverici haldır ki, dini yaradıcılıq tək ənənələrə söykənmir, əksinə, inkişaf edir. Tolerant mühit katolik icması arasında yaradıcılığa şərait yaradır”,- deyə Toral Ağayev əlavə edib.
Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun icraçı direktorunun müavini Hətəm Gülməmmədov bildirib ki, Azərbaycan dünyada tolerantlığın yaşandığı nadir ölkələrdən biridir. Azərbaycanda tarixən müsəlman, yəhudi, xristian və digər dini icmalar dostluq və əmin-əmanlıq şəraitində yaşayıb. O, din nümayəndələrinin bir-birlərinə hörmətlə yanaşması ilə bağlı misallar gətirib. Bildirib ki, Ramazan ayında Çotari kilsəsində xristian din icma nümayəndələrinin müsəlmanlar üçün iftar süfrəsi açması bir ənənəyə çevrilib. Qeyd edib ki, Astarada fəaliyyət göstərən məscidlərdə sünni və şiə nümayəndələri məhərrəmlik ayında bir yerə toplaşıb namaz qılırlar. Tolerantlıq dünyada hüquqi məsələ olduğundan qanunla nizamlanır və bu qanunu pozan şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunur. Ancaq Azərbaycanda bu məsələ mənəvi məsələdir. Tolerantlıq dözümlülük olsa da bizim üçün sevgi məsələsidir. Azərbaycanda tolerantlığın nümunələrindən biri də Bakının mərkəzində qorunan Erməni kilsəsidir. Bildirib ki, həmin kilsədə hətta heç bir kitaba ziyan dəyməyib. Bu Azərbaycan xalqının dözümlü olduğunu sübut edir. Bu gün Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş torpaqlarında kilsə və məscidlər fəaliyyət göstərir, din nümayəndələrinin ora səfərləri təşkil olunur.
Daha sonra Rus Pravoslav kilsəsinin Bakı və Azərbaycan Yeparxiyasının nümayəndəsi Dionisiy Sveçnikov, İslam Universitetinin İctimai elmlər kafedrasının müdiri Elvin Talişinski, müstəqil araşdırmaçı-jurnalist, səyyah Ağa Mehdiyev çıxış ediblər.
Tədbirin bədii hissəsində ümumbəşər dini musiqilər səsləndirilib.
Mədəniyyət Nazirliyi “TAMMETRAJLI BƏDİİ FİLM LAYİHƏLƏRİNƏ DƏSTƏK – 2022” müsabiqəsini elan edir
Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi milli kinematoqrafiya sahəsində fəaliyyət göstərən yaradıcı şəxslərə dəstək olmaq, bu istiqamətdə çalışan müstəqil prodüser mərkəzlərinin və istehsal şirkətlərinin fəaliyyətini stimullaşdırmaq, milli-mənəvi və ümumbəşəri dəyərləri filmlərlə təbliğ etmək, kino peşəkarlarının təcrübələrini daha da artırmaq məqsədilə “Tammetrajlı bədii film layihələrinə dəstək 2022” müsabiqəsini elan edir.
Müsabiqənin reqlamentini təqdim edirik:
Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi (bundan sonra Nazirlik) milli kinematoqrafiya sahəsində fəaliyyət göstərən yaradıcı şəxslərə dəstək olmaq, bu istiqamətdə çalışan müstəqil prodüser mərkəzlərinin və istehsal şirkətlərinin fəaliyyətini stimullaşdırmaq, milli-mənəvi və ümumbəşəri dəyərləri filmlərlə təbliğ etmək, kino peşəkarlarının təcrübələrini daha da artırmaq məqsədilə “Tammetrajlı bədii film layihələrinə dəstək 2022” müsabiqəsini elan edir.
Bu müsabiqənin mütəmadi olaraq hər il keçirilməsi nəzərdə tutulur.
MÜSABİQƏNİN MÖVZUSU VƏ DƏSTƏK FONDU
Müsabiqə tammetrajlı bədii film kateqoriyasında keçirilir.
Layihə üzrə çəkiləcək filmlərin xronometrajı 52 dəqiqədən az olmayaraq nəzərdə tutulmalıdır.
Müsabiqə sərbəst mövzuda keçirilir.
Müsabiqədə layihənin istənilən mərhələsində - ssenarinin inkişaf etdirilməsi, filmin çəkilişinə hazırlıq və çəkiliş prosesi, həmçinin post-prodakşn və distribusiya mərhələlərinə dəstək nəzərdə tutulur.
Qalib film layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün hər filmə ən çox 100.000 (yüz min) manata qədər maliyyə dəstəyinin göstərilməsi nəzərdə tutulur.
Müsabiqənin ümumi dəstək fondu 300.000 (üç yüz min) manat təşkil edir.
MÜSABİQƏNİN MƏRHƏLƏLƏRİ
Müsabiqə aşağıdakı mərhələləri əhatə edir:
1-ci mərhələ - Layihələrin qəbulu
2-ci mərhələ - Bədii seçim
3-cü mərhələ - Pitçinq
4-cü mərhələ - Qalib film layihələrinin maliyyələşdirilməsi, filmlərin istehsalı və təhvil verilməsi
1-ci mərhələ - Layihələrin qəbulu
Müsabiqənin 1-ci mərhələsi Nazirliyin müvafiq əmri ilə müəyyən etdiyi Müsabiqə Komissiyası tərəfindən həyata keçirilir.
Müsabiqəyə təqdim edilən sənədlərdə qüsurlar olmadığı halda film layihələri 2-ci mərhələdə iştirak hüququ əldə edir.
Layihələrin qəbulu 1 dekabr 2021-ci il – 17 yanvar 2022-ci il tarixlərində nəzərdə tutulur.
2-ci mərhələ - Bədii seçim
Müsabiqənin 2-ci mərhələsində film layihələrini Nazirliyin müvafiq əmri ilə müəyyən etdiyi Münsiflər heyəti qiymətləndirir.
Münsiflər heyəti bu mərhələdə film layihələrini bədii-kinematoqrafik baxımdan dəyərləndirir.
Bədii seçim mərhələsi 18 yanvar 2022-ci il – 28 fevral 2022-ci il tarixlərində nəzərdə tutulur.
Bədii seçim mərhələsini keçmiş layihələr 3-cü mərhələyə – Pitçinq mərhələsinə buraxılır.
Bədii seçim mərhələsinin qaliblərinin adları 2022-ci il mart ayının 7-dək Nazirliyin internet informasiya ehtiyatında (www.culture.gov.az) və “Mədəniyyət” qəzetində elan olunur.
3-cü mərhələ - Pitçinq
Pitçinqin məqsədi müəlliflərə layihələrinin yaradıcı inkişafı və maliyyə dəstəyi üçün tərəfdaşlar tapmaq imkanı verməkdir.
Pitçinqin vəzifəsi yeni, orijinal fikirlərin və layihələrin təqdimatı, yeni əlaqələrin yaranması, istedad axtarışının genişlənməsi, yeni adların kəşf edilməsi və beləliklə, daxili inkişafın təşviq edilməsidir.
Pitçinqdə layihələrin təqdimatı müəlliflər tərəfindən həyata keçirilir, iştirakçılar layihələrini Münsiflər heyətinin önündə müdafiə edirlər. Pitçinq internet vasitəsilə canlı yayımlanır.
Pitçinq seçimi üçün tələblər:
Layihənin bədii-kinematoqrafik dəyəri;
İstehsalçının portfoliosu;
Layihəyə aid təsvirlər (tizer, mudbord və s.);
Yaradıcı heyət və texniki imkanlar haqqında məruzə;
Beynəlxalq kino bazarı və festivallarda iştirak, filmin distribusiyası haqqında planlar üzrə məruzə.
Bu mərhələdə Münsiflər heyətinin rəyi əsasında ən yaxşı layihələr müəyyən edilir və müvafiq protokolla sənədləşdirilir.
Münsiflər heyətinin qəbul etdiyi qərar Nazirlik tərəfindən təsdiqlənir.
Münsiflər heyətinin apardığı müzakirələr məxfi saxlanılır.
Pitçinqin 14-18 mart 2022-ci il tarixlərində keçirilməsi nəzərdə tutulur. Pitçinqin tarixi iştirakçılara elektron poçt vasitəsilə bildirilir.
Qaliblərin adları 2022-ci il martın 31-dək Nazirliyin rəsmin informasiya ehtiyatında (www.culture.gov.az) və “Mədəniyyət” qəzetində elan olunur.
4-cü mərhələ - Qalib film layihələrinin maliyyələşdirilməsi, filmlərin istehsalı və təhvil verilməsi
Qalib layihələr onları təqdim etmiş müəssisə tərəfindən Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi və maliyyə dəstəyi əsasında istehsal olunur.
Texniki imkanları nisbətən məhdud olan film istehsalçıları üçün çəkiliş avadanlığının və cihazlarının icarəsi və həmçinin onlarla təminatı işlərində “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının avadanlıqları bazar qiymətləri və əlçatanlıq prinsipi ilə təklif olunur.
Çəkilişlərə müvafiq icazələrin alınması prosesinin asanlaşdırılması məqsədilə ölkə ərazisində çəkilişlərin aparılmasına kömək üçün “Filming Azerbaijan” tərəfindən müvafiq sənədləşmə əsasında lisenziyalar verilir, inzibati hazırlıq və dəstək xidmətləri göstərilir.
Layihələrin büdcəsi və ya təxmini smeta dəyəri Müsabiqə Komissiyası tərəfindən yoxlanılır. Şərtlərə uyğun gəlməyən büdcələrdə dəyişiklik edilir.
Müsabiqədə qalib gələn layihələrin müəllifləri ilə müqavilələr bağlanılır və müqavilədə hüquq və öhdəliklər əks olunur.
Müsabiqəyə qəbul şərtləri
Müsabiqədə film istehsalı ilə məşğul olan müstəqil prodüser mərkəzləri və studiyalar iştirak edə bilər. Dövlət studiyaları müsabiqədə iştirak edə bilməz.
Müsabiqədə iştirak edən müstəqil prodüser mərkəzləri (yalnız hüquqi şəxs statusunda) - “müraciət edən”, ssenarist, rejissor və prodüserlər isə - “müəllif” hesab olunur. Müstəqil fəaliyyət göstərən müəlliflər - ssenarist, rejissor və prodüserlər fiziki şəxs qismində müsabiqədə iştirak edə bilməzlər. Müstəqil fəaliyyət göstərən müəlliflər müsabiqədə iştirak etmək üçün layihələrini prodüser mərkəzləri, film istehsalı studiyaları və audiovizual məhsul istehsal edən digər qurumlar vasitəsilə təqdim etməlidirlər.
Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları və Azərbaycan Respublikasında daimi yaşayış icazəsi olan bütün şəxslər müsabiqəyə təqdim edilmiş layihədə müəllif ola bilər.
Müraciət edən qurumlar Azərbaycan Respublikasında vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olmalıdır.
Müraciət edənlər audiovizual məhsul istehsalı ilə məşğul olmalıdır. Kənar fəaliyyət sahələrindən olan müraciətlər qəbul edilmir.
Müraciətlər xarici film istehsalı şirkətləri və fondları, həmçinin yerli maliyyə mənbələri ilə müştərək şəkildə təqdim edilə bilər. Bu halda müştərəklik müqaviləsi və layihənin maliyyələşməsi sənədləri təqdim edilməlidir. Müştərəklik, əməkdaşlıq və ya maliyyə mənbəyi müqavilələrində tərəf kimi “müraciət edən” iştirak etməlidir.
Müsabiqədə qalib gəlmiş layihələrin müəlliflərinin dəyişdirilməsi yalnız Müsabiqə Komissiyası ilə razılaşdırıldıqdan sonra edilə bilər.
Bir “müraciət edən” müstəqil prodüser mərkəzi və ya studiya ən çox üç layihə ilə müsabiqəyə qoşula bilər.
Müsabiqəyə göndərilən layihələrin janrına məhdudiyyət qoyulmur.
Təqdim edilməli olan sənədlər paketinə aşağıdakılar daxildir:
filmin müraciət forması (müraciət formasının bütün bəndləri dəqiq doldurulmalıdır, əks halda bu, müraciət edənin müsabiqədə iştirakına əngəl ola bilər);
filmin layihəsi - loqlayn, sinopsis, tritment (əgər varsa), ssenari (əgər varsa) – ssenari beynəlxalq yazılış formatına uyğun olmalıdır: font (şrift): Courier (Courier new) / Şriftin ölçüsü: 12;
rejissor şərhi (1 səhifəyə qədər);
prodüserin şərhi (1 səhifəyə qədər);
müəlliflərin şəxsiyyət vəsiqələrinin (xarici vətəndaşlar üçün daimi yaşayış icazələrinin) surəti;
layihənin təxmini smeta dəyəri
filmin istehsal təqvimi - quruluş planı;
müştərəklik müqaviləsi və layihənin qarşı tərəfdən də maliyyələşdirilməsini əks etdirən sənədlər (müştərək layihə olduğu halda);
sponsorluq müqaviləsi (müştərək film kimi yerli və beynəlxalq sponsorlar tərəfindən də maliyyələşdiyi halda);
Müraciət edənin qeydiyyat sənədləri (Nizamnamə, Reyesterdən çıxarış, Vergi ödəyicisinin şəhadətnaməsi, vergi borcunun olmaması haqqında arayış, fəaliyyət kodu ilə bağlı arayış, bank dövriyyəsi, mənfəət vergisi bəyannaməsi - “Müraciət edən” vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun fəaliyyət göstərməlidir).
müəlliflərin CV-ləri (ssenarist, rejissor və prodüser);
Bütün sənədlər PDF formatında olmalıdır.
Müsabiqəyə təqdim olunan sənədlər 1 dekabr 2021 – 17 yanvar 2022-ci il tarixində
Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır.
poçt ünvanlarına elektron qaydada göndərilməlidir.
Müsabiqəyə son müraciət tarixi Bakı vaxtı ilə 2022-ci il 17 yanvar saat 00:00-da bitir. Bu tarixdən gec göndərilmiş müraciətlər etibarsız hesab edilir.
Elektron poçt vasitəsilə müraciətlər yalnız “Müsabiqə” başlığı altında göndərilməlidir.
Müsabiqənin sənəd qəbulu qaydasının hər hansı bir bəndinə uyğun olmayan müraciət barədə müraciət edən tərəf e-mail vasitəsi ilə məlumatlandırılır. Bundan sonra sənədlər müraciət edən tərəfindən qaydalara uğun şəkildə yenidən göndərilmədikdə həmin müraciət edən müsabiqədə iştirak hüququnu itirmiş hesab olunur və bu hallarla bağlı heç bir apellyasiya müraciətinə baxılmır.
Müsabiqə ilə bağlı təşkilati işlər Nazirliyin Audiovizual və interaktiv media şöbəsi tərəfindən həyata keçirilir.
Müraciət formasını yükləmək üçün link: https://bit.ly/3cYmq0m
Əlavə məlumat üçün:
Telefon: (012) 404 04 85;
Həftənin iş günləri saat 10:00-17:00-dək;
E-poçt:
Bu email ünvanı spambotlardan qorunur. Onu görmək üçün JavaScripti qoşmaq lazımdır.
