İmran Verdiyev,

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Oğuz təmsilçisi

Tarixin hansı dövrünə, hansı sivilizasiyanın qatlarına nəzər salsaq, orada bir insanın izini həmişə görərik – bilik toxumu əkən, insan ruhunu cilalayan, zəkanı formalaşdıran insanın izini. Yəni müəllimin izini. Müəllimlik peşəsi bəşəriyyətin yaranışından bu günədək öz əhəmiyyətini, aliliyini və müqəddəsliyini qoruyub saxlayan nadir sənətlərdəndir. O, sadəcə bir peşə deyil. Fədakarlığın, təmənnasız sevgilərin, bir millətin gələcəyini quran  görünməz əməyin adıdır. Oktyabr ayının o mülayim, xəzan qoxulu günlərində qeyd etdiyimiz Müəllimlər Günü sadəcə təqvimdəki hər hansı bir əlamətdar tarix deyil; bu gün cəmiyyətin gələcəyini inşa edən, mənəviyyat toxumları səpən və qaranlıqları bilik nuru ilə işıqlandıran insanlara olan sonsuz ehtiramın ifadəsidir.

Bəşəriyyət var olandan bəri tərəqqinin, inkişafın və intibahın arxasında bir işıq dayanıb: elm və tərbiyə. Lakin elmin kitab səhifələrində hərəkətsiz qalan mürəkkəb sözlərini cümləyə, cümlələri idraka, idrakı isə həyata keçirən; gələcək insanı formalaşdıran qüvvə müəllimdir. İlk dəfə məktəb qapısından içəri girən o balaca, ürkək uşağın əlindən tutub hərf tanıdan müəllim, əslində, ona bütün dünyanı tanıdır. Qələm tutmağı öyrədən o əllər, gerçəkdə, gələcəyin həkiminin, hakiminin, mühəndisinin, kosmonavtının, sənətkarının və ən əsası, böyük insanının təməlini qoyur.

Hər bir həkim, mühəndis, alim və ya dövlət xadimi öz nailiyyətlərinin bünövrəsində müəllim əməyinin durduğunu yaxşı bilir. Müəllimin səbirlə, təmənnasız sevgi ilə yetirmələrinə bəxş etdiyi bilik və tərbiyə bir millətin intellektual kapitalını və gələcəyini müəyyən edir. Bu baxımdan, müəllimə verilən dəyər əslində cəmiyyətin öz gələcəyinə verdiyi dəyərdir.

“Müəllim şam kimidir – özü əriyərək ətrafına işıq saçır”. Bu müdrik cümlə müəllimlik peşəsinin mahiyyətini tam və dəqiq ifadə edir. Ömrünün ən gözəl illərini lövhə qarşısında, təbaşir tozunun içində keçirən, gözlərinin nurunu şagirdlərinin dəftərindəki xətalara düzəliş verərkən xərcləyən bir insan üçün ən böyük mükafat yetişdirdiyi insanların uğurunu görməkdir.

Bədii təfəkkürümüzdə, klassik ədəbiyyatımızda da müəllim obrazı hər zaman uca tutulub. Nizami Gəncəvidən tutmuş Füzuliyə, Mirzə Ələkbər Sabirdən Məhəmməd Hüseyn Şəhriyara qədər böyük mütəfəkkirlərimiz elm və müəllim əməyinə yüksək qiymət vermişlər. Böyük maarifçi Həsən bəy Zərdabi, Cəlil Məmmədquluzadə kimi simalar təkcə dərslik yazmayıblar, onlar bütöv bir xalqın qəflətdən oyanması, cəhalət yuxusundan ayılması üçün öz həyatlarını fəda ediblər. Onların yandırdığı məşəl bu gün də bizim müasir məktəblərimizdə, hər bir müəllimin fəal fəaliyyətində alovlanmaqdadır. Məhz onların sayəsində Azərbaycan qadını, Azərbaycan gənci maarifləndi, dünyada söz sahibinə çevrildi.

Bəs müəllim kimdir? Müəllim – səbrin, dözümün, insanpərvərliyin canlı təcəssümüdür. Bir sinifdə iyirmi, otuz fərqli xarakterdə, fərqli dünyagörüşdə uşaq əyləşir. Müəllim hər birinin qəlbinə girməyi, hər birinin dilini tapmağı, hər birinin daxilindəki gizli istedadı ortaya çıxarmağı bacaran sehrbazdır. O, sadəcə riyaziyyatın düsturlarını, fizikanın qanunlarını, coğrafiyanın xəritələrini öyrətməklə kifayətlənmir. Həyatı öyrədir, dürüstlüyü, vətənpərvərliyi, vicdanlı olmağı, haqsızlığa qarşı durmağı, insanı sevməyi aşılayır. Mənəvi dəyərləri xalça kimi ilmə-ilmə toxuyur.

Bu gün Azərbaycanın müasir tarixində müəllim peşəsinin rolu daha da ucalıb. Biz 44 günlük Vətən müharibəsində bir daha şahid olduq ki, Zəfər yazan qəhrəmanlarımız məhz o fədakar müəllimlərin parta arxasında böyütdüyü şagirdlər olub. Vətən sevgisini, bayraq sevgisini, torpaq təəssübkeşliyini o gənclərin ruhuna həkk edən müəllim sözü, müəllim nəfəsi idi. Hətta neçə-neçə müəllimimiz təbaşiri silahla əvəz edərək cəbhəyə yollandı, torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Onlar təkcə sinifdə deyil, döyüş meydanında da böyük bir vətənpərvərlik dərsi keçdilər. Bu gün işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda, Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda yenidən zəng səsləri ucalırsa, yeni məktəb binalarında müəllimlər şagirdlərinə işıq saçırsa, bu, zəkanın və maarifin qaranlıq üzərindəki qəti qələbəsidir.

Dünya sürətlə dəyişir, texnologiyalar inkişaf edir, süni intellekt həyatımızın hər sahəsinə daxil olur. Lakin nə qədər müasir texnologiyalar yaradılsa da, heç bir maşın, heç bir alqoritm müəllimin istiliyini, onun şagirdinin gözünə baxarkən duyduğu o doğma baxışı, mənəvi dəstəyi əvəz edə bilməz, bilməyəcək də. Çünki təlim yalnız məlumat ötürmək deyil, təlim – ruhların ünsiyyətidir. Və bu ünsiyyətin yeganə yaradıcısı müəllimdir.

Müəllimlər Günü sadəcə təqvimdəki bir tarix deyil. Bu gün – keçmişimizə minnətdarlıq, gələcəyimizə inam günüdür. Bizi biz edən, yolumuza çıraq tutan, uğurlarımıza öz övladının uğuru kimi sevinən bütün müəllimlərin önündə baş əymək hər birimizin mənəvi borcudur. Bizə qələm tutmağı öyrədən ilk müəllimimizdən tutmuş, həyatın çətin döngələrində yol göstərən bütün ustadlarımıza qədər hər birinin haqqı ödənməzdir.

Müəllim Günü hər birimiz üçün bizə əlifbanı öyrədən, həyat yolunda ilk addımlarımızı istiqamətləndirən fədakar insanları xatırlamaq və onlara minnətdarlıq etmək üçün gözəl bir fürsətdir. Müəllim əməyi zamana sığmayan, nəticəsi illər sonra cəmiyyətin tərəqqisində görünən böyük bir fədakarlıq dastanıdır. Bu əlamətdar gündə bütün müəllimlərin müqəddəs zəhməti qarşısında baş əyir, onların cəmiyyət üçün gördüyü böyük işləri yüksək qiymətləndiririk.

Əziz və möhtərəm müəllimlər! Sizin əməyiniz ölçüyə gəlməz, fədakarlığınız tərəziyə sığmaz. Siz bir millətin gələcəyini quran, sabaha olan ümidlərini gerçəkləşdirən sənətkarlarsınız.

Sizin bayramınız – zəkanın, işığın, mənəviyyatın bayramıdır. Bayramınız mübarək, mənəvi dünyamızın işıqlı memarları! Siz var olduqca, cəmiyyətimiz aydınlığa, tərəqqiyə və zəfərlərə doğru inamla addımlayacaqdır. Gələcəyimizin hər anında – hər axşamında, səhərində, gecəsində və gündüzündə Sizin imzanız olacaq!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.10.2026)