İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
Jaroslav Seifert — XX əsr Çex ədəbiyyatının ən mühüm şairlərindən biri, yazıçı və jurnalistdir. O, 1984-cü ildə Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Seifert Nobel mükafatı alan ilk çex ədəbiyyatçısı kimi tanınır.
Jaroslav Seifert 23 sentyabr 1901-ci ildə Praqanın fəhlə məhəlləsi olan Žižkovda anadan olub. Sadə ailədə böyüyən Seifert gənc yaşlarından ədəbiyyata və jurnalistikaya maraq göstərib. İlk şeir kitabı 1921-ci ildə “Město v slzách” (“Göz yaşlarında şəhər”) adı ilə nəşr olunub.
Gənclik illərində avanqard ədəbi mühitə qoşulub və Devětsil adlı sənət qrupunun yaradıcılarından biri olub. Bu dövrdə onun yaradıcılığında poetizm, modernizm və yeni bədii axtarışların təsiri hiss olunurdu.
Seifertin yaradıcılığı zaman keçdikcə dəyişib. İlk dövründə avanqard və sosial mövzular üstünlük təşkil etsə də, sonrakı əsərlərində sevgi, uşaqlıq, ana, Praqa, vətən, insan yaddaşı, zaman və həyatın gözəlliyi əsas mövzulara çevrilib.
Onun şeirlərinin mühüm xüsusiyyətləri sadə və aydın dil, musiqililik, həssaslıq və güclü lirizm idi. Nobel Komitəsi də onun poeziyasını təravət, duyğusallıq və zəngin yaradıcılıqla səciyyələndirib.
Seifert çox məhsuldar şair olub. Əsərləri arasında:
“Město v slzách” — Göz yaşlarında şəhər
“Samá láska” — Yalnız sevgi
“Na vlnách TSF” — TSF dalğalarında
“Poštovní holub” — Poçt göyərçini
“Jablko z klína” — Qucağın almasından
“Ruce Venušiny” — Veneranın əlləri
“Maminka” — Ana
“Praha” — Praqa
“Halleyova kometa” — Halley kometası
“Morový sloup” — Taun sütunu
“Deštník z Piccadilly” — Pikadillidən çətir
“Všecky krásy světa” — Dünyanın bütün gözəllikləri — xatirələr
“Býti básníkem” — Şair olmaq
çox məşhurdur.
1984-cü ildə Jaroslav Seifert Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Mükafat onun poeziyasının təravəti, duyğusallığı və zəngin yaradıcılıq gücünə görə verilib. Səhhəti imkan vermədiyi üçün mükafat mərasimində şəxsən iştirak edə bilməyib, Nobel mükafatını onun adından qızı qəbul edib.
Jaroslav Seifert 10 yanvar 1986-cı ildə Praqada, 84 yaşında vəfat edib. O, arxasında təxminən otuz poetik əsərdən ibarət böyük ədəbi irs, həmçinin jurnalistika, uşaq ədəbiyyatı və memuar nümunələri qoyub.
Jaroslav Seifertin ədəbiyyatdakı əsas gücü sadə insan duyğularını — sevgini, uşaqlıq xatirələrini, vətənə bağlılığı, itkiləri və zamanın keçməsini — sadə, lakin çox təsirli poetik dillə ifadə etməsində idi. Onun yaradıcılığı həm Çex ədəbiyyatının, həm də XX əsr Avropa poeziyasının mühüm nümunələrindən sayılır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(23.09.2026)
