“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
David Copperfield (David Kopperfild) – Sehrbaz və İllüziya Ustası. Tam adı David Seth Kotki'dir. 16 sentyabr 1956-cı ildə Metachendə, Nyu-Cersi ştatında, ABŞ-da doğulub. Bu gün onun doğum günüdür. Yubileyidir, 70 yaşı tamam olur.
David uşaq yaşlarından sehr və illüziya sənətinə maraq göstərib. Hələ 12 yaşında Amerika Sehrbazlar Cəmiyyətinin (Society of American Magicians) ən gənc üzvü olub. 16 yaşında isə Nyu-York Universitetində “Sehr sənəti” dərsi keçməyə başlayıb.
1970-ci illərin sonlarında televiziyada çıxış etməyə başlayıb və qısa zamanda bütün dünyada məşhurlaşıb. Onun illüziyaları sadəcə fokus yox, teatr, musiqi, rəqs və texnologiyanın birləşməsi ilə möhtəşəm şouya çevrilib
Dünya mətbuatının Devid Kopperfild haqqında ifadələrinə nəzər yetirək.
The Washington Post 1985-ci ildə onun çıxışını təhlil edərkən yazırdı ki, Kopperfild: “may be a great entertainer — but he's an even better illusionist and magician.” Yəni: “Böyük əyləncə ustası ola bilər, amma illüziyaçı və sehrbaz kimi daha da yaxşıdır.”
Qəzet həmçinin onun əsas gücünü tamaşaçıları sehrli anların iştirakçısına çevirməkdə görürdü: Kopperfildin çıxışında “skepticism is suspended and wonder abounds” — “şübhə bir kənara qoyulur, heyrət isə üstünlük qazanır”.
1991-ci ildə Los Angeles Times onu çox obrazlı şəkildə belə təqdim etmişdi: “David Copperfield ... is the Merlin of high-tech magic.” Tərcüməsi: “Devid Kopperfild yüksək texnologiyalı sehrin Merlini-dir.”
Məqalədə onun ənənəvi dovşan, göyərçin və silindr əvəzinə Harley-Davidson motosikletini səhnə rekvizitinə çevirdiyi vurğulanırdı. Qəzet onun illüziyalarını texnologiya ilə birləşdirsə də, əsas təsirin “the spell of open-faced wonder” — “səmimi heyrətin sehri” olduğunu yazırdı.
Los Angeles Times: “sehrbazlığı başqa səviyyəyə qaldırdı” deyibən 1994-cü ildə yazırdı: “Everyone, including his competitors, agree that Copperfield has moved magic to another level.” Tərcüməsi: “Rəqibləri də daxil olmaqla, hamı razıdır ki, Kopperfild sehrbazlığı başqa bir səviyyəyə qaldırıb.”
Bu, onun peşəkar həmkarları arasında nüfuzuna dair kifayət qədər güclü jurnalist qiymətləndirməsidir.
1995-ci ildə Los Angeles Times daha da böyük ifadə işlədirdi: “arguably the most famous and accomplished magician ever”. Tərcüməsi: “Mübahisəsiz olmasa da, bütün zamanların ən məşhur və ən mahir sehrbazı.”
Həmin məqalədə onun iki saatlıq proqramında 17 illüziya təqdim etdiyi, səhnə quruluşu, musiqi, işıq və teatr elementlərinin sehrbazlığı adi fəndlərdən böyük tamaşaya çevirdiyi qeyd olunurdu.
2003-cü ildə The Guardian yazırdı ki, Las-Veqasda: “David Copperfield and Lance Burton serve up a steady diet of disappearing tigers and levitating assistants...” Yəni: “Devid Kopperfild və Lans Burton tamaşaçılara davamlı olaraq yoxa çıxan pələnglər və havaya qalxan assistentlərdən ibarət möhtəşəm illüziyalar təqdim edirlər.”
Məqalə Kopperfildi ənənəvi böyük səhnə sehrbazlığı məktəbinin əsas simalarından biri kimi göstərirdi.
Maraqlı bir başqa ifadə — “Houdinin yüksək texnologiyalı varisi”! 1987-ci ildə Los Angeles Times Kopperfildin özünü necə təqdim etdiyini belə yazmışdı: “who fancies himself the high-tech heir of Houdini” Tərcüməsi: “özünü Houdinin yüksək texnologiyalı varisi hesab edən” Kopperfild.
Həmin yazıda onun səhnə tamaşalarının ölçüsü barədə “Bigger Than Big” — “Böyükdən də böyük” ifadəsi xüsusi vurğulanırdı.
Dünya mətbuatındakı bu qiymətləndirmələri ümumiləşdirsək, Kopperfild əsasən Houdinin davamçısı, yüksək texnologiyanı səhnə illüziyası ilə birləşdirən sehrbaz və klassik sehrbazlığı nəhəng teatr tamaşasına çevirən sənətçi kimi təqdim olunub. Bu, mənim reytinqim deyil, yuxarıdakı nəşrlərin müxtəlif illərdə verdiyi xarakteristikalardan çıxan təsviri ümumiləşdirmədir.
Ən məşhur illüziyaları:
1. Azadlıq Heykəlini “yox etmək”
2. Böyük Çin Səddindən keçmək
3. “Yox olmuş qatar” illüziyası
4. Niaqara şəlaləsi üstündə zəncirlənmiş vəziyyətdə qaçış
Səhnə üslubu:
Tamaşaçı ilə emosional əlaqə, ssenariyə uyğun qurulan hekayə, musiqi və dramatik effektlər.
Mükafatları
- 20-dən çox “Emmy” mükafatı
- Hollywood Walk of Fame ulduzu
- “Yaşayan Əfsanə (Living Legend)” titulu (ABŞ Konqres Kitabxanası tərəfindən).
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(16.09.2026)
