Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Azadlıq simvolu olan əfsanəvi inqilabçı Çe Gevaranı satan, gizləndiyi yeri xəbər verən şəxsin çoban olduğu ortaya çıxır.

Ondan soruşurlar ki, nəyə görə Çe Gevaranı satdın. Axı o kasıbların, xalqın, yəni sənin haqlarını müdafiə edirdi, kapitalistlərlə sənin üçün döyüşürdü.

Çoban sadəcə belə cavab verdi:

“O düşmənlə döyüşərkən qoyunlarım qorxurdu, hürkürdü. Qoyunlarımın hürkməyini istəmirəm. Mənə lazım olan qoyunlarım idi”.

Çe Qevaranın əslində əllərini deyil, başını kəsmək istəyiblər. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (CIA) agenti Feliks Rodrigesin sözlərinə görə, Çe Qevara güllələnəndən sonra onun öldüyünü sübut etmək üçün başını kəsib Fidel Kastroya göndərmək istəyiblər.

“Mən güllələnmədən sonrakı gün Çe Qevaranın meyitinin saxlanıldığı yerə gəldim. Boliviya ordusunun baş komandanı Ovando Kandia dedi ki, Kastro onun ölümünü inkar etməsin deyə Çe Qevaranın ölümünə aid qəti sübutlar lazımdır”, – deyə agent Feliks Rodriges bildirib. Onun sözlərinə görə, bu zaman baş komandan Ovando Kandia Çe Qevaranın başını kəsməyi təklif edib.

Amma Roqriges inqilabçının yalnız bir barmağını kəsməyi təklif edib. “Mən onun bir barmağını kəsməyi təklif etdim, çünki bizdə Argentina polisinin barmaq izləri var idi. Kandia isə Çe Qevaranın hər iki əlini kəsməyi əmr etdi. Sonra bu əllər Kubaya göndərildi. Onlar Havanada İnqilab meydanındakı binalardan birində saxlanılır”, – deyən CIA agenti bildirib ki, Kastro Çe Qevaranın kəsilmiş əllərini yalnız yüksək rütbəli qonaqlara göstərib.

Feliks Rodriges həm də etiraf edib ki, Çe Qevara edam edilməzdən əvvəl onun güldüyü şəkli qəsdən korlayıb. “Çe Qevara güllələnməzdən əvvəl mayor Sausedo onunla şəkil çəkdirmək istəyib. Bunun üçün onlar məktəb binasından çıxdılar və mayor fotoaparatı göstərərək zarafat etdi ki, “baxın, komandante, indi quş çıxacaq”. Bu zaman Çe Qevara güldü.

Mən qəsdən həmin kadrın alınmasına imkan vermədim. Çünki bir müddət sonra Çe Qevaranın döyüşdə ölməsi haqqında xəbər yayılacaqdı. Amma mayor hər kəsə sağ və gülən inqilabçının şəklini göstərsəydi, bu, Boliviya hakimiyyətini pis vəziyyətdə qoya bilərdi”, – deyə Rodriges əməlini belə izah edib.

Güllələnmədən sonra CIA agentləri Çe Qevaranın meyitinin yanında şəkil çəkdirirdilər.

Qeyd edək ki, 1967-ci ildə Feliks Rodriges Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin tam səlahiyyətli müşaviri kimi batalyonun tərkibində Çe Qevaranın gizləndiyi Boliviyaya göndərilib.

Onların vəzifəsi Ernesto Çe Qevaranın kommunist partizan dəstəsini yox etmək idi. 1967-ci il oktyabrın 8-də həmin dəstə dağıdılmış, Çe Qevara isə əsir götürülərək güllələnmişdi.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(27.07.2026)