Nemət Tahir,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Cinayət törətməkdə məhkum edilmiş varlı çinli şəxslər çox vaxt həbs cəzalarını çəkmək üçün öz yerlərinə oxşarını tuturlar. Bu praktika "yalançı cinayətkar" və ya "əvəzedici cinayətkar" mənasını verən "din szuy" adlanır.

Bu praktikanın mahiyyəti ondan ibarətdir ki, varlı və nüfuzlu vətəndaşlar müəyyən ödəniş müqabilində əsl cinayətkarın əvəzinə məhkəməyə gəlmək və həbs cəzası çəkmək üçün öz oxşarını və ya kasıb insanları (çox vaxt borclu olanlar) tuturlar.  

Kasıb və ya borcu olan şəxslər üçün bu, varlı ailələrin dəstəyinə güvənməklə maliyyə sabitliyi qazanmaq və ailələrini təmin etmək üçün bir yoldur. Bəzi sənədləşdirilmiş hallarda bu "xidmət" üçün ödəniş həbs günü üçün 31 dollardan 8000 dollara qədər dəyişir.

Bu mövzu Çin mediasında və sosial mediada bir neçə yüksək səviyyəli iş ətrafında qızğın müzakirələrə səbəb olmuşdu. Məsələn, hələ 2009 və 2012-ci illərdə yol qəzalarında iştirak edən yüksək vəzifəli məmurların və iş adamlarının məhkəmələri zamanı, təqsirləndirilən şəxslərin yerinə, onların "əvəzedicilərin" mühakimə olunduğuna dair geniş şübhələr yaranmışdı.

Bu cür hadisələr müntəzəm olaraq ictimai qınaq doğursa da, nüfuzlu ailələrin bəzən məhkəmə və polis məmurlarına rüşvət vermək üçün istifadə etdikləri korrupsiya əlaqələri səbəbindən hakimiyyət orqanları bu cür halları tamamilə aradan qaldırmaqda çətinlik çəkirlər.

Bəli, çinlilər aşağı-yuxarı hamısı bir-birinin bənzəridir. Bizlər elə deyilik deyə, bizdə bu praktikadan istifadə edilə bilməz. Şükür.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.07.2026)