Kənan Məmmədli,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Cannes Film Festival – dünya kinosunun ən ünlü hadisəsi başa çatdı. Fransa Rivyerasında keçirilən 79-cu festival bu il həm siyasi mövzuların üstünlüyü, həm də müəllif kinosunun yenidən ön plana çıxması ilə yadda qaldı. Festivalın əsas mükafatı – “Qızıl Palma budağı” rumıniyalı rejissor Cristian Mungiunun “Fjord” filminə təqdim olundu. Bu, rejissorun karyerasında ikinci “Palme d’Or” oldu.

Əfsus ki filmi görməmişəm və fikir bildirə bilməyəcəyəm. Yalnız fraqmentlər görmüşəm, amma bu kiçik fraqmentlər belə rejissor, operator və aktyor işinin mükəmməlliyindən xəbər verir.

Əlbət ki, filmi tezliklə görmək ümidindəyəm.

“Fjord” – festivalın əsas qalibi

Norveçdə yaşayan rumın ailəsinin hekayəsini danışan “Fjord” sosial və mədəni ziddiyyətlərə toxunan psixoloji dramdır. Film ailə münasibətləri, dini konservatizm və Avropa cəmiyyətində dəyərlər toqquşmasını araşdırır. Münsiflər heyətinin sədri, məşhur koreyalı rejissor Park Chan-vook filmin “empatiya və insanlıq hissini güclü şəkildə çatdırdığını” bildirib.

“Fjord”un qələbəsi həm də müasir Avropa müəllif kinosunun yenidən yüksəlişi kimi qiymətləndirilir. Film artıq ABŞ distribütoru tərəfindən alınıb və gələcək mükafat mövsümünün əsas favoritlərindən hesab olunur.

Müharibə, siyasi gərginlik və cəmiyyət böhranı

Bu il Kann festivalında təqdim olunan filmlərin böyük hissəsi müharibə, siyasi parçalanma və sosial travmalar mövzularına həsr olunmuşdu. Xüsusilə rusiyalı rejissor Andrey Zvyagintsevin “Minotaur” filmi böyük maraq doğurdu və festivalın ikinci ən nüfuzlu mükafatı olan “Grand Prix”ə layiq görüldü. Rejissor çıxışında Ukraynadakı müharibənin dayandırılmasına çağırış edib.

Münsiflər heyəti həmçinin alman rejissor Valeska Grisebachin “The Dreamed Adventure” filmini “Jury Prize” ilə mükafatlandırıb. Film mühacirət, yaddaş və identiklik problemlərini poetik dillə təqdim edir.

Rejissorluq və aktyor mükafatları

Ən yaxşı rejissor mükafatı iki layihə arasında bölüşdürülüb. Mükafatı polşalı rejissor Paweł Pawlikowski (“Fatherland”) və ispan yaradıcı dueti Javier Calvo – Javier Ambrossi (“The Black Ball”) qazanıblar.

Ən yaxşı qadın roluna görə mükafat Virginie Efira və Tao Okamoto arasında bölünüb. Kişi roluna görə isə Valentin Campagne və Emmanuel Macchia qalib elan ediliblər.

Hollivudun zəif iştirakı

Tənqidçilərin fikrincə, builki festival əvvəlki illərlə müqayisədə daha az “ulduz parıltısı” ilə keçib. Böyük Hollivud studiyalarının festivalda zəif təmsil olunması Kannın daha çox müstəqil və müəllif kinosuna yönəlməsinə səbəb olub. The Guardian builki festivalı “adi Kann ili” adlandıraraq bir sıra məşhur rejissorların gözləntiləri tam doğrultmadığını yazıb.

Bununla belə, festival yenə də dünya kinosunun əsas platformalarından biri statusunu qorudu. Bu il müsabiqədə Pedro Almodóvar, Asghar Farhadi, Hirokazu Kore-eda kimi tanınmış müəlliflər iştirak edirdilər.

Fəxri mükafatlar və xüsusi məqamlar

Festival çərçivəsində Barbra Streisand, Peter Jackson və John Travolta fəxri “Qızıl Palma budağı” ilə təltif olunublar. Barbra Streisand səhhətindəki problem səbəbindən mərasimə qatıla bilməyib.

Əsas müsabiqə proqramı

• “Qızıl Palma budağı” (Palme d’Or) — Fjord, rejissor Cristian Mungiu
• Grand Prix — Minotaur, rejissor Andrey Zvyagintsev
• Münsiflər heyətinin mükafatı (Jury Prize) — The Dreamed Adventure, rejissor Valeska Grisebach
• Ən yaxşı rejissor — Javier Calvo və Javier Ambrossi (“The Black Ball”), həmçinin Paweł Pawlikowski (“Fatherland”)
• Ən yaxşı qadın rolu — Virginie Efira və Tao Okamoto — “All of a Sudden”
• Ən yaxşı kişi rolu — Emmanuel Macchia və Valentin Campagne — “Coward”
• Ən yaxşı ssenari — Emmanuel Marre — “A Man of His Time”
• “Camera d’Or” (ən yaxşı debüt film) — Ben'imana, rejissor Marie-Clémentine Dusabejambo
• Qısametrajlı film üzrə “Qızıl Palma budağı” — Para Los Contrincantes, rejissor Federico Luis

“Un Certain Regard” proqramı

• Əsas mükafat — Everytime, rejissor Sandra Wollner
• Münsiflər heyətinin mükafatı — Elephants in the Fog, rejissor Abinash Bikram Shah
• Xüsusi mükafat — Iron Boy, rejissor Louis Clichy
• Ən yaxşı kişi rolu — Bradley Fiomona Dembeasset — “Congo Boy”
• Ən yaxşı qadın rolu — Marina de Tavira, Daniela Marín Navarro və Mariangel Villegas — “Forever Your Maternal Animal”

Fəxri mükafatlar

• Fəxri “Qızıl Palma budağı” — Barbra Streisand
• Fəxri “Qızıl Palma budağı” — Peter Jackson

Kann 2026: nəticə

2026-cı il Kann Kino Festivalı göstərdi ki, dünya kinosu bu gün daha çox insanın daxili qorxularına, müharibələrin yaratdığı travmalara və cəmiyyətlərin parçalanmasına fokuslanır. Festivalda kommersiya layihələrindən çox müəllif baxışı, siyasi mövqe və emosional dərinlik ön plana çıxdı.

“Fjord”un qələbəsi isə bir daha sübut etdi ki, Kann hələ də böyük studiyalardan çox, güclü ideyası olan filmləri qiymətləndirən əsas kino platforması olaraq qalır.

Mənbə: The Guardian

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(25.05.2026)