Nemət Tahir,

 “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Qarabağ təmsilçisi

Xocalı faciəsini ilk çəkən hərbi operator Seyidağa Mövsümlü olub - İlk hərbi operatorun xanımı bu günlərdə belə bir açıqılama verib.  Əntiqə Rəşid Aslan da bu açıqlamanı qələmə alıb.

Hazırda sosial şəbəkələrdə, televiziya kanallarında və mətbuatda Qarabağ hadisələri və   Xocalı soyqırımı ilə bağlı videoların çoxunun müəllifi  olan müharibə  iştirakçısı,  Azərbaycan Ordusunun ilk hərbi operatoru Seyidağa Mövsümlünü bu gün xatırlamamaq olmaz. Tanınmış jurnalistin  xanımı Nazilə Mövsümlü danışır:

"Xocalı ilə bağlı çəkilişləri yenidən izləyirəm. Çəkilişlərin böyük hissəsinin Seyidağa müəllimə məxsus olduğu hamıya bəllidir. Hətta videoların alt hissəsində  müəllifin adı yazılıb. Gözləyirəm ki, bir dəfə biri “Seyidağa müəllim sözün həqiqi mənasında Xocalı çəkilişlərində  ən fəal biri olub” kəlməsini desin”.

Nazilə xanım  vurğulayır ki, Seyidağa həm işinin peşəkarı idi, həm də  vətəninə -xalqına  bağlı bir insan idi.

"Qarabağda döyüş başlayan gündən  o rahat ola bilmədi. Çünki əvvəldən xalqının yanında olub. Hələ xalq hərəkatı başlayandan  meydanlarda olub, həm operator kimi, həm müstəqillik uğrunda mübarizə aparan vətəndaş kimi xalqının yanında olub. Onun Azadlıq meydanında, 1990-ci il sovet ordusunun Bakıya işğalçı hücumu zamanı, Naxçıvandakı olaylarla bağlı  videoçəkilişləri hazırda bir tarixi dönəmin sübutudur. Dövlət televiziyasında işləyərkən Qarabağa gedirdi.

1988-ci ildən başlayaraq Qarabağ sanki onun evi oldu. Oradakı insanlarla bağlı, döyüşçülərlə bağlı, rus və erməni birliklərinin xaraba qoyduğu kənd və şəhərlərlə bağlı  çəkilişləri ən çox baxılan TV- materiallardan olub. Ezamiyyətdən gələndə geri qayıtmaq üçün çalışırdı. Elə bil əzizlərini Qarabağda qoyub gəlmişdi. Çəkilişləri təhvil verib yenidən Qarabağa yollanırdı. Bir dəfə gələndə isə dedi ki, day çəkilişlə qurtardıq, gedib əlimdə silah döyüşəcəyəm.  Dözmədi getdi. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi ilk batalyon yaratmışdı -  Şıxov batalyonu… Bax, o batalyonun ilk könüllülərindən olub. Bu batalyonda ermənlərə qarşı döyüşlərdə döyüşüb”.

 Nazilə xanım həyat yoldaşının 19 fevral 1992-ci ildə general Zaur Rzayevin təklifi ilə nazirliyin mətbuat mərkəzində operator kimi işə başlamasından sonra bir nüansı da xatırlayıb.

Xocalı faciəsindən xeyli  sonra Seyidağa evə gəlmişdi. Qapını açıb onu görəndə   göz yaşlarımı saxlaya bilmədim. Onu Qarabağa yola salanda  saçları qapqara idi, indi isə qapının ağzında  demək olar ki, ağ saçlı bir adam dayanmışdı. Həmin günlərdə bildik ki, Xocalı faciəsinin verdiyi stressdən Seyidağa şəkər xəstəliyinə də tutulub. Çünki ondan əvvəl o qanlı mənzərəni heç kim çəkməyib. O vaxt ordakı şahidlər də təsdiq ediri ki, Seyidağa Xocalı Soyqrımı ilə bağlı fevralın 26-da  çəkdiyi kasseti AzTV-nin Qarabağ bölgəsi üzrə müxbiri Allahverdi Əsədova verib, amma həmin dəhşətli mənzərəni onsuz da travma almış  insanlara göstərmək olmazdı. Milli Qəhrəman Çingiz Mustafayev Seyidağadan 2 gün sonra fevralın  28-də həmin ərazidə məlum mənzərəni lentə ala bilmişdi. Seyidağanın çəkilişləri televiziya üçün məqbul olmadığından o, 1993-cü ildə  çəkdiyi kadrlar əsasında “Xocalı Əsrin Faciəsi”adlı filmini çəkdi. Seyidağa Qarabağ hadisələrinə qədər çox sağlam, gümrah biri olub. Amma Xocalı faciəsi  deyərdim ki, onun ömrünü ”yedi", həyatını bitirdi. 63 yaşında … Seyidağa Mövsümlü Qarabağda həm vətəndaş kimi, həm zabit kimi, həm də  tarixi kameraya köçürən səriştəli bir operator kimi xalqın yaddaşında yaşayacağına əminəm”-deyə Nazilə Mövsümlü vurğulayıb.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.03.2026)