Habil Yaşar, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Qardaş Türkiyənin dəyərli yazıçı və redaktorlarından biri Müzeyyen Eser xanımın maraqlı bir yazısını dilimizə uyğunlaşdırıb oxuculara təqdim edirəm.
Diplom Çox, İnsanlıq Yox!
Şeirlərə yenidən həvəs göstərdim; ruhumun sevgisi, nəhayət düzgün anladığı o möhkəm səriştəliklə bir daha qələmi əlimə aldım. Amma baxın, başımı kağızdan qaldırıb dünyaya baxdığım an mədəm bulanır. Boş oturmağı sevməyən, “şeytanı sevindirməyim” deyə ömrünü istehsala həsr edən biri olaraq, internet münasibətlərini izah etdiyim son kitabımda həqiqətin dibinə endim. Əvvəlcə iynəni özümə batırdım: “Hətta mən belə isəm ...” dedim və titrədim.
Yetmədi; “Ölkəmdə nələr baş verir?” deyə televiziyanın o kirli şüşəsinə toxundum. Kaş görməz və fərq etməz olaydım! İçim silkələndi, ruhum sarsıldı. İllərlə hamımız kimi internetdə gəzdik; oxumadan, araşdırmadan fikir sahibi olmaq mənə asan gəldi. Amma ekranda gördüyüm “bilməzlər ordusu”… Hər kəs mükəmməl, hər kəs müdrik ola bilərmi? Göründüyü kimi, ən çox oxuyanı, əxlaqlı olmağı cahillik sanan hər biri təqlidçi xaraktermiş. Dünyəvi həzzlərə qapılmaqdan, başqası olma yarışından ən çox mən yorulmuşam. Baxıram ki, nə qədər maraqlıymışıq degenerasiyaya! Balaca uşaqların, valideyn yaşındakı insanlarla yaşadığı “sevgi” maskalı rəzilliklərə alqış tutar hala gəlmişik. Əvvəllər susuzluqdan əyilən təmiz ayrı otlar idik; indi beynimizə əmizdirilən bu çürümüşlüyü “müasirlik” kimi uduruq.
Təhsilmi dediniz? Girdiyim son icmada guya təhsil alacaqdım. Kim öyrədir bilinmirdi, ya da tək məqsədi öyrənməmək olan o izdiham. Yüksəlmək əvəzinə məhəllə dili ilə dava edən o diplomluları gördükcə; “Alın o kağız parçalarını, əzib atın zibilə,” dedim. Alimlərin biliyi yanında, bəzilərinin diplomu mənim yalnız ayaqqabı tozum üçün yetərlidir. Televiziya ekranları lava qazanı kimi qaynayır. Müge Anlı və Esra Erol bu çürümüşlüyün ən yaxın şahidləri. Ata qızını, ana ərini, uşaq ailəsini axtarır; amma heç kim itirilmiş “insanlığı” axtarmır. Ailə dağıtmaq modaya çevrilib, sədaqət isə çoxdan rəfdədir. Yazacaq yazar, hissi çatdıracaq şair qalmayıb; çünki ədəbiyyat, mədəni halını unudanların oyununa çevrilib.
Əslində “mənə nə” deməliyəm, amma deyə bilmirəm… Mənim də övladım var axı. Sabahlarına nə buraxacağıq, hansı bataqlıqda böyüyəcəklər düşünmədən dura bilmir insan. Bir tərəfim “yaz” deyir, bir tərəfim özünə qəzəblidir. Amma artıq sakitləşmişəm. Bu saxta “bilmişlik” yarışından çəkilirəm. Əgər bütün bu çürümüşlüyün səbəbi puldursa; lənət olsun bu Lidyalılara! Əxlaqı, şərəfi, şəxsi sirri üç qəpiyə satdıqdan sonra cibinizdəki banknotların nə faydası var? Alın ixtira etdiyiniz o illəri, bu nəsli də yanınıza alıb gedin.
Mən qərarımı verdim: Ayağını sındır, otur evində. Köhnə təmiz günlərinə, illərlə bəsləndiyin o əsl mənbəyə sarıl. Bu dünyanın saxta və çürümüş müdriyi olmaqdansa, evimdəki “cahil” olmağı sevdim mən. Ən gözəli evimdir, ən təmizi də mənim dünyamdır.
Dilim susur, qəlbim küsür… Əlimdə təkcə “DƏLİ” qələmlə qaldım; anlayana, hiss edənə, hələ də insan qalanlara…
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(26.02.2026)
