Qəbirlər susur, amma yaddaş danışır Featured

Zəhra Allahverdiyeva,

“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının Yaradıcılıq şöbəsi

 

BizimkəndAğrı dağınınətəyində yerləşirdi. Hərsəhərnənəmdeyərdiki, “Ağrı bugündə bizə baxır... dağlaradamın şahididir, qızım.” Mənisə uşaqağlımladüşünərdimki, dağ baxabilərmi?

 Sonralarbaşadüşdüm: odağ yalnızbaxmır, həmdə görür, yaddasaxlayır, susaraqdanışır...

 

Okənddə babamdadoğulmuşdu, atamda, mənimköklərimdə orabağlı idi. Atamdeyirdi: “Hərbayramdanəvvəlkəndqəbiristanlığınagedərdik. Baş daşlarındaQuranayələri, gözəloymanaxışlar, birdə qədiməlyazısı ilə yazılmış adlarvardı. Bizodaşlaratoxunandaelə biltarixə toxunurduq...”

Ammabirgünbizioradanqopardılar. Qaçqınadını verdilər, ammaəslində didərginolduq. Təkcə evlərimizdənyox... ölülərimizinyanındandadidərginsalındıq.

İllərkeçdi... kəndimizdənbirgörüntü tapdım. Qəbiristanlıqdadaş qalmayıb. Ağrı dağınınətəyindəkiosəssizabidələr... yoxedilib. Baş daşlarınınyerində indiotbitib, bəlkə də bəzilərinin üstündə maşınparkedilib. Elə bilbizheç olmamışıq...

Bunecə unudulsun?

Bunecə bağışlansın?

Soyadımızınsahibadı sankitorpağınaltındadır, amma üstündəkinişanəsisilinib. Obaş daşındayazılmış duaindimənimsinəmdə döyünür. Çünkiqəbirlərsusur, ammayaddaş danışır.

Okənd, odağ, oməzarlarmənimyaddaşımdır. Onlarsındırılıbsa, mənayaqdadayanmalıyam. Onlarunudulubsa, məndanışmalıyam. Onlartorpağınaltındayatırlarsa, mənonları ruhumdayaşatmalıyam.

QərbiAzərbaycan İcması buməsələniişıq üzünə çıxarırvə sübutlufaktlarla 2000-dənartıqxəritə çəkilişlərində aşkarlanamış barizvandallıqnümunələrininəzərə çatdırır. Onlarqəbristanlıqlarınnə vaxtdağıdıldığı barəsində məlumatəldə ediblər. Qəbirlərbizimabidələrqədərirsimizdir. Biznə didərgindüşdüyümüzyurdu, nə də silinməyə çalışılanirsimiziunutmalıyıq. Alibaş komandanımızdemiş: “BizAşıq Ələsgərinkəndində Aşıq Ələsgərinabidəsiniqoyacayıq”. Bizyaşadığı yeridağıdanyox, çiçəkləndirən, canverənruhuq. Bizqayıdandaotumuzu, ağacımızı canlandıracaq, abidələrimizi, qəbiristanlıqlarımızı bərpaedəcəyik!

 

Birgünqayıdacağıq. Otorpağa, odağınətəyinə. Qəbirlərbəlkə də yoxolacaq... ammabizyenidənoraduailə qayıdacağıq. Daş qoymasalar da, ruhumuzu qoyacağıq...

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(16.07.2026)

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.