Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
"Təhminə və Zaur" hekayəsində özü görünməsə də, səsi ilə hər birimizlə sağollaşan şəxs məhz bəstəkar və ifaçı Rafiq Babayevdir. 1993-cü ildə yazıçı Anarın "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi" əsəri əsasında rejissor Rasim Ocaqovun "Təhminə" filmi işıq üzü görməli idi. Rasim Ocaqov filmlərindəki musiqilərə heç vaxt sıradan bir "fon musiqisi" kimi baxmırdı. Bu səbəbdən o, uzun illər birlikdə çalışdığı dahi bəstəkar Emin Sabitoğlunu film üçün musiqi bəstələməyə dəvət edir.
Emin Sabitoğlu filmin ruhuna hansı melodiyanın uyğun gələcəyini dərhal anlayır və musiqini bəstələyir. Mahnının studiya yazılışı üçün isə maraqlı və çətin bir yaradıcılıq prosesi başlayır:
Uğursuz ilk cəhd: Teymur Mirzəyev versiyası
Mahnını ərsəyə gətirmək üçün studiyada Emin Sabitoğlu, Siyavuş Kərimi və Rafiq Babayev bir araya gəlirlər. Onlar mahnını oxumaq üçün məşhur "Qaya" qrupundan Teymur Mirzəyevi dəvət edirlər. Teymur Mirzəyev mahnını əla ifa edir və studiyadakı hər kəs mahnının artıq hazır olduğunu düşünüb sevinir.
Rasim Ocaqovun itkin "kişi vokalı" axtarışı
Hazır olan bu versiyanı rejissor Rasim Ocaqov dinləyir, lakin ifa onun qətiyyən xoşuna gəlmir. O, ssenariyə və Zaurun daxili kədərinə uyğun gələn tam fərqli bir kişi vokalı axtarırdı. Studiyada günlərlə axtarış getsə də, rejissorun istədiyi o xüsusi səs bir türlü tapılmır.
Təsadüfi təklif və tarixi ifa
Gərgin axtarışlar zamanı studiyanın səs rejissoru gözlənilməz bir təklif irəli sürür. O, prosesi idarə edən Rafiq Babayeva müraciət edərək: "Bəlkə elə səsin rənginə uyğun olaraq bu mahnını sən özün oxuyasan?" — deyir.
Təklif qəbul olunur və mahnı Rafiq Babayevin səsi ilə lentə alınır. Rejissor Rasim Ocaqov yeni versiyanı dinləyən kimi dərhal anlayır ki, filmin ruhunu tamamlayan məhz bu — Rafiq Babayevin pıçıltılı, daxili ağrıyla dolu ifasıdır. Beləliklə, mahnı məhz bu versiyada filmə daxil edilir və Azərbaycan musiqi tarixinin ən böyük şedevrlərindən birinə çevrilir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(15.10.2026)
