Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin və retro estradasının ən unudulmaz, ecazkar nümunələrindən biri, dinləyiciyə eyni anda həm hüzn, həm də ümid bəxş edən “Sən gələndə” (və ya digər geniş məlum olan adı ilə "Sən gələndə çiçəklər açardı...") mahnısıdır. Bu əsər sadəcə bir musiqi parçası deyil, Azərbaycan kino və poeziya tarixinin bir-birinə bərkidiyi şah əsərlərdən biridir.
Yaradıcı heyət
Musiqi: Əməkdar incəsənət xadimi, tanınmış bəstəkar Mobil Babayev
Sözlər: Azərbaycanın Xalq şairi, dahi dramaturq Vaqif Səmədoğlu
İlk və əfsanəvi ifaçı: Xalq artisti Mübariz Tağıyev
Yaranma ili: 1985-ci il
Mahnının yaranma tarixi: söhbət nədən gedir?
Mahnının yaranma tarixi bilavasitə 1985-ci ildə çəkilişlərinə başlanılan və 1986-cı ildə ekranlara çıxan “Bircəciyim” bədii filmi ilə bağlıdır. Filmin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru, unudulmaz sənətkar Şahmar Ələkbərov ekran işinin dramatik strukturunu və qəhrəmanların daxili dünyasını vizual kadrlarla yanaşı, həm də güclü bir musiqi fəlsəfəsi ilə tamamlamaq istəyirdi.
Mahnının bədii fəlsəfəsi gerçək bir eşq hekayəsindən və bir qadının sevdiyi insanın yolunu böyük bir həsrət, intizar və daxili ümidlə gözləməsindən ilhamlanaraq qələmə alınıb. Şeirdə keçən fəlsəfi təzadlar — sevgilinin gəlişi ilə təbiətin canlanması ilə onun yoxluğundan sonra dünyanın bumbuz kəsilməsi arasındakı emosional keçid bəstəkar tərəfindən musiqinin ritmində dahi xətlərlə işlənib. Vaqif Səmədoğlunun bu poetik kədəri musiqinin ruhundakı o əbədi ayrılıq və gözləmə ağrısını dillər əzbəri olan misralara köçürür:
“Sən gələndə çiçəklər açardı,
Sən gələndə dağlar da gül açardı,
Sən gələndə kədər məndən qaçardı...”
Mübariz Tağıyevin ifası və mahnının ikinci həyatı
İlk səsləniş: Bəstəkar Mobil Babayev mahnını hazırlayarkən onun məhz xüsusi, fərqli səs tembrinə malik olan Mübariz Tağıyev tərəfindən oxunmasını istəyirdi. Mübariz Tağıyevin o dövr üçün tamamilə yeni olan qərb estradası və milli musiqinin sintezinə söykənən ifa tərzi, mahnının ruhundakı dramatik kədəri tam mənası ilə dinləyiciyə ötürdü. Mahnı filmdən dərhal sonra radiolarda və televiziyada hitə çevrilərək Mübariz Tağıyevin vizit kartlarından birinə çevrildi.
Kino sahəsində davamı: Uğurlu musiqi sintezi sayəsində bu kompozisiya 1990-cı ildə çəkilən "Gecə qatarında qətl" filmində də nostalgiyanı və dramatik ab-havanı gücləndirmək üçün fon musiqisi kimi yenidən istifadə edilmişdir.
Yeni nəfəs (Samirə Əfəndi): Mahnı illər keçsə də öz dəyərini itirməyib. 2015-ci ildə "Səs Azərbaycan" (The Voice of Azerbaijan) yarışmasında Samirə Əfəndi bu mahnını tam fərqli, lirik-modern üslubda təqdim edərək yeni nəslə sevdirməyi bacarmışdır.
P.S
“Sən gələndə” — dahi poeziya, peşəkar bəstəkarlıq və bənzərsiz vokal ifanın vəhdətindən yaranan zamansız sənət nümunəsidir. O, hər dinləyicidə sevdiyi insanın gəlişi ilə həyatına gələn o baharı və yarpaqların yamyaşıl olduğu anları vizual olaraq canlandıran səmimi bir nostaljidir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(28.09.2026)
