İnci Məmmədzadə,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi
O filarmoniyanın tərkibində bəstəkar, əməkdar incəsənət xadimi Ağası Məşədibəyovun rəhbərlik etdiyi xalq çalğı alətləri ansamblında tarzən kimi fəaliyyətə başladı, tezliklə tarı dilləndirən ən gözəl sənətkarlardan biri oldu...
Zamiq Əliyevdən danışıram.
Zamiq Balarza oğlu Əliyev 1950-ci il, may ayının 25-də Bakı şəhərində anadan olub. 1957-ci ildə Bakıda 132 saylı orta məktəbə gedv. Məktəbi bitirdikdən sonra, 1968–72-ci illərdə M.A.Əliyev adına İncəsənət İnstitutunda ali təhsil alıb. 1970-ci ildə hələ institutda təhsil alarkən o, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasına tarzən
Xalq çalğı alətləri ansamblında tarzən kimi fəaliyyətə başladığı dövrdə Hacı Məmmədov, Əliağa Quliyev, Sərvər İbrahimov, Həbib Bayramov, Habil Əliyev, xanandələr Xan Şuşinski, Yaqub Məmmədov, Əbülfət Əliyev, Şövkət Ələkbərova, Sara Qədimova, Teymur Mustafayev, Sabir Mirzəyev, Niyaməddin Musayev, Zaur Rzayev kimi sənətkarları müşayət edib.
Filarmoniyada işlədiyi dövrdə Azərbaycanın əksər rayonlarında qatrol səfərlərində iştirak edib. İnstitutu bitirdikdən və 1972–73-cü illərdə hərbi xidməti başa vurduqdan sonra yenidən Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında çalışmağa başlayıb. 1974-cü ildən etibarən Əməkdar İncəsənət Xadimi Gülarə Əliyevanın rəhbərlik etdiyi "Dan Ulduzu" instrumental ansamblında tarzən kimi dəvət olunub.
İlk dəfə "Dan Ulduzu" ansamblının müşayəti ilə Emin Sabitoğlunun "Bu gecə" mahnısnı lentə yazdırıb. Bu kollektivin tərkibində bir neçə xarici dövlətlərdə, Suriya, Livan, Əlcəzair, İsveç, İspaniya və s. qastrol səfərlərində olub. 1979-cu ildə Zeynəb Xanlarovanın xalq çalğı ansamblının yaradıcısı olduğu kollektivin konsertmeysteri daha sonra isə uzun illər musiqi rəhbəri kimi çalışıb.
Bu illər ərzində 50-dən çox xarici dövlətdə, Sovet Sosialist Respublikalarında, Azərbaycanın rayonlarında xalq musiqisi və muğamlarını təbliği ilə məşğul olub. ABŞ, Kanada, Hollandiya, Əfqanıstan, İspaniya, İordaniya, Yəmən, Tunis, Danimarka, Türkiyə, İraq və bir çox başqa xarici ölkələrdə qastrol səfərlərində olub.
1991-ci ildə Zamiq Əliyev Ağaxan Abdullayev və Ədalət Vəzirovla birlikdə Zülfü Adıgözəlov adına muğam üçlüyü tərkibində fəaliyyətə başlayıb. 1992-ci ildə muğam üçlüyü ABŞ, Kanada, İranda konsertlər verib. Mədəniyyət Nazirliyinin xətti ilə 15 günlük İran səfərinin müddəti sonradan bir ay da uzadılıb. Bu qərarın ardından musiqiçilərinin təkidi ilə Təbrizdə, Əhərdə, Ərdəbildə və bir çox şəhərlərdə konsertlər verib.
Respublikanın müstəqilliyindən sonra Təbrizdə konsert verən ilk ifaçılar məhz bu muğam üçlüyü olub. Bundan əlavə olaraq o illərdə Fransa, Belçika, Hollandiya, Almaniya və bir çox ölkələrdə layiqincə milli musiqimizi təbliğ edib. 1992-ci ildən əksər dövlət tədbirlərində Zamiq Əliyev Ədalət Vəzirovla birlikdə xanəndələri müşayət edib. 1993-cü ildə Ədalət Vəzirovla birgə qərara gəlindi ki, gənc bir ifaçını xalqımıza təqdim etsinlər.
Bu, hal-hazırda respublikanın xalq artisti Simarə İmanova olub. İlk olaraq ümummilli lider Heydər Əliyevin qarşısında dövlət tədbirində Simarə İmanovanın iştirakını Zamiq Əliyev keçmiş mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğluna təklif edib. İlk ifadan sonra Heydər Əliyevin rəsmi səfərlərdə olduğu müddətdə məhz bu üçlük iştirak edib. Zamiq Əliyevin müəllifi olduğu mahnıların ilk ifaçısı öz yetirməsi olan Simarə İmanova olub.
Bunlardan ən populyar olan "Yar bu gecə" mahnısı indiyənədək məşhurluğunu itirməyib. Zamiq Əliyev Bəxtiyar Vahabzadə, Zəlimxan Yaqub, Famil Mehdi, Adil Mürşüdoğlu, Tağı Sadiq, Qənirə Paşayeva, Adil Babayev, Vahid Əziz kimi bir çox şairlərin sözlərinə mahnılar yazıb. 1995-ci ildə Məhəmməd Füzulinin 500 illik yubileyi ilə əlaqədar İraqın Bağdad şəhərində təşkil olunan dövlət tədbirlərində musiqiçi kimi iştirak edib.
1997-ci ildə yetirməsi Simarə İmanova və kamança ifaçısı Ədalət Vəzirov ilə birlikdə Səmərqənddə birinci "Şərq Təranələri" festivalında "Qran-Pri" mükafatına layiq görülüb. Onlar "Şərq bülbülü" muğam üçlüyü adı altında Fransa, Belçika, Hollandiya, Cənubi Koreyada dəfələrlə böyük festivallarda iştirak edib. 1998-ci ildə ABŞ-nin Vaşinqton şəhərində Dünya Azərbaycanlıların konqresində ifaçı kimi iştirak edib.
Zamiq Əliyev 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə "Əməkdar Artist", 2007-ci ildə isə "Xalq Artisti" adlarına layiq görülüb. Zamiq Əliyev 2003-cü ildə Həcc ziyarətində olub. O, Lider televiziyasında 2005–2011-ci illərdə "Qızıl səslər", "İncilər", 2019-cu ildən 2020-ci ilədək "İnstrumental aləm" verlişlərinin müəllifi, aparıcısı və redaktoru olub.
Zamiq Əliyev 2008-ci ildə Heydər Əliyevin 85 illiyinə həsr olunan "Heydər Əliyev-85. Səhnəarxası görüşlər" adlı kitabını yazıb. Daha sonra 90 illiyi münasibətilə daha geniş formatda və azərbaycan, rus, ingilis dillərində həmin kitab işıq üzü görmüşdür. Kitab dünyanın 50-dən çox ölkəsinə göndərilib. 2010-cu ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sərəncamı ilə Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Z.Əliyevin 60-illik yubileyi, yaradıcılığının isə 40-illiyi təntənəli şəkildə qeyd olunub.
2022-ci ildə Azərbaycan Televiziyası tərəfindən çəkilən "Musiqili ömrün fəsilləri" filmi Zamiq Əliyevin həyat və yaradıcılığına həsr olunub. Filmdə xalq artistləri Əlibaba Məmmədov, Habil Əliyev Eldar Mansurov, Mənsum İbrahimov, Firəngiz Əlizadə, akademik Dilqəm Tağıyev kimi şəxslərin Zamiq Əliyev barədə fikirləri yer alıb.
Zamiq Əliyev 1998-ci ildən pedaqoji fəaliyyətə başlayıb
O, İncəsənət Universitenin Xalq çalğı alətləri ifaçılığı kaferdasında 2000-ci ildə baş müəllim, müəyyən müddət kafedra müdiri, 2005-ci ildə dosent, 2013-cü ildən isə professor kimi fəaliyyət göstərir. Profesosor diplomu isə 2013-cü ildə Ali Attestasiya Komissiyasının Prezidenti Arif Mehdiyev tərəfindən təqdim olunub. Zamiq Əliyev 2005-ci ildə dövrün Təhsil naziri Misir Mərdanov tərəfindən "Azərbaycan Respublikası qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı və Fəxri Fərmanı ilə təltif olunub.
Müəllifi olduğu mahnılar
- Özüm Biləcəyəm (ifa: Aygün Bayramova)
- Elin Mehriban Qızı (ifa: Aygün Bayramova)
- Vurulmuşam (ifa: Mələkxanım Əyyubova)
- Niyə Təkəm Mən (ifa: Nazpəri Dostəliyeva)
- Gözəl (ifa: Güllü Muradova)
- Yada Salarsan Məni (ifa: Mələkxanım Əyyubova)
- Gül Bir Az (ifa: Nuriyyə Hüseynova)
Albomlar
- Zamiq Əliyev
- Azərbaycan muğamları
- Ay, bəri bax
- De, hardasan
- Tarım mənim
- Zamiq Əliyevin mahnıları
Filmoqrafiya
- Sehrli xalat (film, 1964)
- Dərviş Parisi partladır (film, 1976)
- Salam, Zeynəb! (film, 1982)
- Bakı bağları. Türkan (film, 2007)
- Yaqub Məmmədov
- Musiqili ömrün fəsilləri (film, 2022)
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(25.05.2026)
