NailZeyniyev,

“Ədəbiyyat və İncəsənət” portalının Ədəbiyyat şöbəsi

Hər nəsil öz musiqisini “doğru” hesab edir. Yaşlılar yenini çox vaxt səs-küy sayır, gənclər isə klassik musiqini ağır və çətin qəbul edir. Bu mübahisə yeni deyil. Sadəcə zaman keçdikcə musiqilərin adı dəyişir.

Klassik musiqi anlayışı özü də sabit deyil. Bu gün klassik sayılan bir çox əsər vaxtilə yenilik idi. Məsələn, Ludwig van Beethoven dövründə onun musiqisi hamı tərəfindən dərhal qəbul olunmurdu. Sonradan həmin əsərlər klassik status qazandı. Yəni klassik olmaq bir az da zamanla bağlıdır.

Azərbaycan musiqisində bu mövzu daha fərqli görünür. Muğam həm klassikdir, həm də canlı qalır. Muğam hər ifada yenidən yaranır. Eyni əsər müxtəlif ifaçılarda fərqli səslənir. Bu xüsusiyyət onu daha sərbəst və dəyişkən edir.

Müasir musiqi isə əsasən texnologiya ilə birlikdə formalaşıb. Pop, rok, hip-hop, elektron musiqi — bunların hamısı yaşadıqları dövrün texniki imkanlarından istifadə edir. Elektrik alətləri, studiya effektləri, kompüter proqramları musiqinin quruluşunu dəyişib. Bu dəyişiklik yalnız üslub deyil, eyni zamanda texniki inkişafın nəticəsidir.

Zövq məsələsinə gəldikdə, burada uşaqlıq mühüm rol oynayır. İnsan hansı musiqi ilə böyüyürsə, ona daha yaxın hiss edir. Evdə hansı musiqi səslənibsə, o, tanış və rahat gəlir. Amma bu, dəyişməz deyil. İnsan zamanla yeni musiqi növlərini qəbul edə, zövqünü genişləndirə bilir.

Nəsil fərqi isə daha çox mühitlə bağlıdır. Hər dövrün öz səsi var. Müxtəlif illərdə böyüyən insanlar fərqli musiqi dünyasında formalaşır. Ona görə də onların seçimləri də fərqli olur. Bu fərq təbii bir prosesdir.

Klassik musiqinin bir çətin tərəfi var: onu anlamaq üçün vaxt lazımdır. Müasir musiqi isə çox vaxt ilk dinləmədə təsir edir. Bugünkü sürətli həyat ritmi insanı daha tez qavranılan musiqiyə yönəldir. Bu, zövqsüzlük deyil, daha çox zaman məhdudiyyəti ilə bağlıdır.

Eyni zamanda, daha dərin musiqi çox vaxt dərhal açılmır. Onu başa düşmək üçün dinləmək, öyrəşmək lazımdır. Amma bu proses baş verəndə musiqi daha dəyərli hiss olunur.

Nəticədə klassik və müasir musiqi arasındakı fərq təkcə zövq və ya nəsil fərqi deyil. Bu, musiqinin məqsədi ilə bağlı fərqdir. Klassik musiqi çox vaxt insanı düşünməyə, dərinliyə aparır. Müasir musiqi isə daha çox hissləri gücləndirməyə və ani təsir yaratmağa yönəlir. Hər ikisi fərqli yollarla eyni şeyi edir insana toxunur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.04.2026)