”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi
Yaz fəsli insanların ruhuna qəribə bir yüngüllük gətirir. Günəşin daha uzun görünməsi, məktəblərin bağlanması, küçələrdə uşaqların səsinin çoxalması, insanların bayram hazırlıqları ilə məşğul olması cəmiyyətə başqa bir nəfəs verir. Elə bu günlərdə ard-arda gələn xüsusi tarixlər də insanı düşünməyə vadar edir: Qurban bayramı, Müstəqillik Günü və Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü. İlk baxışda fərqli məna daşıyan bu günlərin ortaq bir nöqtəsi var — insanlıq.
Bayramlar sadəcə təqvimdə qeyd olunan tarixlər deyil. Onlar bir xalqın yaddaşı, mənəviyyatı və gələcəyə baxışıdır. Hər bayram cəmiyyətə müəyyən bir mesaj verir. Qurban bayramı paylaşmağı, mərhəməti və ehtiyacı olanı unutmamağı xatırladırsa, Müstəqillik Günü azadlığın təsadüf olmadığını, böyük fədakarlıqlar hesabına qorunduğunu yada salır. Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü isə bütün bu dəyərlərin kimə miras qalacağını düşünməyə məcbur edir.
Qurban bayramının əsas mənası təkcə dini ayinlərlə məhdudlaşmır. Bu bayram insanın öz nəfsinə qalib gəlməsi, başqasının ağrısını hiss etməsi və paylaşmağı bacarması deməkdir. Müasir dövrdə texnologiya inkişaf etsə də, insanların bir-birinə qarşı mənəvi məsuliyyəti daha vacib məsələyə çevrilib. Çünki güclü cəmiyyət yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, insanların bir-birinə münasibəti ilə ölçülür. Ehtiyac sahibinin qapısını döymək, bir uşağın üzündə təbəssüm yaratmaq, yaşlı bir insanı unutmamaq bəzən ən böyük ibadət qədər qiymətli olur.
Müstəqillik isə yalnız siyasi anlayış deyil. O, milli kimlik, dil, mədəniyyət və gələcək üzərində qurulan böyük məsuliyyətdir. Azad yaşamaq istəyən hər xalq əvvəlcə öz mənəvi dayaqlarını qorumağı bacarmalıdır. Çünki dövlət yalnız sərhədlərlə yaşamır; onu ayaqda saxlayan əsas qüvvə vətəndaşların düşüncəsi, milli yaddaşı və mənəvi birliyidir. Bu səbəbdən müstəqillik günü təkcə bayraq və rəsmi tədbirlərdən ibarət olmamalıdır. O gün insan öz-özünə sual verməlidir: “Mən bu ölkənin gələcəyi üçün nə edirəm?”
Bu sualın cavabı isə bizi uşaqlara gətirib çıxarır. Çünki gələcək haqqında danışarkən uşaqları unutmaq mümkün deyil. Uşaqlar bir ölkənin sabahıdır. Onların necə böyüməsi cəmiyyətin gələcək simasını müəyyənləşdirir. Əgər bir cəmiyyət uşaqlara yalnız bayram günlərində diqqət göstərirsə, bu yetərli deyil. Uşağın təhlükəsizliyi, təhsili, mənəvi inkişafı və sağlam mühiti gündəlik məsuliyyətə çevrilməlidir.
Bu gün dünyanın bir çox yerində uşaqlar müharibənin, yoxsulluğun və laqeydliyin qurbanına çevrilir. Halbuki uşağın qorxusuz böyüməsi ən böyük humanist dəyər hesab olunmalıdır. Kitab oxuyan, musiqi dinləyən, ana dilində düzgün danışan, öz tarixini tanıyan bir uşaq gələcəkdə cəmiyyət üçün daha faydalı vətəndaşa çevrilir. Ona görə də uşaqları qorumaq yalnız onları təhlükədən uzaq saxlamaq deyil; onların ruhunu, düşüncəsini və milli yaddaşını da qorumaqdır.
Yaz fəslində küçələrdən gələn uşaq səsləri insana həyatın davam etdiyini xatırladır. Bəlkə də bütün bayramların ən böyük ortaq cəhəti budur — insanı həyata bağlamaq. Bayramlar insanları bir süfrə ətrafında birləşdirir, onları bir-birinə yaxınlaşdırır və unutduqları dəyərləri yenidən xatırladır. Mərhəmət olmayan yerdə bayramın ruhu yaşaya bilməz. Azadlıq olmayan yerdə insan özünü təhlükəsiz hiss etməz. Uşaqların gülüşü olmayan cəmiyyət isə gələcəyini itirmiş sayılar.
Cəmiyyətin gücü bəzən böyük binalarla, texnologiya ilə və ya iqtisadi rəqəmlərlə ölçülür. Halbuki bir xalqın həqiqi gücü onun vicdanında gizlənir. İnsanların bir-birinə dayaq olduğu, uşaqların qorunduğu, milli dəyərlərin yaşadıldığı ölkələr daha möhkəm olur. Çünki belə cəmiyyətlərdə yalnız bu gün deyil, gələcək də düşünülür.
Bəlkə də bu yazın bizə ən böyük mesajı məhz budur: mərhəməti unutma, azadlığın dəyərini bil və gələcəyi qorumağı bacar. Çünki gələcək yalnız sabah deyil — bu gün böyüyən uşaqların gözlərində yaşayır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.06.2026)
