Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi,

Beyləqan rayon Mədəniyyət Mərkəzinin rejissoru, "Gənclik" xalq teatrının rəhbəri, "Haberdili.com" saytının Azərbaycan təmsilçisi

Bəzən insan öz içində bir cümlə ilə yaşayır. Sözlər var ki, onlar sadəcə deyilmək üçün deyil, duyulmaq, içində yaşamaq, sükutla böyümək üçündür. “Həyat sən nə qəribəsən, hər kəsin deyil, onu sevənlərinsən” — bu cümlə də elə sözlərdəndir. Bu, yalnız bir müşahidə deyil, bu, bir etirafdır; həm də bir az ağrı, bir az sevinc, bir az da anlayışdır.

Həyat… bu sözün özü belə qəribə bir ağırlıq daşıyır. Onu izah etməyə çalışanlar çox olub, amma heç kim onu tam anlaya bilməyib. Hər kəsin öz həyatı var, amma həyat hər kəsə aid deyil. Bunu anlamaq üçün yaşamaq yetmir, hiss etmək lazımdır. Çünki həyat yalnız nəfəs almaq deyil — həyat, nəfəs aldığını hiss etməkdir.

Uşaqlıqda həyat çox sadə görünür. Sanki hər şey düz xətt üzrə gedir. Günəş hər gün doğur, insanlar gülümsəyir, ağrılar tez keçir, ümidlər tez yaranır. Uşaqlıq, həyatın ən saf illəridir, çünki orada həyat hələ heç kim tərəfindən incitilməyib. Uşaq həyatla savaşmır, onu sorğulamır, sadəcə yaşayır. Həyat da onu sevir, sanki qoruyur.

Amma zaman keçdikcə, insan həyatla tanış olur. Əsl tanışlıq isə çox vaxt ilk ağrı ilə başlayır. İlk itki, ilk xəyal qırıqlığı, ilk tərk edilmə… Bax o an insan anlayır ki, həyat sadəcə bir nağıl deyil. O, sərtdir, bəzən ədalətsizdir, bəzən isə səssizdir. İnsan soruşur: “Niyə?” Amma həyat bu suallara cavab vermir. Çünki həyat danışmır — o, göstərir.

Bəziləri bu nöqtədə həyatdan incir. Onu günahlandırır, ondan qaçır, onunla mübarizə aparır. Amma həyat mübarizə meydanı deyil. Həyat, qəbul etmə sənətidir. Onu sevməyənlər üçün həyat həmişə ağırdır. Çünki sevgi olmayan yerdə hər şey yükə çevrilir.

Həyatı sevmək… bu, sadəcə xoş günləri qəbul etmək deyil. Həyatı sevmək, onun çətinliklərini də bağrına basmaqdır. Hər ağrının içində bir dərs olduğunu görməkdir. Hər itkinin içində bir qazancın gizləndiyini anlamaqdır. Həyatı sevən insan bilir ki, heç nə təsadüfi deyil. Hər şey bir səbəblə olur, hətta anlamasaq belə.

İnsanlar çox vaxt xoşbəxtliyi axtarır. Amma xoşbəxtlik həyatın içində gizlidir. Onu axtaran tapmır, onu hiss edən tapır. Həyatı sevən insan üçün xoşbəxtlik böyük şeylərdə deyil, kiçik anlarda yaşayır. Bir fincan çayın buxarında, yağışın səsində, köhnə bir xatirədə, səssiz bir baxışda…

Bəzən həyat bizi sınayır. Elə sınaqlar olur ki, insan özünü itirir. Amma məhz o anlarda insan özünü yenidən tapır. Həyatın qəribəliyi də bundadır — o, səni yıxaraq böyüdür. O, səni itirərək qazandırır. Həyatın verdiyi hər şey bir gün anlam qazanır, sadəcə zaman lazımdır.

Hər kəs həyat yaşayır, amma hər kəs həyatı sevmir. Həyatı sevməyənlər üçün həyat sadəcə bir ardıcıllıqdır: günlər keçir, illər keçir, amma içdə bir boşluq qalır. Həyatı sevənlər isə hər gün yenidən doğulur. Onlar üçün həyat təkrarlanmır — hər gün yenidir, hər an dəyərlidir.

Həyatı sevmək üçün mükəmməl olmaq lazım deyil. Əksinə, həyat ən çox qüsurlu insanları sevir. Çünki qüsurlar insanı insan edir. Həyat mükəmməllik deyil, həqiqilik istəyir. Özünü olduğun kimi qəbul etmək, həyatın ən böyük dərsidir.

Bəzən insan həyatın ədalətsiz olduğunu düşünür. Kimisi çox şeyə sahib olur, kimisi isə heç nəyə. Amma həyatın ölçüsü maddi deyil. Həyatın ölçüsü hissdir. Kim daha çox hiss edirsə, o daha çox yaşayır. Bəzən az şeylə çox yaşayanlar, çox şeylə az yaşayanlardan daha zəngindir.

Həyat, insanı tək qoymağı da sevir. Tək qalmaq qorxulu görünə bilər, amma əslində bu, insanın özünə qayıtmasıdır. İnsan səs-küy içində özünü itirir, sükutda isə tapır. Həyat səni tək qoyanda, sənə ən böyük hədiyyəni verir — özünü.

Sevgi… həyatın ən qəribə hissidir. Həyatı sevən insan, insanları da sevir. Amma bu sevgi bağlılıq deyil, azadlıqdır. Həyatı sevən insan bilir ki, heç kim heç kimin deyil. Amma sevgi o demək deyil ki, sahib olasan — sevgi o deməkdir ki, buraxa biləsən.

Həyatın ən böyük sirri isə zamandır. Zaman hər şeyi dəyişir, amma eyni zamanda hər şeyi yerinə qoyur. İnsan çox vaxt tələsir, amma həyat tələsmir. O, hər şeyi öz vaxtında verir. Həyatı sevən insan gözləməyi də sevir, çünki bilir ki, gecikən heç nə itmir.

Bəzən insan geriyə baxır və deyir: “Kaş…” Amma həyat “kaş”larla yaşanmır. Həyat “indi”dir. Keçmiş bir xatirədir, gələcək isə bir ehtimal. Həyatı sevən insan bu anı yaşayır, çünki bilir ki, həyat yalnız bu andadır.

Həyatın qəribəliyi ondadır ki, o, heç kimə eyni görünmür. Hər kəsin həyatı fərqlidir, amma hisslər eynidir. Hər kəs sevir, hər kəs ağrıyır, hər kəs ümid edir. Bu, həyatın ən böyük birləşdirici gücüdür.

Həyatı sevənlər, onunla dost olur. Onlar həyatla savaşmır, onunla danışır. Həyat da onları anlayır. Bəlkə də həyatın sirri budur — onu sevənlər üçün o, daha yumşaq olur.

İnsan həyatın mənasını axtarır. Amma həyatın mənası tapılacaq bir şey deyil, yaradılacaq bir şeydir. Hər insan öz həyatının mənasını özü yazır. Bu, bir kitab kimidir — bəzi səhifələr gözəldir, bəzi səhifələr ağır. Amma kitabın dəyəri bütünlükdədir.

Həyatın ən gözəl tərəfi isə ümiddir. Ümid, insanı ayaqda saxlayan ən güclü hissdir. Həyatı sevən insan ümidini itirmir, çünki bilir ki, hər qaranlığın sonunda bir işıq var.

Bəzən həyat səni susdurur. Elə anlar olur ki, sözlər kifayət etmir. Amma sükut da bir dildir. Həyatı sevən insan sükutu da anlayır. Çünki həyat bəzən ən çox susaraq danışır.

Həyatın qəribəliyi ondadır ki, o, həm çox qısadır, həm də çox uzun. Bir an içində illər keçir, amma bəzən bir an belə keçmir. Zaman hisslə ölçülür, saatla yox.

Həyatı sevən insan bilir ki, hər şey keçicidir. Bu, kədərli görünə bilər, amma əslində bu, gözəldir. Çünki keçicilik dəyər yaradır. Əgər hər şey sonsuz olsaydı, heç nə qiymətli olmazdı.

İnsan həyat boyu dəyişir. Amma həyatın özü dəyişmir — o, sadəcə səni dəyişir. Həyatı sevən insan bu dəyişikliyi qəbul edir. Çünki bilir ki, dəyişmək böyüməkdir.

Həyat bəzən səni sınayır, bəzən isə mükafatlandırır. Amma əslində hər sınaq bir mükafatdır. Çünki hər çətinlik insanı daha güclü edir.

Həyatı sevmək bir seçimdir. Bu, hər kəsin edə biləcəyi bir seçim deyil. Çünki həyatın bütün tərəflərini qəbul etmək cəsarət tələb edir. Amma bu cəsarəti göstərənlər, həyatın əsl üzünü görür.

Və bəlkə də ən sonda insan anlayır: həyat heç vaxt ona qarşı olmayıb. O, sadəcə öyrədib. Bəzən sərt, bəzən yumşaq, amma həmişə səmimi.

“Həyat sən nə qəribəsən…” — bu cümlə bir şikayət deyil. Bu, bir heyranlıqdır. Çünki həyat həqiqətən də qəribədir. O, həm ağladır, həm güldürür, həm yıxır, həm də qaldırır.

Amma bir həqiqət dəyişmir:

Həyat hər kəsin deyil.

Həyat, onu sevənlərindir.

Və onu sevənlər…

Onlar həyatın içində itib-batmırlar.

Onlar həyatın içində özlərini tapırlar.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(20.04.2026)