Rəqsanə Babayeva,

"Ədəbiyyatvə İncəsənət" Beyləqan və İmişlitəmsilçisi,BeyləqanrayonMədəniyyətMərkəzininrejissoru, "Gənclik" xalqteatrınınrəhbəri,"Haberdili.com"un Azərbaycannümayəndəsi

Bəzən öz-özümə sual verirəm: mən gedəndən sonra nə qalacaq məndən? Sözlərim? Sükutum? Yoxsa bir neçə yarımçıq xatirə… İnsanların yaddaşında necə qalacağam? Mənim haqqımda danışanda üzlərində bir təbəssüm yaranacaq, yoxsa sadəcə “keçdi” deyib susacaqlar?

“Məni gözəl xatırla” demək asandır. Amma insan doğrudanmı buna layiq yaşaya bilir?

Düşünürəm ki, həyatımın ən çox yadımda qalan anları böyük hadisələr deyil. Nə uğurlar, nə də böyük qərarlar… Ən çox xatırladığım – kiminsə gözlərində özümü gördüyüm anlardır. Birinin mənə ehtiyacı olduğu vaxt yanında olduğum anlar. Ya da bəlkə sadəcə səssizcə kiminləsə oturub heç nə demədən anlaşdığımız o qəribə, sakit anlar…

Bəlkə də insanı gözəl xatırladan şey onun dediyi sözlər deyil, dedikləri arasında gizlənən hisslərdir.

Mən də səhvlər etmişəm. Bəzən qırmışam, bəzən susmalı olduğum yerdə danışmışam, danışmalı olduğum yerdə susmuşam. Həmişə doğru olmamışam. Həmişə güclü də olmamışam. Amma bir şeyi bilirəm: heç vaxt qəsdən kiminsə qəlbini incitmək istəməmişəm. Bəlkə də insanın özünə deyə biləcəyi ən səmimi təsəlli budur.

Amma bu yetərlidirmi?

İnsan yaddaşı qəribədir. O, hər şeyi olduğu kimi saxlamır. Bəzi anları böyüdür, bəzilərini isə silir. Bəzən ən kiçik bir jest illərlə yaşayır, bəzən isə böyük bir yaxşılıq unudulur. Bu ədalətsiz kimi görünür, amma bəlkə də yaddaşın öz həqiqəti var.

Mənim haqqımda nə xatırlayacaqlar? Bir cümləmi? Bir baxışımı? Yoxsa sadəcə hiss etdirdiklərimi?

Düşünəndə qorxuram. Unudulmaqdan yox… yanlış xatırlanmaqdan.

İstəyirəm ki, məni xatırlayanda kiminsə içində sakitlik yaransın. Elə bir sakitlik ki, insanın içini yormasın, əksinə, onu bir az yüngülləşdirsin. Mənim adım çəkiləndə kimsə dərindən nəfəs alsın və desin ki, “yaxşı ki, var idi.”

Amma həyat belə sadə deyil.

Bəzən insanın ən çox sevdikləri onu ən az xatırlayanlar olur. Bəzən isə gözləmədiyin bir insan səni heç vaxt unutmur. Bu, bir az taleyin oyunu kimidir. Sən kiminsə həyatında əsas rol oynadığını düşünürsən, amma sonra anlayırsan ki, sadəcə bir epizod olmusan.

Və bu, ağrıdır.

Amma bəlkə də problem bundadır: biz yaddaşda qalmağı idarə edə biləcəyimizi düşünürük. Halbuki yaddaş – bizim deyil. O, başqalarının içində yaşayan bir şeydir.

Mən özümü necə xatırlatdıra bilərəm ki?

Sözlərlə? Əməllərlə? Yoxsa sadəcə varlığımla?

Bəlkə də heç biri…

Bəlkə də insanın edə biləcəyi yeganə şey – olduğu kimi yaşamaqdır. Səmimi, bəzən zəif, bəzən güclü, amma həmişə gerçək.

Çünki saxta şeylər yadda qalmır. Onlar tez unudulur. Amma həqiqi olan… o qalır. Bəzən ağrı kimi, bəzən istilik kimi.

Mən istəyirəm ki, məni xatırlayanlar məni mükəmməl biri kimi yox, real biri kimi xatırlasın. Səhvləri olan, amma hissləri də olan biri kimi. Qırılan, amma yenə də sevməyə davam edən biri kimi.

Çünki gözəl xatırlanmaq mükəmməl olmaq demək deyil.

Gözəl xatırlanmaq – hiss olunmaq deməkdir.

Bəzən düşünürəm ki, bəlkə də mən artıq kiminsə yaddaşında varam. Bəlkə kimsə məni xatırlayanda gülümsəyir. Bəlkə kimsə bir cümləmi içində təkrar edir. Bəlkə də heç bilmədiyim bir yerdə, bir insanın həyatında kiçik də olsa bir iz qoymuşam.

Əgər belədirsə… bu, kifayətdir.

Çünki insanın ən böyük arzusu əbədi yaşamaq deyil. O, sadəcə yox olduqdan sonra belə bir yerdə hiss olunmaq istəyir.

Və indi öz-özümə sakitcə deyirəm:

Əgər bir gün məni xatırlasan…

xahiş edirəm, məni dəyişdirmə.

Məni olduğum kimi xatırla.

Bəlkə bir az yorğun,

bəlkə bir az qarışıq,

amma həmişə səmimi.

Əgər bir gün adım yadına düşsə,

onu ağır bir xatirə kimi yox,

yüngül bir hiss kimi xatırla.

Məni gözəl xatırla…

Çünki mənim bu dünyada buraxmaq istədiyim yeganə iz –

birinin qəlbində incə, amma silinməyən bir duyğudur.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.04.2026)