Rəqsanə Babayeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”
Bəzən insan böyüməyin nə demək olduğunu düşünür. Yaşla ölçülmür bu, diplomlarla da, uğurlarla da. Bəzən görürsən ki, yaşca böyük insanlar hələ uşaq kimi qorxurlar, hələ xəyallarından qorxaraq qaçırlar. Və bəzən ən gənc ürək ən böyük böyüklüyü daşıyır.
İnsan nə vaxt böyüyür?
Bəlkə böyümək ürəyin qırıldığını hiss edəndə başlayır. İlk dəfə itki qarşısında susanda, içində min sual yarananda, amma heç kimsə sənin yerinə ağlamır, ağlamırsa da səni tamam başa düşmür, işdə o an insan böyüyür. Çünki anlamaq lazımdır — həyat hər zaman ədalətli deyil. Hər zaman sənin istədiyin kimi olmur.
Böyümək elə bir vaxtdır ki, səhvlərinə baxıb onları üzərinə götürə bilirsən. Başqasını günahlandırmaq asandır, amma böyüyən insan bilir ki, hər səhv həm də onun dərsidir. Ürəyin ağrıyır, amma onu ört-basdır etmirsən. Qorxursan, amma qorxunu görməzlikdən gəlmirsən.
Böyümək yalnız ağılla deyil, hisslə də olur. Hər duyğuya sahib çıxmaq, onu anlamaq, ona görə davranmaq böyüklüyün əsl ölçüsüdür. Bəzən sevinc, bəzən qürur, bəzən də həsrət — hər biri böyümək üçün bir dərsdir.
Bəzən insan böyüyür, amma bunu heç kim görmür. Çünki böyümək səssiz olur. Sən artıq daha az qışqırırsan, daha az üsyan edirsən. Daha az qəzəblənirsən, amma qəzəbini gizləmir, onu idarə etməyi öyrənirsən. Daha çox düşünürsən, daha çox dinləyirsən. Və ən əsası — başqalarını da eyni diqqətlə dinləyə bilirsən.
Böyümək həm də tənhalığı tanımaqdır. İnsanlar arasında olarkən, tək qaldığında, xoşbəxt olduğunda və kədərlənəndə — hər zaman özünü kəşf edə bilmək böyüklüyün əlamətidir. Bəzən böyümək üçün tək qalmaq lazımdır. Tək qalanda ürəyin səsini eşidirsən. Orada səhvlərini, arzularını, qorxularını görürsən. Orada gücünü anlayırsan.
Böyümək həm də bağışlamaqdır. Həm başqalarını, həm də özünü bağışlamaq. İnsan bağışlayanda xırda incikliklərdən azad olur. İnsan bağışlayanda ürəyi rahatlayır. Və böyüyən insan bilir ki, həyat çox qısa, amma çox dəyərlidir.
Bəzən böyümək gecikmiş bir dərsdir. İnsan illərlə səhvlər edir, yıxılır, özünü incidir, yenə qalxır və nəhayət başa düşür: böyümək heç də yaşla ölçülmür. Böyümək ürəyin, ağlın və ruhun ölçüsüdür.
Və bəzən insan böyüyür, amma bunu heç kimlə paylaşmır. Çünki böyümək tək bir prosesdir — yalnız sənin ürəyinə, yalnız sənin ruhuna aiddir. Amma bunu sən hiss edirsən, özünü tanıyırsan, keçmiş səhvlərindən güc alırsan və artıq yarımçıq qalan xəyallarını tamamlayacaq gücə sahib olduğunu bilirsən.
İnsan böyüyür, bəzən gözləmədiyi anda. Bəzən ağrı ilə, bəzən itki ilə, bəzən də sadəcə həyatın sadəcə axarı ilə. Amma böyüyən insan bilir: böyümək qorxmaq deyil, davam etməkdir. Ürəyində sarsılmaz bir ümid saxlamaqdır. Xəyallarını qorumaqdır. Və ən əsası — özünü itirmədən, başqalarını da incitmədən yaşamağı öyrənməkdir.
Böyümək yalnız yaşamaq deyil. Böyümək, hər şeyə baxanda yenə də sevməkdir. Hər itkidən sonra ümid etməyə davam etməkdir. Hər səhvdən sonra yenidən başlamaqdır.
İnsan böyüyür, amma bunu hiss etdirmək üçün danışmağa ehtiyac yoxdur. Sadəcə baxışları daha dərin olur, gülüşü daha sakit, addımı isə daha qərarlı olur. O zaman bilirsən ki, sən artıq böyümüsən.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(19.02.2026)
