Murad Vəlixanov, «Ədəbiyyat və İncəsənət»

Fevralın 14-ü gələndə şəhər dəyişir. Vitrinlər qızarır, güllər bahalaşır, sözlər ucuzlaşır. Hər kəs “sevgi” deyir. Amma çox az adam soruşur: biz doğrudanmı sevirik?

Sevgi günü deyirlər.

Bəs sevgi nə vaxtdan bir günə sığdı?

Tarixə qayıdaq. Roma imperiyası… III əsr… Qorxu üzərində qurulmuş bir sistem. İmperator II Klaudius inanırdı ki, sevən insan zəifdir. Çünki onun itirəcəyi bir şey var. Ailəsi olan əsgər daha ehtiyatlı döyüşər. Ona görə nikah qadağan edildi.

Diqqət edin — sevgi qadağan edilmişdi.

Çünki sevgi insanı itaətsiz edir.

Sevgi insanı seçməyə məcbur edir.

Sevgi insanı qorxudan azad edir.

Valentin adlı bir ruhani isə dövlətin bu qərarına qarşı çıxdı. O, imperiyaya qarşı yox, qorxu siyasətinə qarşı idi. O bilirdi ki, insanın seçmək haqqı əlindən alınanda, insanlıq da alınır.

Onu edam etdilər.

Amma tarix qəribədir — qılıncı yox, ideyanı yaşadır.

Bu gün 14 Fevral deyə xatırladığımız tarix əslində bir edam günüdür. Amma paradoks budur ki, həmin gün bu gün sevginin bayramı kimi qeyd olunur. Çünki sevgi öldürülə bilmədi.

Müasir dünyanın səssiz faciəsi

Bu gün bizə heç kim sevgi qadağası qoymur.

Heç kim nikahı gizli bağlamağa məcbur etmir.

Heç kim “sevmə” demir.

Amma biz yenə də sevə bilmirik.

Çünki müasir insanın problemi qadağa deyil — səthilikdir.

Sevgi artıq dərin münasibət yox, münasibət statusudur.

Sevgi artıq məktub deyil, mesajdır.

Sevgi artıq sədaqət yox, seçim bolluğudur.

Sosial şəbəkələrdə ürəklər çoxdur, amma ürək ağrısı daha çoxdur.

14 Fevral günü hər kəs paylaşır.

Amma 15 Fevralda neçə nəfər eyni diqqəti göstərir?

Sevgi nümayişə çevriləndə, məzmununu itirir.

Sevginin fəlsəfi tərəfi: Qərar və məsuliyyət

Sevgi hiss deyil — qərardır.

Hiss gəlir və gedir.

Qərar isə qalır.

Sevən insan qalmağı seçir.

Çətinlikdə qalmağı.

Mübahisədə qalmağı.

Səssizlikdə belə qalmağı.

Platon deyirdi ki, sevgi insanı öz yarımçığından tamlığa aparır. Amma müasir dövrdə insanlar bir-birini tamamlamaq üçün yox, boşluğunu doldurmaq üçün axtarır.

Boşluq isə sevgi ilə yox, şəxsiyyətlə dolur.

Sevgi iki bütöv insanın birliyidir. İki yarımçığın asılılığı yox.

Biz 14 Fevralı niyə qeyd edirik?

Bəlkə də biz bu günü ona görə qeyd edirik ki, gündəlik həyatın içində itirdiyimiz diqqəti xatırlayaq.

Bəlkə də ona görə ki, demədiyimiz sözləri deməyə bəhanə tapmaq istəyirik.

Bəlkə də ona görə ki, içimizdəki soyuğu qırmaq üçün təqvimə ehtiyac duyuruq.

Amma həqiqət budur:

Sevgi hədiyyənin ölçüsü ilə yox, səbrin ölçüsü ilə ölçülür.

Sevgi bahalı şam yeməyi ilə yox, çətin gündə yanında olmaqla sübut olunur.

Sevgi şəkil paylaşmaqla yox, sözün arxasında durmaqla təsdiqlənir.

Ən təhlükəli sual

14 Fevralda özümüzə bir sual verməliyik:

Mən sevdiyim insan üçün nə qədər məsuliyyət daşıyıram?

Əgər sevgi sadəcə emosiyadırsa, o keçəcək.

Əgər sevgi qərardırsa, o qalacaq.

Valentin sevginin haqqını qoruduğu üçün öldürüldü.

Biz isə sevginin məsuliyyətindən qaçdığımız üçün münasibətlərimizi öldürürük.

Bu, daha ağır faciə deyilmi?

Və sonda

14 Fevral təqvimdə qırmızı ilə işarələnir.

Amma sevgi insanın vicdanında hansı rəngdədir?

Əgər sevgi həyatımızda dəyərdirsə, onu bir günə sıxışdırmayaq.

Əgər sevgi həqiqətdirsə, onu nümayişə çevirməyək.

Əgər sevgi məsuliyyətdirsə, ondan qaçmayaq.

Çünki sevgi susanda ailə susur.

Ailə susanda cəmiyyət zəifləyir.

Cəmiyyət zəifləyəndə isə insanlıq itir.

14 Fevralı qeyd etmək asandır.

Sevmək isə cəsarət tələb edir.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(14.02.2026)