Kübra Quliyeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Bu yazı bir nəsli və gəncliyin mənasını düşünən insanların səsini əks etdirir. Məqsəd qınamaq deyil, dayandırmaq və düşünməyə çağırmaqdır.

Biz bir nəsli itiririk. Bu itki gurultulu deyil, dramatik səhnələrlə müşayiət olunmur. Səssiz baş verir. Günlər bir-birinə oxşayır, hisslər solur, cümlələr yarımçıq qalır. Gənclik hələ buradadır, amma mənası yavaş-yavaş əldən çıxır. Biz yaşayırıq, amma yaşadığımızın fərqində olmadan.

Müasir insanın beyni eyni ritmə köklənib: sürətli, səthi, təkrarlanan. Monotonluq artıq darıxdırıcı deyil, təhlükəsiz görünür. Axın var, amma istiqamət yoxdur. Biz də soruşmuruq. Axına qoşulub gedirik və həyatımızın ən canlı çağlarını bu axının içində itiririk.

Ən ağrılı tərəfi isə budur: biz bunun fərqindəyik.

Doğru olmadığını bildiyimiz davranışları təkrar edirik. Yalanı bəzən başqasına yox, öz boşluğumuza danışırıq. Sevgi hissini diri saxlamaq üçün yanlış qapıları döyür, mənasız ümidlər paylayırıq. Bir müddət sonra isə ayılırıq — hisslər yorulub, duyğular sönüb. Kitablar yarımçıq qalır, dərin söhbətlər ağır gəlir, gələcək isə konkret bir məqsəd yox, qeyri-müəyyən bir “sonra”ya çevrilir.

Bu hal tənbəllik deyil. Bu, ruhi laqeydliyin adıdır.

Bəzən insan özünə sadə, amma ağır bir sual verir:

“Mən ən son nə vaxt yaxşılıq etdim?”

Heç kim bilmədən, paylaşmaq üçün yox, qarşılıq gözləmədən — sadəcə insan olduğum üçün.

Bu sualın cavabsız qalması məyusedicidir. Amma həmin məyusluğun özü hələ vicdanın susmadığını göstərir. Çünki tam itən insan bu sualı özünə verməz.

Biz təkcə sosial olaraq yox, mənəvi olaraq da aşınırıq. Məkanların mənası itir, anların çəkisi azalır. Müqəddəslik hissi gündəlik səs-küyün içində əriyir. İbadət də, əyləncə də, sevgi də eyni səviyyəyə endirilir — hamısı baxılan, paylaşılan, unudulan görüntülərə çevrilir. İnsan artıq nə etdiyini yox, necə göründüyünü düşünür. Bu isə kimliyin yoxa çıxma nöqtəsidir.

Bu yazı kimisə qınamaq üçün yazılmayıb. Bu, bir dayanma çağırışıdır.

Çünki insan bir anda itmir. İnsan hər gün bir az az hiss edərək, bir az az düşünərək, bir az az utanaraq itir. Manqurtlaşma zorla yox, könüllü unutqanlıqla başlayır.

Amma hələ gec deyil. Çünki bu sətirlər kimisə narahat edirsə, deməli içində hələ toxunulmamış bir yer var. Və bəzən bir nəsli xilas edən şey böyük şüarlar yox, kiçik ayıqlıq anlarıdır: yarımçıq qalmayan bir kitab, deyilməyən bir yalan, səssizcə edilən bir yaxşılıq.

Bizdən, sizə.

Eyni ağrını hiss edənlərdən — ağrısından qaçanlara.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(09.01.2026)