Kübra Quliyeva, “Ədəbiyyat və incəsənət”

Bəzi evlər var ki, sadəcə yaşamaq üçün tikilmir. Onlar zamanla insanın yaddaşına çevrilir. Mənim üçün belə bir ev var — rəhmətlik babamın öz halal zəhməti ilə tikdiyi ikimərtəbəli evin aşağı mərtəbəsi. Bu məkan mənim uşaqlığımın keçdiyi yer olmaqdan çox, kimliyimin formalaşdığı bir yaddaş nöqtəsidir.

Babam bu evi tikəndə bəlkə də bilmirdi ki, bir gün bu divarlar onun yoxluğuna dözəcək, xatirələrini qoruyacaq. Mən bu evdə böyümüşəm. İlk sevincim, ilk kədərim, ilk susqunluğum bu tavanın altında yaşanıb. Babamla saatlarla etdiyimiz söhbətlər hələ də qulaqlarımdadır. Bəzən gülmüşük, bəzən eyni cümlənin içində susub ağlamışıq. O söhbətlərdə mən təkcə babamı deyil, həyatı tanımışam.

Hər ad günü, hər bayram bu evin qapısından içəri dolub. Böyük ailəmiz, geniş süfrələrimiz olub. Süfrənin ətrafında toplaşan insanlar təkcə yemək paylaşmayıb, bir-birinin varlığını bölüşüb.

Baharlar burada daha canlı keçirdi. Həyətin içində açan çiçəklərin qoxusu uşaqlığımı bürüyər, zamanın nə qədər səxavətli olduğunu hiss etdirərdi.

Babamın ölümündən sonra bu ev dəyişdi. Səssizləşdi. Qaranlıqlaşdı. Bu məkan nənəmə əmanət qaldı — təkcə bir ev yox, bütöv bir keçmiş. Artıq hər dəfə böyük süfrələr qurulmur, səs-küy azalıb, addımlar seyrəlib. Amma bu səssizlik boşluq deyil. Bu, yaşanmışlığın səssizliyidir.

Ocaq hələ də yanır. Çayın tüstüsü hələ də əvvəlki kimi qalxır. Bu ev hələ də istiliyini itirməyib. Çünki bəzi istiliklər insanın yoxluğundan sonra da qalır. Babamın zəhməti bu divarların içində yaşayır. Onun varlığı sükutun içində hiss olunur.

2026-cı ili bu dəfə ənənəvi şəkildə birgə qarşılamadıq. Zaman dəyişib, ailə anlayışı daralıb, insanlar bir-birindən uzaqlaşıb. Amma ilin ilk günü yenə buradayam. Bəlkə böyük süfrə yoxdur, bəlkə hamı bir arada deyil. Amma nənəm buradadırsa, bu ev hələ də mənim üçün bayram yeridir.

Mən bilirəm ki, nənəm yaşadıqca, hər bayramın ilk günü yolum yenə bu evə düşəcək. Çünki bəzi yerlər insanın keçmişi deyil — onun köküdür. Oradan uzaqlaşmaq olar, amma qopmaq mümkün deyil. Bu ev mənim üçün sadəcə uşaqlıq xatirəsi deyil, yaddaşımın ünvanıdır.

Bəzən düşünürəm ki, evlər də insanlar kimi xatırlayır. Susur, amma unutmur. Bu ev də elədir. Qaranlıq görünə bilər, amma içində hələ də işıq var. O işıq babamdan qalan, nənəmin qoruduğu, mənim isə hər dəfə geri qayıdaraq təsdiqlədiyim bir işıqdır.

Və mən bilirəm: bu ev yaşadıqca, mənim uşaqlığım heç vaxt tam bitməyəcək.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(05.01.2026)