Murad Vəlixanov, "Ədəbiyyat və İncəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycan kinosunda Vətən müharibəsi və onun cəmiyyətə, fərdlərə olan mənəvi-psixoloji təsirləri hələ də ən çox müraciət olunan fundamental mövzulardandır. Rejissor Şirin Əhmədovun 2023-cü ildə ərsəyə gətirdiyi "Qütb ulduzu" bədii filmi də məhz bu qəbildən olan, müharibənin görünməyən tərəflərini – arxa cəbhədəki ailələrin daxili iztirablarını, böyük itkilər qarşısında göstərdikləri dözümü və sarsılmaz vətənpərvərliyi bədii dillə təsvir edən qiymətli bir ekran əsəridir.
Filmin süjeti və əsas mövzusu
Ekran əsərinin mərkəzində yeganə oğulları Muradı əsgərliyə yola salan bir ailənin hekayəsi dayanır. Filmin əvvəli Azərbaycan cəmiyyətinə xas olan ənənəvi "əsgər yola salma" coşqusu ilə başlayır. Atanın oğlunu böyük qürurla, sanki bir toya-bayrama hazırlaşırmış kimi sevinclə xidmətə göndərməsi, ananın isə daxili narahatlığı və intizarı arasındakı təzad ilk dəqiqələrdən tamaşaçını ekran qarşısına bağlayır.
Muradın xidmət etdiyi dövrdə İkinci Qarabağ müharibəsi başlayır. Ailənin günləri, ayları yalnız oğullarından gələcək bir zəng, xoş bir xəbər ümidi ilə keçir. Müharibənin amansız qanunları ailənin qapısını döyür və onların yeganə övladının şəhidlik zirvəsinə ucalması xəbəri gəlir. Film bu nöqtədən etibarən ümummilli kədəri və şəhid valideynlərinin yaşadıqları ağır psixoloji vəziyyəti, kədərlə qürurun vəhdətini sarsıdıcı şəkildə təqdim edir.
Aktyor heyəti və obrazların təhlili
Filmin uğurlu alınmasında və duyğuların tamaşaçıya tam ötürülməsində Azərbaycanın tanınmış və peşəkar sənətkarlarının rolu böyükdür:
Məmməd Səfa (Ata rolu) – Övladını itirən, daxilən parçalansa da, Vətən qarşısında dik durmağa çalışan bir Azərbaycan kişisinin, məğrur şəhid atasının obrazını böyük ustalıqla canlandırıb.
Hüsniyyə Mürvətova (Ana rolu) – Övlad həsrəti ilə yanan, hər telefon zəngində ürəyi titrəyən və böyük faciə ilə üzləşən ananın fəryadını, psixoloji sarsıntılarını yüksək emosionallıqla ifadə edib.
Tunar Əlizadə (Murad) – Vətənə xidmət borcunu şərəflə yerinə yetirən və əbədiyyətə qovuşan gənc əsgər obrazını uğurla təqdim edib.
Filmdə həmçinin Tamerlan Ağarzayev, Elməddin Zakirli, Elmar Fərzəli və Əlizamin Məmmədov kimi aktyorlar yer alıb.
Bədii dəyəri və mükafatları
"Qütb ulduzu" sadəcə bir ailənin dramı deyil, Vətən müharibəsində canını fəda etmiş yüzlərlə şəhidimizin və onların ailələrinin ortaq ağrısı, ortaq qürurudur. Film vizual dili, dramaturji xətti və dialoqlarının real həyatdan götürülməsi ilə diqqət çəkir. Ssenarinin dolğunluğu kinotənqidçilər tərəfindən də yüksək qiymətləndirilmişdir. Elə bunun nəticəsidir ki, film Bakı Qısa Film Festivalında "Ən yaxşı ssenari" nominasiyasının qalibi olmuşdur.
Təxminən 41 dəqiqə davam edən bu ekran əsəri həm kinoteatrlarda, həm də müxtəlif xatirə tədbirlərində geniş tamaşaçı auditoriyasına nümayiş etdirilmiş, tamaşaçılara vətənpərvərlik, fədakarlıq və tarixi yaddaş dərsi keçmişdir. Filmin adı olan "Qütb ulduzu" isə şəhidlərimizin bu xalq üçün heç vaxt sönməyəcək bir yol göstərən işığa çevrilməsinin rəmzi rəsmdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(09.07.2026)
