İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

ƏbdülMahmudovAzərbaycansənətində böyükizqoymuş, zəhmətkeş, vətənpərvər, istedadlı və vicdanlı birsənətadamıdır. Onunfəaliyyətiillərlə formalaşmış teatrvə kinomədəniyyətimizinəsasdayaqlarındanbirihesabedilir. O, sənətiilə xalqınaxidmətedib, gəncnəslə örnəkolub, özündənsonragələnlərə zənginbirirsburaxıb.

Onunyaratdığı rollar, quruluş verdiyitamaşalar, pedaqojifəaliyyətivə ictimaimövqeyibugündə özaktuallığını qoruyur. Mahmudovsənətinyalnıztexnikideyil, mənəvivə etiktərəflərinidə əhatə etdiyinigöstərməklə, onuəbədiyaşaredənamilləriaydın şəkildə ortayaqoyur. Busəbəbdən ƏbdülMahmudovtəkcə sənətkarkimideyil, həmdə şəxsiyyətkimiyaddaşlarahəkkolunub.

Əbdül Mahmudov 15 may 1944-cü ildə indiki Hacıqabul rayonunun Atbulaq kəndində anadan olub. Əslən Şamaxıdandır. Ana tərəfi Haşimi krallığından olduğu üçün, nəsilləri həşimxanlılar adlanırıb. Ata tərəfi isə Ərdəbildən olub.

1961-ci ildə orta məktəbi bitirib. Kinoya gəlişi uşaqlıq illərində çəkildiyi "Bir məhəllədən iki nəfər" və "Leyli və Məcnun" filmlərilə baş verib.

Daha sonra M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Adil İsgəndərovun kursunda aktyorluq ixtisasında (1962–1966), Moskvada isə Ali rejissorluq və ssenaristlər kursunun rejissor bölməsində Andrey Tarkovski, Leonid Trauberq, Vasili Şukşin və G. Daneliya kimi məşhur sənətkarlardan dərs alıb (1971–1973).

1966-cı ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında aktyor kimi işləyib. Bir ara kinostudiyanın nəzdindəki kinoaktyor teatrının bədii rəhbəri olub. Əbdül Mahmudovun ulu babası Hacı Şeyx Mürsəl ağa XVII əsrdə Ərdəbildə Şah İsmayıl Xətainin ulu babası olan Şeyx Səfiəddin Ərdəbilinin darülfünununda ilahiyyat elmi üzrə təhsil almışdır. Sonradan göndərişlə Şamaxı şəhərinə gəlib.

Aktyor kimi

- Bir məhəllədən iki nəfər

- Leyli və Məcnun

- Əhməd haradadır?  (rol: kənd sakini)

- Uşaqlığın son gecəsi (rol: milis işçisi)

- Şərikli çörək (rol: bazardakı alıcı)

- O qızı tapın (rol: mafioz qrupunun üzvü)

Rejissor assistenti kimi

Dağlarda döyüş

İkinci rejissor kimi

- Bizim Cəbiş müəllim

- Dəli Kür

- Oxuyur Müslüm Maqomayev

Rejissor kimi

- Qeyri-adi ov

- Firəngiz

- Alıcının sərgüzəşti

- Əcəmi Naxçıvani

Ssenari müəllifi kimi

- Ömür-gün sevdası

- Şəhərlərin dostluğu

- Gecə qatarında qətl

Mükafatları

1. "Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı"

2. "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı

3. "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı

4. Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqının Milli Kino Mükafatı

5. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

Əbdül Mahmudov Azərbaycan mədəniyyətinin tanınmış simalarından biri, öz dövrünün həm teatr, həm də kino sahəsində müstəsna xidmətlər göstərmiş istedadlı sənətkarıdır. O, yalnız aktyor kimi deyil, həm də rejissor, pedaqoq və maarifçi kimi də özünü təsdiqləmiş bir şəxsiyyətdir. Onun uzun illərə dayanan yaradıcılıq yolu həm sənətkarlıq baxımından, həm də insan kimi sərgilədiyi davranışla ətrafına nümunə olmuşdur.

 Əbdül Mahmudov sənətə könül verən, səhnəni və kameranı müqəddəs sayan bir ziyalıdır. Azərbaycan teatrının inkişafında göstərdiyi xidmətlər, tələbə yetişdirmə fəaliyyəti və ümumilikdə mədəniyyətimizə verdiyi töhfələr onu xalq arasında sevilən və hörmət edilən bir insana çevirmişdir. Onun sənətə olan sevgisi təkcə oynadığı rollarda və quruluş verdiyi tamaşalarda deyil, eyni zamanda cəmiyyət qarşısında göstərdiyi intellektual və etik duruşda da öz əksini tapır.

Əbdül Mahmudov sənətə yanaşmasında olduğu kimi, şəxsi həyatında və ictimai münasibətlərində də dürüstlük və etika prinsiplərinə sadiq olub. Onun müdrik danışığı, təvazökarlığı, dərin zəkası və insanlara olan hörməti hər zaman təqdir olunub. Ətrafında olanlar onu istedadlı sənətkarla yanaşı, yüksək mənəviyyat sahibi, əsl ziyalı kimi tanıyır. Mahmudov sənətə bir missiya, cəmiyyətə isə vicdanla xidmət ediləcək bir varlıq kimi yanaşır.

Əbdül Mahmudov həyatının böyük bir hissəsini gənc aktyor və rejissorların yetişdirilməsinə həsr edib. O, uzun illər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərib. Onun tələbələri bu gün həm teatr, həm də kino sahəsində uğurla fəaliyyət göstərirlər.

 Mahmudov tədrisdə sadəcə nəzəri bilik verməklə kifayətlənmir, eyni zamanda tələbələrə sənətin fəlsəfəsini, onunla davranma mədəniyyətini, səhnəyə və kameraya münasibəti öyrədirdi. Onun dərslərində klassik sənət nümunələrindən istifadəsi, dünya teatr və kino məktəblərinə istinadları gənc nəsildə geniş baxış bucağı formalaşdırmağa kömək edib. O, həm də tələbələrinin insani keyfiyyətlərinə önəm verib və sənətə vicdanla yanaşmağın vacibliyini hər zaman vurğulayıb.

Sənətçi Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkir. Allah köməyi olsun.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(15.05.2026)