O, güldürərək düşündürməyi bacarırdı Featured

İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

 

Komediya, satira onun daxilindən gəlirdi. Ona görə də hansı janra müraciət edirdisə, gülüşə münasibətini mütlqə ortaya qoyurdu.

Bu gün onun anəm günüdür...

 

Əhməd Anatollu 7 noyabr 1894-cü ildə Bakıda, əslən Maştağalı olan şair Muxtar Bisavadın ailəsində doğulub. Səhnəyə ilk dəfə 1912-ci ildə Hüseyn Ərəblinskinin "Səfa" mədəni-maarif cəmiyyətinin teatr truppasında hazırladığı "Qaçaq Kərəm" (Vano Mçedaşvili) tamaşasında çıxıb. "Nicat" truppasında, "Zülfüqar bəy və Üzeyir Hacıbəyov qardaşlarının müdiriyyəti" teatr dəstəsinin tamaşalarında oynayıb.

 

Dövrünün qabaqcıl aktyorları ilə Orta Asiya ölkələrinin böyük şəhərlərinə, İdil çayı (Volqa) boyundakı türkdilli şəhərlərə, İrana, Rəştə, Ənzəliyə, Tehrana qastrol səfərlərinə çıxıb. Əhməd Səfərov milli estrada teatrı janrında fəaliyyət göstərən ilk sənətkarlardan biridir. "Anatollu" onun səhnə təxəllüsüdür. 1922–1925-ci illərdə Bakı Türk Azad Tənqid və Təbliğ Teatrında, 1923–1924-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında aktyor işləyib.

 

1926-cı ildə Tiflis Dövlət Türk Dram Teatrının kollektivinə qəbul olunub, 1927-ci ildə Bakıya qayıdaraq Azərbaycan Dövlət Estradasında, Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında fəaliyyət göstərib. 1939–1949-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, 1949-cu ildən təqaüdə çıxana qədər isə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında işləyib.

 

Kitabları

- Kupletlər

- Şapalaq: türk səhnəsinin aktyoru Əhməd Anatolinin yazdığı kupletlər

- Çuvalduz (kupletlər)

- Öz aramızda qalsın

- Əlli il Azərbaycan səhnəsində

 

İfa etdiyi əsas rollar

1. Romanovların son günləri - İkinci Nikolay

2. 1881-ci il - Boqdanoviç

3. Anamın kitabı - Qənbər

4. Paris Notrdam kilsəsi- Olivye

5. Qızıl trenlər - Mironov

6. Hücum - Uspenski

7. Dağılan tifaq - Cavad

8. Müsibəti-Fəxrəddin - Məhərrəm

9. Ölülər - Şeyx Əhməd

10. Anamın kitabı - Zaman

11. Şeyx Sənan - Keşiş

12. Qaçaq Kərəm - Xaço

13. Əlli yaşında cavan - Orduxan bəy

14. Toy kimindir? - Qoşun

 

Təltif və mükafatları

- "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı

- "Şərəf nişanı" ordeni

- "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı

- "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı

 

Səhnəciklər və intermediyalar

                LAY-LAY

                       1

Laylay dedim, yatasan, gül yastığa batasan,

Ali məktəb bitirib, şan-şöhrətə çatasan.

Laylay, laylay, a laylay, atam, qardaşım, laylay.

 

                       2

Laylay dedim yatasan, on beş yaşa çatasan,

Alverlə məşğul olub, elmin daşın atasan.

Laylay, laylay, a laylay, lay-lay, daşbaşım, laylay.

 

                       1

Laylay dedim, gül oğlum, bağçamızda gül oğlum,

Hər kəsin məqamını, öz yerini bil, oğlum.

Laylay, laylay, a laylay, laylay gül bağım, laylay.

 

                       2

Laylay dedim, gül oğlum, hörmət etmək bil, oğlum.

Müdirin paltosunu, çəkməsini sil, oğlum.

Laylay, laylay, a laylay, laylay, yaltağım, laylay.

 

              AT ÇÖLƏ

                     1.

Bir əmrnamə almışıq rəisin imzası ilə,

İdarənin müdirinə əmr eləyir, yazır belə:

 

                     2.

Müftə maaş alanları yoxlayıb ixtisar elə,

Tənbəli, oğru-əyrini, tut qulağından, at çölə.

 

                     1.

Tez ol, kağız-qələm götür, deyim, sən al siyahıya,

İdarədən düşməlidir neçə fəal siyahıya.

 

                     2.

Birinci öz müavinin Qüdrəti sal siyahıya,

Vəzifəni alar ələ, tut qulağından, at çölə.

 

Əhməd Anatollu 7 aprel 1973-cü ildə Bakıda vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

 

Səhnəcik və intermediyalar “Əhməd Anatollu. Əlli il Azərbaycan səhnəsində” kitabından götürülmüşdür.

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(07.04.2026)

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.