Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycan kinosunda bəzən ən sadə məişət hadisəsi böyük ictimai və mənəvi məna daşıyan hekayəyə çevrilir. 1987-ci ildə ekranlaşdırılan "Pirverdinin xoruzu" adlanan bu ekran əsəridə məhz belə filmlərdəndir. Zahirdə komik süjetə malik olan bu ekran əsəri əslində insan xarakterini, xırda maraqları və cəmiyyətin gündəlik problemlərini incə yumorla təqdim edir.

Filmin rejissoru aktyor və rejissor kimi tanınan Ramiz Əzizbəylidir. O, bu film vasitəsilə sadə kənd həyatını, insan münasibətlərini və məişət içində gizlənən xarakter xüsusiyyətlərini tamaşaçıya düşündürücü və eyni zamanda gülüş doğuran formada çatdırmağı bacarıb.

Bir xoruz və bir kəndin sükutu

Filmin hadisələri kənd mühitində cərəyan edir. Pirverdi adlı sadə, bir qədər də tərs xarakterli bir insanın həyatı gözlənilməz bir hadisə ilə dəyişir. Onun xoruzu kəndin sakit həyatında sanki yeni bir “məsələ” yaradır.

Xoruzun banlaması adi bir məişət detalı kimi görünsə də, bu səs ətrafdakı insanları narahat edir, mübahisələrə səbəb olur və nəticədə kənddə münasibətlər gərginləşir. Hər kəs bu məsələni öz prizmasından qiymətləndirir – kimisi bunu adi hal sayır, kimisi isə böyük problemə çevirir.

Beləliklə, sadə bir xoruz kənddə insanların xarakterini üzə çıxaran bir “sınağa” çevrilir.

Yumorun arxasında gizlənən həqiqət

Rejissor Ramiz Əzizbəyli filmi yumor üslubunda təqdim etsə də, ekran əsərinin alt qatında ciddi sosial mesaj gizlənir. Burada söhbət təkcə xoruzdan getmir.

Film göstərir ki, bəzən insanlar böyük problemlər qarşısında susur, amma xırda məsələləri böyüdərək münasibətləri gərginləşdirirlər. Bu isə cəmiyyətin psixologiyasını açan incə müşahidədir.

Pirverdi obrazı sadə kənd adamının tipik nümunəsidir. O, öz doğrularına inanır, geri çəkilmək istəmir və nəticədə kiçik bir məsələ ətrafında böyük mübahisələrin mərkəzinə çevrilir.

Məişət komediyasından sosial mesaj

"Pirverdinin xoruzu" Azərbaycan kinosunda məişət komediyasının maraqlı nümunələrindən biri sayılır. Film tamaşaçını güldürür, lakin eyni zamanda düşündürür.

Burada hər bir personaj real həyatın içindən götürülüb. Kəndin ağsaqqalı, qonşular, narazı insanlar – hamısı tanış obrazlardır. Bu tanışlıq isə filmin təsir gücünü daha da artırır.

Son söz

Bəzən bir xoruzun səsi bütün kəndi ayağa qaldıra bilir. Amma əslində o səs insanların daxilində gizlənən narazılıqları, xırda eqoları və münasibətlərdəki gərginliyi üzə çıxarır.

“Pirverdinin xoruzu” filmi bizə sadə bir həqiqəti xatırladır:

Bəzən böyük mübahisələr ən kiçik səbəblərdən başlayır, amma onların arxasında insan xarakteri dayanır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(06.04.2026)