Murad Vəlixanov,
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının İncəsənət şöbəsi
1980-ci illər Azərbaycan kinosu insanın daxili dünyasına enən, sakit görünən hadisələrin arxasında böyük mənəvi suallar qaldıran filmlərlə yadda qaldı. 1983-cü ildə ekranlaşdırılan Park də məhz belə ekran əsərlərindən biridir. Film zahirən sadə hadisələr üzərində qurulsa da, əslində insan münasibətlərini, həyatın yorğunluğunu və vicdanın səsini ustalıqla təqdim edir.
Filmin rejissoru Azərbaycan kinosunun dərin psixoloji dram ustalarından biri olan Rasim Ocaqovdur. Onun filmlərinə xas olan sakit ritm, düşüncəli dialoqlar və real həyat təsviri “Park” filmində də özünü aydın göstərir. Bu ekran əsəri insanın təkliyini, keçmişlə üzləşməsini və zamanın dəyişdirdiyi münasibətləri ön plana çıxarır.
Park – sadəcə məkan deyil
Filmdə hadisələr adi bir şəhər parkında cərəyan edir. İnsanlar ora istirahətə gəlir, söhbət edir, susur, düşünür. Parkda hər kəsin öz dünyası var. Kimsə keçmişini xatırlayır, kimsə gələcəyi haqqında düşünür, kimsə isə sadəcə həyatın axınına tamaşa edir.
Bu park əslində cəmiyyətin kiçik modeli kimi təqdim olunur. Burada müxtəlif talelər kəsişir, fərqli xarakterlər qarşılaşır və hər biri öz daxilində bir mübarizə yaşayır. Sakit görünən bu məkanın içində narahat düşüncələr dolaşır.
İnsan və zaman
Rejissor Rasim Ocaqov filmdə hadisələri dramatik kulminasiyalarla deyil, həyatın adi anları ilə təqdim edir. Personajların söhbətləri, baxışları, susqunluğu belə böyük məna daşıyır.
Parkda oturan insanlar əslində həyatın müxtəlif mərhələlərini təmsil edir. Kimisi itirilmiş gəncliyini xatırlayır, kimisi həyatın gətirdiyi peşmanlıqları düşünür, kimisi isə hələ verəcəyi qərarların ağırlığını hiss edir.
Film tamaşaçıya bir sual verir: insan həyatın hansı anında geriyə baxmağa başlayır?
Bəzən bu, gecikmiş peşmanlıq olur, bəzən isə yeni başlanğıc üçün bir fürsət.
Sakit ritmin gücü
“Park” filminin ən güclü tərəfi onun sükutudur. Bu film qışqırmır, tələsdirmir, hadisələri dramatikləşdirmir. Əksinə, tamaşaçını sakitcə düşünməyə vadar edir.
Parkda gəzən insanlar, boş skamyalar, payız ab-havası – bütün bunlar filmin emosional fonunu yaradır. Bu sakitlik içində insanın daxili narahatlığı daha aydın hiss olunur.
Azərbaycan kinosunda özünəməxsus yer
Park Azərbaycan kinosunda psixoloji dram janrının incə nümunələrindən biri hesab olunur. Film böyük hadisələrdən deyil, kiçik anların dərinliyindən güc alır.
Bu ekran əsəri bizə xatırladır ki, bəzən həyatın ən mühüm qərarları səs-küylü yerlərdə deyil, məhz sakit parklarda, tək qaldığımız anlarda verilir.
Son söz
Parkda hər kəs gəzir, oturur, söhbət edir və sonra çıxıb gedir. Amma bəzən insan parkdan çıxsa da, düşüncələrindən çıxa bilmir.
“Park” filmi bizə bir həqiqəti xatırladır:
İnsan bəzən həyatın ən böyük sualları ilə tək qalmaq üçün sadəcə bir skamyaya oturmağa ehtiyac duyur.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(03.04.2026)
