9 OKTYABR HADRUTUN AZAD EDİLDİYİ GÜNDÜR
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Müharibənin kilid nöqtəsi
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan 44 günlük Vətən müharibəsinin ilk günlərindən etibarən Azərbaycan Ordusu cənub cəbhəsində uğurlu əks-hücum əməliyyatları həyata keçirirdi. Füzuli və Cəbrayıl istiqamətində düşmən sədləri yarıldıqdan sonra növbəti əsas hədəf Qarabağın dağlıq hissəsinə daxil olmaq üçün böyük strateji əhəmiyyət kəsb edən, Xocavənd rayonunun administrativ ürəyi sayılan Hadrut qəsəbəsi idi. Relyef etibarilə çətin keçilən dağlar və sıx meşələrlə əhatə olunmuş Hadrut, düşmən tərəfindən 30 il ərzində güclü hərbi istehkama çevrilmişdi.
Düşməni qəfil yaxalayan hərbi taktika
Ermənistan hərbi rəhbərliyi Azərbaycan Ordusunun hücumunu əsasən Füzulinin düzənlik ərazilərindən gözləyirdi. Lakin Azərbaycanın hərbi komandanlığı və xüsusi təyinatlı dəstələri dünya hərb tarixinə düşəcək qeyri-adi bir plana əl atdılar. 7 oktyabr 2020-ci ildə başlayan şiddətli döyüşlərdə ordumuz 1468 metr hündürlükdə yerləşən, keçilməz hesab olunan Ərgünəş dağını və ətrafdakı strateji yüksəklikləri meşəliklərlə aşaraq Hadruta sızdı. Düşmən arxadan vurulduğunu anladıqda artıq gec idi. Ətraflı şəkildə koordinasiya edilən bu əməliyyat nəticəsində Ermənistan ordusunun qəsəbədə yerləşən qüvvələri tamamilə darmadağın edildi.
9 Oktyabr: tarixi müjdə
Müharibənin 13-cü günündə — 9 oktyabr 2020-ci ildə Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Hadrut qəsəbəsinin və ətrafındakı strateji kəndlərin (Sor, Çaylı, Yuxarı Güzlək, Gorazıllı, Qışlaq, Qaracallı, Əfəndilər, Süleymanlı) işğaldan tamamilə azad edildiyi müjdəsini verdi. Bu xəbər düşmən tərəfində elə bir şok effekti yaratdı ki, Ermənistanın rəsmi təbliğat maşını günlərlə "Hadrutun hələ də onlarda olduğunu" iddia edən saxta videolar yaymağa məcbur oldu. Lakin döyüş meydanındakı acı reallıq onların tam məğlubiyyətini rəsmiləşdirdi.
Hadrut zəfərinin müharibənin taleyindəki rolu
Hadrutun azad edilməsi 44 günlük müharibənin kulminasiya nöqtələrindən biri idi:
1. Şuşaya Gedən Yolun Açılması: Hadrut əməliyyatı qələbə ilə başa çatdıqdan sonra Azərbaycan Ordusunun qarşısında Qarabağın tacı olan Şuşa şəhərinə doğru irəliləmək üçün birbaşa dəhliz açıldı. Ordumuz düşmənin tamamilə fərqli istiqamətdən (Laçın və ya Ağdam tərəfdən) hücum gözlədiyi bir vaxtda məhz Hadrut meşələrindən Şuşaya sızaraq tarixi zəfəri gerçəkləşdirdi.
2. Düşmənin Psixoloji Çöküşü: Hadrut keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin tərkibindəki rayon mərkəzi olduğundan, onun itirilməsi Ermənistan ordusunda və cəmiyyətində qaçılmaz məğlubiyyət sindromu və kütləvi fərarilik dalğası yaratdı.
Böyük qayıdış və intibah dövrü
İşğaldan azad edildikdən sonra, 16 mart 2021-ci ildə Prezident İlham Əliyev Hadrut qəsəbəsində üçrəngli dövlət bayrağımızı ucaltdı. Bu gün Hadrut sürətlə yenidən qurulur. Qəsəbədə yeni yollar çəkilir, infrastruktur layihələri icra olunur və ən əsası, burada ordumuzun yeni Komando hərbi hissələri yaradılaraq təhlükəsizlik ən yüksək səviyyəyə çatdırılıb.
Nəticə olaraq, Hadrut döyüşü Azərbaycan əsgərinin rəşadətinin, zəkasının və vətən sevgisinin əyani sübutudur. 9 oktyabr zəfəri bizə Şuşanı, Xankəndini və bütöv Qarabağı qaytaran qəhrəmanlıq dastanı kimi tariximizdə əbədi qalacaqdır.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(09.10.2026)
