Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycanın çoxəsrlik dövlətçilik və hərb tarixinə silinməz hərflərlə yazılmış, millətin qürur, mətanət və birliyinin rəmzinə çevrilmiş müqəddəs tarixlərdən biri — 27 Sentyabr Anım Günüdür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə təsis edilən bu gün, ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsinə bəslənən ali ehtiramın dövlət səviyyəsində təzahürüdür.
27 sentyabr sadəcə təqvimdəki bir kədər günü deyil; bu, otuz illik işğala son qoyan, xalqın sınmış qürurunu bərpa edən və Cənubi Qafqazın geosiyasi reallığını kökündən dəyişən 44 günlük Vətən müharibəsinin — şanlı Zəfər yürüşünün başladığı gündür.
Tarixi səbəblər və "Dəmir Yumruq" əməliyyatının başlanması
1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində torpaqlarımızın 20 faizi zəbt edilmiş, bir milyondan çox soydaşımız qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüşdü. ATƏT-in Minsk qrupunun otuz ilə yaxın yürütdüyü səmərəsiz vasitəçilik missiyası və beynəlxalq təşkilatların kağız üzərində qalan qətnamələri münaqişənin dinc yolla həllinə imkan vermirdi. 2020-ci ilin iyul ayında Tovuz istiqamətindəki təxribatlar, avqustda isə kəşfiyyat-diversiya qrupunun basqınları Ermənistanın yeni torpaqlar işğal etmək ambisiyalarından xəbər verirdi.
27 sentyabr 2020-ci il səhər saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələri cəbhə xətti boyu genişmiqyaslı təxribat törədərək Azərbaycan ordusunun mövqelərini və mülki yaşayış məntəqələrini iriçaplı silahlardan, artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutdu. Bu xain hücumun qarşısını almaq, mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dərhal bütün cəbhə boyu əks-hücum əməliyyatına — "Dəmir Yumruq" hərbi hərəkatına start verildi.
"Dəmir Yumruq" ətrafında birləşən xalq: milli həmrəylik
Vətən müharibəsinin başladığı ilk günlərdən etibarən Azərbaycan xalqı misilsiz bir birlik nümayiş etdirdi. Siyasi baxışlarından, sosial statusundan və etnik mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, ölkədə yaşayan hər bir fərd dövlətin və ordunun ətrafında sıx birləşdi.
Səfərbərlik və könüllülük:
Minlərlə gənc könüllü olaraq hərbi komissarlıqların qarşısına axışdı, ön cəbhəyə yollanmaq üçün növbəyə durdu.
Arxa cəbhənin fədakarlığı:
Yaşlı nəsildən tutmuş azyaşlı uşaqlara qədər hər kəs əsgərlərimizə dəstək olmaq üçün çırpındı, isti geyimlər, ərzaq və mənəvi dəstək məktubları göndərdi.
İnformasiya cəbhəsi:
Gənclərimiz sosial şəbəkələrdə, beynəlxalq platformalarda Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdırmaq üçün gecə-gündüz fəaliyyət göstərərək düşmənin dezinformasiya maşınını darmadağın etdi.
Bu müharibə Azərbaycanın çoxmillətli və multikultural strukturunun nə qədər möhkəm olduğunu bir daha sübut etdi. Vətən uğrunda döyüşlərdə bütün etnik qrupların və dinlərin nümayəndələri çiyin-çiyinə vuruşaraq şəhadətə ucaldılar.
Şəhidlərin müqəddəs xatirəsi və əbədi ehtiram
44 gün davam edən və noyabrın 10-da Ermənistanın kapitulyasiya aktını imzalaması ilə başa çatan Vətən müharibəsində Azərbaycan ordusu 3000-ə yaxın şəhid verdi, minlərlə hərbçimiz isə qazi adını qazandı. İkinci Qarabağ müharibəsi hərb elminin tarixinə 21-ci əsrin intellektual texnologiyalar və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) müharibəsi kimi düşsə də, Zəfərin əsas memarı torpağı qarış-qarış azad edən, sıldırım qayalara dırmaşaraq Şuşanı xəncərlə alan Azərbaycan əsgərinin canı, qanı və yenilməz ruhu oldu.
Dövlətimiz və xalqımız şəhidlərimizin ailələrini və qazilərimizi hər zaman diqqət mərkəzində saxlayır. Yaradılmış "YAŞAT" Fondu vasitəsilə qazilərin müalicəsi, şəhid ailələrinin sosial şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində genişmiqyaslı işlər görülür. Ölkənin dörd bir yanında şəhidlərimizin xatirəsinə ucaldılan abidələr, bulaqlar və adlarına verilən küçələr gələcək nəsillərin vətənpərvərlik tərbiyəsində mühüm rol oynayır.
27 Sentyabrın siyasi və mənəvi səciyyəsi
Hər il sentyabrın 27-də saat 12:00-da bütün ölkə ərazisində şəhidlərimizin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilir, gəmilərdən və avtomobillərdən səs siqnalları verilir, dövlət bayraqları endirilir. Bu sükut təkcə bir kədər deyil, həm də düşmənə və bütün dünyaya verilən mənəvi bir mesajdır: Azərbaycan xalqı öz qəhrəmanlarını unutmur və torpağının bir qarışını belə bir daha heç kimə güzəştə getməyəcək.
27 sentyabr həm də işğaldan azad edilmiş və bu gün böyük sürətlə yenidən qurulan, dirçələn Qarabağ və Şərqi Zəngəzur üçün bir təməl günüdür. Bu gün Şuşada, Ağdamda, Füzulidə ucalan üçrəngli bayrağımız məhz 27 sentyabrda irəli atılan o cəsur oğulların əbədi əmanətidir.
Beləliklə,
27 Sentyabr Anım Günü, Azərbaycan millətinin fədakarlıq, sadiqlik və hərbi rəşadət dastanının başlanğıcıdır. Canlarını Vətən torpağına fəda edərək bizə azad, bütöv və suveren bir dövlət bəxş edən bütün şəhidlərimizin qarşısında baş əyirik. Onların əziz xatirəsi qəlblərimizdə əbədi yaşayacaq və tariximizin ən parlaq səhifəsi olaraq gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir.
Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(27.09.2026)
