Şərqin fədakar həkimi: Şəhid Tibb Xidməti Leytenantı Adil Əfəndiyev
Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Adil Qədir oğlu Əfəndiyev – Vətən müharibəsində göstərdiyi misilsiz şücaət, həkimlik fədakarlığı və qəhrəmanlıqla Azərbaycan hərb tarixinə adını qızıl hərflərlə yazdıran, ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən Azərbaycan Ordusunun tibb xidməti leytenantıdır. O, döyüş meydanında həm əlində silah Vətəni müdafiə edən, həm də yaralı əsgərlərin həyatını xilas edən ölümsüz qəhrəmanlarımızdan biridir.
Erkən illəri və ali tibb təhsili
Adil Əfəndiyev 12 avqust 1995-ci ildə Qazax rayonunda ziyalı və vətənpərvər bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıq illərindən təhsilə, elmə olan marağı və insanlara kömək etmək arzusu onu həkimlik peşəsinə yönəltmişdir.
Məktəb illəri: Qazax şəhərində yerləşən tam orta məktəb-liseydə nümunəvi davranışı və çalışqanlığı ilə seçilən şagirdlərdən olmuşdur.
Ali təhsili: Məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi Tibb fakültəsinə daxil olmuşdur. Burada həm tibbin sirlərinə yiyələnmiş, həm də bir zabit kimi hərbi biliklərini təkmilləşdirmişdir. Universiteti uğurla başa vuraraq tibb xidməti leytenantı rütbəsini almışdır.
Hərbi xidməti və xüsusi təyinatlılarla çiyin-çiyinə
Ali hərbi-tibb təhsilini tamamladıqdan sonra gənc zabit kimi Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda yerləşən hərbi hissələrdən birində tibb məntəqəsinin rəisi və hərbi həkim olaraq xidmətə başlamışdır. Öz vəzifəsinə son dərəcə mütəxəssis kimi yanaşan Adil, qısa müddətdə şəxsi heyətin və komandir heyətinin böyük hörmətini qazanmışdır. Vətən müharibəsi başladıqdan sonra o, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin tərkibində hərbi həkim kimi fəaliyyətini davam etdirirdi ki, bu da ondan həm yüksək tibbi bacarıq, həm də güclü fiziki dözümlülük tələb edirdi.
Vətən müharibəsi və səngərdəki fədakarlığı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda başlayan Vətən müharibəsinin ilk günlərindən etibarən leytenant Adil Əfəndiyev ön cəbhədə, ən qaynar nöqtələrdə döyüşlərə qatıldı. O, sıradan bir həkim kimi arxa cəbhədə deyil, bilavasitə xüsusi təyinatlı hücum qrupları ilə birlikdə irəliləyirdi.
İştirak etdiyi döyüş istiqamətləri: Füzuli, Cəbrayıl və Xocavənd rayonlarının işğaldan azad olunması uğrunda gedən şiddətli və qanlı döyüşlərdə fəal iştirak etmişdir.
Həyat xilas edən qəhrəman: Gülləbaranın, artilleriya atəşinin altında bir an belə tərəddüd etmədən döyüş meydanından onlarla yaralı əsgər və zabiti çıxarmış, onlara ilkin tibbi yardım göstərərək yenidən həyata qaytarmışdır.
Əbədiyyətə qovuşması
Adil Əfəndiyev üçün son döyüş payız aylarında Xocavənd rayonunun Tuğ kəndi istiqamətində oldu. Ağır döyüş əməliyyatları zamanı qəhrəman həkimimiz növbəti dəfə yaralı silahdaşlarını və polkovnik-leytenant rütbəli komandirini təhlükəli zonadan çıxarmağa çalışarkən düşmən tərəfindən açılan şiddətli atəş nəticəsində qəhrəmanlıqla şəhid oldu. O, andına sadiq qalaraq başqalarının yaşatması üçün öz canını fəda etdi.
Şəhidimizin nəşi doğulduğu Qazax rayonuna gətirilərək Qazax rayonunun Şəhidlər Xiyabanında böyük izdiham, hörmət və hərbi ehtiramla torpağa tapşırıldı.
Yüksək dövlət təltifləri
Döyüş meydanında hərbi həkim kimi göstərdiyi misilsiz igidliyə, vəzifə borcunu canı bahasına yerinə yetirdiyinə görə tibb xidməti leytenantı Adil Əfəndiyev ölümündən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə yüksək dövlət mükafatlarına layiq görülmüşdür:
"Vətənə xidmətə görə" ordeni
"Vətən uğrunda" medalı
"Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
"Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
"Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı
"Şuşanın azad olunmasına görə" medalı
"Hərbi xidmətlərə görə" medalı
Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
Xalqımızın qəlbində əbədi məskən salan həkim-şəhidimizin xatirəsi hər zaman uca tutulur. Qazax rayonunda bir küçə onun adını daşıyır, xatirəsinə bulaq inşa olunub, Bakıda və Qazaxda yaşadığı binaların üzərinə barelyefi vurulub. Gənc nəsillər onun həm həkimlik, həm də əsgərlik andına necə sadiq qaldığını öyrənərək vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunurlar.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(12.08.2026)
