Olimpiya arzularından Şəhadət zirvəsinə: Baş kəşfiyyatçı İqbal Astanlı

Murad Vəlixanov,

"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi

Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən, 44 günlük Vətən müharibəsində qəhrəmancasına döyüşərək şəhidlik zirvəsinə ucalan igidlərimizdən biri də Astanlı İqbal İlqar oğludur. İqbal sadəcə cəsur bir əsgər deyil, həm də ölkə miqyasında tanınan perspektivli bir idmançı, xalqının gələcək vəd edən fəal gənclərindən idi.

Həyatı, idman uğurları və gənclik illəri

İqbal Astanlı 10 avqust 1997-ci ildə Biləsuvar rayonunda anadan olmuşdur. Ailənin ilk övladı olan İqbalın özündən kiçik bir qardaşı və bir bacısı var idi. O, 2003-2014-cü illərdə Nizami Gəncəvi adına Biləsuvar şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbində təhsil almışdır.

İqbal gənc yaşlarından sərbəst güləş idman növü ilə ciddi məşğul olurdu. Bu sahədə böyük istedad nümayiş etdirərək yeniyetmələr arasında keçirilən açıq Respublika Çempionatında 3 dəfə qızıl medala layiq görülmüş və sərbəst güləş üzrə idman ustalığına namizəd dərəcəsini qazanmışdı. İdman sahəsindəki nailiyyətlərinə və rayonun ictimai həyatındakı fəallığına görə 2014-cü ildə Biləsuvar rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən Fəxri Fərmanla təltif edilmişdi.

Onun gənclik illərinin ən unudulmaz anlarından biri "Bakı 2015" ilk Avropa Oyunlarının məşəlinin Biləsuvar rayonuna gətirildiyi vaxt məşəlçilərdən biri olaraq seçilməsi idi. Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən bu şərəfli missiyaya layiq görülən İqbal, doğma rayonunda fəxrlə Avropa Oyunlarının məşəlini daşımışdı. Ali təhsilini idman üzrə davam etdirərək 2015-2019-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasını uğurla bitirmişdi. Ən böyük arzusu gələcəkdə Olimpiya çempionu olmaq və Azərbaycan bayrağını dünya arenalarında dalğandırmaq idi.

Hərbi xidməti və kəşfiyyat fəaliyyəti

İqbal Astanlı ali təhsilini tamamladıqdan sonra, 2019-cu ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. Fiziki hazırlığı, çevikliyi və yüksək intellekti nəzərə alınaraq Mingəçevir şəhərində və Ağcakənd yaxınlığındakı Ballıqaya istiqamətində yerləşən hərbi hissələrin kəşfiyyat bölüyünə təyin olunmuşdur.

Xidmət müddətində özünü nizam-intizamlı, cəsur və peşəkar bir hərbçi kimi sübut edən İqbal, kəşfiyyat bölüyündə baş kəşfiyyatçı-müşahidəçi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdi. Hərbi xidmətinin başa çatmasına və tərxis olunmasına cəmi 3 ay qalırdı.

Vətən müharibəsi və döyüş yolu

27 sentyabr 2020-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatlarına qarşı başlanan əks-hücum əməliyyatlarında (Vətən müharibəsində) baş kəşfiyyatçı İqbal Astanlı ilk günlərdən ön cəbhədə döyüş tapşırıqlarını icra etməyə başladı. Onun mənsub olduğu kəşfiyyat qrupu düşmən arxasına sızaraq mühüm strateji mövqelərin təmizlənməsində böyük rol oynayırdı.

Döyüş yoldaşlarının xatirələrinə görə, İqbal döyüş meydanında "canavar kimi" qorxusuz vuruşur, çevik hərəkətləri ilə digər əsgərlərə nümunə və ruh yüksəkliyi aşılayırdı. İrəlilədikcə ətrafındakılara fəxrlə, "Şükür olsun Allaha, Qarabağı azad etmək bizə nəsib oldu" deyərək sevinirdi. O, iki gün ərzində cəbhənin şimal-şərq istiqamətində bir neçə kəndin və strateji məntəqənin işğaldan azad olunmasında birbaşa iştirak etdi.

Qəhrəmancasına şəhadəti

Döyüşlərin ən şiddətli vaxtında İqbalın qrupu Tərtər rayonunun Talış kəndi və Suqovuşan istiqamətindəki yüksəkliklərin azad edilməsi əməliyyatına cəlb olundu. 29 sentyabr 2020-ci il səhər saatlarında Talış yüksəkliyi uğrunda gedən gərgin döyüşlər zamanı İqbal Astanlı düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsində böyük şücaət göstərdi və vəzifə borcunu son nəfəsinə qədər yerinə yetirərək qəhrəmancasına şəhid oldu.

Şəhidimizin nəşi doğulduğu Biləsuvar rayonuna gətirildi və sentyabrın 29-da rayon ictimaiyyətinin, ailəsinin və böyük insan izdihamının iştirakı ilə Biləsuvar Şəhər Qəbiristanlığında ehtiramla torpağa tapşırıldı.

Təltifləri və xatirəsinin əbədiləşdirilməsi

Vətən müharibəsində göstərdiyi igidliyə görə İqbal Astanlı ölümündən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamları ilə aşağıdakı orden və medallarla təltif edilmişdir: 

3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni

"Vətən uğrunda" medalı

"Cəsur döyüşçü" medalı

"Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı

Şəhidin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə doğulduğu Biləsuvar rayonunda və digər bölgələrdə müxtəlif tədbirlər keçirilir, idman yarışları təşkil olunur. Onun şərəfli döyüş yolu gənc nəsil üçün örnək kimi xatırlanır.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(10.08.2026)