23 Fevralda hələ də kişilər gününü qeyd edənlərin menyüsünə Featured

 

Murad Vəlixanov, "Ədəbiyyat və İncəsənət"

 

23 Fevral: "Kişilər Günü", yoxsa İşğalçı Ordunun Yaranma Tarixi?

​Hər il fevralın sonlarına yaxın cəmiyyətdə "23 Fevral oğlanlar günüdür" mifi yenidən canlanır. Kimisi bunu sadəcə bir vərdişlə, kimisi isə 8 Martın "balansı" kimi qeyd etməyə çalışır. Lakin Azərbaycanın yaxın tarixinə nəzər saldıqda, bu tarixin arxasında dayanan həqiqətlərin heç də bayram əhval-ruhiyyəli olmadığını görürük.

 

Bayramın qanlı kökləri: Qırmızı Ordu nə deməkdir?

​23 fevral 1918-ci ildə Sovet Rusiyasında yaradılan Qırmızı Ordunun (RKKA) doğum günü hesab olunur. Bu ordu sadəcə bir hərbi birləşmə deyil, sovet ideologiyasını qanla yaymaq üçün yaradılmış bir maşın idi. Azərbaycandakı oxucu üçün bu ordu "qəhrəmanlıq" deyil, məhz müstəqilliyimizin itirilməsi deməkdir.

 

Azərbaycanda törədilən qırğınlar və işğal

​23 fevralda yaradılan həmin Qırmızı Ordu cəmi iki il sonra, 1920-ci ilin 27 aprelində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini işğal etdi. Bu ordunun ölkəmizdə buraxdığı izlər silinməzdir:

​Gəncə Üsyanının qanla boğulması: 1920-ci ilin mayında işğala qarşı baş qaldıran Gəncə əhalisinə qarşı Qırmızı Ordu amansız qırğınlar törətdi. Minlərlə dinc sakini və əsgərimizi şəhid etdilər.

​Repressiyalar: Qırmızı Ordunun gəlişi ilə Azərbaycanın ziyalı təbəqəsi, hərbi elitası və din xadimləri sistematik şəkildə məhv edildi.

​Milli Kimliyin Silinməsi: Həmin ordunun süngüsü altında Azərbaycanın müstəqil bayrağı endirildi, milli ordumuz ləğv edildi və ölkə 71 illik əsarətə məhkum olundu.

 

​Niyə "Kişilər Günü" demək yanlışdır?

​SSRİ dövründə kişilərin əksəriyyəti hərbi xidmətə cəlb olunduğu üçün bu hərbi bayram zamanla "kişi günü" kimi qəbul edilməyə başladı. Lakin biz azərbaycanlılar üçün bu tarixi qeyd etmək, əslində müstəqilliyimizi əlimizdən alan, babalarımızı güllələyən bir quruluşun ordusuna hörmət nümayiş etdirmək deməkdir.

 

Bizim real bayramlarımız

​Tarixi təhriflərdən qurtulmaq üçün öz milli təqvimimizə sahib çıxmalıyıq:

​26 İyun: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü. Bu, bizim həqiqi ordu günümüzdür – işğalçı deyil, xilaskar ordumuzun bayramıdır.

​19 Noyabr: Beynəlxalq Kişilər Günü. Əgər məqsəd kişilərə diqqət göstərməkdirsə, dünyada qəbul edilmiş tarix budur.

 

​Xülasə,

​23 Fevralı "oğlanlar günü" kimi qeyd etmək tarixi savadsızlıqdan qaynaqlanan bir xətadır. Azərbaycanın müstəqillik tarixini və Qırmızı Ordunun xalqımızın başına gətirdiyi müsibətləri bilən hər bir vətəndaş üçün bu tarix bayram deyil, olsa-olsa bir xatırlatma ola bilər.

​Gəlin, yad ideologiyaların qalıqlarını deyil, öz milli dəyərlərimizi və qəhrəman ordumuzu ucaldaq!

 

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(23.02.2026)

Sayt Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 2024-cü ildə “Qeyri-hökumət təşkilatları üçün qrant müsabiqəsi” çərçivəsində Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun həyata keçirdiyi “Yeniyetmə və gənclərdə mütaliə mədəniyyətinin formalaşdırılması” layihəsinin tərəfdaşı olaraq yenilənmiş, yeni bölmələr əlavə ediımiş, layihənin təbliği üzrə funksional fəaliyyət aparılmışdır.