Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Biz hamımız türk seriallarına baxıb böyümüşük. Orada ən sevilən səhnə hansıdır? Gəlinlə bəy nikah masasında oturur, məmur soruşur: "Siz evlənməyə razısınızmı?". Düz həmin saniyə qapı "reski" açılır, içəri saç-saqqalı bir-birinə qarışmış, yağışda islanmış cəsur bir oğlan girib qışqırır: "Durun! Bu nikah kıyılamaz!". Hamı şoka düşür, musiqi dramatikləşir, rejissor hər kəsin üzünə 10 saniyəlik "yaxın plan" baxışlar atır... Vəssalam, toy dayandı.
İndi gəlin bir anlıq təsəvvür edək: Eyni cəsarətli oğlan bizim 600 nəfərlik, toy yiyəsinin 10 min manat beh verdiyi yerli şadlıq sarayına daxil olur. Görəsən, o kino ssenarisi bizim toyda necə davam edər?
Birinci maneə: Tamada və mikrofon döyüşü
Bizim toyda qapını təpiklə açıb içəri girmək elə də asan deyil. Birincisi, o basabasda heç kim sənin dramatik gəlişinə fikir verməyəcək, çünki hamı kababın növbəsini gözləyir. Yaxşı, tutaq ki, oğlan birtəhər soxuldu içəri, qaçdı tamadaya tərəf və əlindən mikrofonu aldı.
Bizim tamadalar o mikrofonu ömür boyu heç kimə vermirlər – o, tamadanın namusudur, çörək ağacıdır! Mikrofonu alan kimi oğlan mikrofona qışqırır: "Bu toy olanmaz!".
Həmin saniyə toyda musiqi kəsilir, amma bu, kinodakı kimi dramatik kədərdən yox, musiqiçilərin "ə, bu kimdir, növbəsiz mikrofona danışır?" qəzəbindən baş verir.
İkinci mərhələ: Oğlan evinin qutusu və "buğlama" dayı
Bax, əsl şou bundan sonra başlayır. Kinoda hamı oğlana yazıq-yazıq baxır, gəlin ağlayır. Bizim toyda isə ilk reaksiya oğlan evinin qutusundan gəlir. Toy yiyəsi olan dayı, hansı ki, o toy üçün aylarla aşpazla dava eləyib, "buğlama"nın suyunun azlığına görə ofisiantı hədələyib və salona düz 10 min manat sayıb, yerindən durur.
Dayı serialdakı kimi "Sən kimsən mənim qızımın xoşbəxtliyini əlindən alırsan?" deməyəcək. Dayı instinktiv olaraq həmin oğlanı tutub oğlan evinin qutusunun içinə salıb elə bir günə qoyacaq ki, oğlan toyun kimin tərəfindən dayandırıldığını yox, özünün hansı rayondan olduğunu unudacaq. O dayı adamı o buğlamanın suyu ilə elə çimdirər ki, oğlan ömrünün sonuna qədər "toy" sözü eşidəndə diksinər.
Gəlinin rəfiqələri və yanar lampalar
Serialda gəlinin rəfiqələri qorxub kənara çəkilirlər. Bizim toydakı gəlin rəfiqələri isə fərqlidir. Onlar o qədər bəzənib, vizajistə o qədər pul veriblər ki, toyun sıradan bir eşq intriqasına görə pozulmasına icazə verməzlər. Həmin qızlar əllərindəki o qaynar lampaları və fişəngləri oğlanın elə bir yerinə salarlar ki, oğlan özünü nağıllardakı "od püskürən əjdaha" kimi hiss edər.
Son zərbə: Humanizmi kənara qoyan "xala" faktoru
Hər toyda dava düşəndə araya girən mifik bir xala olur. O xala həmişə hamını sakitləşdirir: "Ay Fazil, bibin ölsün, bibin qurban eləmə, əl saxla, toy günüdür...". Bu xala toydakı yeganə sülh mənbəyi kimi görünür.
Amma sən gəlib toyu tamamilə pozmaq, yəni verilən nəmərləri, gəlinin cehizini və 600 nəfərin yediyi aşın pulunu batırmaq istəyirsənsə, o sakit xala bir saniyənin içində bütün tolerantlığı, humanizmi, Avropa dəyərlərini qırağa qoyub, 12 santimetrlik dikdaban ayaqqabısı ilə oğlana elə bir "bedro" atar ki, oğlanı salondan xərəklə çıxararlar.
Və yekun olaraq
Əziz türk serialı qəhrəmanları! Əgər Bakıda, Sumqayıtda və ya hər hansı bir rayonumuzda toy dayandırmaq fikrinə düşsəniz, bir daha düşünün. Bizim toylar romantikaya yox, ciddi maliyyə dövriyyəsinə və qohum nüfuzuna əsaslanır. Burada "Bu nikah kıyılamaz" yox, maximum "Ə, musiqiçi, ordan bir dənə 'Reyhan' çal, görək nə olur" keçərlidir.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(17.09.2026)
