İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

Amerikaədəbiyyatınıntanınmış tarixiromanmüəlliflərindənbiriolan Çarlz Freyzer 4 noyabr 1950-ci ildə ABŞ-ın Şimali Karolina ştatının Aşvil şəhərində anadan olub. Uşaqlıq və gənclik illərini Şimali Karolinanın dağlıq ərazilərində, Endrüs və Franklin şəhərlərində keçirib. Onun böyüdüyü Appalaç dağları sonralar yaradıcılığına böyük təsir göstərib. Yazıçının əsərlərində təbiət, kənd həyatı, müharibə, insan taleyi və tarixi hadisələr mühüm yer tutur.

1973-cü ildə Şimali Karolina Universitetini bitirib. Daha sonra Appalachian Dövlət Universitetində ingilis dili üzrə magistr təhsili alıb. 1986-cı ildə Cənubi Karolina Universitetində Amerika ədəbiyyatı üzrə doktorluq dərəcəsi qazanıb. Freyzer bir müddət universitetlərdə müəllim işləyib. Lakin sonradan müəllimlik fəaliyyətini dayandıraraq bütün diqqətini bədii yaradıcılığa yönəldib.

 Çarlz Freyzerin ədəbi şöhrəti 1997-ci ildə nəşr olunan ilk romanı ilə başlayıb. O, əsərlərində tarixi hadisələri bədii təxəyyüllə birləşdirərək oxuculara insan münasibətlərinin, müharibənin və həyat mübarizəsinin təsirli mənzərəsini təqdim edir. Onun yaradıcılığında xüsusilə Amerika cənubunun tarixi, Appalachian dağlarının təbiəti və insanların keçmişlə bağlı xatirələri diqqət çəkir.

Əsas əsərləri

1. Soyuq dağ (Cold Mountain) — 1997

Yazıçının ən məşhur romanıdır. Amerika Vətəndaş müharibəsinin son dövrlərində yaralanmış İnman adlı əsgərin sevdiyi qadına qovuşmaq üçün evinə qayıtmaq uğrunda apardığı çətin mübarizədən bəhs edir.

2. On üç ay (Thirteen Moons) — 2006

Əsər dəyişən Amerika cəmiyyətində yaşayan bir insanın taleyini, sevgi və kimlik axtarışını, həmçinin çeroki xalqının tarixini əks etdirir.

3. Gecə meşələri (Nightwoods) — 2011

Şimali Karolinanın dağlıq ərazisində yaşayan Luce adlı qadının həyatından bəhs edir. O, qətlə yetirilmiş bacısının uşaqlarına qayğı göstərməyə başlayır.

4. Varina (Varina) — 2018

Amerika Konfederativ Ştatlarının prezidenti Cefferson Devisin həyat yoldaşı Varina Devisin həyatından bəhs edən tarixi romandır.

5. İzləyicilər (The Trackers) — 2023

Böyük Depressiya dövründə, 1930-cu illərdə Amerikada baş verən hadisələri, bir rəssamın itkin düşmüş qadını axtarmasını və müxtəlif insanların həyat yollarının kəsişməsini təsvir edir.

Ən məşhur əsəri və mükafatları

Çarlz Freyzerin ən böyük ədəbi uğuru Soyuq dağ (Cold Mountain) romanıdır. Əsər 1997-ci ildə ABŞ-ın nüfuzlu Milli Kitab Mükafatına (National Book Award) layiq görülüb. Roman uzun müddət The New York Times bestseller siyahısında yer alıb və üç milyondan çox nüsxə satılıb. 2003-cü ildə rejissor Entoni Minqellanın (Anthony Minghella) ekranlaşdırdığı film əsasında çəkilib. Filmdə Cud Lou, Nikol Kidman və Reni Zellveger rol alıblar. Film yeddi Oskar nominasiyası qazanıb, Reni Zellveger isə ikinci plan qadın roluna görə Oskar mükafatına layiq görülüb.

Freyzerin digər mühüm nailiyyətləri:

- 1997 – National Book Award.

- 1997 – ABBY Award.

- 1997 – Heartland Award.

- 1998 – Sue Kaufman Prize for First Fiction.

- 2008 – Şimali Karolina Ədəbiyyat Mükafatı.

Qeyd etdik ki, Çarlz Freyzer müasir Amerika ədəbiyyatının tanınmış tarixi roman müəlliflərindən biridir. Onun əsərlərində aşağıdakı mövzulara xüsusi diqqət yetirilir:

- Müharibə və onun insan həyatına təsiri;

- Sevgi, sədaqət və ayrılıq;

- Tarixi hadisələr və milli yaddaş;

- Təbiət və insan münasibətləri;

- İnsan xarakteri və mənəvi mübarizə.

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(04.11.2026)