”Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Beyləqan və İmişli təmsilçisi
Kəndin ən ucqar evində yaşayan qoca kişi hər səhər eyni saatda qapısını açardı. Əlində köhnə bir stəkan çay, gözləri isə yolun o biri başında olardı. Kənd camaatı buna artıq öyrəşmişdi. Hamı bilirdi ki, o heç kimi gözləmir. Amma yenə də hər gün baxırdı.
İllər əvvəl həmin yoldan çıxıb gedən bir avtobus vardı. O avtobus təkcə oğlunu yox, qocanın bütün ümidlərini də aparmışdı. Oğul ali məktəbə qəbul olunmuş, "tezliklə qayıdacağam, ata" demişdi. Sonra həyat araya girmişdi. Şəhər, iş, ailə, məsuliyyət... Məktublar əvvəl ayda bir gəlmiş, sonra ildə bir dəfə, daha sonra isə tamamilə kəsilmişdi.
Qoca heç vaxt inciməmişdi. Hər məktubu sanki dünən almış kimi sandığında saxlayırdı. Axşamlar lampanın zəif işığında onları yenidən oxuyar, kağızın qoxusunu içinə çəkərdi. O bilirdi ki, insan bəzən unutduğu üçün yox, həyatı ağırlaşdığı üçün yaza bilmir.
Bir payız günü kənd məktəbinə yeni müəllimə gəldi. O, dərsdən sonra qocanın evinin qarşısından keçərkən onun hər gün eyni yerə baxdığını gördü. Salam verdi, söhbət başladı. Günlər keçdikcə müəllimə qocanın təkliyinə alışdı, qoca da onun səmimiyyətinə.
Bir gün müəllimə sandığın içindəki məktubları gördü.
— Bunlar oğlunuzundur?
Qoca gülümsədi.
— Yox... Bunlar mənim yaşamağım üçündür.
Müəllimə həmin gecə yata bilmədi. O, şəhərə gedəndə müxtəlif ünvanlara məktublar yazdı, köhnə tanışlardan soruşdu, arxivlərə baxdı. Həftələr sonra nəhayət oğlun izini tapdı.
Oğul məktubu alanda uzun müddət susdu. Atasının hər gün yol gözlədiyini oxuyanda göz yaşlarını saxlaya bilmədi. İllər boyu "bir gün gedərəm" deyə təxirə saldığı yol birdən-birə ən vacib yol oldu.
Qışın ilk qarı yağırdı.
Qoca həmişəki kimi qapını açdı. Yol yenə ağappaq idi. Uzaqda bir adam görünürdü. Əvvəlcə onu tanımadı. Sonra addımlar yaxınlaşdıqca ürəyi qəribə döyünməyə başladı.
Adam heç nə demədən atasını qucaqladı.
Qoca da heç nə soruşmadı.
Çünki bəzi qayıdışların izaha ehtiyacı olmur.
Həmin gün kənddə qəribə bir sakitlik vardı. Elə bil külək də asta əsirdi ki, illərlə gecikmiş o qucaqlaşmanın səsini heç nə pozmasın.
Axşam qoca samovarı yandırdı. İki stəkan çay süzdü. Sonra üçüncü stəkanı da çıxardı.
Oğlu təəccüblə baxdı.
— Ata, üçüncü stəkan kim üçündür?
Qoca pəncərədən çölə baxıb astaca dedi:
— Səni mənə qaytaran insan üçün... Bəzən bir insanın etdiyi yaxşılıq bir ailəni deyil, bütöv bir ömrü yenidən həyata qaytarır.
Samovarın buxarı pəncərəyə duman salırdı. O evdə artıq sükut vardı. Amma bu, təklikdən doğan sükut deyildi.
Bu, həsrətin nəhayət dincliyə çevrildiyi sükut idi.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(03.08.2026)
